Birinchi javob adashtirishi mumkin
Suhbatlarning boshida odamlar ko‘pincha asl sababni darrov aytavermaydi.
“Oylik kam.”
“Vaqtim yo‘q.”
“Sizni yoqtirmayman.”
Bular yolg‘on emas. Lekin ko‘pincha masalaning faqat ustki qatlami.
Bir oz gaplashsang:
“Oylik kam”ning tagidan — “Meni qadrlashmayapti” yoki “Falonchi mendan ko‘p topar ekan” chiqishi mumkin.
“Vaqtim yo‘q”ning tagidan — “Bu men uchun yetarlicha muhim emas.”
“Sizni yoqtirmayman” deganda esa — “Yoqtirganim bilan sizga berishmaydi” yoki “Bu shartlarda yashashga tayyor emasman” degan gap chiqishi mumkin.
Kishi buni ataylab yashirayotgan bo‘lishi ham shart emas. Ba’zan o‘zi ham nimadan bezovta bo‘layotganini gaplashgan sari tushunib boradi.
Shuning uchun birinchi javobni oxirgi javob deb qabul qilma.
Bir oz chuqurroq so‘ra:
“O‘zi seni eng ko‘p nima bezovta qilyapti?”
Ko‘pincha haqiqiy suhbat aynan shu yerdan boshlanadi.
https://t.me/negizz
Suhbatlarning boshida odamlar ko‘pincha asl sababni darrov aytavermaydi.
“Oylik kam.”
“Vaqtim yo‘q.”
“Sizni yoqtirmayman.”
Bular yolg‘on emas. Lekin ko‘pincha masalaning faqat ustki qatlami.
Bir oz gaplashsang:
“Oylik kam”ning tagidan — “Meni qadrlashmayapti” yoki “Falonchi mendan ko‘p topar ekan” chiqishi mumkin.
“Vaqtim yo‘q”ning tagidan — “Bu men uchun yetarlicha muhim emas.”
“Sizni yoqtirmayman” deganda esa — “Yoqtirganim bilan sizga berishmaydi” yoki “Bu shartlarda yashashga tayyor emasman” degan gap chiqishi mumkin.
Kishi buni ataylab yashirayotgan bo‘lishi ham shart emas. Ba’zan o‘zi ham nimadan bezovta bo‘layotganini gaplashgan sari tushunib boradi.
Shuning uchun birinchi javobni oxirgi javob deb qabul qilma.
Bir oz chuqurroq so‘ra:
“O‘zi seni eng ko‘p nima bezovta qilyapti?”
Ko‘pincha haqiqiy suhbat aynan shu yerdan boshlanadi.
https://t.me/negizz
Fakt unutiladi, xulosa qoladi
Odamlar voqeani unutadi. Lekin o‘sha voqeadan chiqargan xulosasini uzoq saqlab yuradi.
Masalan, bir marta omma oldida xato qilding.
Oradan vaqt o‘tadi. Kim nima degani, voqea qanday bo‘lgani esdan chiqadi.
Lekin ichingda bitta xulosa qolishi mumkin:
“Men odamlar oldida yaxshi gapira olmayman.”
Keyin har safar chiqish qilish kerak bo‘lsa, eski voqeani emas, shu xulosani eslaysan.
Eng xavflisi — vaqt o‘tishi bilan xulosani fakt deb qabul qila boshlaymiz.
“Bir marta uddalay olmadim” asta-sekin “Men buni uddalay olmayman”ga aylanadi.
Shuning uchun ba’zan o‘zing haqingdagi eski fikrlarni ham tekshirib turish kerak
Bu haqiqatmi yoki bir paytlar bo‘lgan voqeadan chiqargan xulosammi?
https://t.me/negizz
Odamlar voqeani unutadi. Lekin o‘sha voqeadan chiqargan xulosasini uzoq saqlab yuradi.
Masalan, bir marta omma oldida xato qilding.
Oradan vaqt o‘tadi. Kim nima degani, voqea qanday bo‘lgani esdan chiqadi.
Lekin ichingda bitta xulosa qolishi mumkin:
“Men odamlar oldida yaxshi gapira olmayman.”
Keyin har safar chiqish qilish kerak bo‘lsa, eski voqeani emas, shu xulosani eslaysan.
Eng xavflisi — vaqt o‘tishi bilan xulosani fakt deb qabul qila boshlaymiz.
“Bir marta uddalay olmadim” asta-sekin “Men buni uddalay olmayman”ga aylanadi.
Shuning uchun ba’zan o‘zing haqingdagi eski fikrlarni ham tekshirib turish kerak
Bu haqiqatmi yoki bir paytlar bo‘lgan voqeadan chiqargan xulosammi?
https://t.me/negizz
Sog‘lom munosabat ba’zan zerikarli tuyuladi
Chunki unda drama kam bo‘ladi.
Har kuni urushib-yarashmaysan.
Ketib qoladimi deb xavotir olmaysan.
Bugun yaxshi, ertaga sovuq bo‘lib qolmaydi.
Shuning uchun kuchli emotsiyaga o‘rgangan odamga tinch munosabat “zerikarli” tuyulishi mumkin.
Lekin oldin hayajon deb yurgan narsangning bir qismi noaniqlik, rashk va qo‘rquv bo‘lgan bo‘lishi mumkin.
Sog‘lom oilada esa ko‘p kunlari oddiy o‘tadi.
Birga ovqatlanasan.
Gaplashasan.
Hazillashasan.
Uxlaysan.
Ertasi kuni yana shu.
Bu hammasi joyida, muammo yo‘q degani emas.
Ba’zi gaplarni aytish qiyin bo‘ladi. Ba’zi muammolarning yechimi ham oson emas.
Farqi — har bir muammo oilani larzaga solavermaydi.
Ba’zan baxt degani katta hayajon emas.
Yoningdagi odamdan ko‘ngling tinch bo‘lishi.
https://t.me/negizz
Chunki unda drama kam bo‘ladi.
Har kuni urushib-yarashmaysan.
