● उत्तर व दक्षिण ध्रुव
- पृथ्वीच्या आसाची दोन टोके म्हणजेच उत्तर ध्रुव व दक्षिण ध्रुव होय.
- पृथ्वीचे जे टोक ध्रुव तार्‍याकडे आहे. त्याला उत्तर ध्रुव म्हणतात. टेलीग्राम चॅनल व्हीजेएस ईस्टडी. व खालच्या टोकाला असे दक्षिणध्रुव म्हणतात.

● उत्तर व दक्षिण गोलार्ध
- पृथ्वीच्या आसाला काटकोनात छेद दिल्यास पृथ्वीचे दोन भाग तयार होतात.
- या दोन भागापैकी उत्तर ध्रुवाकडील भागास उत्तर गोलार्ध व दक्षिण ध्रुवाकडील भागास दक्षिण गोलार्ध असे म्हणतात.

● विषवृत्त
- उत्तर व दक्षिण गोलार्ध जोडणार्‍या मध्यवर्ती काल्पनिक रेषेला विषुववृत्त असे म्हणतात
- विषुववृत्त हे पृथ्वीवरील सर्वात मोठे वर्तुळ होय. विषवृत्तालाच पृथ्वीचा परीघ असे सुद्धा म्हणतात.

● अक्षांश
- उत्तर ध्रुवापासून ते दक्षिण ध्रुवापर्यंत विषववृत्ताला समांतर दर एका अंशावर काढलेल्या काल्पनिक वर्तुळाकार रेषांना अक्षवृत्ते म्हणतात.
- उत्तर गोलार्धातील रेषांना उत्तर अक्षांश व दक्षिण गोलार्धातील रेषांना दक्षिण अक्षांश असे म्हणतात.
- अक्षवृत्ताचे विषुववृत्तावरील स्थान 0° अक्षवृत्त मानले जाते, तर दक्षिण ध्रुवावरील स्थान 90° दक्षिण अक्षांश व उत्तर ध्रुवावरील स्थान 90° उत्तर अक्षांश असे मानले जाते.

● रेखांश
- उत्तर ध्रुवापासून ते दक्षिण ध्रुवापर्यंत विषुववृत्ताला काटकोनात छेदून जाणार्‍या व एक अंश अंतरावर काढण्यात आलेल्या काल्पनिक अर्धवर्तुळाकार रेषेला रेखावृत्त म्हणतात.
- मूळ रेखावृत्त (0° रेखावृत्त) इंग्लंड जवळील ग्रीनवीच या बेटावरुन गेलेले आहे. मूळ रेखावृत्तापासून पूर्वेस व पश्चिमेस दर एक अंश अंतरावर याप्रमाणे 180° पश्चिम आणि 180° पूर्व अशी एकूण 360 रेखावृत्ते मानली गेलेली आहेत.
- ग्रीनवीचच्या पूर्वेकडील रेखावृत्तांना पूर्व रेखावृत्त व पश्चिमेकडील रेखावृत्तांना पश्चिम रेखावृत्त असे म्हणतात. टेलीग्राम चॅनल व्हीजेएस ईस्टडी.
- विषुववृत्तावर दोन रेखावृत्तामधील अंतर 111 किलोमीटर असून ध्रुवाकडे जातांना हे अंतर कमी कमी होत जाते व ध्रुवावर शून्य होते. कारण सर्व रेखावृत्ते दोन्ही ध्रुवावर एकत्र येतात.

अश्याच माहितीसाठी जॉईन करा टेलिग्राम चॅनेल :-

@onlympscstudymaterial
______________________________

● गांधी युग

- सत्याग्रह या तंत्राचा वापर त्यांनी प्रथम आफ्रिकेत ब्रिटीशांविरुद्ध केला. टेलीग्राम चॅनल व्हीजेएस ईस्टडी.
- आफ्रिकेतील ब्रिटिश शासन व गांधीजी यांच्यात तडजोड करण्यासाठी सन 1912 मध्ये नामदार गोखले यांनी आफ्रिकेला भेट दिली. त्यावेळी त्यांना गांधीजीच्या सत्याग्रहांच्या तंत्राचा प्रत्यक्ष अनुभव घेतला.
- जगातील कोणत्याही शक्तिपुढे न झुकणारे ब्रिटिश शासन गांधीजीच्या सत्याग्रहापुढे हतबल झाले होते. टेलीग्राम चॅनल व्हीजेएस ईस्टडी.
- या भेटीत गोखल्यांनी गांधीजींना स्वातंत्र्याच्या लढ्याकरिता भारतात येण्याची विनंती केली. ही विनंती प्रमाण मानून गांधीजी भारतात परत आले.
- जानेवारी 1915 मध्ये गोपाळ कृष्ण गोखले यांच्या आग्रहावरून गांधीजी भारतात परतले होते. ते गोखले यांना गुरुस्थानी मानत असत.

● चंपारण्य सत्याग्रह 1917

- चंपारण्य (बिहार) भागातील निळीच्या मळ्यात काम करणार्‍या गरीब शेतकर्‍यांवर यूरोपियन मळेवाल्याव्दारे होणारा अन्याय दूर करण्याकरिता गांधीजींनी चंपारण्य चळवळ सुरू केली.

● साराबंधी चळवळ 1918

- 1918 गुजरातमधील खेडा जिल्ह्यामध्ये दुष्काळ पडून मोठ्या प्रमाणात दुष्काळामुळे पिके बुडाली असतांना ब्रिटिश अधिकारी शेतकर्‍याकडून जबरदस्तीने शेतसारा वसूल करीत असत.
- गांधीजींनी शासनाच्या या कृती विरुद्ध खेडा येथे साराबंदी चळवळ सुरू केली.
- शासनाने गांधीजींच्या चळवळीची दखल घेऊन दुष्काळग्रस्त भागात जमीन महसूल वसुलीला स्ग्थगिती देण्याचा निर्णय घेतला.
- हा गांधीजीचा दूसरा विजय होता.

