Ҳижронга эврилган умр йўлимда—
Менинг сен сиғмаган пешонам ҳам бор.

Шеърни Шунқор Чориев ўқиган.

https://t.me/NajmiddinTURON

Тақво йўлларинда мажнунтол эгик,
Тераклар кеккайган азалий кофир.
Аслан қўноқлиги яширин дунда
Ёмғирлар муҳожир, мен-да муҳожир.

Токларнинг шохида тўнглаган ёши,
Беҳиштда данагин қолдирган анжир.
Бизни тарошлаган норасо дунё,
Ёмғирлар хабарчи, мен-да хабарчи.

Оҳулар кўзидан андуҳий бода
Ҳўплаган шамоллар эсида жудо.
Эс бу қолганларга ўхшамак бўлса,
Ёмғирлар девона, мен-да девона.

Қўрғошин тусдаги ёшни симирган,
Туманлар заминнинг чўнтакрўмоли.
Унинг бир камига даво қидирган,
Ёмғирлар сазойи, мен-да сазойи.

Ҳаққуш уясига тухумин қўйиб,
Каккулар минг йилки жўжа очирган.
Бул мудҳиш сирларнинг гувоҳи бўлиб,
Ёмғирлар осилган, мен-да осилган.

Кун-бакун тусланиб бораётган бул—
Замон оловбардор, замин ўтхона.
Кимки ёндош бўлса, эта бошлар кул,
Ёмғирлар бегона, мен-да бегона...

https://t.me/NajmiddinTURON

Хазондай ёйилган эркак ҳасратин
Супуриб оларда мазлум аёллар
Тандирга ёққанча кўзи ачишиб
Нон ёпиб беради болаларига.

Эркак кетган йўлни саваб сабовда
Урчуқда ийириб ёлғиз тунлари
Жуволдиз қадалган қўллари билан
Кийим тўқиб берар болаларига.

Эркак айтган сўзни исирға мисол
Тақиб олганича қулоқларига
Тилига кўчириб узоқ тунларда
Овутиб чиқади болаларини.

Шундайин улғаяр болалар кейин
Егани ҳасрату кийгани соғинч
Овунчоғи зўрға ёнаётган шам.

Бир кун ҳайрон бўлар ота-оналар
Болаларнинг мискин кўзига боқиб
—нега кул деганда йиғлайди булар?
—нега юр деганда қақшар юраги?..

https://t.me/NajmiddinTURON

Расм муаллифи: https://t.me/Xolida_Musulmon

Бугун шоир Фахриёрнинг тувилди куни!

Излам
(Румиёна)

Мен ўзимни сендан изладим.
Излаш азобининг тотлари
тополмаслик сингари қадим.
Мен сенга сочилдим тариқдай.

Мен сендан тераман ўзимни,
битталаб ўзимни тераман.
Сен-чи, мендан йиғасан кимни,
мен сенга кимларни бераман?

Сендан ўзни топмаслик ўйи
юрагимга солар ваҳима.
Излам – ўйин, гизланмоқ – ўйин,
раҳмон раҳм этмас оҳима.

Раҳми келган ёлғиз сенмикан,
менга излам имконин берган?
Ўзни тополмаган менмикан,
ўз ўрнига маломат терган?

Мен ўзимни қилдим маломат,
сенга кудуратдан асрасин!
Сендан келар ҳар неки омад,
мендан – омадсизлигим насиб.

Йўқотмоқнинг муқаррарлиги
тенгдир топмоқ эҳтимолига.
Омонат – дунёда борлигинг,
абадийдир йўқлигинг. Нега?

Унда нега сендан изладим
мен ўзимни, қонимга ташна?
Имконландим, имконсизландим
гоҳ интиқиб, гоҳида қақшаб.

Кимни олиб кетди бу фано,
сеними, сендаги мени ё?
Менми, сенми, айт-чи, ким қани,
қайсимизда адашди дунё?

Сен ким бўлиб менга қайтарсан,
мен қайтарман сен томон ёхуд?
Менга кимлигингни айтарсан,
Машрабмисан ё Бозор Охунд?

Бу йўллар сарғарди – келмассан,
мен ўзимни бунчалар кутдим?
Қанчалар кутганим билмассан,
қанча-қанча изламлар ўтди.

Сени изламадим. Изладим
сендан мен ўзимни тинимсиз.
Топмадим, бўзладим, музладим,
кўзларимда қасирлайди муз.

На топмоқлик бўлар мустажоб,
на топмаслик насиб этади.
Излаётган кимарсанг, ажаб,
изламасанг қайга кетади?