Ketib qoladimi deb xavotir olmaysan.
Bugun yaxshi, ertaga sovuq bo‘lib qolmaydi.
Shuning uchun kuchli emotsiyaga o‘rgangan odamga tinch munosabat “zerikarli” tuyulishi mumkin.
Lekin oldin hayajon deb yurgan narsangning bir qismi noaniqlik, rashk va qo‘rquv bo‘lgan bo‘lishi mumkin.
Sog‘lom oilada esa ko‘p kunlari oddiy o‘tadi.
Birga ovqatlanasan.
Gaplashasan.
Hazillashasan.
Uxlaysan.
Ertasi kuni yana shu.
Bu hammasi joyida, muammo yo‘q degani emas.
Ba’zi gaplarni aytish qiyin bo‘ladi. Ba’zi muammolarning yechimi ham oson emas.
Farqi — har bir muammo oilani larzaga solavermaydi.
Ba’zan baxt degani katta hayajon emas.
Yoningdagi odamdan ko‘ngling tinch bo‘lishi.
https://t.me/negizz
Do‘st qiyin kunda sinaladi(mi?)
Bu gapni ko‘pincha o‘zimizga qulay qilib tushunamiz:
“Boshimga ish tushsa, kim yonimda qolarkin?”
Keyin qiyin kun keladi. Kim telefon qildi, kim kelmadi — hisob boshlaymiz.
Lekin do‘stlikning negizi bu emas.
Savol:
“Do‘stimning boshiga ish tushsa, men qayerda bo‘laman?”
U kuchli paytida yonida yurish oson.
Obro‘si borida ham.
Senga foydasi tegib turganida ham.
Qiyin joyi — undan hech narsa ololmaydigan paytingda boshlanadi.
Xato qilganda xatosini oqlamasdan, o‘zini tashlab ketmaslik.
Hamma uzoqlashganda, sen ham olomonga qo‘shilib ketmaslik.
“Do‘st qiyin kunda sinaladi” — do‘stlaringni tekshir degani emas. O‘zingning do‘stligingni tekshir degani.
https://t.me/negizz
Bu gapni ko‘pincha o‘zimizga qulay qilib tushunamiz:
“Boshimga ish tushsa, kim yonimda qolarkin?”
Keyin qiyin kun keladi. Kim telefon qildi, kim kelmadi — hisob boshlaymiz.
Lekin do‘stlikning negizi bu emas.
Savol:
“Do‘stimning boshiga ish tushsa, men qayerda bo‘laman?”
U kuchli paytida yonida yurish oson.
Obro‘si borida ham.
Senga foydasi tegib turganida ham.
Qiyin joyi — undan hech narsa ololmaydigan paytingda boshlanadi.
Xato qilganda xatosini oqlamasdan, o‘zini tashlab ketmaslik.
Hamma uzoqlashganda, sen ham olomonga qo‘shilib ketmaslik.
“Do‘st qiyin kunda sinaladi” — do‘stlaringni tekshir degani emas. O‘zingning do‘stligingni tekshir degani.
https://t.me/negizz
Ertadan nega qo‘rqasan?
Ba’zan ichimizda bir shubha uyg‘onadi.
Do‘stimiz, yaqinimiz, jamoadoshimiz yoki sevgan insonimiz haqida:
“Shu kungacha undan ko‘nglim to‘q. Lekin boshga katta sinov tushsa, nima qilishini bilmayman.”
To‘g‘ri, ertani hech kim bilmaydi.
Lekin odam sinov kelganda birdan boshqa odamga aylanib qolmaydi. O‘sha kuni ichida nima bor bo‘lsa, kattaroq ko‘rinadi, xolos.
O‘z foydasi uchun yolg‘on gapiradimi?
Va’dasida turadimi?
Og‘ir paytda mas’uliyatni oladimi yoki qochadimi?
Hech kim ko‘rmayotganda ham prinsipini saqlaydimi?
Odamning katta qarorlari ham shu kichik kundalik tanlovlari asosida chiqadi.
Shuning uchun yillar davomida ishonchingni oqlab kelgan odam ertaga nima qilib qo‘yarkin deb yashash — uni emas, avvalo seni qiynaydi.
Keyin hali qilmagan ishidan ranjiysan.
Aytilmagan gapidan ma’no qidirasan.
Bo‘lmagan voqeaga ichingda hukm chiqarasan.
Bir qarasang, yoningdagi odam bilan emas, xayolingdagi odam bilan yashay boshlabsan.
Balki muammo uning kelajagida emasdir.
Balki sening bugungi gumoningdadir.
Qur’onda ham ko‘p gumondan saqlanish buyurilgani bejiz emas.
https://t.me/negizz
Ba’zan ichimizda bir shubha uyg‘onadi.
Do‘stimiz, yaqinimiz, jamoadoshimiz yoki sevgan insonimiz haqida:
“Shu kungacha undan ko‘nglim to‘q. Lekin boshga katta sinov tushsa, nima qilishini bilmayman.”
To‘g‘ri, ertani hech kim bilmaydi.
Lekin odam sinov kelganda birdan boshqa odamga aylanib qolmaydi. O‘sha kuni ichida nima bor bo‘lsa, kattaroq ko‘rinadi, xolos.
O‘z foydasi uchun yolg‘on gapiradimi?
Va’dasida turadimi?
Og‘ir paytda mas’uliyatni oladimi yoki qochadimi?
Hech kim ko‘rmayotganda ham prinsipini saqlaydimi?
Odamning katta qarorlari ham shu kichik kundalik tanlovlari asosida chiqadi.
Shuning uchun yillar davomida ishonchingni oqlab kelgan odam ertaga nima qilib qo‘yarkin deb yashash — uni emas, avvalo seni qiynaydi.
Keyin hali qilmagan ishidan ranjiysan.
Aytilmagan gapidan ma’no qidirasan.
Bo‘lmagan voqeaga ichingda hukm chiqarasan.
