မနေ့က မြန်မာဘော်လုံးပွဲကိုကြည့်ရတာ မိအေး ၂ ခါ နာရတဲ့ ပွဲလို့ ပြောရမယ်။ မြန်မာပွဲဆိုရင် လုပ်လက်စ အလုပ်တွေ ပစ်ပြီး စောင့်ကြည့်ရပေမယ့်...အကြိမ်တော်တော်များများက ပျော်‌ရတယ်ကို မရှိတာလည်း ကြာခဲ့ပြီ။ အရင်ကိုယ်တွေတုန်းက ဝင်းအောင်၊ သန်းတိုးအောင်၊ မျိုးလှိုင်ဝင်းတို့ ခေတ်ပဲ ပြန်သတိရမိသလိုလို၊ နောက်ပိုင်း စိုးမြတ်မင်းတို့ ခေတ်ပဲ လွမ်းချင်သလိုလို ဖြစ်မိပြန်သေးတယ်။


မနေ့ကပွဲက ရသအနေနဲ့ကြည့်ရင် နိုင်သင့်တဲ့ပွဲလို့ ပြောရမယ်ထင်တယ်။ အဆုံးသတ်မသေချာတာတွေ များနေတော့ လိုချင်တဲ့ ဂိုးက မရဘူး။ ဒါတောင် ကိုယ်တွေက အစောဆုံး ဂိုးရထားလို့ တော်သေးတယ်။ နောက်ကသာ လိုက်ကစားရင် ဒီထက်ပိုရုန်းရမလားပဲ။ အရင်ခေတ်တုန်းက သူမသာ၊ ကိုယ်မသာ ကစားခဲ့ကြတဲ့ မြန်မာ့ဘော်လုံးအသင်းရဲ့ အဆင့်အတန်းက ဒေသတွင်းမှာ အတော်လေး နိမ့်ကျလာတာ မြင်လာရတယ်။ အိမ်နီးချင်းထိုင်းတောင် ကမ္ဘာ့အဆင့် ၁၀၀ အတွင်း ဝင်နေချိန်မှာ...ပရော်ဖက်ရှက်နယ်လိဂ်မှာတောင် တန်းတက်၊ တက်ဆင်းက စနစ်တကျ မရှိသေးပြန်ဘူး။

အသင်းကရှုံးရတဲ့အထဲ ကွင်းအနေအထားကလည်း အတော်လေး ရုပ်ပေါက်နေပြန်တယ်။ ရှေ့မှာ ကော်ခွက်ပေါ် ဘော်လုံးတင်ထားတဲ့ ပို့စ်ကို မြင်ပြီး ဒီမြက်ခင်းပြင်မြင်ကွင်းကို ထပ်မြင်ရတော့ ဒီလောက်ကြီးကျယ်တဲ့ ပွဲမှာတောင် အသေးစိတ်ဂရုစိုက်တာ မရှိဘူးလို့ပဲ သုံးသပ်ရမယ်ထင်တယ်။

ဒါနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဖတ်ဖူးတဲ့ စာလေး သတိရတယ်။ အဲ့စာထဲမှာ ရေးထားတာက "လူတစ်ယောက်က သူတာဝန်ယူရတဲ့ လုပ်ငန်းနယ်ပယ်တစ်ခုကို မလေးစားရင်...နောင် ဘာပဲလုပ်လုပ် ဘယ်တော့မှ မအောင်မြင်နိုင်ဘူးတဲ့။ ဒါက ရာထူးအဆင့်ဆင့်က လူတိုင်းအတွက် အကျုံးဝင်တဲ့ သတိပေးစာလေးလို့တောင် ပြောရမယ်။ Professional လုပ်ရတဲ့ အလုပ်ဆိုရင် ပိုပြီး ဂရုစိုက်ရမယ်။ အားထည့်သင့်တယ်လို့ မြင်တယ်။


(နရီမိုး)

