Бир ёқда суйгулинг кўзингдан ғойиб,
Бир ёқда ватанинг ғарларга талош.
Бир ёқда андуҳинг бормоқда бойиб,
Бир ёқда қароққа тўлқин урар ёш.

Бир ёқда шимолга сургун йигитлар,
Бир ёқда жувонлар жамиятга қул.
Бир ёқда ялоғи тиллодан итлар,
Бир ёқда танглайи тешилган булбул.

Бир ёқда Оролдай шўрлаган манглай,
Бир ёқда адашган йўлчидай авом.
Бир ёқда ёлғонни айтишар чиндай,
Бир ёқда алданиш этади давом.

Бир ёқда қулликни тусар кексалар,
Бир ёқда ёшанглар фарқи йўқ ҳар ёқ.
Бир ёқда келажак ҳиссиз ингранар,
Бир ёқда қабрлар ҳайқирар узоқ.

Бир ёқда бемалол қиш келаётир,
Бир ёқда кўчини тўплар тийрамоҳ.
Бир ёқда бемажол дил йиғлаётир,
Бир ёқда самога ўрлаётир оҳ.

Бир ёқда ҳаммаси ўткинчи гўё,
Бир ёқда ҳар бири жон беришга тенг.
Бир ёқда измидан қўймайди дунё,
Бир ёқда бир ёққа кетгинг келар сен.


https://t.me/NajmiddinTURON

Ҳай, ёр-а!
Куюк кўнгил оҳидан
Буғланган Орол қайда,
Тунлар зулматни ўрган
Ул ҳамроҳ ҳилол қайда,
Айғирнинг бўйни мисол
Бўронни кесар десанг,
Қаддингга ўхшаб турса
Айтмоққа савол қайда?

Ҳай, ёр-а!
Қора тортсанг ёруғлик
Кўздан йироқ борадир,
Ҳаётидан норизо
Эл бесўроқ борадир,
Дарди қават-қавату
Қўл юпқароқ борадир,
Жасорат сўниб борган
Умрда малол қайда?

Ҳай, ёр-а!
Эл алқаб юрган беклар
Элнинг қасдига тушса,
Оқ қайиндай ой қизлар
Ҳижрон рақсига тушса,
Отамерос йўқсиллик
Тағин наслига тушса,
Жортибойи кўп юртда
Бут қайда, камол қайда?

Ҳай, ёр-а!
Қавмим дебон қароғинг
Ёшлиғ бўлса, кулсалар,
Йўлдошим деб юрганинг
Йўлин калта бурсалар,
Ҳақ номидан сўз очиб,
Халқ нонидан урсалар,
Шиори зеб замонда
Яшарга мажол қайда?

Ҳай, ёр-а!
Юз йилларки қийпиниб
Эгилган бош биздадир,
Суягини унутиб
Тентиган лош биздадир,
Битмас сабр ҳам бизда
Тағин кўзёш биздадир,
Зарур вақти мушт бўлар
Қўл қайда, қурол қайда?

Ҳай, ёр-а!
Сўзлай десанг сўзингни
Қафас қўрқитиб турса,
Ўлай десанг ютилган
Нафас қўрқитиб турса,
Яра дилни яратган
Бесас қўрқитиб турса,
У дунда борми, билмам,
Бунда истиқлол қайда?..

Ҳай, ёр-а!

https://t.me/NajmiddinTURON

96 varoq
https://go.uzum.uz/l/skEmMYCu

Kanalimiz rivoji uchun like va kommentariya yozing, do‘stlarga ham ulashing! 🚀

@kitobjavoni_KJ

Журъатсиз кишилар журъатсизлигини оқлаш учун ҳар доим бирор ақлли гап ўйлаб топади.

Алберт Камю

@NajmiddinTURON

Кўнглида ҳовури борлар қаторлашиб келаверсин!😁🖐🤝

@NajmiddinTURON

Қуруқ қудуқларда қақшаётир сир,
Най ясаш сирини унутди чоллар.
Зангор рўмолини бўхчага ташлаб
Эрининг ортидан кетди аёллар.
Ким қолди?..
* * *
Қўлларимда қизил харита –
Майдаланган кўзгу сингари.
Ёв отига емиш ташийди.
Тарқаб кетган Темур лашкари.