● रौलॅक्ट अॅक्ट किंवा काळा कायदा सत्याग्रह: 1919

- भारतातील राष्ट्रीय आंदोलन व क्रांतिकारी चळवळीला प्रतिबंध घालण्याकरिता ब्रिटिश शासनाने सर सिडने रौलेट यांच्या अध्यक्षतेखाली नेमलेल्या समितीच्या शिफारसीवरून अनार्काकल अँड रिव्हॉल्युशनरी क्राईम अॅक्ट पास केला.
- या कायद्यातील तरतुदीनुसार कोणत्याही व्यक्तिला विना चौकशी अटक करण्याचा व त्याच्यावर तात्काळ खटला चालविण्याचा अधिकार शासनाला प्राप्त झाला होता.
- या रौलॅक्ट कायद्याबद्दल निषेध करण्याकरिता 6 एप्रिल 1919 हा दिवस संपूर्ण भारतभर बंद पाळण्याचा निर्णय घेण्यात आला.
- हा काँग्रेसमार्फत पाळण्यात आलेला पहिला अखिल भारतीय बंद होय.
- 13 एप्रिल 1919 रोजी अमृतसरमधील जालियनवाला बागेत रौलेट कायद्याच्या निषेधार्थ सभा बोलाविण्यात आली.
- या सभेवर जनरल डायर नावाच्या अधिकार्‍याने नीरपराध लोकांवर गोळीबार केला.

● असहकार आंदोलन

- डिंसेंबर 1920 मध्ये नागपूर येथे भरलेल्या राष्ट्रीय काँग्रेसच्या अधिवेशनामध्ये असहकार चळवळीचा कार्यक्रम हाती घेण्यात आला.
- सतत दोन वर्षे भारतात अहिंसक मार्गाने असहकार आंदोलन सुरू झाले.
- फेब्रुवारी 1922 मध्ये उत्तरप्रदेशातील चौरीचौरा येथे एका हिंसक जमावाने पोलिस स्टेशनला आग लावली. टेलीग्राम चॅनल व्हीजेएस ईस्टडी.
- या आगीत पोलिस अधिकार्‍यासह 21 जन मृत्यूमुखी पडले.
- या घटनेमुळे गांधीजींनी व्यथित होऊन अहसहकार आंदोलन मागे घेतल्याची घोषणा केली.

अश्याच माहितीसाठी जॉईन करा टेलिग्राम चॅनेल :-

@onlympscstudymaterial
______________________________

🍁🍁🍁🍁🍁🍁☘🍁🍁🍁🍁🍁🍁
19 व्या शतकात महाराष्ट्रातील पुढील प्रसिद्ध व्यक्तींनी ख्रिश्चन धर्माचा स्वीकार व प्रसार केला :

विष्णू भास्कर करमरकर

रामकृष्ण विनायक मोडक

नारायण शेषाद्री

बाबा पदमनजी

निळकंठ शास्त्री गोर्हे

पंडिता रमाबाई

नारायण वामन टिळक

अश्याच माहितीसाठी जॉईन करा टेलिग्राम चॅनेल :-

@onlympscstudymaterial

☘☘☘☘☘☘🍁☘☘☘☘☘☘

🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔴🔸🔸🔸🔸🔸🔸
1909 च्या भारत कौन्सिल ऍक्टमधील तरतुदी :

1)केंद्रीय व प्रांतीय विधीमंडळाचा विस्तार

2)निर्वाचन तत्वाला किंचित मान्यता

3)केंद्रीय व प्रांतीय विधीमंडळाच्या अधिकारात वाढ

4)मुस्लिम लोकांसाठी स्वतंत्र मतदारसंघ

5) इंडिया कौन्सिलमध्ये भारतीय लोकांना प्रवेश

6)गव्हर्नर जनरलच्या कार्यकारी मंडळमध्ये भारतीय सदस्यांची नियुक्ती


7)केंद्रीय विधिमंडळात सरकारी सदस्यांचे बहुमत


8)प्रांतीय विधिमंडळात बिनसरकारी सदस्यांचे बहुमत

अश्याच माहितीसाठी जॉईन करा टेलिग्राम चॅनेल :-

@onlympscstudymaterial

🔺🔺🔺🔺🔺🔺🔵🔺🔺🔺🔺🔺🔺

🔹🔹🔹🔹🔹🔹🍁🔸🔸🔸🔸🔸🔸
होमरूळ चळवळ (1916)

🔶लोकमान्य टिळकांच्या जीवनातील होमरूळ चळवळ म्हणजे शेवटची राष्ट्रव्यापी चळवळ होय

🔶ब्रिटिशांच्या अटकेतून सुटका झाल्यानंतर लोकमान्य टिळकांना राष्ट्रीय चळवळ थंडावली असे वाटले

🔶त्याच वेळी त्यांनी स्वराज्याची मागणी करून राष्ट्रीय आंदोलन सुरू केले .

🔶त्यासाठी महाराष्ट्रात लोकमान्य टिळकांनी व मद्रासमध्ये डॉ अनी बेझेंट यांनी होमरुळ लीग ची स्थापना केली .

🔶होमरुळ लीगने जागृती घडवून आणली ; त्यामुळे लोकमान्य टिळक व अनि बेझेंट यांना अटक करण्यात आली .

🔶शेवटी लोकमान्य टिळकांनी हाय कोर्टात जाऊन दाद मागितली व सुटका करून घेतली.

🔶होमरुळ म्हणजे स्वराज्य .सरकारच्या दडपशाही व अन्याय्य कायद्याच्या लोकांनी न डगमगता आपली चळवळ पुढे चालू ठेवण्याचा संदेश लोकमान्य टिळकांनी जनतेला दिला .