Топмоқ учун изламаслигинг,
излаш учун топмоғинг даркор.
Бу дам олиш нақадар чигил,
ҳар чигили бир сиртмоқ арқон

Мен ўзимни сенда суярман,
гоҳо топиб, гоҳо топмайин.
Сени топганимдан куярман,
куядирман топмаган сайин.

Мен ўзимни сендан изладим…

Тарих ўқиётган авлод

Турмада кўз очган махбуслар ҳамон,
Тўртбурчак шаклида кўрар осмонни.
Қуёшни ўчириш мумкин деб ўйлар,
Беркитиш мумкин деб ўйлайди тонгни.

Панжара раҳига қўнган булбулнинг,
Ушлабон қонини сиёҳ этар, дод.
Қоғозга туширар билганларини,
Ютоқиб ўқиймиз ҳали ғўр авлод,

Ногоҳ кенг самога тушар кўзимиз,
Беркитиб бўлмайди тонгни ҳам бирпас.
Аммо...
Бу ёзиқлар ҳақиқат дея,
Осмондан кечяпмиз, ёзувдан эмас.

https://t.me/NajmiddinTURON

Қантар оғганига ўттиз йил бўлди,
Лек эриб битмади шимолнинг қори.
Илк бор кўргандаёқ узиб отгандик,
Бойчечак чиққанда қировни ёриб.

Сўнг қуёш тишлади,
кутмаган эдик...
Қушлар пастлаб учди қанча фасллар.
Тулкидай инига қараб улийди —
Совуқ урган экан анча наслни.

Ой ҳам қўтонлаган айни кунларда,
Баҳорлар йўлига сололмасдан из,
Узилган тушовни ҳануз бор дея
Биз ҳамон сариқ қор кураётирмиз...

Октябр, 2026

@NajmiddinTURON

Centrum air bilan bog‘liq vaziyat necha kundan buyon jamoatchilik muhokamasida, tinyotgani yo‘q. Agar holat faqatgina bir bort kuzatuvchisi yo‘lovchini tushirib qoldirgani haqida bo‘lganida bitta uzr, kompensatsiya to‘lash bilan unutilardi. Lekin bu yerda judayam nozik masala bor — o‘zbek tilini hurmat qilishni o‘zbek xalqi so‘rashni boshladi.

Ayni shu narsa juda ko‘pchilikni o‘rnidan qo‘zg‘atib qo‘ygandek. Xuddi kimlardir “Iya, bular ham odam bo‘lib qolibdimi, huquqini talab qilyapti, tilini hurmat qilishni so‘rashyapti, buni to‘g‘rilash kerak” deb buyruq bergandek, tarmoq ayolni himoya qilayotgan faollarga to‘lib ketdi. Og‘riqlisi, ularning deyarli hammasi o‘zbek, o‘zbekistonlik.

Vaziyat ziyolilarimiz tarmog‘i deyiladigan feysbukda deyarli muhokama qilinmadi, twitterda foydalanuvchilar ikki guruhga bo‘lindi, instagramda xalq tilni hurmat qilishni, bort kuzatuvchini ishdan bo‘shatilishini so‘radi.

Aviakompaniya oqibat aybdor xodimiga uzr so‘rattirdi, blogerga kompensatsiya to‘ladi va shu bilan ishni yopdi, go‘yo.
Bloger ham men til uchunmas, o‘zim uchun kurashdim, deb mavzuni yopdi. (Blogerga e’tiroz bildirib bo‘lmaydi, bu uning shaxsiy qarori)

Ammo uni aynan o‘zbek tili behurmat qilingani uchun qo‘llagan xalq xodimning ishdan ketishini so‘rashda davom etdi. Ayni shu joyda ikkinchi bir tomon ayol obro‘sizlantirilyapti, til bunday himoya qilinmaydi, degan da’vo bilan tilini himoya qilayotgan milllatga - o‘zbekka bosim qilishni boshladi.

Bir qarashda bort kuzatuvchisi jabrdirydadek ko‘rinadi ularning matnlarida, uzr so‘ralgan videoda( Garchi videoda uning yuzida hech qanday afsus ko‘rinmagan bo‘lsa ham)

Ammo, birinchi video nega esimizdan chiqyapti? Davlat tili — o‘zbek tilida gapirishni istamagan, o‘z xohishicha( hech qanday asossiz) yo‘lovchini boshqa davlatda qoldirib ketgan, video olinayktganda agressiv munosabat ko‘rsatgan xodim aynan shu ayol emasmidi?

Aytaylik, mayli, masala, til bo‘lmasin. Yo‘lovchini asossiz samolyotga chiqarmagan va shu sabab kompaniyani obro‘sizlantirgan xodimga qanday chora ko‘rilishi kerak aslida?

Nega bunday xodimni himoya qilish kerak jamoatchilik?