ကယားပြည်နယ်ဘက်က လွိုင်ကော်မြို့နဲ့ ဒီးမော့ဆိုမြို့နယ်တွေမှာ တိုက်ပွဲတွေကြောင့် ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့တဲ့ ဓာတ်အားခွဲရုံတွေ၊ ဓာတ်အားလိုင်းတွေနဲ့ ထရန်စဖော်မာတွေကို အင်တိုက်အားတိုက်ပြုပြင်နေတာက ဒေသခံပြည်သူတွေအတွက်တော့ ဝမ်းသာစရာ သတင်းတစ်ခုပဲ ဖြစ်လိမ့်မယ်။

ဒါပေမယ့် တဖက်မှာ ကြည့်ရင်တော့ တိုင်းပြည်အတွက် ဒီလို ကိစ္စတွေက ဝမ်းနည်းစရာပဲ။ ရှိပြီးသား ဓာတ်အားခွဲရုံတွေ၊ ထရန်စဖော်မာတွေသာ မပျက်စီးခဲ့ရင်၊ ဖျက်ဆီး မခံရရင်...တခြား တိုးတက်ရေးတွေမှာ အသုံးချလို့ ရနိုင်တာပေါ့။

ခုတော့ တိုင်းပြည်က အနာဂတ် တည်ဆောက်ရေးဆိုတာထက် ဖြိုဖျက်ထားခဲ့ကြတဲ့ ပျက်စီးရေးတွေကိုပဲ နောက်က လိုက်ပြင်နေရတယ်။ ဒီအတောအတွင်း လျှပ်စစ်မရလို့ ဆုံးရှုံးခဲ့ရတဲ့ စီးပွားရေးတွေ၊ စစ်ကြောင့် ပျက်စီးခဲ့ရတဲ့ ပညာရေးတွေ....ဘယ်လောက်တောင် ရှိနေမလဲ။ လွိုင်ကော် တက္ကသိုလ်ဝန်းထဲထိ ဖျက်ဆီးရေး လာလုပ်ခဲ့ကြတဲ့ သူတွေ၊ မြို့ကို ဖျက်ဆီးရေးသပ်သပ်လုပ်ခဲ့ကြသူတွေက ဘာမှ မဟုတ်သလို နေနိုင်ကြပေမယ့် ....တည်ဆောက်ရေးမှာတော့ ပြည်သူတွေရဲ့ အချိန်တွေ၊ လုပ်အားတွေနဲ့ ငွေကြေးတွေက တနင့်တပိုး ...ရင်းရတယ်ဆိုတာ ဒီလိုမြင်ကွင်းတွေက သက်သေပဲ။



(နရီမိုး)