अश्याच माहितीसाठी जॉईन करा टेलिग्राम चॅनेल :-

@onlympscstudymaterial

🔴🔴🔴🔴🔴🔵🔴🔴🔴🔴🔴

☘☘☘☘☘☘🚨☘☘☘☘☘☘
1935 च्या कायद्याने संघराज्याची निर्मिती केली.

❇️ 1935 च्या कायद्याने प्रतांत 1919 च्या कायद्याने सुरू केलेली व्दिदल राज्य पद्धती नष्ट केली व प्रांतातील सर्व खाती लोकप्रतिंनिधीच्या हाती सोपवली.

❇️1935 च्या कायद्याने केंद्रात व्दिदल शासन पद्धती सुरू केली.

❇️संघराज्याच्या न्यायालयाची स्थापना या कायद्याने केली.

❇️या कायद्याने जवळजवळ 14 टक्के लोकांना मताधिकार मिळाला.

❇️1935 च्या कायद्याने केंद्रीय, राज्य व संयुक्त अशा तीन सूच्या निर्माण केल्या.
❇️भारतमंत्र्यांचे ‘इंडिया कौन्सिल’ रद्द करण्यात आले व सल्लागार मंडळाची स्थापना करण्यात आली.

❇️मुस्लिम, शीख, कामगार, ख्रिश्चन या सर्वांना या कायद्याने स्वतंत्र मतदार संघ देण्यात आले.

❇️1935 च्या कायद्याव्दारे ब्रम्हदेश हा भारतापासून वेगळा करण्यात आला.

❇️1935 चा कायदा म्हणजे गुलामगिरीची सनदच होती, ते एक अनेक ब्रेक्स असलेले व इंजिन नसलेले यंत्रच होते- पं.जवाहरलाल नेहरू.

अश्याच माहितीसाठी जॉईन करा टेलिग्राम चॅनेल :-

@onlympscstudymaterial

🔴🔵⚫️⚪️🔴🔵⚫️⚪️🔴🔵⚫️⚪️

🔺🔺🔺🔺🔺🔺🔵🔺🔺🔺🔺🔺🔺

🔹डलहोसीने 1853 मध्ये मुंबई ते ठाणे पहिली रेल्वे सुरु केली

🔸 हि रेल्वे सिंध, साहीब, सुलतान या इंजिनांनी आेढली.

🔹 या रेल्वेने पहिल़्यांदा प्रवासाचा मान जगन्नाथ शंकर शेठ यांना मिळाला

🔸 भारतात रेल्वे मार्गांची उभारणी ब्रिटिश भांडवलदारांनी व भारतातील ब्रिटिश सरकारने केली

🔹रेल्वे मार्ग बांधण्यासाठी ब्रिटिश भांडवलदारांनी 350 कोटी रुपये गुंतवले, त्यावर सरकारने 5 टक्के व्याज दिले.

🔸1869 पर्यंत 6 हजार किमी रेल्वेमार्ग उभारला

🔹 1905 पर्यंत 45 हजार किमी रेल्वेमार्ग बांधले

अश्याच माहितीसाठी जॉईन करा टेलिग्राम चॅनेल :-

t.me/onlympscstudymaterial

🔺🔺🔺🔺🔺🔺☘🔺🔺🔺🔺🔺🔺

Indian Constitution

- 9 December 1946: दिल्लीत संविधान सभेची पहिली बैठक, सचिदानंद सिन्हा हंगामी अध्यक्षपदी
- 11 December 1946: संविधान सभेचे कायमचे अध्यक्ष म्हणून डाॅ. राजेंद्र प्रसाद तर कायदेशीर सल्लागार म्हणून सर बी. एन. राव यांची नियुक्ती
- 13 December 1946: पंडित नेहरूंनी उद्दिष्टांचा ठराव मांडला
- 22 January 1947: उद्देश पत्रिकेचा संविधान सभेने स्विकार केला
- 25 January 1947: संविधान सभेचे उपाध्यक्ष म्हणून एच. सी. मुखर्जी यांची नियुक्ती
- 29 August 1947: मसुदा समितीची स्थापना, अध्यक्ष: डाॅ. बाबासाहेब आंबेडकर
- 26 November 1949: संविधान सभेने संविधान स्विकारले
- 26 January 1950: संविधानाची अंमलबजावणी सुरू झाली.

अश्याच माहितीसाठी जॉईन करा टेलिग्राम चॅनेल :-

@onlympscstudymaterial
__________________________

● निर्देशांक

1) किंमत निर्देशांक :
- हे वस्‍तूच्या किमतीतील सामान्य बदलाचे मापन करते.
- ते दोन भिन्न कालावधी दरम्‍यान किमतीच्या पातळीची तुलना करते.

2) संख्यात्‍मक निर्देशांक :
- याला प्रमाणबद्ध निर्देशांक असेही
म्‍हणतात. टेलीग्राम चॅनल व्हीजेएस ईस्टडी.
- अर्थव्यवस्‍थेच्या उत्‍पादनातील किंवा उत्‍पादनाच्या भौतिक प्रमाणातील बदल मोजते. उदा., कृषी उत्‍पादन व औद्योगिक उत्‍पादनाच्या परिमाणात काही कालावधीत झालेला बदल.

3) मूल्‍य निर्देशांक
- वस्‍तूचे मूल्‍य म्‍हणजे किंमत व परिमाण
यांचा गुणाकार होय.(p×q) मूल्‍य निर्देशांक हा चलाच्या मूल्‍यातील बदलाचेरुपयाच्या स्‍वरूपात मोजमाप करतो.
- हा निर्देशांक किंमत आणि परिमाण या दोन्हींतील बदलाचे एकत्रीकरण करतो. त्‍यामुळे तो अधिक माहितीपूर्ण आहे.

4) विशिष्‍ट हेतू निर्देशांक :
- काही विशिष्‍ट हेतूने हे निर्देशांक तयार केले जातात.
- उदा. आयात निर्यात निर्देशांक, श्रम उत्‍पादकता निर्देशांक, शेअर किमतीचा निर्देशांक इत्‍यादी.