Ayol bosim ostida qolyapti, ayol kishidan foydalandinglar, deb, millatni ayblashingiz ortida boshqa maqsad turgani nahotki sezilmaydi, deb o‘ylaysiz?

Bu vaziyatda har qanday adekvat odam masala ayol-erkaklikda emas, noprofessional xodim va noto‘g‘ri munosabatdaligini tan olishi va shunga ko‘ra fikr bildirishi kerak emasmi?

O‘zbek tilini hurmat qilmagan, noprofessional xodima jabrdiyda, kompaniyasini qutqarib qolgan salkam qahramonmi?

Yana o‘sha gap — boshqa millat o‘zining huquqini talab qilsa, millatparvarlik, lekin o‘zbek talab qilsa, millatchilikmi?!

Shunday o‘ylayotgan har biringizga uyat!

Aslida bu masalada, yana bir og‘riqli jihat bor: tegishli tashkilotlar mavzuga qiziqish ham bildirishmadi, indamay qo‘ya qolishdi...

Samolyotlarda o‘zbek tilining xo‘rlanishi haqida o‘n yillardan buyon aytib kelinadi. Lekin negadir tegishli tashkilotlar hech qanday chora ko‘rmaydi.
Bortda jaranglaydigan uchuvchi-yu, kuzatuvchining quloqdan qon oqtirar “o‘zbekcha”sini eshitishmas ular balki…

Nima bo‘lgandayam ayni vaziyat ko‘p narsani tushuntiradi. Va kimlarningdir (afsuski ular ichida men hurmat qilgan odamlar ham bor) propagandasiga qaramay aytamanki, tili hurmat qilinishini so‘rayotgan, tilini himoya qilayotgan xalq “haypchi” emas, qahramon xalq!

@FeruzaXayrullayeva

“Istisno” chiqqani uchun 2026-yilning kuzini istisno fasl deb ataymiz:)

Kitobni olganlar nima uchun istisno ekanini albatta anglab yetishadi.

Sevimli nashriyotim – “Akademnashr” bu kitobga bor mehrini bag’ishladi. Hatto faqat shu kitob uchun 30 yillik logotipini o’zgartirib berishdi.

Iste’dodli do’stim rassom Elnur Egamov muqova va illustratsiyalarni ham bor bo’yicha she’riyatga aylantirdi.

Va siz…sabr bilan kutdingiz, balki orangizda mendan ham intiq kutganlar bor…Oldindan buyurtma qilgan har bir o’quvchiga dastxatim qo’yilgan kitob va yopiq taqdimotga maxsus taklifnoma beramiz.

https://t.me/asaxiybooks/10158


@mehrinoz_abbos

Бу кирчил кунларима
юкли келса қисматим,
Тағин соғин булутлар
дариғ тутса исматин.
Хайр-хўш десам, кетсам.

Ўрлар тағин ўр келса,
ўрлаб борсам жўрттага,
Зайлини қўймас замон
олганда ҳам ўртага,
Хайр-хўш десам, кетсам.

Йўллар ҳар гал юзини
бурганида ҳар ёққа,
Узиб ташлаб оёғим
тушганида тузоққа,
Хайр-хўш десам, кетсам.

Қадарнинг термонида
англамасдан куйганим,
Кетма, дебон куйиниб,
йиғлаб турса суйганим,
Хайр-хўш десам, кетсам.

Сувларда сурув ўйлар
сулувдай оқиб келса.
Дарга ошно кўнглима
ҳижрондай ёқиб келса,
Хайр-хўш десам, кетсам.

Камонидан узилиб
хуштак чалиб кетар ўқ,
Бир узилай, қаерга
кетаримнинг фарқи йўқ,
Хайр-хўш десам, кетсам.

Октябр, 2026

@NajmiddinTURON

Карвон одимлайди кўзлари боғлиқ,
қароқчи талайди, гоҳида довул.
Йўлдаги карвонни ёғийдан эмас,
ўтмишдан қўриқлар бир тўп ясовул.

Карвон хориб борар тушов, жиловли,
баттар оғир келар қисматнинг тоши.
Бугунги кунини чақадай санаб,
ўмара бошлайди ясовулбоши.

Карвон чўкиб қолар эртага етмай...
сабрдан сиқмаган уларни Худо:
ўлмай қолганига шукурлар айтар,
кейинги ясовул келгунича то.

октябрь 2021

https://t.me/NajmiddinTURON

#EʼLON
(tarqating!)

20-Oktyabr Shoiru sheʼrsevarlar to‘planib ijodiy kecha qilmoqchimiz. Ochiq osmon ostida. Biroz shamol, kuz, til bayrami, yomg‘ir tomchilab bersa yanayam yaxshi...