Bir qarasang, yoningdagi odam bilan emas, xayolingdagi odam bilan yashay boshlabsan.
Balki muammo uning kelajagida emasdir.
Balki sening bugungi gumoningdadir.
Qur’onda ham ko‘p gumondan saqlanish buyurilgani bejiz emas.
https://t.me/negizz
Muhabbat kerak
Bir narsani vaqt o‘tib tushunasan: chin muhabbat odamning qalbini kengaytirar ekan.
Bir insonni chin dildan sevganingda uning xursandchiligi sening ham quvonchingga aylanadi. Dardi senga ham dard bo‘ladi. Sog‘inasan, avaylaysan. Ba’zan o‘z istagingni chetga surib, unga yaxshisini o‘ylaysan.
Shunda hayot faqat “men”dan iborat emasligini his qilasan.
Balki ustozlarning “Insonni sevmagan Robbini sevolmaydi” degan gapining bir ma’nosi ham shudir.
Gap shunchaki bir yorga ko‘ngil qo‘yishda emas. Gap qalbning sevishni tanishida.
Bu yerda gap gunohga yetaklaydigan bog‘lanish haqida emas. Qalbga tushgan muhabbatning halol yo‘l topib, nikohda mas’uliyatga aylanishi haqida.
Bir inson orqali sog‘inish, avaylash, o‘zingdan boshqani o‘ylash nimaligini qalbing bilan his qilasan. Keyin shu qalb Robbini ham boshqacha sevadi. Odamlarga ham boshqacha qaraydi. Birovning dardi avvalgidek begona tuyulmaydi.
Shunda muhabbatning negizi faqat bir insonni qattiq sevishda emasligini tushunasan.
Chin muhabbat seni faqat sevganingga yaxshi qilmaydi. Qalbingni kengaytirib, odamlarga yaxshiroq, Robbingga yaqinroq qiladi.
https://t.me/negizz
Bir narsani vaqt o‘tib tushunasan: chin muhabbat odamning qalbini kengaytirar ekan.
Bir insonni chin dildan sevganingda uning xursandchiligi sening ham quvonchingga aylanadi. Dardi senga ham dard bo‘ladi. Sog‘inasan, avaylaysan. Ba’zan o‘z istagingni chetga surib, unga yaxshisini o‘ylaysan.
Shunda hayot faqat “men”dan iborat emasligini his qilasan.
Balki ustozlarning “Insonni sevmagan Robbini sevolmaydi” degan gapining bir ma’nosi ham shudir.
Gap shunchaki bir yorga ko‘ngil qo‘yishda emas. Gap qalbning sevishni tanishida.
Bu yerda gap gunohga yetaklaydigan bog‘lanish haqida emas. Qalbga tushgan muhabbatning halol yo‘l topib, nikohda mas’uliyatga aylanishi haqida.
Bir inson orqali sog‘inish, avaylash, o‘zingdan boshqani o‘ylash nimaligini qalbing bilan his qilasan. Keyin shu qalb Robbini ham boshqacha sevadi. Odamlarga ham boshqacha qaraydi. Birovning dardi avvalgidek begona tuyulmaydi.
Shunda muhabbatning negizi faqat bir insonni qattiq sevishda emasligini tushunasan.
Chin muhabbat seni faqat sevganingga yaxshi qilmaydi. Qalbingni kengaytirib, odamlarga yaxshiroq, Robbingga yaqinroq qiladi.
https://t.me/negizz
Odamni bitta rolga sig‘dirib bo‘lmaydi
Tarixda davlat boshqargan, qo‘shin tortgan, katta qarorlar qilgan odamlarning ko‘pi bir vaqtning o‘zida ijod ham qilgan.
Bobur — hukmdor va sarkarda edi. Shu bilan birga shoir, yozuvchi edi.
Alisher Navoiy — davlat arbobi, shu bilan birga buyuk ijodkor edi.
Istanbulni fath qilgan Fotih Sulton Mehmed — “Avni” taxallusi bilan she’r yozgan.
Sulaymon Qonuniy esa ulkan imperiyani boshqarib turib, “Muhibbiy” nomi bilan she’rlar bitgan.
O‘sha paytda buning bir-biriga zid joyi ko‘rilmagan.
Hozir esa odamni bitta qutiga solishga o‘rganib qolganmiz.
Rahbar bo‘lsang — faqat boshqaruv haqida gapir.
Tadbirkor bo‘lsang — faqat biznes haqida.
Muhabbat, sog‘inch, do‘stlik yoki qalb haqida yozsang — go‘yo jiddiyliging kamayib qolgandek.
Aslida esa jiddiy qaror qila olish bilan nozik his qilish bir-biriga zid emas.
Rahbarlik ham oxir-oqibat odamlar bilan ishlash.
Odamni tushunish uchun esa uning faqat aqlini emas, qalbini ham tushunish kerak.
Shuning uchun ijod rahbarlikka begona emas. Balki odamni tushunishning boshqa bir yo‘li.
https://t.me/negizz
Tarixda davlat boshqargan, qo‘shin tortgan, katta qarorlar qilgan odamlarning ko‘pi bir vaqtning o‘zida ijod ham qilgan.
Bobur — hukmdor va sarkarda edi. Shu bilan birga shoir, yozuvchi edi.
Alisher Navoiy — davlat arbobi, shu bilan birga buyuk ijodkor edi.
Istanbulni fath qilgan Fotih Sulton Mehmed — “Avni” taxallusi bilan she’r yozgan.
Sulaymon Qonuniy esa ulkan imperiyani boshqarib turib, “Muhibbiy” nomi bilan she’rlar bitgan.
O‘sha paytda buning bir-biriga zid joyi ko‘rilmagan.
Hozir esa odamni bitta qutiga solishga o‘rganib qolganmiz.
Rahbar bo‘lsang — faqat boshqaruv haqida gapir.
Tadbirkor bo‘lsang — faqat biznes haqida.
Muhabbat, sog‘inch, do‘stlik yoki qalb haqida yozsang — go‘yo jiddiyliging kamayib qolgandek.
