noaatech | نوآتک
1.52K subscribers
7.74K photos
921 videos
4 files
7.3K links
🔻 ما پیشرفت‌های ایران و اخبار علمی و فناوری و نوآوری جهان را رصد می‌کنیم.

تبلیغات @noaatech_admin
بله: ble.ir/noaatech
وی‌کی : vk.com/noaatech
ایکس: x.com/noaatech
اینستاگرام: instagram.com/noaatechmedia/
یوتیوب: youtube.com/@noaatech
Download Telegram
💡 نور فرابنفش رکورد انتقال داده را شکست

پژوهشگران با استفاده از LEDهای تولیدکننده نور فرابنفش دور، توانستند داده‌ها را با سرعت ۱.۵ گیگابیت بر ثانیه منتقل کنند؛ سرعتی که یک رکورد تازه برای ارتباطات نوری در این محدوده از نور به حساب می‌آید. این آزمایش با همکاری پژوهشگرانی از مؤسسه فردیناند-براون و دانشگاه‌های استرثکلاید و کمبریج انجام شد و داده‌ها با نور فرابنفش با طول موج کمتر از ۲۳۵ نانومتر منتقل شدند. 🔬

در این آزمایش، فرستنده و گیرنده تنها ۳۰ سانتی‌متر از هم فاصله داشتند و انتقال داده در شرایط نور معمول اتاق انجام شد. نور فرابنفش دور بخشی از تابش خورشید است که به سطح زمین نمی‌رسد و همین ویژگی می‌تواند به کاهش تداخل نوری کمک کند. پژوهشگران حالا می‌خواهند امکان انتقال داده در فاصله‌های بیشتر و حتی بدون نیاز به قرارگیری مستقیم فرستنده و گیرنده روبه‌روی هم را بررسی کنند. 📡

🌐منبع

🆔️ @noaatech
❤3
🌱 پنل‌های خورشیدی صورتی، هم برق می‌سازند هم به رشد گیاه کمک می‌کنند

پژوهشگران دانشگاه ملاردالن سوئد، پنل‌های خورشیدی نیمه‌شفاف و صورتی‌رنگی را آزمایش کرده‌اند که بخشی از نور خورشید را برای تولید برق جذب می‌کنند و نور قرمز و آبی را به گیاه می‌رسانند. در این آزمایش، کلم بروکلی زیر پنل‌ها رشد کرد و محصول نهایی آن تقریباً مشابه گیاهان زیر نور کامل خورشید بود؛ هرچند برداشت محصول ۲۵ روز دیرتر انجام شد. 🌱

این پنل‌ها با عبور دادن نور موردنیاز گیاه، می‌توانند یک زمین را هم‌زمان برای کشاورزی و تولید برق قابل استفاده کنند. نمونه آزمایشی با شفافیت ۵۰ درصد، به ازای نور دریافتی، ۴.۵ برابر استفاده مؤثرتری از نور داشت و نمونه ۷۰ درصدی به ۲.۸ برابر رسید. بااین‌حال، تولید برق حدود ۲۲۴.۷ مگاوات‌ساعت در هکتار بود؛ حدود ۱۰۰ مگاوات‌ساعت کمتر از پنل‌های معمولی مشابه. ☀️

🌐منبع

🆔️ @noaatech
❤2
♻️ پسماند فولاد می‌تواند جاده‌های مقاوم‌تری بسازد

پژوهشگران پیشنهاد کرده‌اند بخشی از آسفالت شهری با ماده‌ای ساخته شود که از پسماند فولاد به دست می‌آید. این ماده که «سرباره فولاد» نام دارد، می‌تواند با آسفالت و رزین اپوکسی ترکیب شود و جاده‌ای مقاوم‌تر بسازد. 🛣️ در مدل این پژوهش، دوام بیشتر جاده می‌تواند دفعات تعمیر، ترافیک ناشی از عملیات عمرانی و مصرف سوخت خودروها را کاهش دهد؛ چون جاده فرسوده، مصرف سوخت را بیشتر می‌کند و آلودگی را هم بالا می‌برد.