◾ Myanmar Now က စစ်တပ်ထိန်းချုပ်တဲ့ လွှတ်တော်အမတ်တွေအတွက် လစာ သိန်း ၁ သောင်းလောက် ကုန်နိုင်တယ်ဆိုပြီး အစဖော်လာတော့လည်း လွန်လေပြီးသော အတိတ်မှာ NLD အစိုးရ တာဝန်ယူကာလတုန်းက စာရင်းအင်းတွေ ပြန်သတိရမိတယ်။ ၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲအတွက် ရမည်းသင်းမှာ မဲဆွယ်စည်းရုံးရေးဆင်းတော့…NLD ပါတီနိုင်ရင် အဂတိကင်းတဲ့ အစိုးရ ဖြစ်အောင် လုပ်ပြမယ်ဆိုပြီး မဲဆွယ်စည်းရုံးရေး ဆင်းခဲ့ တာလေး ပြန်သတိရမိတယ်။
-----
◾ NLD လက်ထက်မှာ အဂတိကင်းစင်သလား၊ မကင်းစင်သလားဆိုတာ အဲ့ဒီခေတ်က အချက်အလက်တွေကို ပြန်ချိန်ထိုးစဉ်းစားကြည့်ပေါ့။ ဥပမာဆိုပါစို့… အဲကွန်း ၂ ကောင်အား တစ်လုံး တန်ဖိုး ၈ သိန်းလောက်ပေါက်ချိန်မှာ ၂၅၇ သိန်း၊ တီဗီတစ်လုံးကို သိန်း ၁၀၀၊ အမှိုက်လှဲ ကား တစ်စီးကို သိန်း ၂၀၀၀၊ ပလပ်စတစ်ထိုင်ခုံတစ်လုံးအတွက် ၇ သောင်း၊ တိုင်းဒေသကြီး ရန်ပုံငွေ သန်း ၉၀၀ ကို စာရင်းစစ်မခံနိုင်ဘူး။ သိန်း ၅၆၀ တန် အမှိုက်သိမ်းကားက သိန်း ၁၅၆၀ ဖြစ်၊ ကိုးကင်းတန်ချိန် နှစ်တန်ကျော် ဖမ်းမိပေမယ့် နောက်တစ်နေ့ သကြားဖြစ်သွားတဲ့ ကိစ္စတွေ။ သိန်း နှစ်ရာကျော်တန် လူကူးတံတားက သိန်း ၄၀၀၀ စာရင်းပြ၊ ဆီဘောက်ဆာကားကနေ ရေကားဖြစ်သွားတဲ့ အမှုတွေ၊ ဆင်ဆာမီးပွိုင့်တစ်လုံး ကို သိန်းတစ်ထောင်ပြပြီး မီးပွိုင့် ၁၁ ခုအတွက် သိန်း ၁၁၀၀၀ စုန်းစုန်းမြုပ်သွားတဲ့ ကိစ္စတွေ၊ ရန်ကုန်တိုင်းအတွက် ကောင်းကင်ဓာတ်ပုံရိုက်ခ သိန်းပေါင်း တစ်သောင်းခွဲ၊ ရန်ကုန်တိုင်းအတွက်ပဲ ရေတွင်း ၂၇ တွင်းစာအတွက် သိန်းပေါင်း ၄၀၅၀ ၊ မင်္ဂလာဈေး ပြန်ဆောက်ဖို့ အရည်အသွေးစစ်ခက သိန်း ၆ သောင်း ၆ ထောင်၊ ဖြိုးမင်းသိန်း ဝယ်ပြီး အမှိုက်ပုံထဲမှာ ပြစ်ထားတဲ့ ကျောင်းကား YBS က အစီးရေ ၁၀၀၀။ လက်သည် မပေါ်တဲ့ ဘဏ်ချေးငွေ ၅ ဘီလီယံ။ မအောင်မြင်တဲ့ ညဈေးစီမံချက်။ လွှတ်တော် ဆေးသုတ်ခက လွှတ်တော်ဆောက်စရိတ်ထက် ပိုများနေတဲ့ ဖြစ်ရပ်တွေ။ လေယာဉ်ကွင်း ခြုံရှင်းတာကို တင်ဒါမခေါ်ဘဲ သိန်း ၄၀၀၀ ခိုးလိုက်တဲ့ လဲ့လဲ့မော်ရဲ့ အမှု၊ ဝင်းထိန်သမီး မင်္ဂလာဆောင်ကို လက်ဖွဲ့ဖို့ ပြည်နယ်အစိုးရရန်ပုံငွေထဲက အဂတိ ကျူးလွန်ခဲ့တဲ့ အယ်ဖောင်ရှိုး။ ရေးရင် မဆုံးနိုင်တဲ့ အဂတိမှုတွေ NLD လက်ထက်မှာ တသီကြီး။
----------
◾ နောက်ဆုံး…ကုန်ကုန်ပြောရရင်…၂၀၁၀ မှာ တပ်မတော်ကနေ ယူနီဖောင်းချွတ်ပြီး အစိုးရ တက်လုပ်ချိန်တုန်းကတောင် လွှတ်တော်နဲ့ အစိုးရ က တပါတီတည်းဖြစ်ပေမယ့် လွှတ်တော်အခင်းအကျင်းပီပီသသရှိသေးတယ်။ ဒေါ်စုလက်ထက်တုန်းက…လွှတ်တော် မှာ တင်ပြရမယ့် အဆိုကို ပါတီရုံးချုပ်မှာ အရင်ဖတ်ပြပြီးမှ ခေါင်းညိတ်၊ ခေါင်းခါ လုပ်ခဲ့ကြ ရတာကို မသိကြတာလည်းမဟုတ်။ ဒါတောင် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဖြစ်ရင် လစာရဲ့ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း၊ တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်ရင် လစာရဲ့ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းကို ပါတီရဲ့ တချက်လွှတ်အမိန့်နဲ့ ဒီမိုကရေစီနည်းလမ်းမကျ ရန်ပုံငွေဆိုပြီး ကောက်ခဲ့တာတွေ ရော…ဘာပြောကြဦးမလဲ။
------
◾ ၃ တန်းတောင်မအောင်တဲ့ လွှတ်တော်အမတ်တွေ၊ ကျိုက်ထီးရိုးက သေနတ်တွေ ကြောင့် ပြည်တွင်းစစ်ဖြစ်ခဲ့တာလို့ပြောတဲ့ ဝန်ကြီးချုပ်တွေ။ အစိုးရ ရက်(၁၀၀)မှာ ယောင် နနနဲ့ စက်ဘီးစီးပြသလိုလို၊ အမှိုက်ကောက်ပြသလိုလို ဖြစ်ခဲ့ကြတဲ့ အဖြစ်အပျက်တွေ၊ နိုင်ငံတော်ရဲ့စီးပွားရေးအဆင့်ကိုတောင် မူဝါဒ မချနိုင်လို့ ရှောင်တာနယ်ကို ခေါ်ပြီး အကြံ ပေးခန့်ရတဲ့ အခြေအနေတွေ။ တခြားသူကို အာဏာရှင်လို့ ပြောပြီး ကိုယ်တိုင်ကြတော့ ဝန်ကြီးဌာန ၄ ခုလောက် ယူခဲ့ရတဲ့ ဖြစ်ရပ်တွေ။ ဒီလိုအခင်းအကျင်းကို ကပေါက်တီး ကပေါက်ခြာ ၅ နှစ်လုံးလုံး ဖြတ်သန်းခဲ့ရတာထက်စာရင်…ခုအခင်းအကျင်းက အများကြီး သာနေပါ သေးတယ်လေ။