То бирлик йўқ – борлик ҳам йўқдир!
Бу ғафлатга қўймай туриб чек,
Номинг айтиб шеър тўқиётган
Шоирингни кечирма, Ўзбек.

Қолганини бугун 19:00да очиқ осмон остида ШОИРларнинг ўзларидан эшитиш мумкин!!!

P/s: Абдулла Орипов, Рауф Парфи, Азим Суюн, Шавкат Раҳмон, Ҳалима Худойбердиева каби Улкан шоирларимизнинг ўтли шеърлари ҳам муносиб издошлари томонидан ижро этилади...
Усмон Азим ва Хуршид Давроннинг тиригини кўриш имкони ҳам мавжуд...
Барча қизиқувчиларни таклиф қиламиз!!!

Шу жойига битта савол!
Абдулла Орипов шеъри ким томонидан ўқилишини тахмин қилиш мумкин, Ҳалима Худойбердиева шеърини ким ижро этишини тахмин қилмасдан ҳам топса бўлади!!! Гулжамол опа устозини ҳеч кимга бермайди...
Саволки: Шавкат Раҳмон образини қайси шоиримиз гавдалантиради?

Сафарали Қурбоновнинг фейсбук саҳифасидан

https://t.me/NajmiddinTURON

Ҳали кечилмаган кечувдай мубҳам,
Ҳали шўнғилмаган уммондай сирли,
Ҳали ёзилмаган шеърдайин бекам,
Бир йўлга тушардим яралар битса.

Ҳамда кўрилётган тушдайин эркин,
Ҳамда сурилётган хаёлдай озод,
Ҳамда айтилмаган сирдайин ичкин,
Шамолга дўнардим
қўйворса ҳаёт.

Бироқ артилмаган мужгондай интиқ,
Бироқ учолмаган қушдайин дилгир,
Бироқ ўлолмаган дардчилдай тирик,
Бандиман,
Тушовим маҳкамлар кимдир...

https://t.me/NajmiddinTURON

Шимолдан ховури яхлаб қайтди ел,
Умидвор чечаклар топмоқда завол.
Менинг дардим оғир,
Оғринмасдан кел,
Кузакдан кўнглини узмаган аёл.

Кафтимдан дон еган қушларим учди,
Илонлар шайланди этмоққа жоду.
Лек кўнгил дардисар,
Ҳамон саросар,
Ҳамон кафтим очиқ,
Қўлларинг қушку?..

Эртанга хотирдан тўн тўқиб сотган
Умидни забтига олмоқда кузак.
Қўлларим қировга ботмасдан аввал,
Юрагим тинмасдан
Қўлингни узат.

Кузакдан кўнглини узмаган аёл.

https://t.me/NajmiddinTURON

Чумолига марсия

Сен меҳнат қиласан, хирмонни зоғ ер,
Тилсиз бир жонзоту, лек сабри тоғ дер,
Тағин ҳуррам эрур ва кайфи чоғ дер,
Сен билар донданмас, сен билмас ғамдан
Энди тўйиш мумкин бу кенгликларда.

Иккита фаслинг бор—қиш ва тадорик,
Биргина умринг бор—меҳнату зорлик,
Тағин гуноҳинг бор—зоғга ҳамкорлик,
Кўксингни қиймалаб, ўзингни қийнаб,
Энди ўлиш мумкин бу кенгликларда.

Фақат ўлиш мумкин бу кенгликларда...

https://t.me/NajmiddinTURON

КИМ НИМАНИ ЯХШИ КЎРАР

Эҳтимол, бизнинг халқ илму маърифатни, тарбия ва таълимни, ҳунар ва саноатни яхши кўрар, деб ўйлайдурғондурсиз? Йўқ, бу фикрингиз ёнглиш.

Эшонларимиз тоат ва ибодат, панду насиҳат, зикру тасбеҳ ўрниға тўйлардан тўн киюб, кўб ошаб, кўп ухлашни яхши кўрурлар.

Уламоларимиз дарсу таълим ўрниға, бир-бирлари ила ўрун талашиб, мукаррир ва мударрис бўлишни, ўзлари бўлолмай қолсалар, эшикма-эшик юруб сайловни бузишни яхши кўрурлар.