در این بررسی، نوعی آسفالت حاوی ۳۵ درصد اپوکسی حدود ۱۵ سال عمر مفید داشت؛ درحالی‌که عمر نمونه معمولی و نوع ۲۰ درصدی حدود ۶ سال برآورد شد. 🌱 پژوهشگران با شبیه‌سازی جایگزینی آسفالت شهری چین، در سناریوی جایگزینی کامل، کاهش ۱.۷۴ میلیارد تن انتشار معادل CO2 و ۱.۲۳ میلیارد کیلوگرم ذرات PM2.5 را پیش‌بینی کردند و از احتمال جلوگیری از ۱۲۸٬۹۸۰ مرگ زودرس گفتند؛ البته این اعداد مدل‌سازی‌شده‌اند و پیش‌بینی دقیق نیستند.

🌐منبع

🆔️ @noaatech
🧲 مغناطیس وارد مرحله‌ای تازه شد؛ ماده‌ای با ویژگی‌های متفاوت

پژوهشگران نخستین شواهد تجربی از نوعی از مغناطیس را در ماده‌ای لایه‌ای به نام Co₁/₄TaSe₂ پیدا کرده‌اند؛ پدیده‌ای به نام «آلترومغناطیس» که می‌تواند ویژگی‌های دو نوع مغناطیس را کنار هم داشته باشد. این ماده از کبالت، تانتالوم و سلنیوم ساخته شده و بلورهای آن با حرارت‌دهی بیش از ۹۰۰ درجه سانتی‌گراد طی دو هفته آماده شدند. برای تأیید این پدیده، از مدل‌سازی کوانتومی و بررسی رفتار الکترون‌ها با نور استفاده شد.

⚡ در فرومغناطیس، میدان مغناطیسی می‌تواند با قطعات الکترونیکی تداخل کند؛ در پادفرومغناطیس این میدان‌ها حذف می‌شوند، اما جداسازی اسپین الکترون‌ها ضعیف‌تر است. پژوهشگران نشان دادند Co₁/₄TaSe₂ می‌تواند اسپین الکترون‌ها را جدا کند، بدون میدان‌های سرگردان. این ویژگی، آن را برای اسپین‌ترونیک، حافظه‌های سریع، شبکه‌های تراهرتز و وسایل الکترونیکی کم‌مصرف امیدوارکننده می‌کند. پژوهش در Nature Communications منتشر شد.

🌐منبع

🆔️ @noaatech
❤1
🧪 داروی ضدکرم، امید تازه‌ای برای آندومتریوز؟

پژوهشگران سراغ دارویی رفته‌اند که معمولاً برای از بین بردن کرم‌های نواری استفاده می‌شود؛ نیکلو‌ساماید. 🧪 آن‌ها این دارو را به یک حامل مولکولی ویژه وصل کردند تا به سلول‌های ایمنی مرتبط با آندومتریوز برسد. آزمایش روی موش‌ها نشان داد این روش توانست رشد ضایعات مرتبط با بیماری و حساسیت درد را کاهش دهد؛ نتیجه‌ای امیدوارکننده، اما هنوز فقط در مرحله پیش‌بالینی است و به معنی درمان قطعی برای انسان نیست.

در این روش، حامل دارو به کمک اسیدفولیک سلول‌های خاصی از سیستم ایمنی به نام ماکروفاژ را هدف می‌گیرد. 🧬 دو هفته پس از تزریق، ضایعات در موش‌های دریافت‌کننده دارو کمتر و کوچک‌تر بود و در ۴ موش از ۸ موش با دوز پایین و ۵ موش از ۸ موش با دوز بالا، ضایعه‌ای دیده نشد. بااین‌حال، اثر و ایمنی آن در انسان هنوز مشخص نیست و راه زیادی تا آزمایش انسانی باقی مانده است؛ پژوهشگران فعلاً در مرحله پیش‌بالینی هستند.

🌐منبع

🆔️ @noaatech
❤2
🥒 خیار دریاییِ ۱۲۰ ساله؛ جانوری عجیب با عمر طولانی

یک خیار دریایی که ظاهرش چندان دلنشین نیست، ممکن است بیش از ۱۲۰ سال عمر کند! 🥒 پژوهشگران با بررسی ژنتیکی «خیار دریایی سیاه» در صخره بزرگ مرجانی استرالیا، دریافتند دست‌کم ۶۰ درصد از نمونه‌هایی که در سال ۲۰۲۴ پیدا کردند، همان جانورانی بودند که ۲۴ سال پیش بررسی شده بودند. این گونه با نام علمی Holothuria whitmaei از گونه‌های در معرض خطر است و بیشتر جانوران بررسی‌شده حتی در آنجا کوچک‌تر شده بودند.