Aslida esa jiddiy qaror qila olish bilan nozik his qilish bir-biriga zid emas.
Rahbarlik ham oxir-oqibat odamlar bilan ishlash.
Odamni tushunish uchun esa uning faqat aqlini emas, qalbini ham tushunish kerak.
Shuning uchun ijod rahbarlikka begona emas. Balki odamni tushunishning boshqa bir yo‘li.
https://t.me/negizz
Erkak yig‘lamasin, deyishadi
Unda nima qilsin?
Ichiga yig‘ilgan dardni qanday chiqarsin?
Menimcha, gapni boshqacha aytish kerak.
Erkak yig‘lamasin emas. Dardi bilan boshqalarga dard bo‘lib qolmasin.
Kechasi turib joynamozini ho‘l qilsa qilsin.
Yolg‘iz qolib yig‘lasa yig‘lasin.
Og‘ir kunda sevgan insonining oldida ko‘ziga yosh kelsa, bundan ham uyalmasin.
O‘zim ham ba’zan ichim to‘lib ketsa, uzoq yo‘lga yoki tog‘larga yolg‘iz chiqib ketaman. Yig‘lab olaman. Ichimdagini chiqaraman. Keyin yengillashib qaytaman.
Yig‘lash ojizlik emas.
Ojizlik — dardingni ko‘tarishni butunlay boshqalarning zimmasiga tashlab qo‘yish.
Ayoling seni har safar tinchlantirishi kerak emas.
Onang sening har bir og‘irligingni ko‘tarib yurishi shart emas.
Ba’zan yig‘laysan.
Yuzingni yuvasan.
O‘rningdan turasan.
Va yana vazifangga qaytasan.
Mana shu haqiqiy erkaklikdan.
https://t.me/negizz
Unda nima qilsin?
Ichiga yig‘ilgan dardni qanday chiqarsin?
Menimcha, gapni boshqacha aytish kerak.
Erkak yig‘lamasin emas. Dardi bilan boshqalarga dard bo‘lib qolmasin.
Kechasi turib joynamozini ho‘l qilsa qilsin.
Yolg‘iz qolib yig‘lasa yig‘lasin.
Og‘ir kunda sevgan insonining oldida ko‘ziga yosh kelsa, bundan ham uyalmasin.
O‘zim ham ba’zan ichim to‘lib ketsa, uzoq yo‘lga yoki tog‘larga yolg‘iz chiqib ketaman. Yig‘lab olaman. Ichimdagini chiqaraman. Keyin yengillashib qaytaman.
Yig‘lash ojizlik emas.
Ojizlik — dardingni ko‘tarishni butunlay boshqalarning zimmasiga tashlab qo‘yish.
Ayoling seni har safar tinchlantirishi kerak emas.
Onang sening har bir og‘irligingni ko‘tarib yurishi shart emas.
Ba’zan yig‘laysan.
Yuzingni yuvasan.
O‘rningdan turasan.
Va yana vazifangga qaytasan.
Mana shu haqiqiy erkaklikdan.
https://t.me/negizz
Ikkinchi xotin
Ikkinchi xotin olishga din ruxsat bergan.
Lekin ruxsat borligi — hammaga kerak degani emas.
Xohish borligi esa — bunga tayyor degani emas.
Chunki ikkinchi nikoh faqat boshqa ayol bilan yaqinlik emas.
Yana bir oila.
Yana bir ro‘zg‘or.
Yana vaqt.
Yana pul.
Yana farzandlar.
Yana bir ayolning haqqi.
Ba’zida bunga haqiqiy sabab bo‘lishi mumkin.
Er-xotinning jinsiy ehtiyoji keskin farq qiladi. Farzand bo‘lmaydi. Uzoq kasallik bor. Yoki boshqa jiddiy holat chiqadi.
Lekin “menda ehtiyoj bor”ning o‘zi yetmaydi.
Qur’on ham ruxsatni aytib, ortidan:
“Adolat qila olmaslikdan qo‘rqsangiz, bittaga”, deydi.
Shuning uchun savol:
“Yana uylangim kelyaptimi?” emas.
“Ikki oilani ham eplay olamanmi?”
Bir oilasini zo‘rg‘a boqayotgan odamning ikkinchi oila qilishi ko’pincha kutilgan natija bermaydi.
Pul kerak, lekin puli ko‘p bo‘lishni o’zi ham yetmaydi.
Vaqt bera oladimi?
Haqqini bera oladimi?
Janjalini ko‘tara oladimi?
10–20 yildan keyin ham “bu mening oilam” deb tura oladimi?
Eng muhim savol ham shu:
Yangi ayolning yangiligi tugagandan keyin ham shu nikohni xohlaysizmi?
Agar javob yo‘q bo‘lsa, sizga ikkinchi oila kerak emas.
Sizga yangi jinsiy aloqa kerak.
Farqi katta.
Islom ikkinchi xotinni buyurmagan.
Taqiqlamagan ham.
Ruxsat bergan.
Lekin ruxsat bilan birga haqqini ham yuklagan.
Shu sabab har xohlagan erkak ikkinchi xotin olishi kerak emas.
Lekin haqiqiy sabab, imkon va ikki oilani ham eplash kuchi bo‘lsa, buni shunchaki “shahvat” deb qo‘yish ham soddalik bo’lsa kerak.
O’zi shaxvati bo’lmaganda erkak birinchisiga ham uylanmasdi ham.
https://t.me/negizz
Ikkinchi xotin olishga din ruxsat bergan.
Lekin ruxsat borligi — hammaga kerak degani emas.
Xohish borligi esa — bunga tayyor degani emas.
Chunki ikkinchi nikoh faqat boshqa ayol bilan yaqinlik emas.
Yana bir oila.
Yana bir ro‘zg‘or.
Yana vaqt.
Yana pul.
Yana farzandlar.
Yana bir ayolning haqqi.
Ba’zida bunga haqiqiy sabab bo‘lishi mumkin.