Имомларимиз, халойиқға ваъз ва насиҳат ўрниға, тўй ва жанозаларда юруб, жома кийишни яхши кўрурлар.

Бойларимиз орқа-ўнглариға қарамасдан, фойда ва зарарларини ойирмасдан бир-бирлариға рақобат қиламан деб, "бонка" ва "кридит"ларини кўпайтуруб, дўффилари тор келганда рус ва яҳудийларнинг молларини букуб-синишини яхши кўрурлар.

Мўйсафидларимиз намоз ва ниёз ўрниға, масжид эшигига йиғилуб ўтуруб, ҳар кимни ғийбат ва шикоят қилишни яхши кўрурлар.

Муаллимларимиз бир-бирларидан қизғонишуб, болаларни арзон ўқитаман деб, бир ўзларига юз, юздан ортуқ бола йиғуб, ўзлари тўй ва маъракаларда болаларнинг умрини бекор ўткаришни яхши кўрарлар.

Савдогарларимиз: "Тўйликни тўйи ўтар, тўйсизни куни ўтар" деган сўзга амал қилмай, қайси маҳаллада тўй бўлса, дастурхончилик қилишни яхши кўрурлар.

Дўкондорларимиз ишларини тартиб-ла солмай, замонаға мувофиқ иш юритмай, Маллахон замонидан қолғон эски дўкон, эски тос, эски тартибларини яхши кўрурлар.

Оналаримиз билим ва тарбия ўрниға эрлари ила урушуб-талашуб қизлариға мол қилмакни яхши кўрурлар.

Оталаримиз болалариға ўқутмак ва таълим бермак ўрниға "Ўғлум, эмди каттакон йигит бўлдинг, шунча ўқуганинг етар, пул топ!" — деб "ташишка" — ҳаммоллик қилдиришни яхши кўрурлар.

Заргарларимиз йигирма тийинлик кумуш, ўн тийинлик тилло орасиға мум ва сақичлар жойлаб, исмини қиз ҳайрон, зебигардон қўюб, беш-ўн сўмга сотишни яхши кўрурлар.

Табибларимиз долчин, занжабил, ҳуббул малик, филфил каби бир неча атторни қутисида йўқ нарсалардан мураккаб дору ва маъжунлар ясаб, бечора нодон халқни пулини олишни яхши кўрурлар.

Машшоқ ва ҳофизларимиз тўй ва базмларга бир мардакни(нг) исмини бачча қўюб, ўзлари ила баробар олиб юруб, "миллий адабиёт" ўрниға "Хоним ялола, бегим ялола" деб баччага ташланаётган пулларни бўлуб олишни яхши кўрурлар.

Саводхонларимиз жарида ва журналлар, тарих ва рўмонлар ўрниға Дақёнус замонидан қолғон, хурофотлар ила тўлғон "Андоғ урдиларки, гард-гард бўлуб кетди", деб лофлар ёзилғон китобларни оғизларини қуфуртуруб ўқумоқни яхши кўрурлар.

Ёшларимиз илм ва маърифатли бўлишни, ҳунар, санъат ўргонишни ўрниға, ўзларига зеб беруб тор шим ила калта камзул, қотирма ёқаларга бино қўйишни яхши кўрурлар.

Ишчиларимиз илм ва ҳунардан маҳрумлиги сабабли бошқа миллатлар илму маърифатлари соясида кунига 4-5 сўм ишлаб турган бу замонда кунига уч тангаға мардикорликни, ойиға ўн беш сўмға қоровулликни, йигирма сўмға фанар ёқишни, ўн сўмға кўнка йўлини тозалашни ва шуларга ўхшаш энг паст ва оғир хизматларни яхши кўрурлар.

Болаларимиз оталаримизнинг илм қадрин билмаган, илм учун пулни кўзлари қиймаганлик сабабли ўқумоқ ва ўрганмоқ ўрнига "Оҳ, пул, жоним пул", деб "ташишка" — ҳаммолликни яхши кўрурлар.

Муҳаррирларимиз кўб-кўб оқча олиб, оз-оз ёзишни яхши кўрурлар.

Муштарийларимиз фойдали мақолалар ўрниға хабарларни яхши кўрурлар.