अश्याच माहितीसाठी जॉईन करा टेलिग्राम चॅनेल :-

@onlympscstudymaterial

- अणूंच्या संयोगातून रेणू तयार होतात.
- इ.स. 1997 मध्ये जे.जे. थॉमस या इंग्लिश रसायन शास्त्रज्ञाने हायड्रोजन या अणूहून 1800 पट हलक्या कणांचा शोध लावला.
- सन 1932 मध्ये डॅनिश भौतिक शास्त्रज्ञ नील्स बोर याने नवे अनुप्रारूप मांडले.
- सन 1932 मध्ये चॅडविक या वैज्ञानिकाने न्यूट्रोनचे अस्तित्व दाखवून दिले.
- सन 1926 मध्ये मांडल्या गेलेल्या पुजायांत्रिकी या नव्या सिद्धांतामदध्ये अणूच्या संचरनेचे वर्णन दुसर्‍या पद्धतीने करण्यात आले.
- अणूच्या केंद्रकामध्ये दोन प्रकारचे कण असतात. त्यांना एकत्रितपणे न्यूक्लिऑन म्हणतात. प्रोटॉन व न्युट्रॉन हे त्याचे दोन प्रकार आहेत.
- केंद्राबाहेरील भाग हा ऋण प्रभारीत इलेक्ट्रॉन व खूप मोकळी जागा यांचा बनलेला असतो.

अश्याच माहितीसाठी जॉईन करा टेलिग्राम चॅनेल :-

@onlympscstudymaterial
__________________________

- पिसळलेला कुत्रा, माकड, मांजर किंवा ससा यांच्या चावल्यामुळे रेंबीज होतो.
- रोबर्ट कॉक याने क्षय रोगाचे जिवाणू शोधून काढले.
- WHO तर्फे क्षयरोग निर्मुलन कार्यक्रम राबविला जातो. त्यासाठी DOT केंद्र काढली आहेत. (Directly Observed Treatment)
- मनुष्यप्राणी 'व्हीब्रिओ कॉलरा' या कॉलर्याचचा जिवाणू वाहक आहे. 
- लसीकरण – बीसीजी, त्रिगुणी पोलिओ, गोवर, व्दिगुणी, धनुर्वात, कविळ-ब.
- त्रिगुणी लस घटसर्प, धनुर्वात व डांग्या खोकला या रोगांस प्रतिबंध करते.

अश्याच माहितीसाठी जॉईन करा टेलिग्राम चॅनेल :-

@onlympscstudymaterial
__________________________

❣भारतीय राष्ट्रध्वज ❣
____________________________________

◾️ 22 जुलै 1947 रोजी संविधान समितीने राष्ट्रध्वज मान्यता
◾️ स्वरूप तिरंगा
◾️ भगवा रंग शौर्य त्यागाचे प्रतीक
◾️पांढरा रंग शांतता व पावित्र्याचे प्रतीक
◾️ हिरवा रंग समृद्धीचे प्रतीक
◾️अशोक चक्र न थांबणाऱ्या गती व प्रगतीचे प्रतीक
◾️ राष्ट्रध्वजाची उंची व लांबी यांचे गुणोत्तर 2:3 इतके आहे
◾️ राष्ट्रध्वज संकल्पना पिंगाली वेंकय्या या शेतकऱ्याने (आंध्र प्रदेश) मांडली

❣
✍

अश्याच माहितीसाठी जॉईन करा टेलिग्राम चॅनेल :-

@onlympscstudymaterial
________________________________

___________________________________
🏆 National Institution for Transforming India 🏆
___________________________________
🔹1 जानेवारी 2015 रोजी स्थापना
🔸 नियोजन आयोगाने ऐवजी निती
आयोगाची स्थापना
🔸 पदसिद्ध अध्यक्ष पंतप्रधान
🔹 सदस्य 🔜
● सर्व घटक राज्यांचे मुख्यमंत्री ●केंद्रशासित प्रदेशांची नायब राज्यपाल ● एक उपाध्यक्ष
● एक पूर्णवेळ सदस्य
● दोन अर्धवेळ सदस्य
● केंद्रीय मंत्रिमंडळातील चार सदस्य(पंतप्रधान नियुक्त)

◾️ नीती आयोगाच्या पहिल्या CEO श्रीमती सिंधुष्री खुल्लर

◾️ निती आयोगाचे पहिले अध्यक्ष पंतप्रधान नरेंद्र मोदी

◾️निती आयोगाचे पहिले उपाध्यक्ष अरविंद पगारिया

❣

अश्याच माहितीसाठी जॉईन करा टेलिग्राम चॅनेल :-

@onlympscstudymaterial
__________________________________

🔰सविनय कायदेभंग चळवळ 🔰

🔹ही भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातील एक चळवळ असून तिची सुरुवात राष्ट्रीय सभेच्या आदेशाने फेब्रुवारी १४ १९३० रोजी झाली होती.

♣️चळवळीस सुरुवात♣️
________________

🔸भारतीय स्वातंत्र्यासाठी झटणाऱ्या राष्ट्रसभेला पूर्ण स्वराज्य हवे होते, पण ब्रिटीश सरकार ते द्यायला तयार नव्हते.

🔰 महात्मा गांधींनी तडजोड म्हणून
📌 संपूर्ण दारूबंदी,
📌 ५० टक्के शेतसारा माफी,
📌 मिठावरील कर रद्द,
📌 ५० टक्के लष्कर खर्चाची कपात,
📌 देशी मालाला संरक्षण,
📌 राजकीय कैद्यांची मुक्तता अशा एकूण अकरा मागण्या ब्रिटीश सरकारपुढे मांडल्या होत्या.

🔸सरकारने महात्मा गांधींच्या या मागण्यांकडे दुर्लक्ष करून दडपशाही सुरू केली. त्यास प्रत्युत्तर म्हणून १४ फेब्रुवारी १९३० रोजी राष्ट्रसभेने महात्मा गांधींच्या नेत्वृत्वाखाली सविनय कायदेभंगाचा जनतेला आदेश दिला.