Er-xotinning jinsiy ehtiyoji keskin farq qiladi. Farzand bo‘lmaydi. Uzoq kasallik bor. Yoki boshqa jiddiy holat chiqadi.
Lekin “menda ehtiyoj bor”ning o‘zi yetmaydi.
Qur’on ham ruxsatni aytib, ortidan:
“Adolat qila olmaslikdan qo‘rqsangiz, bittaga”, deydi.
Shuning uchun savol:
“Yana uylangim kelyaptimi?” emas.
“Ikki oilani ham eplay olamanmi?”
Bir oilasini zo‘rg‘a boqayotgan odamning ikkinchi oila qilishi ko’pincha kutilgan natija bermaydi.
Pul kerak, lekin puli ko‘p bo‘lishni o’zi ham yetmaydi.
Vaqt bera oladimi?
Haqqini bera oladimi?
Janjalini ko‘tara oladimi?
10–20 yildan keyin ham “bu mening oilam” deb tura oladimi?
Eng muhim savol ham shu:
Yangi ayolning yangiligi tugagandan keyin ham shu nikohni xohlaysizmi?
Agar javob yo‘q bo‘lsa, sizga ikkinchi oila kerak emas.
Sizga yangi jinsiy aloqa kerak.
Farqi katta.
Islom ikkinchi xotinni buyurmagan.
Taqiqlamagan ham.
Ruxsat bergan.
Lekin ruxsat bilan birga haqqini ham yuklagan.
Shu sabab har xohlagan erkak ikkinchi xotin olishi kerak emas.
Lekin haqiqiy sabab, imkon va ikki oilani ham eplash kuchi bo‘lsa, buni shunchaki “shahvat” deb qo‘yish ham soddalik bo’lsa kerak.
O’zi shaxvati bo’lmaganda erkak birinchisiga ham uylanmasdi ham.
https://t.me/negizz
Hozir hamma joyda “shaxsiy brend quring, kontent qiling, ko‘rining” degan gap.
To‘g‘ri. Biznesingiz yoki biror ishingiz bo‘lsa, odamlar sizni tanishi kerak. Qilgan ishingizni ko‘rsatmasangiz, qayerdan bilishadi?
Lekin ko‘pchilik shu yerda qayerda to‘xtashni bilmayapti.
Avval ishini ko‘rsatadi. Keyin oilasi, bolasi, qayerga borgani, nima yegani, kim bilan urishgani ham kontentga aylanadi.
Biror yaxshi voqea bo‘lsa, xursand bo‘lib ulgurmay, uni qanday qilib hammaga ko‘rsatishni o‘ylaydi. Bir kun jim tursa, odamlar unutib yuboradigandek.
Mana shu joyi ochig’i xavfli.
Shaxsiy brend sizga va ishingizga yordam berishi kerak. Siz esa kun bo‘yi unga kontent tayyorlaydigan qulga aylanib qolmasligingiz kerak.
Ishingizni ko‘rsating. Bilganingizni ayting. Lekin hammasini emas.
Odamlarning siz haqingizda kamroq bilishi kamchilik emas. Ko‘pincha bu katta ustunlik. Muallif ham buni kech tushundi.
Ba’zan post qo‘yishdan oldin bitta savol yetadi:
Buni ishim uchun qo‘yyapmanmi yoki shunchaki meni ko‘rishsin debmi?
Shaxsiy brend sizga ishlasin. Siz unga emas.
https://t.me/negizz
To‘g‘ri. Biznesingiz yoki biror ishingiz bo‘lsa, odamlar sizni tanishi kerak. Qilgan ishingizni ko‘rsatmasangiz, qayerdan bilishadi?
Lekin ko‘pchilik shu yerda qayerda to‘xtashni bilmayapti.
Avval ishini ko‘rsatadi. Keyin oilasi, bolasi, qayerga borgani, nima yegani, kim bilan urishgani ham kontentga aylanadi.
Biror yaxshi voqea bo‘lsa, xursand bo‘lib ulgurmay, uni qanday qilib hammaga ko‘rsatishni o‘ylaydi. Bir kun jim tursa, odamlar unutib yuboradigandek.
Mana shu joyi ochig’i xavfli.
Shaxsiy brend sizga va ishingizga yordam berishi kerak. Siz esa kun bo‘yi unga kontent tayyorlaydigan qulga aylanib qolmasligingiz kerak.
Ishingizni ko‘rsating. Bilganingizni ayting. Lekin hammasini emas.
Odamlarning siz haqingizda kamroq bilishi kamchilik emas. Ko‘pincha bu katta ustunlik. Muallif ham buni kech tushundi.
Ba’zan post qo‘yishdan oldin bitta savol yetadi:
Buni ishim uchun qo‘yyapmanmi yoki shunchaki meni ko‘rishsin debmi?
Shaxsiy brend sizga ishlasin. Siz unga emas.
https://t.me/negizz
Narxi qimmat “yangiliklar”
Turist pulini tashlab ketadi. Ba’zan ortida badali pulidan ham qimmat “madaniyat” qoladi.
Turkiyaning ayrim turistik hududlari buning badalini yillar davomida to‘ladi.
Avval “mehmon uchun” qurilgan tungi hayot, ichkilik va chegarasiz ko‘ngilochar muhit sekin-sekin mahalliy hayotga ham ko‘chdi.
Turist ketdi. Odat qoldi.
Buni yoshlar ko‘radi. Kattalar “Bu bizga to‘g‘ri kelmaydi”, deydi. Lekin turist pul to‘lasa, ko‘z yumadi.
Yosh bundan oddiy xulosa qiladi: demak, pul bo‘lsa, prinsipni chetga sursa bo‘lar ekan.
Yana yosh turistni eng quvnoq, erkin va pul sarflayotgan paytida ko‘radi. Uning mehnati, qarzi yoki oilaviy muammolarini ko‘rmaydi.
Shunda: “Biz aytayotgan qoidalarga amal qilmay ham baxtli yashasa bo‘lar ekan”, deb o‘ylaydi.