🐚 پژوهشگران با مقایسه نمونه‌های DNA، بقای دست‌کم ۴۱ درصد از ۷۶ جانور شناسایی‌شده در سال ۲۰۰۰ را پس از ۲۴ سال تأیید کردند. مدل آن‌ها نشان می‌دهد عمر این گونه می‌تواند به حدود ۱۲۳ سال برسد. خیارهای دریایی با جابه‌جایی رسوبات و بازیافت مواد مغذی، به سلامت صخره‌های مرجانی کمک می‌کنند؛ اما صید بی‌رویه و رشد آهسته جمعیت، بقای آن را تهدید می‌کند. پژوهشگران خواستار بازنگری در حفاظت از این گونه‌ها هستند.

🌐منبع

🆔️ @noaatech
❤1
🦠 ۹۹ درصد ویروس‌های این منطقه عمیق اقیانوس ناشناخته بودند

در اعماق اقیانوس آرام، پژوهشگران در منطقه کلاریون-کلیپرتون ۱۱٬۷۴۲ ویروس متفاوت پیدا کردند که ۹۹ درصدشان پیش‌تر در هیچ منبع علمی ثبت نشده بودند. 🦠 این منطقه بزرگ‌ترین ذخیره گرهک‌های چندفلزی کف اقیانوس را دارد و حالا مشخص شده دنیای ویروس‌های آن هم تا حد زیادی ناشناخته است. نمونه‌های رسوبی در سال‌های ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ جمع‌آوری شدند و DNA و RNA آن‌ها برای شناسایی و مقایسه با زیست‌بوم‌های دیگر بررسی شد.

بررسی پژوهشگران نشان داد بسیاری از این ویروس‌ها احتمالاً باکتری‌ها و آرکی‌ها را آلوده می‌کنند؛ میکروب‌هایی که در چرخه کربن، نیتروژن، فسفر، گوگرد و حتی فلزات نقش دارند. 🔬 به نظر می‌رسد ویروس‌ها می‌توانند بر فعالیت این میکروب‌ها و سازگاری آن‌ها با تنش فلزی اثر بگذارند. با این حال، هنوز روشن نیست استخراج معادن چه اثری بر این جامعه ویروسی خواهد داشت و پژوهشگران بر نیاز به بررسی‌های بیشتر تأکید کرده‌اند.

🌐منبع

🆔️ @noaatech
❤2
🤖 یک ربات فوق‌نازک با سلول‌های عضلانی زنده در آب شنا کرد

مهندسان MIT رباتی کوچک و بسیار نازک ساخته‌اند که برای حرکت در آب از سلول‌های عضلانی زنده استفاده می‌کند. این سلول‌ها به‌صورت ژنتیکی طوری طراحی شده‌اند که با تابش نور منقبض شوند؛ در نتیجه با تاباندن نور به هرکدام از دو بال ربات، عضلات منقبض شده و ربات را به جلو می‌رانند یا مسیر آن را تغییر می‌دهند. ربات توانست در یک ظرف آزمایشگاهی، با هدایت نور، از یک مسیر مارپیچ ساده عبور کند و در سریع‌ترین حالت حدود ۴ برابر طول بدن خود در یک دقیقه حرکت کند.

این ربات از یک لایه بسیار نازک از عضله روی یک اسکلت ژلاتینی ساخته شده و برخلاف نمونه‌های قبلی به حجم زیادی از بافت عضلانی نیاز ندارد. پژوهشگران معتقدند این طراحی می‌تواند ساخت ربات‌های زیستی کوچک‌تر و کم‌مصرف‌تر را آسان‌تر کند؛ برای مثال در آینده شاید بتوان از آن‌ها برای پایش محیط‌های آبی استفاده کرد. بااین‌حال، نمونه فعلی هنوز بسیار کند است و حرکت و هدایت آن به‌صورت خارجی و با نور انجام می‌شود.