🔸मिठावर लादलेला कर महात्मा गांधींना मान्य नव्हता; त्यामुळे या कायदेभंगाची चळवळ मिठाचा सत्याग्रह करून करावी, अशी कल्पना त्यांना सुचली व 

🔹मार्च १२ १९३० रोजी साबरमतीच्या आश्रमातून महात्मा गांधी मिठाच्या सत्याग्रहासाठी दांडीयात्रेला निघाले. 

🔸एप्रिल ५, १९३० ला त्यांनी मिठाचा कायदा मोडला.

♣️ चळवळीचे स्वरूप ♣️
________________

📌 मिठाचा सत्याग्रह
📌 सरकारी शिक्षणसंस्थांवर
📌 बहिष्कारपरदेशी माल,
📌 दारू,
📌 अफू विकणार्या दुकांनांवर निदर्शने
📌 परदेशी मालाची होळीकरबंदी

🔸हे कायदेभंग चळवळीतील प्रमुख आदेश महात्मा गांधींनी जनतेला दिले होते.

🔹 नेहरू रिपोर्ट लागू करण्यासाठी गाधीनी ब्रिटिशांना मुदत दिली.

अश्याच माहितीसाठी जॉईन करा टेलिग्राम चॅनेल :-

@onlympscstudymaterial

_____________________________

🔰 प्रार्थना समाजाची स्थापना व तत्त्वज्ञान🔰
_______________________
◾️दादोबा पांडूरंग व डॉ. आत्माराम पांडूरंग यांच्या पुढाकाराने ३१ मार्च १८६७ मध्ये मुंबई येथे प्रार्थना समाज स्थापन करण्यात आला. 

🔰 तत्त्वज्ञान 🔰
_______

🔹परमेश्वर एक असून तो विश्वाचा निर्माता आहे. तो निराकार आहे.

◾️त्याने कोणताही धर्मग्रंथ लिहिला नाही.मूर्तिपूजा परमेश्वरास मान्य नाही.

◾️सर्व मानव एकाच परमेश्वराची लेकरे आहेत. म्हणूनच सर्वांनी बंधुत्त्वाच्या भावनेने एकमेकांशी व्यवहार करावा.

🔰 प्रार्थना समाजाचे कार्य 🔰
________________
◾️प्रार्थना समाजाने अस्पृश्यता निर्मूलन, स्त्रीशिक्षण, विधवा विवाह, आंतरजातीय विवाह इत्यादी क्षेत्रात बहुमोल कामगिरी केली.

◾️श्री. आर. जी. भांडारकर व न्यायमूर्ति महादेव गोविंद रानडे हे प्रार्थना समाजाचे मुख्य आधारस्तंभ होते.

◾️न्या. रानडे यांनी डेक्कन एज्युकेशन सोसायटीची स्थापना करुन भारतीय जनतेत राष्ट्रीय शिक्षणाचा प्रसार केला. त्यांनी विधवा विवाह मंडळ स्थापन केले.

◾️ना. म. जोशी यांनी “सोशल सर्व्हिस लीग” स्थापून मजुरांची स्थिती सुधारण्याचे प्रयत्न केले.

◾️देशसेवेसाठी चांगले कार्यकर्ते निर्माण करण्याच्या उद्देशाने नामदार गोपाळ कृष्ण गोखले यांनी “सर्व्हंटस ऑफ इंडिया सोसायटी” ही संस्था स्थापन केली.

◾️अस्पृश्यांच्या उन्नतीसाठी महर्षी विठ्ठल रामजी शिंदे यांनी "डिप्रेस्ड क्लास मिशन” ही संस्था स्थापन केली.

◾️ या संघटनेने अस्पृश्यता निवारणाच्या क्षेत्रात फार मोलाचे कार्य केले.प्रार्थना समाजाच्या वतीने पंढरपूर येथे “अनाथ बालकाश्रम” काढण्यात आला.

◾️ मुलींच्यासाठी स्वतंत्र शाळा सुरु केल्या. “आर्य महिला समाज” ही स्त्रियांसाठी कार्य करणारी संस्था चालू करण्यात आली.

◾️ ४ मे १८७३ रोजी प्रार्थना समाजाने “सुबोध पत्रिका” हे त्यांचे मुखपत्र सुरु केले होते. या मुखपत्रातून सामाजिक व राजकीय विचार मांडले जात होते.

◾️मजुरांच्यासाठी पहिली रात्रशाळा मुंबईमधील चेऊलवाडी येथे भिकोबा लक्ष्मण चव्हाण यांच्या पुढाकाराने इ. स. १८७६ मध्ये काढण्यात आली होती.

◾️प्रार्थना समाजाची तत्वे पटवून देण्यासाठी, या समाजाबद्दल लोकांना असलेल्या निरनिराळ्या शंकाचे निरसन करण्यासाठी न्या. रानडे
यांनी “एकेश्वरनिष्ठांची कैफियत” हा विचार प्रवर्तक ग्रंथ लिहीला.

अश्याच माहितीसाठी जॉईन करा टेलिग्राम चॅनेल :-

@onlympscstudymaterial
________________________________

🔰 भारतीय चलन अवमूल्यन 🔰
___________________________________

🔴 पहिले अवमूल्यन

◾️ 26 सप्टेंबर 1949
◾️अवमूल्यन प्रमाण 30.5 टक्के
◾️वित्तमंत्री जॉन मथाई

🟠 दुसरे अवमूल्यन

◾️ 6 जून 1966
◾️अवमूल्यन प्रमाण 36.5 टक्के
◾️ वित्तमंत्री सचिन चौधरी

🟣 तिसरे अवमूल्यन

◾️ जुलै 1966
◾️अवमूल्यनाचे प्रमाण 20%
◾️ वित्तमंत्री डॉक्टर मनमोहन सिंग

📌 तिसरे अवमूल्यन तीन टप्प्यांमध्ये झाले
💰 1 जुलै 1991 ला 9.5% अवमूल्यन
💰 3 जुलै 1991ला 10 ते 10.78%
अवमूल्यन
💰 15 जुलै 1991 ला 2%

❣      
✍

अश्याच माहितीसाठी जॉईन करा टेलिग्राम चॅनेल :-

@onlympscstudymaterial
____________________________________

● Short tricks

- अभ्रक उत्पादक प्रमुख देश*
क्लुप्ती :- "B.B.C." 
• B - भारत.
• B - ब्राझील.
• C – चीन.