(နရီမိုး)

◾ မနေ့က ဖွင့်လှစ်ခဲ့တဲ့ ဝဇီရာရုပ်ရှင်ရုံကို နိုင်ငံတကာအဆင့်မီ ဂုဏ်ပြုခံကဇာတ်ရုံ (Red Carpet Theatre)အဖြစ်နဲ့ ပြောင်းလဲနိုင်ခဲ့တာက သမိုင်းအမွေအနှစ်ကို ချစ်မြတ်နိုးသူတွေ အတွက်တော့…တကယ့်ကို တန်ဖိုးမဖြတ်နိုင်တဲ့ အောင်မြင်မှုမှတ်တိုင်လို့ ပြောလို့ရမလား ပဲ။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မဖြစ်ခင်ထက် ၁၈/၁၉ နှစ်လောက်စောပြီး ၁၉၂၀/၂၃မှာ ဒီဝဇီရာ ရုပ်ရှင်ရုံကို ဆောက်ခဲ့ကြသလို…စပြီး ဆောက်ခဲ့ကြချိန်တုန်းက ပေးခဲ့တဲ့နာမည်က Excelsior လို့ လည်း သိရတယ်။
-----
ဆောက်တဲ့ ဗိသုကာလက်ရာကိုကြည့်ရင်လည်း Beaux-Arts ဆိုတဲ့ ပြင်သစ် ဗိသုကာပုံစံ၊ (Iconic ပုံစံ)ဖြစ်တဲ့ ကျောက်တိုင်ကြီးတွေထောင်ပြီး မြန်မာ အင်္ဂတေ ပန်းတော့ လက်ရာတွေနဲ့ ခမ်းခမ်းနားနား တည်ဆောက်ထားတာမြင်ရလိမ့်မယ်။ ဒီပုံစံမျိုးက ထိုင်းမှာလည်း Ananta Samakhom Throne Hall အဆောက်အဦမှာ မြင်ရ တယ်။ နှစ်ခုလုံးက ဥရောပ ဗိသုကာလက်ရာကို အာရှမှာ ခေတ်ပြိုင်အနေအထား ဆောက်ခဲ့ကြပုံရတယ်။ နှစ်ပေါင်း ၁၀၃ နှစ်သက်တမ်းရှိတဲ့ ဒီလက်ရာက အဲ့ဒီခေတ် ကာလမှာ ဘယ်လောက်တောင် ခမ်းနားနေမလဲဆိုတာ တွေးကြည့်လို့တောင်ရမလားပဲ။
-----
◾ သမိုင်းမှတ်တမ်းအရတော့…ဂျပန်ခေတ်မှာ ရန်ကုန်ရုပ်ရှင်ရုံ ဆိုပြီး နာမည်ပြောင်းခဲ့ တာ တွေ့ရသလို နောက်ပိုင်း..စစ်ပြီးခေတ်မှာ အေဝမ်း၊ ၁၉၆၈ လောက်မှာ ဝဇီရာဆိုပြီး နာမည်ပြောင်း ခဲ့တယ်။ ၁၉၈၅ မှာ ဇာတ်သဘင်အနေနဲ့ အသုံးပြုခဲ့သလို ၁၉၉၉ ခုနှစ် အရောက်မှာ ပြန်ကြားရေးကနေ မြန်မာနိုင်ငံရုပ်ရှင် အစည်းအရုံးကို ငှားရမ်းခဲ့တာ လို့ ဆိုတယ်။ ၂၀၁၀ အရောက်မှာ ဓာတ်ပုံဆရာ Philip Jablon နဲ့ ရန်ကုန်ရှေးဟောင်းအမွေ အနှစ်အဖွဲ့တွေက ထိန်းသိမ်းဖို့ ကြိုးပမ်းခဲ့ရာကနေ ၂၀၂၅ ခုနှစ်မှာ စတင်ပြုပြင်မွမ်းမံခဲ့ပြီး အပြီးသတ် အနေအထားကတော့…မနေ့က သမ္မတကြီးကိုယ်တိုင်ဖွင့်လှစ်ပေးနိုင်ခဲ့တယ်။
-----
◾ ဝဇီရာက ရုပ်ရှင်ရုံတစ်ခုထက်ပိုတယ်ဆိုတာက…သမိုင်းဝင်ယဉ်ကျေးမှု အဆောက် အအုံတစ်ခုဖြစ်တယ်။ နှစ်ပေါင်း ၁၀၃ နှစ်ကြာ သက်တမ်းရှိတဲ့ အဆောက်အအုံကို ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့တယ်။ ရုပ်ရှင်ရုံတင်မဟုတ်ဘဲ ဇာတ်သဘင်၊ ရုပ်သေးတွေလည်း အပတ်စဉ် ပြသမယ်လို့ ကြေညာထားတယ်။ ဆိုတော့…မြန်မာနိုင်ငံကို ခရီးသွားတွေအတွက် ရုပ်သေး ပြဖို့အတွက်ဆို…ဝဇီရာကို ခေါ်ပြလို့ ရတဲ့ အနေအထားဖြစ်သွားတယ်။ နိုင်ငံခြားမှာ ဆိုရင်… ဧည့်သည်တွေကို အော်ပရာတွေ လိုက်ပြသလို အနေအထားအထိ အဆင့်အတန်း ရှိလာနိုင်တော့မယ်။ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ်…ကိုလိုနီခေတ်ရဲ့ ဇာတ်သဘင် အနေအထားကနေ ရွှေခေတ်မြန်မာရုပ်ရှင်တွေရဲ့ ဗဟိုချက်၊ ဒီကနေ့မှာ ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်တွေကို ပြသ နိုင်မယ့် အခင်းအကျင်းမျိုးအထိရောက်အောင် ဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့တာက…နိုင်ငံပုံရိပ် အတွက်တော့ အကောင်းဘက်ရှိစေခဲ့တယ်လို့ မြင်တယ်။
-----
◾ ကားပိတ်တာပဲ သတင်းလုပ်ရေးမနေနဲ့မောင်တို့။ ဒီလို သမိုင်းတွေလည်း နောက်ကွယ် မှာ ရှိနေသေးတယ်ဆိုတာ သိဖို့လိုတယ်။