Шоирларимиз миллий шеър ва адабиёт ёзишни ўрниға мувашшаҳми ёки "қошингдан, кўзингдан", — деб, жавонларни мақтаб фасод ахлоқға сабаб бўладурғон шеърлар ёзишни яхши кўрурлар.

Аммо мен бўлсам, ҳозирги замонда индамасдан туришни яхши кўрурман.

1913 йил

Абдулла Авлоний

https://t.me/NajmiddinTURON

Кузак боғларида дилгир дарахтлар
Эроний қизлардай ечганда рўмол,
Кафтим чизиғига монанд турналар
Ортидан кетурман, боғларим, хуш қол.

Ҳижроннинг сояси майсани қоплаб,
Сарғарган хазондай ёйилган чоғда,
Кўрар тушларини ҳушида оқлаб,
Бир сулув келади ҳали бу боғга.

Дарахтлар соясин тирқишларидан
Кўзига ботганда идраган ёғду,
Гўёки бегона — юз йил наридан
Исмини пичирлаб сўрагайдир у.

Хазонлар ёяди хотирдан раста,
Ғоваклар бўғриқиб чалади бурғу:
“Бу боғлар баҳорги боғлар эмасда,
Исмини барибир эслолмайди у...”

Эгик мажнунтолнинг баланд шохидан
Энг сўнги япроқлар тупроққа энса—
Йўлакка тўшалган хазон оҳидан
Синиққан сас чиқар: “бу ахир сенсан”!

Шамоллар хас ила сўз ёзар кўлга,
Тошларга тўш уриб пичирлайди сув.
Измини унутиб ботади ўйга,
Исмини кўнглимга жойлаган сулув.

Қисматдай орқага йўл бошлайди йўл,
Эслатар фурсати етганлигини.
Бир умр билмайди, яноқлари ҳўл —
Исмининг мен билан кетганлигини.

https://t.me/NajmiddinTURON

***

Қон ва Сиёҳ

Қон:
—пақ этди, отилди ўқ.
ҳақ, деган ул ўғлоннинг
тешилган кўкрагидан
бўй чўздим гул мисоли.

Сиёҳ:
—пақ этди, отилди ўқ.
зирҳланган қўналғада
қондан қўрққан қўлни ва
кўрдим қоғоз висолин.

Қон:
—авлодим, эгилмагин,
бошингни тик тут, дея
жондан кечган ўғлоннинг
исён тўла кўксидан
Ватан дея тўкилдим.

Сиёҳ:
—келажакка солдим из:
“Бош эгмади исёнчи,
Хоин эди, отилди”.
Йиллар ўтиб авлодинг
Бошин эгиб ўқийди.

Қон:
—Ватан дея тўкилдим.

Сиёҳ:
—хоин дея ўқилгай.

https://t.me/NajmiddinTURON

Кузак, йўлимга сув сеп,
Ўнгирим чангга ботган,
Тошларга ранг улашган
Қоним товонда қотган,
Фақат сароб кўрсатиб,
Ўйимни бойлаб ётган
Саҳроли йўлдан ўтдим.

Бархан ортида бир кўшк
Ичида гулгун пари,
Қумлар йиққан хотира
Куйдирар борган сари,
Қанчалар бўзлаб чопсам,
Шунчалар кўздан нари,
Ҳижрон комига отган
Жафоли йўлдан ўтдим.

Нетайки, алп эмасман
Учарга тулпорим йўқ,
Ечарга тушовимни
Қирқталаб чилтоним йўқ,
Шуурга гард юқтирмай
Ўтарга имконим йўқ,
Зулматни тўсиб ётган
Дарёли йўлдан ўтдим.

Нарида бир музофот
Божга умринг сўрайди,
Қавми бир зиндон қурган
Минг йилдирки тўлмайди,
Руҳингни синдирмасдан
Ўтказгани қўймайди,
Урҳо-ур бўлиб ётган
Ғавғоли йўлдан ўтдим.

Кузак, сенга не берай?
Умримни йўққа сотдим,
Қанотини синдириб,
Руҳимни тўрга сотдим,
Узоқ йўлда юк бўлган
Танимни гўрга сотдим,
Идраган кўнгил билан
Савдоли йўлдан ўтдим.

Кузак, йўлимга сув сеп...


https://t.me/NajmiddinTURON