🌐منبع

🆔️ @noaatech
❤2
💍 حلقه‌های هوشمند دیگر فقط یک گجت لوکس نیستند؛ حالا همه‌جا دیده می‌شوند

حلقه‌های هوشمند که زمانی فناوری‌ای تخصصی و محدود بودند، حالا با ورود برندهایی مثل Oura و Samsung و عرضه مدل‌های ارزان‌تر، به بازار عمومی نزدیک‌تر شده‌اند. جدیدترین نمونه، برند بریتانیایی Sekonda است که حلقه هوشمند خود را با قیمت ۷۹.۹۹ پوند (حدود ۱۱۰ دلار) عرضه کرده و قابلیت‌هایی مثل اندازه‌گیری ضربان قلب، خواب، دمای پوست، استرس، تعداد قدم‌ها و چرخه قاعدگی را ارائه می‌دهد؛ ضمن اینکه تا ۷ روز شارژدهی دارد و اشتراک ماهانه هم نمی‌خواهد.

یکی از نقاط قوت حلقه‌ها، پایش مداوم و نامحسوس سلامت، به‌خصوص هنگام خواب است؛ چون سبک‌تر و کم‌مزاحمت‌تر از ساعت هوشمند هستند. بااین‌حال، هنوز نباید نتایج آن‌ها را معادل تجهیزات پزشکی دانست؛ یک مرور سیستماتیک در سال ۲۰۲۶ نشان داد دقت حلقه‌ها در تشخیص خواب و بیداری حدود ۸۷٪ است، اما تشخیص دقیق مراحل خواب ضعیف‌تر است. از طرف دیگر، کیفیت الگوریتم‌ها، اعتبارسنجی داده‌ها و حتی نحوه نگهداری اطلاعات زیستی کاربران بین شرکت‌ها متفاوت است.

🌐منبع

🆔️ @noaatech
❤2
🧽 اسفنج‌های اعماق دریا الهام‌بخش ساخت مواد سبک و فوق‌مقاوم شدند

پژوهشگران با الهام از اسکلت شیشه‌ای اسفنج «سبد گل ونوس»، ساختارهای شبکه‌ای جدیدی طراحی کرده‌اند که می‌توانند همزمان سبک، مقاوم و پایدار در برابر ارتعاشات ناشی از جریان هوا یا آب باشند. این اسفنج دریایی در اعماق بیش از ۲ کیلومتری اقیانوس زندگی می‌کند و اسکلت سیلیسیِ لوله‌ای آن، با وجود وزن کم، استحکام بالایی دارد. پژوهشگران با استفاده از شبیه‌سازی‌های مهندسی، صدها طرح را بررسی و بهترین ساختارها را با چاپ سه‌بعدی تولید و آزمایش کردند.

نتایج نشان داد ساختارهای بهینه‌شده می‌توانند حدود ۱۴۰٪ بار بحرانی کمانش بیشتری نسبت به طرح‌های پایه تحمل کنند و همزمان نیروی پسا، برآ و ایجاد گردابه را کاهش دهند. این فناوری در آینده می‌تواند برای ساخت قطعات هواپیما، سازه‌های سبک، خطوط لوله زیر آب و حتی استنت‌های پزشکی مورد استفاده قرار گیرد؛ البته فعلاً در مرحله طراحی، شبیه‌سازی و آزمایش نمونه‌های چاپ سه‌بعدی است.

🌐منبع

🆔️ @noaatech
❤1
🦟 گوگل می‌خواهد میلیون‌ها پشه را برای مبارزه با بیماری‌های مرگبار منتشر کند!

برنامه Debug گوگل به دنبال استفاده از باکتری Wolbachia برای کاهش جمعیت پشه Aedes aegypti است؛ پشه‌ای که می‌تواند بیماری‌هایی مانند تب دنگی، چیکونگونیا، زیکا و تب زرد را منتقل کند. در این روش، پشه‌های نرِ پرورش‌یافته در آزمایشگاه که حامل Wolbachia هستند در طبیعت رها می‌شوند. چون پشه‌های نر انسان را نیش نمی‌زنند، خطری برای انتقال بیماری ایجاد نمی‌کنند؛ اما جفت‌گیری آن‌ها با ماده‌های محلی باعث می‌شود تخم‌ها رشد نکنند و به‌تدریج جمعیت پشه‌ها کاهش یابد.