#Kelish, tinglash, sheʼr o‘qish — hamma uchun OCHIQ, ERKIN.

Shodmonqul Salom,
Madina Norchayeva,
Tillaniso,
Feruza Xayrullayeva,
Nozima Habibullayeva,
Bek Ali
Najmiddin Turon,
Nasrullo Ergash,
Dilmurod Do‘st,
Ravshan Haqmuroq,
Nurmuhammad Abduzoirov,
Suhrob Ziyo,
Xurshid Abdurashid,
Shahriyor Shavkat,
Feruzshoh,
Rashid Xo‘jamov,
Dilmurod,
Mahliyo,
Shahboz Fayzullayev,
Jontemir...

Eslaganimcha yozdim keladigan shoirlarni.
Bu shunday kechaki, kelish majburiy emas. Aslida Navoiy poyida, til bayramida turish shart, lekin sheʼr tabiatidan kelib chiqsak, erkin. Keyin faqat ro‘yxatdagi shoirlar sheʼr o‘qiydi degan gap yo‘q. Istagan odam o‘qishi mumkin.
Mikrafon hamma uchun ishlaydi!

Manzil: Alisher Navoiy metro bekatidan chiqishdagi Navoiy haykali poyi.
Vaqti: 20-oktyabr, soat 18:30

ЭРТАК

Фалон мамлакатнинг фалон шаҳрида,
Фалончи кимсалар этганда базм,
Қизлари қалтираб қаттол қаҳридан,
Эрлари эшилиб этаркан тазим.

Фуқаро бирдайин отсиз фалончи,
Номдор шиорларга тамшаниб шодон—
Ортиб борар эмиш фалон ишончи,
Қотиб борар эмиш кўксида иймон...

Фалон замонларга фалон режалар
тузганда,
шукуҳдан тўлғаниб омма,
Атоқли ўйларнинг отин нечалар
Қордайин курармиш тинимсиз онгдан.

Фалон йиллар ўтиб,
армон ўтида,
Топ дебон, авлодлар урганида дўқ—
Фалон бир эртакнинг фалон бетида
Шоирлар тирилган варақ эмиш йўқ...


https://t.me/NajmiddinTURON

Масалан, ёмғирли кечада унсиз,
оқсуяк ойқизни ўйлашинг мумкин,
жиққа ҳўл қанотин силкитолмасдан,
кўлмакка қулаган аридай тушкун.

Масалан, ёмғирдан беркиниб ҳамма,
ёмғирпўш тутганча, уйига чопса,
сен эса эгасиз итдайин озод,
мумкиндир адирда ағанаб ётсанг.

Масалан, зангори экранни узиб,
(бу экран алдамчи тўралар мулки)
томидан сув томар онангни эслаб,
тонггача бемалол йиғлашинг мумкин.

Масалан, шу маҳал кўчага чиқиб,
уйига беркинган барча бийларни,
четдаги мардикор уканг учун ҳам,
бақириб сўкишинг мумкин уларни.

Ёинки, қўққисдан жасорат битиб,
(сен кимсан? бу йўлда ўлганлар камми?)
ҳеч йўқса, хаёлан асрашинг мумкин,
ҳалиям чопони йиртиқ ватанни.

Ва ёки, барига қўл силтаб бирдан,
шоирга шул дея азал ақида,
ижара ҳужрангда ғамга беланиб,
шеър ёзиш мумкиндир севги ҳақида.

Масалан, ёмғирли кечада унсиз,
ёмғирдай ёғилиб кетиш ҳам мумкин...

https://t.me/NajmiddinTURON

#adabiyotmuzeyi

Kecha. Navoiy poyida. O‘zbek tiliga davlat tili maqomi berilgan kun arafasida. Yopilishi aytilayotgan Alisher Navoiy nomidagi Davlat adabiyot muzeyi oldida.

https://t.me/NajmiddinTURON

1919 йилда Абдурауф Фитрат шундай деган эди. “Дунёнинг энг бой, энг бахтсиз бир тили қайси тилдир? Биласизми? Туркча. Шоирлик қилмоқчи эмасман, сўзнинг тўғриси шудир. Дунёнинг энг бой тили туркчадир, энг бахтсиз тили яна шу туркчадир”.
2026 йилда шуни айтиш мумкинки, бу тил ҳамон бахтсиз. Уни бир кунгина қўлга олиб, чанг-чунгини артиб, обдон эъзозлаб, сўнгра яна улоқтирамиз. Яна бир йил оёқ остида қолади.
Эй тилим! Сенинг бахтли бўлган кунингни ҳам кўриш насиб этсин!

https://t.me/NajmiddinTURON

Buyam Navoiy poyida.

https://t.me/NajmiddinTURON