Holbuki, turist bu yerga hayotini emas, ta’tilini olib kelgan.
Unda turizmni yopish kerakmi?
Yo‘q.
Har boshqacha odat tahdid emas. Lekin jamiyatga zararli narsa mahalliyga mumkin bo‘lmasa, turistga ham mumkin bo‘lmasin.
Mahallada tonggacha shovqin, ko‘chada mastlik, ziyoratgohda qoidasizlik “pul olib kelyapti” deb oqlanmasin.
Foydani olgan biznes zararning badalini ham to‘lasin.
Mehmonni hurmat qilamiz. Lekin mehmon kelgani uchun uyimizning qoidasini sotmaymiz.
https://t.me/negizz
Turist pulini tashlab ketadi. Ba’zan ortida badali pulidan ham qimmat “madaniyat” qoladi.
Turkiyaning ayrim turistik hududlari buning badalini yillar davomida to‘ladi.
Avval “mehmon uchun” qurilgan tungi hayot, ichkilik va chegarasiz ko‘ngilochar muhit sekin-sekin mahalliy hayotga ham ko‘chdi.
Turist ketdi. Odat qoldi.
Buni yoshlar ko‘radi. Kattalar “Bu bizga to‘g‘ri kelmaydi”, deydi. Lekin turist pul to‘lasa, ko‘z yumadi.
Yosh bundan oddiy xulosa qiladi: demak, pul bo‘lsa, prinsipni chetga sursa bo‘lar ekan.
Yana yosh turistni eng quvnoq, erkin va pul sarflayotgan paytida ko‘radi. Uning mehnati, qarzi yoki oilaviy muammolarini ko‘rmaydi.
Shunda: “Biz aytayotgan qoidalarga amal qilmay ham baxtli yashasa bo‘lar ekan”, deb o‘ylaydi.
Holbuki, turist bu yerga hayotini emas, ta’tilini olib kelgan.
Unda turizmni yopish kerakmi?
Yo‘q.
Har boshqacha odat tahdid emas. Lekin jamiyatga zararli narsa mahalliyga mumkin bo‘lmasa, turistga ham mumkin bo‘lmasin.
Mahallada tonggacha shovqin, ko‘chada mastlik, ziyoratgohda qoidasizlik “pul olib kelyapti” deb oqlanmasin.
Foydani olgan biznes zararning badalini ham to‘lasin.
Mehmonni hurmat qilamiz. Lekin mehmon kelgani uchun uyimizning qoidasini sotmaymiz.
https://t.me/negizz
Yaxshi inson bo‘lish yetmaydi, mos ham bo‘lish kerak
Oila qurishda ko‘p ishlatadigan gapimiz bor:
“Yaxshi qiz ekan.”
“Yaxshi bola ekan.”
Bu juda muhim.
Lekin yetmaydi.
Chunki yaxshi inson bo‘lish boshqa, senga mos inson bo‘lish boshqa.
Ikkingiz oilani bir xil tushunasizmi — gap shu yerda.
Ko‘p odam bir-biriga yoqadi, oilasi yaxshi chiqadi, odobi joyida.
Ba’zilar esa to‘ygacha ochiq gaplashmaydi ham.
Keyin turmush quradi.
Asl tanishuv to‘ydan keyin boshlanadi.
Qayerda yashaymiz?
Pulni qanday boshqaramiz?
Ayol ishlaydimi?
Er nimaga javobgar, ayol nimaga?
Ota-onalar qanchalik aralashadi?
Farzandni qanday tarbiya qilamiz?
Dinga qarashimiz qanday?
Bular romantik savollar emas.
Lekin ertaga hayotingning katta qismi aynan shu narsalardan iborat bo‘ladi.
Ikki yaxshi odam bir-birini yaxshi ko‘rib turib ham, ikki xil oilani xohlashi mumkin.
Biri alohida yashashni xohlaydi.
Ikkinchisi ota-onasi bilan.
Biri ayol ishlashini normal ko‘radi.
Ikkinchisi bunga rozi emas.
Hech kim yomon emas.
Shunchaki mos emas.
Buni boshida gaplashmasang, keyin:
“Men seni bunaqa deb bilmagandim.”
“Boshida nega aytmading?”
“Men bunaqa hayotga rozi bo‘lmaganman.”
degan gaplar chiqadi.
Aslida hech kim aldamagan bo‘lishi ham mumkin.
Gaplashilmagan joyni har kim o‘zicha to‘ldirib yurgan bo‘ladi.
Shuning uchun yosh ukalarga ko‘p aytaman:
Uchrashuvga chiqsang, faqat qizga yoqishga harakat qilma.
Qanday oila xohlashingni ayt.
Nimani kutishingni ayt.
O‘zing nima qilishga tayyorligingni ham ayt.
U ham nimaga rozi bo‘layotganini bilsin, sen ham.
Mos kelmasa, hozir “yo‘q” deganing yaxshi.
To‘ydan oldingi bitta “yo‘q”, to‘ydan keyingi yuzta janjaldan yengilroq.
O‘zi bilan bularni gaplashishning iloji bo‘lmasa, otasi yoki akasi bilan gaplash.
Gaplashishga “dux” yetmasa, hali uylanishga biroz bor ekan.
“Sevgi bo‘lsa, qolganini hal qilamiz.”
“Ishonch bo‘lsa, bo‘ldi.”
Yo‘q.
Sevgi ham kerak, ishonch ham.
Lekin ular ochiq gaplashishning o‘rnini bosmaydi.
Aksincha, keyin munosabatni buzadigan gaplarni boshida gaplashib olgan yaxshi.
Yana bir foydasi bor.
Odam bir narsani to‘ydan oldin bilib turib qabul qilsa, keyin “men bunaqa deb o‘ylamagandim” deyishi qiyinroq bo‘ladi.
Sen ham uni keyin o‘zing xohlagan odamga aylantirishga urinmaysan.
Shuning uchun savol faqat:
“Yaxshi insonmi?”
emas.