این فناوری پیش‌تر در چند منطقه آزمایش شده و در یک آزمایش در سنگاپور در سال ۲۰۲۶، کاهش ۷۰درصدی موارد دنگی پس از چند ماه رهاسازی گزارش شد. بااین‌حال، روش فعلی به رهاسازی مداوم پشه‌های نر نیاز دارد و اجرای آن پرهزینه و از نظر لجستیکی دشوار است. روش دیگری نیز در حال بررسی است که در آن پشه‌های نر و ماده حامل Wolbachia رها می‌شوند تا این باکتری در جمعیت پشه‌ها باقی بماند و توانایی انتقال برخی ویروس‌ها را کاهش دهد.

🌐منبع


🆔️ @noaatech
❤3
🤖👟 کفش‌های رباتیک جدید، سرعت راه‌رفتن را به ۱۱ کیلومتر بر ساعت می‌رسانند

شرکت Shift Robotics نسل جدید کفش‌های رباتیک Moonwalkers Dusk را معرفی کرده است؛ کفش‌هایی موتوردار که با تشخیص الگوی حرکت فرد، سرعت راه‌رفتن او را افزایش می‌دهند. سیستم هوش مصنوعی جدید این کفش می‌تواند راه‌رفتن، دویدن و پریدن را از هم تشخیص دهد و تنها در حدود ۱۰ قدم با شیوه حرکت کاربر سازگار شود. حداکثر سرعت آن به ۷ مایل بر ساعت (حدود ۱۱ کیلومتر بر ساعت) می‌رسد؛ یعنی سرعتی که معمولاً برای حرکت عادی نیاز به دویدن دارد.

این کفش نسبت به نسل‌های قبلی سبک‌تر شده و در کوچک‌ترین اندازه حدود ۱.۶ کیلوگرم برای هر پا وزن دارد. باتری حدود ۹۰ دقیقه برای شارژ شدن زمان می‌خواهد و کفش‌ها تا وزن کاربر ۱۰۰ کیلوگرم طراحی شده‌اند. قیمت این مدل ۱۱۹۹ دلار است و نخستین محموله ۲۰۰ جفت آن قرار است از ۱۲ اکتبر ارسال شود.

🌐منبع

🆔 @noaatech
❤1
🧬 دانشمندان مسیر احتمالی پیشرفت سرطان معده را پیش از شروع سرطان شناسایی کردند

پژوهشگران نشان داده‌اند که عفونت مزمن با باکتری هلیکوباکتر پیلوری (H. pylori) چگونه می‌تواند سلول‌های پوشش معده را به‌تدریج بازبرنامه‌ریزی کند و زمینه را برای ضایعات پیش‌سرطانی فراهم آورد. با استفاده از توالی‌یابی تک‌سلولی، مدل‌های حیوانی و ارگانوئیدهای معده، آن‌ها دریافتند التهاب ناشی از عفونت، به‌ویژه از طریق IL-1β، سلول‌های بافت همبند را فعال می‌کند و این سلول‌ها سیگنالی می‌فرستند که پوشش معده را وارد حالت شبیه ترمیم زخم می‌کند؛ حالتی که در صورت تداوم می‌تواند به رشد غیرطبیعی بافت و در نهایت سرطان منجر شود.

این کشف یک هدف احتمالی برای پیشگیری دارویی هم معرفی می‌کند: قطع ارتباط بین التهاب و سلول‌های بافت همبند، از جمله مختل کردن پاسخ این سلول‌ها به IL-1β. پژوهشگران همچنین تأکید می‌کنند که درمان عفونت H. pylori با آنتی‌بیوتیک‌ها پیش از ایجاد تغییرات دائمی در بافت، می‌تواند خطر سرطان معده را کاهش دهد؛ بااین‌حال، هدف دارویی جدید هنوز در مرحله پژوهش است و به معنی وجود یک داروی پیشگیرانه آماده مصرف نیست.