- द्वीपकल्पावरील महत्वाची शखरे उतरत्या क्रमाने
क्लुप्ती :- "अन्ना दोन वेळा गुरु सोबत  
काळूबाईला धूप वाहायला गडावर गेला".
• अन्ना - अनायमुडी - २६९५.
• दोन - दोडाबेटा - २६३.
• गुरु - गुरुशिखर - १७२२.
• काळूबाई - कळसुबाई - १६४६. 
• प - धुपगड = १३५०.

- क्षेञफळानुसार पहिले  क्रमवार सात देश*
क्लूप्ती :- "RusCi ChiU BAI  
(रुसकी चिऊ बाई)".
• Rus - रुस - रशिया (१७.०७५.००० स्के .  
ͩकिमी).
• Ci - की - कानडा (९,९७६,१३९ स्के .  
ͩकिमी).
• Chi - चि - चीन (९,५६१,००० स्के . किमी). 
• U - ऊ - अमेरिका (९,३७२,६१४ स्के .  
ͩकिमी).
• B - ब्राझील (८,५११,८६५  
स्के . किमी).
• A - ऑस्ट्रेलिया (७,६८२,३००  
स्के . किमी).
• I - इंडिया (३,२८७,२६३ स्के. ͩकिमी).

- महाराष्ट्रातील प्रमुख डोंगररांगा व त्या दरम्यानच्या नद्या
क्लुप्ती :- "विन सातसा गोहभी मकृ."
• वि  - विंध्य पर्वत.
• न - नर्मदा.
• सा - सातपुडा.
• ता - तापी.
• सा - सातमाळ.
• गो - गोदावरी.
• ह - हरिचंद्र बालघाट.
• भी - भीमा.
• म - महादेव.
• कृ – कृष्णा.

- भारताचे आतापर्यंतचे सर्व राष्ट्रपती क्रमानुसार
क्लुप्ती :- "राजू कि राधा जाकर ͬगिरी
फकरुद्दीन रेड्डी की जेल में तब राम शंकर ͩकि कलम से प्रतिभा निकाली प्रणव कि राम ".
• राजू - राजेंद्र प्रसाद.
• राधा - एस. राधाकृष्णन.
• जाकर - जाकीर हुसेन.
• गिरी - वी.वी. गिरी.
• फकरुद्दीन - फकरुद्दीन अली अहमद.
• रेड्डी - निलम संजीव रेड्डी.
• जेल - ज्ञानी जैल सिंह.
• राम - रामकृष्ण वेंकटरमण.
• शंकर - शंकर दयाल शर्मा.
• नारायण - के. आर. नारायण.
• कलम - ए.पी.जे.अब्दुल कलाम.
• प्रतिभा - प्रतिभा देवी पाटिल.
• प्रणव - प्रणव मुखज्री.
• राम - रामनाथ कोविंद.
>> "जस्टिस एम. हिदायतुल्ला दोन वेळा  
भारतप्रप्त राष्ट्रपती होते आणि बिडी  
जाट्टी एक वेळा."

- विधान परिषद अस्तित्वात असलेली राज्ये - ०७.
क्लुप्ती :- "आम का बीज उत्तम" 
• आ - आंध्र प्रदेश.
• म - महाराष्ट्र.
• का - कर्नाटक.
• बी - बिहार.
• ज - जम्मू आणि काश्मीर.
• उ - उत्तर प्रदेश.
• ते - तेलंगणा.

- महाराष्ट्रातील चार  नगरपंचायतीची नावे*
क्लुप्ती :- "Dasi Ne Kamal Fulavile" 
• Da - Dapoli.
• Shi - Shirdi.
• K - Kanakwali.
• Ma - Malakapur.

- प्रमुख पर्वत व त्यांचे प्रकार
क्लुप्ती :- "यु आर ए हिमालय"
• यु -  युराल (रुस).
• आ - आल्पस.
• र - रॉकी.
• ए - एन्डीज हिमालय.
>> हे सगळे वलिय पर्वत आहेत.

- महाराष्ट्रच्या प्रमुख नद्यांचा विस्तारानुसार उतरता क्रम
क्लुप्ती :- "गोभीकृतान" 
• गो - गोदावरी.
• भी - भीमा.
• कृ - कृष्णा.
• ता - तापी.
• न - नर्मदा.

- हिमाचल पर्वतरांगाच्या दक्षिण उत्तरावर असलेले गीरीस्थानके
क्लुप्ती :- "शिमा नैनाला घेवून दार्जीलिंग ला गेली." 
• शि - शिमला.
• म - मसुरी.
• नैना – नैनिताल.
• दिली - दार्जीलिंग.