(နရီမိုး)
ဒုတိယပုံကတော့...ထိုင်းဘုရင် King Chulalongkorn လက်ထက် ၁၉၀၈ ခုနှစ်မှာ ဆောက်ခဲ့တဲ့ တော်ဝင်ဧည့်ခန်းဆောင်

❝အနာဂတ်မျိုးစေ့လေးတွေ❞
=========
◾ မနေ့က မြန်မာအာကာသအေဂျင်စီမှာ သမ္မတကြီးက မြန်မာ့အာကာသမှူးတွေ ဖြစ်လာမယ့် အနာဂတ် မျိုးဆက်သစ်လူငယ်တွေကို တွေ့ဆုံပြီး ဩဝါဒ မှာကြားတာ မြင်လိုက်ရတယ်။ သူတို့တွေက ဘယ်အချိန်မှာ အာကာသ ယာဉ်မှူးတွေ ဖြစ်လာ မလဲဆိုတာ သေချာမပြောနိုင်သေးပေမယ့် မြန်မာနိုင်ငံအတွက်တော့…သမ္မတကြီး လက်ထက်မှာ မျိုးစေ့စပြီး ပျိုးလိုက်ပြီလို့ ပြောလို့ရတယ်။ ဒီကလေးတွေက နောင် ၁၅-၂၀ အတွင်းမှာ မြန်မာအာကာသအတွက် တန်ဖိုးရှိတဲ့ Pioneer တွေဖြစ်လာလိမ့်မယ်လို့လည်း ပြောလို့ရပြီ။
-----
◾ ဒါနဲ့ပတ်သက်ပြီး ရုရှားမှာ နာမည်သိပ်ကြီးတဲ့ Мы не можем жить без космоса (We Can’t Live Without Cosmos ) ဆိုတဲ့ Short Filim လေးကို ပြန်ပြီး သတိရမိစေတယ်။ အဲ့ဒီကာတွန်းလေးမှာ အာကာသယာဉ်မှူး သိပ်ကို ဖြစ်ချင်ကြတဲ့ သူငယ်ချင်းနှစ်ယောက် ဖြစ်တဲ့ Belka and Strelka တို့ရဲ့ အကြောင်းကို စိတ်ဝင်စားဖွယ် ဖန်တီးထားတယ်။ တကယ်တော့…အာကာသယာဉ်မှူးတစ်ယောက်ဖြစ်ဖို့ဆိုတာ…လေ့ကျင့်ရေးတွေ ပြင်းထန်သလို၊ ကျန်းမာရေးကအစ ဒေါင်ဒေါင်မြည်ဖြစ်ဖို့ အရေးကြီးတယ်။ အာကာသမှာ လိုက်လျောညီထွေ နေတတ်ဖို့ကအစ၊ အစစအရာရာအတွက် လေ့ကျင့်ပေးရတာဖြစ်လို့ တိုင်းပြည်အတွက်လည်း အရင်းအနှီးများတယ်။
------
◾ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ်…အစိုးရသစ်လက်ထက်မှာ မြန်မာ့အာကာသယာဉ်မှူးတွေ ဖြစ်လာစေဖို့ အတွက် မျိုးစေ့တွေ အများကြီးတော့ ပျိုးခဲ့လိုက်ပြီ။ သူတို့ရဲ့ ကြိုးစားအားထုတ်မှု၊ မြန်မာ့ နိုင်ငံရေးအခြေအနေနဲ့ နိုင်ငံခေါင်းဆောင်တွေရဲ့ စဉ်ဆက်မပြတ် ပံ့ပိုးမှုတွေကြားမှာ… နောင်တချိန်…အာကာသမှာ မြန်မာနိုင်ငံသား လိုက်ပါနိုင်ခဲ့တဲ့ သမိုင်းသစ် မထိုးနိုင်ဘူး လို့ ဘယ်သူပြောနိုင်မလဲ။

(နရီမိုး)