Yana bir savol bor:
“Biz bir xil oilani xohlayapmizmi?”
Chunki ikki yaxshi odam ham bir-biriga mos kelmasligi mumkin.
Buni to‘ydan oldin bilish yomon narsa emas.
Keyin ikki yaxshi odamning hayotini qiyin qilib qo‘ygandan yaxshiroq.
Xullas, yaxshi qiz bo‘lsin, yaxshi bola bo‘lsin.
Lekin faqat shunga qarab ketma.
Qanday yashashni xohlashini bil.
Nimani kutishini bil
O‘zingnikini ham yashirma.
To‘ydan oldin bir-biringga yoqishingizni emas, birga qanday hayotga rozi bo‘layotganingizni ham bil.
https://t.me/negizz
Oila qurishda ko‘p ishlatadigan gapimiz bor:
“Yaxshi qiz ekan.”
“Yaxshi bola ekan.”
Bu juda muhim.
Lekin yetmaydi.
Chunki yaxshi inson bo‘lish boshqa, senga mos inson bo‘lish boshqa.
Ikkingiz oilani bir xil tushunasizmi — gap shu yerda.
Ko‘p odam bir-biriga yoqadi, oilasi yaxshi chiqadi, odobi joyida.
Ba’zilar esa to‘ygacha ochiq gaplashmaydi ham.
Keyin turmush quradi.
Asl tanishuv to‘ydan keyin boshlanadi.
Qayerda yashaymiz?
Pulni qanday boshqaramiz?
Ayol ishlaydimi?
Er nimaga javobgar, ayol nimaga?
Ota-onalar qanchalik aralashadi?
Farzandni qanday tarbiya qilamiz?
Dinga qarashimiz qanday?
Bular romantik savollar emas.
Lekin ertaga hayotingning katta qismi aynan shu narsalardan iborat bo‘ladi.
Ikki yaxshi odam bir-birini yaxshi ko‘rib turib ham, ikki xil oilani xohlashi mumkin.
Biri alohida yashashni xohlaydi.
Ikkinchisi ota-onasi bilan.
Biri ayol ishlashini normal ko‘radi.
Ikkinchisi bunga rozi emas.
Hech kim yomon emas.
Shunchaki mos emas.
Buni boshida gaplashmasang, keyin:
“Men seni bunaqa deb bilmagandim.”
“Boshida nega aytmading?”
“Men bunaqa hayotga rozi bo‘lmaganman.”
degan gaplar chiqadi.
Aslida hech kim aldamagan bo‘lishi ham mumkin.
Gaplashilmagan joyni har kim o‘zicha to‘ldirib yurgan bo‘ladi.
Shuning uchun yosh ukalarga ko‘p aytaman:
Uchrashuvga chiqsang, faqat qizga yoqishga harakat qilma.
Qanday oila xohlashingni ayt.
Nimani kutishingni ayt.
O‘zing nima qilishga tayyorligingni ham ayt.
U ham nimaga rozi bo‘layotganini bilsin, sen ham.
Mos kelmasa, hozir “yo‘q” deganing yaxshi.
To‘ydan oldingi bitta “yo‘q”, to‘ydan keyingi yuzta janjaldan yengilroq.
O‘zi bilan bularni gaplashishning iloji bo‘lmasa, otasi yoki akasi bilan gaplash.
Gaplashishga “dux” yetmasa, hali uylanishga biroz bor ekan.
“Sevgi bo‘lsa, qolganini hal qilamiz.”
“Ishonch bo‘lsa, bo‘ldi.”
Yo‘q.
Sevgi ham kerak, ishonch ham.
Lekin ular ochiq gaplashishning o‘rnini bosmaydi.
Aksincha, keyin munosabatni buzadigan gaplarni boshida gaplashib olgan yaxshi.
Yana bir foydasi bor.
Odam bir narsani to‘ydan oldin bilib turib qabul qilsa, keyin “men bunaqa deb o‘ylamagandim” deyishi qiyinroq bo‘ladi.
Sen ham uni keyin o‘zing xohlagan odamga aylantirishga urinmaysan.
Shuning uchun savol faqat:
“Yaxshi insonmi?”
emas.
Yana bir savol bor:
“Biz bir xil oilani xohlayapmizmi?”
Chunki ikki yaxshi odam ham bir-biriga mos kelmasligi mumkin.
Buni to‘ydan oldin bilish yomon narsa emas.
Keyin ikki yaxshi odamning hayotini qiyin qilib qo‘ygandan yaxshiroq.
Xullas, yaxshi qiz bo‘lsin, yaxshi bola bo‘lsin.
Lekin faqat shunga qarab ketma.
Qanday yashashni xohlashini bil.
Nimani kutishini bil
O‘zingnikini ham yashirma.
To‘ydan oldin bir-biringga yoqishingizni emas, birga qanday hayotga rozi bo‘layotganingizni ham bil.
https://t.me/negizz
To’ydan keyin
Bir narsani ko‘p kuzataman.
Yigit uylanadi-yu, birdan saxiyroq, mehribonroq bo‘lib qoladi.
Xotiniga gul oladi, sovg‘a qiladi, taqinchoq oladi, sayohatga olib boradi.
Hammasi yaxshi. Imkoni bo‘lsa, chegarada, kam-kamdan qilaversin.
Dinimizda ham ayoliga yaxshi bo‘lish ko‘p targ‘ib qilingan. Hatto “yaxshilaringiz — ayollariga yaxshi bo‘lganlaringiz” degan mazmunda hadis bor.
Lekin bir savol bor:
Onangga ham shu kabi yaxshilik qilyapsanmi?
Chunki shu yigitning onasi hali bolasidan bir marta gul olmagan bo‘lishi mumkin.
Biror yaxshi joyga dam olishga yuborilmagan.
“Onajon, o‘zingizga ishlatarsiz”, deb qo‘liga pul tutqazilmagan.
Adolatsiz va g’alati tuyuladigan joyi mana shu.