अश्याच माहितीसाठी जॉईन करा टेलिग्राम चॅनेल :-

@onlympscstudymaterial
__________________________

● प्लावक बल (Buoyant Force) 

- बोटांनी दाबून पाण्याच्या तळाशी नेलेला लाकडी ठोकळा बोट काढताच उसळी मारून पाण्याच्या पृष्ठभागाशी येतो.
- पाण्यात बुडलेला असल्याने ठोकळ्यावर कार्य करणारे पाण्याचे बल ठोकळ्याला वर ढकलते.
- द्रवात बुडलेल्या वस्तूला वर ढकलणार्यार बलाला प्लावी बल असे म्हणतात. प्लावी बलालाच प्लावक बल किंवा उत्प्रनोद असेही म्हणतात.
- द्रवात बूडालेल्या वस्तूचे आकारमान जास्त असल्यास प्लावक बल अधिक असते.
- द्र्वाची घनता जास्त असल्यास प्लावक बल अधिक असते.
- द्र्वामध्ये एखादा पदार्थ तरंगणार की बुडणार हे प्लावाकबल ठरविते. प्लावक बल वस्तूच्या वजनापेक्षा जास्त असल्यास वस्तु तरंगते. 
- प्लावक बल वस्तूच्या वजनापेक्षा कमी असल्यास वस्तु बुडते. प्लावक बल वस्तूच्या वजना इतके असल्यास वस्तु द्रवाच्या आतमध्ये तरंगते.
__________________________

अश्याच माहितीसाठी जॉईन करा टेलिग्राम चॅनेल :-

@onlympscstudymaterial

🔰12 वी स्टेट बोर्ड इतिहास शॉर्ट नोट्स🔰

----धडा पहिला---
◆केप ऑफ गुड होपचे पूर्वीचे नाव - केप ऑफ स्टोर्म्स (वादळाचे भुशिर) - बार्थोलोम्यु डायस याने नाव दिले.

◆अमेरिगो व्हेस्पुसी - व्हेनेझुएला देशाचा शोध लावला, अमेरिका मुख्य भूमीचा शोध

◆एबल जानस्वा टासमन - याने न्यूझीलंडचा शोध लावला

◆अलबेरुनी (इ.स. 973 ते 1049) - >गझनीच्या महमूदासह भारतात आला होता.
>त्याने पृथ्वीचा व्यास मोजण्याचा प्रयत्न केला
>अक्षांश-रेखांश ठरवण्याची त्याची पद्धत बिनचूक होती.
>पृथ्वीचा गोल नकाशा त्याने तयार केला होता.

◆1543 - निकोलस कोपर्निकस - ग्रहमाला पृथ्वीकेंद्रित नसून सुर्यकेंद्रीत आहे असे प्रतिपादन

अश्याच माहितीसाठी जॉईन करा टेलिग्राम चॅनेल :-

@onlympscstudymaterial
__________________________
-----------------------------------------------------

न्यायमूर्ती दीपांकर दत्ता उच्च न्यायालयाचे नवे मुख्य न्यायमूर्ती

◆ न्यायमूर्ती दीपांकर दत्ता यांनी २८ एप्रिल २०२० रोजी मुंबई उच्च न्यायालयाच्या मुख्य न्यायाधीश पदाची शपथ घेतली.

◆ राज्यपाल भगतसिंह कोश्यारी यांनी त्यांना पदाची शपथ दिली.

◆ न्या. भूषण धर्माधिकारी यांची त्यांनी जागा घेतली आहे.

◆ राज्याचे मुख्य सचिव अजय मेहता यांनी न्यायमूर्ती दीपांकर दत्ता यांच्या नियुक्तीची राष्ट्रपतींची अधिसूचना वाचून दाखविली.

◆ ते मुंबई उच्च न्यायालयाचे ४५ वे मुख्य न्यायाधीश ठरले आहेत.

◆ सरन्यायाधीश शरद बोबडे यांच्या अध्यक्षतेखालील कॉलेजियमने दिपांकर दत्तायांची शिफारस केली.

●दीपांकर दत्तायांचा अल्पपरिचय:-

◆ जन्म : ९ फेब्रुवारी १९६५

◆ १९८९ मध्ये त्यांनी कोलकाता विद्यापीठातून LLB ची पदवी घेतली.

◆ त्यांनी १६ नोव्हेंबर १९८९ रोजी वकिलीला सुरुवात केली.

◆ कलकत्ता उच्च न्यायालय, गुवाहाटी उच्च न्यायालय, झारखंड उच्च न्यायालय तसेच काही वेळा सर्वोच्च न्यायालयात एकूण १६ वर्षे त्यांनी सेवा बजावली.

◆ घटनात्मक वाद आणि दिवाणी स्वरूपाच्या प्रकरणांमध्ये त्यांचा विशेष अभ्यास आहे.

◆ २२ जून २००६ रोजी कलकत्ता उच्च न्यायालयामध्ये त्यांची कायमस्वरुपी न्यायाधीश म्हणून नियुक्ती करण्यात आली.

◆ त्यांनी मे २००२ ते जानेवारी २००४ दरम्यान पश्चिम बंगाल राज्याचे कनिष्ठ स्थायी वकील म्हणून काम केले आहे.

◆ १९९८ पासून त्यांनी केंद्र सरकारचे वकील म्हणूनही काम केले आहे.

◆ न्यायमूर्ती दत्ता हे कलकत्ता उच्च न्यायालयात दुसऱ्या क्रमांकाचे वरिष्ठ न्यायाधीश होते.

◆ न्यायमूर्ती दत्ता यांचे वडील सलील कुमार दत्ता हे कलकत्ता उच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश होते. तसेच त्यांचे मेहुणे अमिताव रॉय हे सर्वोच्च न्यायालयाचे माजी न्यायाधीश आहेत.

उच्च न्यायालयातील न्यायाधीश:-

◆नेमणूक : कलम २१७ नुसार उच्च न्यायालयातील मुख्य न्यायाधीशांची नियुक्ती राष्ट्रपती भारतचे सरन्यायाधीश तसेच संबंधित राज्याचे राज्यपाल यांच्याशी सल्लामसलत करून करतात.

◆ शिफारस : सरन्यायाधीशांच्या अध्यक्षतेखालील कॉलेजियम न्यायाधीशांच्या नियुक्तीसाठी कायदा मंत्रालयाकडे शिफारस करते.