🌐منبع
🆔 @noaatech
❤2
💅 داروهای محبوب GLP-1 با یک عارضه کمتر شناخته‌شده در ناخن‌ها مرتبط شدند

یک مطالعه چندملیتی روی ۵۷۵ مصرف‌کننده داروهای آگونیست گیرنده GLP-1 و ۱۳۲۹ فرد مبتلا به چاقی یا دیابت نوع ۲ که این داروها را مصرف نمی‌کردند، نشان داد مشکلات ناخن در گروه مصرف‌کننده شایع‌تر بود. ۶۶٪ از مصرف‌کنندگان دست‌کم یک اختلال ناخن داشتند، در مقایسه با ۵۳٪ گروه کنترل. تغییر رنگ ناخن در ۴۶٪ در برابر ۱۷٪ و جدا شدن ناخن از بستر (اونیکولیز) در ۳۹٪ در برابر ۹٪ گزارش شد.

بااین‌حال، این مطالعه رابطه علت و معلولی را ثابت نمی‌کند. بخشی از افراد پیش از شروع دارو نیز مشکل ناخن داشتند و کاهش وزن سریع یا کمبود مواد مغذی مانند پروتئین، آهن و روی نیز می‌تواند روی رشد ناخن اثر بگذارد. حتی پس از درنظرگرفتن برخی عوامل، جدا شدن و تغییر رنگ ناخن همچنان در مصرف‌کنندگان بیشتر بود. این نتایج در کنگره EADV ارائه شده و هنوز برای مشخص شدن علت دقیق، به مطالعات آینده و پیگیری از شروع درمان نیاز است.

🌐منبع
🆔 @noaatech
❤1😁1😱1
🧬 دانشمندان مسیر سلولی انتشار سرطان روده بزرگ را شناسایی کردند

پژوهشگران MIT مسیری را شناسایی کرده‌اند که سلول‌های سرطان روده بزرگ می‌توانند برای انتشار به سایر اندام‌ها، به‌ویژه کبد، از آن استفاده کنند. این مسیر به پروتئین YAP1 وابسته است؛ پروتئینی که در حالت طبیعی در ترمیم بافت آسیب‌دیده نقش دارد. به نظر می‌رسد سلول‌های سرطانی با فعال کردن این برنامه ترمیمی، توانایی رشد، حرکت و تشکیل متاستاز را پیدا می‌کنند.

پژوهشگران همچنین دریافتند که در موش‌های دارای رژیم غذایی پرچرب، تولید سرامیدها؛ نوعی مولکول چربی، افزایش می‌یابد و این موضوع می‌تواند YAP1 را بیشتر فعال کند. مهار ژنتیکی YAP1 یا آنزیم‌های سازنده سرامیدها در مدل‌های موشی، انتشار سرطان به کبد را به‌طور چشمگیری کاهش داد. بااین‌حال، این یافته هنوز به معنی وجود یک درمان آماده نیست و پژوهشگران باید داروهای مهارکننده این مسیر را در مطالعات بعدی بررسی کنند.

🌐منبع

🆔 @noaatech
❤2
📚 فقر مداوم در کودکی، خطر دور ماندن از تحصیل و کار را بیش از ۳ برابر می‌کند

پژوهشگران دریافتند جوانانی که در چند مرحله از کودکی در فقر پایدار زندگی کرده بودند، در ۱۷ و ۲۳ سالگی به‌ترتیب ۳.۳ و ۳.۴ برابر بیشتر در معرض وضعیت NEET بودند؛ یعنی نه در حال تحصیل بودند، نه شاغل و نه در دوره‌های مهارتی شرکت می‌کردند. در این مطالعه، فقر به درآمد خانوار کمتر از ۶۰٪ میانه درآمد ملی، با درنظرگرفتن اندازه خانوار، تعریف شده بود.

این اثر در ادامه مسیر جوانان هم دیده شد؛ در میان افرادی که در ۱۷سالگی NEET بودند، ۵۶٪ از کسانی که فقر پایدار را در کودکی تجربه کرده بودند، در ۲۳سالگی نیز NEET باقی مانده بودند، درحالی‌که این رقم در افرادی که هرگز فقر دوران کودکی را تجربه نکرده بودند، ۳۳٪ بود. این یافته‌ها ارتباط طولانی‌مدت میان شرایط اقتصادی دوران کودکی و وضعیت تحصیل و اشتغال در جوانی را نشان می‌دهد، اما به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که فقر مستقیماً باعث این پیامدها شده است.