Xotiningga qilayotgan yaxshiliging ko‘paysin, masala yo’q.
Lekin uylanganingdan keyin onangga qilayotgan yaxshiliging kamayib ketmasin.
Uyga yaxshi narsa olsang, onangni ham esla.
Xotiningga sovg‘a olsang, vaqti-vaqti bilan onangga ham ol.
Xotining bilan sayohat qilsang, ota-onangni ham biror joyga olib borishni yoki yuborishni o‘yla.
Pul topayotgan bo‘lsang, onang sendan pul so‘rashda “xotini nima derkin”, deb hayiqib yurmasin.
Gap bir xil pul yoki bir xil sovg‘ada ham emas, aslida.
Gap esdan chiqarmaslikda.
Kecha seni katta qilgan, yedirgan, kiydirgan, kasal bo‘lsang boshingda turgan odamga yaxshiliging uylanganingdan keyin kamayib qolmasin.
Aksincha, imkoning oshgan sari ko‘paysin.
Uvays Qaroniy ham onasiga qilgan xizmatlari bilan alohida eslanadi.
Demak, onaga xizmat kichkina masala emas.
Asal oyiga ham shu tomondan qarayman.
To‘ydan keyin xotining bilan sayohat qilishing yomon emas.
Bor. Dam ol.
Lekin hali ota-onangga biror yaxshi dam olish qilib bermagan bo‘lsang, ular haqida ham o‘ylab, to’g’irlab qo‘y.
Ota-ona ko‘p narsani so‘ramaydi.
“Avval meni olib bor”, demaydi.
“Menga ham olib ber”, demaydi.
Ayniqsa ona.
Lekin aytmayotgani ko‘ngliga hech narsa kelmayapti degani emas.
Xotin bilan onani solishtirish ham kerak emas.
Xotinning o‘rni boshqa.
Onaning o‘rni boshqa.
Bittasiga yaxshi bo‘lish uchun ikkinchisini unutish shart emas.
Menimcha, yaxshi nikohning bir belgisi ham shu:
Yigit uylanganidan keyin onasiga yomonroq emas, yaxshiroq o‘g‘il bo‘lib boradi.
Xotiningni yaxshi ko‘r.
Yaxshi yashat.
Sovg‘a qil.
Sayohatga olib bor.
Lekin uylanganingdan keyin onangga avvalgidan kamroq o‘g‘il bo‘lib qolma.
Aksincha, yaxshiroq bo‘l. Shunda baraka topasan.
https://t.me/negizz
Bir narsani ko‘p kuzataman.
Yigit uylanadi-yu, birdan saxiyroq, mehribonroq bo‘lib qoladi.
Xotiniga gul oladi, sovg‘a qiladi, taqinchoq oladi, sayohatga olib boradi.
Hammasi yaxshi. Imkoni bo‘lsa, chegarada, kam-kamdan qilaversin.
Dinimizda ham ayoliga yaxshi bo‘lish ko‘p targ‘ib qilingan. Hatto “yaxshilaringiz — ayollariga yaxshi bo‘lganlaringiz” degan mazmunda hadis bor.
Lekin bir savol bor:
Onangga ham shu kabi yaxshilik qilyapsanmi?
Chunki shu yigitning onasi hali bolasidan bir marta gul olmagan bo‘lishi mumkin.
Biror yaxshi joyga dam olishga yuborilmagan.
“Onajon, o‘zingizga ishlatarsiz”, deb qo‘liga pul tutqazilmagan.
Adolatsiz va g’alati tuyuladigan joyi mana shu.
Xotiningga qilayotgan yaxshiliging ko‘paysin, masala yo’q.
Lekin uylanganingdan keyin onangga qilayotgan yaxshiliging kamayib ketmasin.
Uyga yaxshi narsa olsang, onangni ham esla.
Xotiningga sovg‘a olsang, vaqti-vaqti bilan onangga ham ol.
Xotining bilan sayohat qilsang, ota-onangni ham biror joyga olib borishni yoki yuborishni o‘yla.
Pul topayotgan bo‘lsang, onang sendan pul so‘rashda “xotini nima derkin”, deb hayiqib yurmasin.
Gap bir xil pul yoki bir xil sovg‘ada ham emas, aslida.
Gap esdan chiqarmaslikda.
Kecha seni katta qilgan, yedirgan, kiydirgan, kasal bo‘lsang boshingda turgan odamga yaxshiliging uylanganingdan keyin kamayib qolmasin.
Aksincha, imkoning oshgan sari ko‘paysin.
Uvays Qaroniy ham onasiga qilgan xizmatlari bilan alohida eslanadi.
Demak, onaga xizmat kichkina masala emas.
Asal oyiga ham shu tomondan qarayman.
To‘ydan keyin xotining bilan sayohat qilishing yomon emas.
Bor. Dam ol.
Lekin hali ota-onangga biror yaxshi dam olish qilib bermagan bo‘lsang, ular haqida ham o‘ylab, to’g’irlab qo‘y.
Ota-ona ko‘p narsani so‘ramaydi.
“Avval meni olib bor”, demaydi.
“Menga ham olib ber”, demaydi.
Ayniqsa ona.
Lekin aytmayotgani ko‘ngliga hech narsa kelmayapti degani emas.
Xotin bilan onani solishtirish ham kerak emas.
Xotinning o‘rni boshqa.
Onaning o‘rni boshqa.
Bittasiga yaxshi bo‘lish uchun ikkinchisini unutish shart emas.
Menimcha, yaxshi nikohning bir belgisi ham shu:
Yigit uylanganidan keyin onasiga yomonroq emas, yaxshiroq o‘g‘il bo‘lib boradi.
Xotiningni yaxshi ko‘r.
Yaxshi yashat.
Sovg‘a qil.
Sayohatga olib bor.
Lekin uylanganingdan keyin onangga avvalgidan kamroq o‘g‘il bo‘lib qolma.
Aksincha, yaxshiroq bo‘l. Shunda baraka topasan.
https://t.me/negizz