◆शपथ : राज्यपाल

◆पात्रता : भारताचा नागरिक असावा, भारताच्या राज्याक्षेत्रात किमान १० वर्ष न्यायिक पद धारण केलेले असावे किंवा एक किंवा अधिक उच्च न्यायालयांत सलग किमान १० वर्षे वकील म्हणून काम करण्याचा अनुभव असावा.

◆ पदावधी : वयाची ६२ वर्षे पूर्ण होईपर्यंत

◆ मुख्य पीठ : मुंबई

◆खंडपिठे : नागपूर, औरंगाबाद आणि पणजी

●मुंबई उच्च न्यायालय :-

◆ स्थापना : 14 ऑगस्ट 1862

◆ अधिकार क्षेत्र : महाराष्ट्र, गोवा, दमन-दिव, दादरा-नगर हवेली

उच्च न्यायालयाच्या इमारतीचा 2018 मध्ये जागतिक वारसा स्थळामध्ये समावेश.

◆ पहिले मुख्य न्यायाधीश : मॅथ्यू रिचर्ड सॉस (1862-66)

◆ महिला मुख्य न्यायाधीश :
1) सुजाता मनोहर (1994),
2) विजया तहिलरमाणी (कार्यकारी) (2015-16 आणि 2017-18),
3) मंजुळा चेलूर (2016-17)

●अलीकडील काही मुख्य न्यायाधीश :-
41) मंजुळा चेलूर
42) नरेश हरिश्चंद्र पाटील
43) प्रदीप नंद्राजोग
44) भूषण धर्माधिकारी
45) दीपांकर दत्ता

अश्याच माहितीसाठी जॉईन करा टेलिग्राम चॅनेल :-

@onlympscstudymaterial

महत्वाच्या चालू घडामोडी 2020

●●टी एस तिरुमूर्ती संयुक्त राष्ट्रात भारताचे स्थायी प्रतिनिधी●●

◆ सध्या परराष्ट्र मंत्रालयात सचिव म्हणून कार्यरत असलेल्या मुत्सद्दी टी एस तिरुमूर्ती यांची ३० एप्रिल २०२० रोजी संयुक्त राष्ट्रामध्ये भारताचे स्थायी (कायमस्वरूपी) प्रतिनिधी (Permanent Representative)म्हणून नेमणूक करण्यात आली आहे.

◆ त्यांनी सय्यद अकबरुद्दीन यांची जागा घेतली.

◆अकबरुद्दीन हे नोव्हेंबर २०१५ पासून संयुक्त राष्ट्रात भारताचे स्थायी राजदूत म्हणून कार्यरत होते.

◆ तिरुमुर्ती हे १९८५ बॅचचे भारतीय परराष्ट्र सेवेतील अधिकारी आहेत.

● तिरुमुर्ती यांचा अल्पपरिचय :-

◆ जन्म : ७ मार्च १९६२ (चेन्नई)

◆ शिक्षण : कायदा आणि कॉमर्स विषयात पदवी

◆ १९८५ : भारतीय परराष्ट्र सेवेत दाखल

◆ १९९६-९८ : पॅलेस्टाईन मध्ये भारताचे पहिले प्रतिनिधी

◆ २०१३-१८ : मलेशियमध्ये भारताचे उच्चायुक्त

◆ २०१८-२० : परराष्ट्र मंत्रालयात सचिव

◆ जकार्ता मधील मिशनचे ते उपप्रमुख होते.

◆ पुस्तके :
Kissing the Heavens,
Clive Avenue,
Chennaivaasi

● ● संयुक्त राष्ट्रातील स्थायी मिशन :-

◆ स्थायी मिशन (Permanent Mission) हे प्रत्येक सदस्य देशाने संयुक्त राष्ट्रांकडे नियुक्त केलेले मुत्सद्दी मिशन (diplomatic mission) असते.

◆ या मिशनचे प्रमुख स्थायी प्रतिनिधी' असतात. त्यांना ‘संयुक्त राष्ट्र राजदूत' (UN ambassador)म्हणूनही संबोधले जाते.

◆ व्हिएन्ना कराराच्या कलम १(७) मध्येही त्याची व्याख्या देण्यात आली आहे.

◆ न्यूयॉर्क येथील संयुक्त राष्ट्राच्या मुख्यालयात स्थायी प्रतिनिधींची नेमणूक केली जाते. तसेच जिनिव्हा, व्हिएन्ना आणि नैरोबीमधील यूएनच्या इतर कार्यालयांमध्ये देखील त्यांची नेमणूक केली जाऊ शकते.

◆ अंडर सेक्रेटरी जनरल आणि असिस्टंट सेक्रेटरी जनरल यांच्या पातळीवर संयुक्त राष्ट्रामध्ये वरिष्ठ नेतृत्वाच्या ठिकाणी आठ भारतीय सध्या कार्यरत आहेत.

◆ संयुक्त राष्ट्र संघातील पहिल्या भारतीय प्रतिनिधींमध्ये रामासामी मुदलियार आणि हंसा मेहता, विजयालक्ष्मी पंडित आणि लक्ष्मी मेनन यांचा समावेश होता.

◆ मेहता आणि पंडित या भारतीय संविधान सभेच्या १५ महिला सदस्यांपैकी होत्या.

◆ १ जानेवारी १९४२ रोजी वॉशिंग्टन येथे झालेल्या संयुक्त राष्ट्रांच्या घोषणेवर स्वाक्षऱ्या करणाऱ्या संयुक्त राष्ट्रांच्या
निवडकल सदस्यांपैकी भारत एक होता.

◆ २५ एप्रिल ते २६ जून १९४५ दरम्यान सॅन फ्रान्सिस्को येथे पार पडलेल्या ऐतिहासिक आंतरराष्ट्रीय संघटनेच्या संयुक्त राष्ट्र परिषदेत भारत सहभागी होता.

अश्याच माहितीसाठी जॉईन करा टेलिग्राम चॅनेल :-

@onlympscstudymaterial