🌐منبع
🆔 @noaatech
❤3
تیم ایران با ۵ طلای نجوم دوباره قهرمان جهان شد! 🏆

🏅تیم ملی المپیاد نجوم و اخترفیزیک ایران با یک نتیجه درخشان از نوزدهمین دوره این رقابت‌ها برگشت؛ هر پنج نماینده کشور مدال طلا گرفتند. سارینا علم‌پور، محمدحسین حسینی، هیربد فودازی، حسین معصومی و ارشیا میرشمسی کاخکی با این نتیجه، سومین قهرمانی پیاپی ایران در المپیاد جهانی نجوم و اخترفیزیک را رقم زدند و نام ایران را دوباره در صدر این رقابت‌ها قرار دادند؛ موفقیتی که حاصل تلاش تیم و مربیان بود.

🌌این دوره از رقابت‌ها با حضور بیش از ۳۲۰ دانش‌آموز از بیش از ۶۶ کشور در هانوی، پایتخت ویتنام، برگزار شد. المپیاد جهانی نجوم و اخترفیزیک ۲۰۲۶ از ۳ تا ۱۳ مهر ۱۴۰۵، برابر با ۲۵ سپتامبر تا ۵ اکتبر، برگزار شد. علیرضا کاظمی، وزیر آموزش‌وپرورش، این موفقیت را به اعضای تیم، خانواده‌ها، مربیان و باشگاه دانش‌پژوهان جوان تبریک گفت و از دست‌اندرکاران آماده‌سازی تیم نیز برای این موفقیت ملی قدردانی کرد.

🌐منبع

🆔️ @noaatech
❤3
🧠 نوبل پزشکی ۲۰۲۶ به کشف روشی برای کنترل نورونی با نور رسید

جایزه نوبل پزشکی ۲۰۲۶ به کارل دیسروث، پیتر هگمان و گئورگ ناگل برای کشف‌هایشان درباره کانال‌های یونی حساس به نور و اپتوژنتیک (Optogenetics) اعطا شد. هگمان و ناگل در اوایل دهه ۲۰۰۰ پروتئین حساس به نور Channelrhodopsin را در یک جلبک تک‌سلولی شناسایی کردند؛ پروتئینی که با تابش نور، کانالی را باز می‌کند و عبور یون‌ها را امکان‌پذیر می‌کند. دیسروث بعداً این پروتئین را به ابزاری برای فعال یا غیرفعال کردن نورون‌ها با نور تبدیل کرد.

اپتوژنتیک به دانشمندان اجازه می‌دهد فعالیت سلول‌های عصبی را در مغز زنده با دقت زمانی و مکانی بسیار بالا کنترل کنند؛ بنابراین می‌توانند بررسی کنند نورون‌های مشخص چگونه در شکل‌گیری حافظه، احساسات و رفتار نقش دارند. این فناوری به یکی از ابزارهای مهم علوم اعصاب تبدیل شده و در پژوهش درباره بیماری‌هایی مانند صرع، پارکینسون، آلزایمر، اعتیاد و اختلالات روان‌پزشکی کاربرد دارد؛ همچنین کاربردهای درمانی مانند بازگرداندن بینایی در برخی بیماری‌های شبکیه در حال بررسی است.

🌐منبع
🆔 @noaatech
❤2
💧⚡ کاغذ دیواری جدید از رطوبت هوا برق تولید می‌کند

پژوهشگران دانشگاه Binghamton نوعی کاغذ دیواری آزمایشی ساخته‌اند که می‌تواند رطوبت موجود در هوای داخل ساختمان را به برق تبدیل کند. این سیستم از مولدهای کوچک «رطوبت-الکتریکی» تشکیل شده است؛ بخش‌های حاوی گلیسرول آب را از هوا جذب می‌کنند و اختلاف غلظت یون‌ها در ساختار کاغذ باعث ایجاد جریان الکتریکی می‌شود. هر واحد حدود ۰٫۳۴ ولت تولید کرد و یک آرایه ۱۵۹۶تایی توانست با کمک یک خازن، یک کیبورد بی‌سیم را راه‌اندازی کند.

این کاغذ دیواری همزمان می‌تواند به تنظیم رطوبت محیط کمک کند؛ در یک آزمایش، آرایه بزرگ رطوبت یک اتاق را از ۳۸ به ۳۲ درصد کاهش داد. بااین‌حال، میزان برق تولیدی هنوز بسیار کم است و پژوهشگران فعلاً آن را برای وسایلی مانند حسگرهای محیطی، تجهیزات بی‌سیم و دستگاه‌های اینترنت اشیا مناسب می‌دانند، نه تأمین برق خانه. این فناوری فعلاً در مرحله اثبات مفهوم است و برای تولید انبوه و استفاده واقعی باید دوام و توان خروجی آن بیشتر بررسی شود.

🌐منبع
🆔 @noaatech
❤1
🔋🚗 خودروهای برقیِ پارک‌شده می‌توانند به باتری موقت شبکه برق تبدیل شوند

پروژه اروپایی DriVe2X در حال آزمایش ایده‌ای است که در آن خودروهای برقیِ پارک‌شده در مکان‌هایی مثل فرودگاه‌ها و هتل‌ها فقط برق دریافت نمی‌کنند، بلکه بخشی از انرژی ذخیره‌شده در باتری خود را در زمان اوج مصرف به ساختمان یا شبکه برمی‌گردانند. برای مثال، خودروهایی که شب تا صبح در پارکینگ هتل می‌مانند می‌توانند هنگام افزایش مصرف برق، انرژی موردنیاز ساختمان را تأمین کنند و بعد در ساعات کم‌مصرف دوباره شارژ شوند. این فناوری در فرودگاه پورتو پرتغال و هتل‌هایی در جزیره وایت بریتانیا آزمایش شده است.

این فناوری که V2G یا Vehicle-to-Grid نام دارد، می‌تواند به کاهش فشار روی شبکه و استفاده بهتر از انرژی‌های تجدیدپذیر کمک کند؛ اما هنوز یک مانع مهم وجود دارد: خودرو و شارژر هر دو باید از شارژ دوطرفه پشتیبانی کنند و بسیاری از خودروهای فعلی چنین قابلیتی ندارند. همچنین هماهنگی استانداردها و مقررات هنوز یک چالش است. بنابراین فعلاً صحبت از یک فناوری در حال توسعه است، نه اینکه هر خودروی برقی بتواند به‌طور خودکار برقش را به شبکه بفروشد.

🌐منبع
🆔 @noaatech
❤3
🧠🤖 هوش مصنوعی حالا می‌تواند از روی امواج مغزی بفهمد «این چیزی نیست که منظورم بود»

سامانه‌ای به نام Neural Value Alignment (NVA) ساخته‌اند که با استفاده از EEG، سیگنال‌های مغزی فرد را هنگام تعامل با هوش مصنوعی بررسی می‌کند. این سیستم روی دو نوع «خطای پیش‌بینی» در مغز تمرکز دارد: یکی زمانی که هوش مصنوعی هدف کاربر را اشتباه فهمیده و دیگری زمانی که هدف را درست متوجه شده اما روش انجام کار با انتظار کاربر متفاوت بوده است. سپس یک مدل یادگیری عمیق این الگوهای مغزی را تشخیص می‌دهد و به هوش مصنوعی بازخورد می‌دهد تا مسیر تصمیم‌گیری خود را اصلاح کند.

در آزمایش‌ها، الگوهای متفاوتی از امواج مغزی برای این دو نوع خطا شناسایی شد و پژوهشگران نشان دادند که می‌توان از این سیگنال‌ها برای اصلاح رفتار AI بدون نیاز به گفتن «اشتباه کردی» استفاده کرد. بااین‌حال، این فناوری هنوز فاصله زیادی با خواندن ذهن به معنای واقعی دارد؛ در آینده، چنین روشی می‌تواند برای ربات‌های خانگی و صنعتی، خودروهای خودران، ربات‌های توانبخشی مورد بررسی قرار گیرد.

🌐منبع
🆔️ @noaatech
❤3