دانشکده نفت و پتروشیمی

یکی قطره نفتی ز سنگی چکید*
هراسید چون عمق چاهش بدید

بگفتا چو بودم در آن پهنه ور
ندانستم آخر چه آید به سر

پس از روزگارانِ تلخ و سیاه
ته چاه ژرفم، کدامین گناه؟

من از سنگ مادر بدارم تبار
شدم سوی مخزن‌ خودم‌ رهسپار

برفتم‌ ستیغش سرِ طاقدیس
چپانده شدم گوشه ی سنگ خیس

اگرچه سبک وزن و بس سختکوش
نرفتم فراتر من از سنگِ پوش

همانجا به دامی بگشتم دچار
درازای عمرم هزاران هزار

نشستم لب روزنی تنگ و تار
نگشتم دگر چیره بر آن فشار

فراموش شد از زمین‌ یاد من
فراشور شد آب همزاد من
...
...
...
چو بس قرن ها و هزاران گذشت
به لرزه بشد کشف، ژرفای دشت

به یاریّ انبوه سرمایه ها
بکندند، تک تک، همه لایه ها

یکی مته آمد به سازند ژرف
فروریخت روباره ها را شگرف

فروتر ز کشکان و هم پابده
به ژرفای نزدیک تا آبده

به مخزن رسید و فشاری گرفت
گل روغنی بیقراری گرفت

توان آزمایی بشد چاهِ باز
خروشید جریانی از نفت و گاز

بسی قطره ها شد روانه به چاه
که تا سطح رفتند پیوسته راه

شد آماده قطره تراود برون
امیدش به ناگه بشد واژگون

به مخرن جداری نمودند نصب
بشد حفره ی باز، یکباره غصب

چو راه گریزش دگر بسته شد
دل قطره ی نفت بشکسته شد

بیفسرده از نارساییِ بخت
بچسبید بر پشت سیمان سخت

بسی روزهایی که اینگونه رفت
به دیواره زد تکیه آن قطره نفت
...
ولی با تفنگی مشبک زدند
شکافی دل سنگ آهک زدند

شتابان جهید او برون سوی چاه
که دیگر نگردد زمانش تباه

یکی لوله-تولید، آمد برش
کشاندش ز آنجا به سطح اندرش
...
...
...
بگفتا که اینک‌ روم تا به اوج
دگر قطره ها پشتِ من، فوج فوج

به دستانِ صنعتگر پارسی
برستم من از چالش "دارسی"

در آن دوره هایی به دیرینگی
نبودم رها‌‌‌ من ز مویینگی

کنون سرنوشتِ نهایی مراست
پس از تاجِ چاهم رهایی مراست**

عمودی روم تا به‌ بالای چاه
بجویم بدانجا خوشی و رفاه
...
...
...
چو آمد ز ژرفا به سطحی فراز
ز افت فشارش جدا گشت‌گاز

بسی رنگ رخسار وی تیره گشت
به دیوار لوله دمی خیره گشت***

بگفتا هزاران هزاره به سال
تورا داشتم نزد خود انحلال

کنون تا بگشتی ز من بی نیاز
بجَستی برون بی وفا تخته گاز؟

همان گاز ترشی که شرمم تویی
جدا پس ز آغوش گرمم تویی

بسی بوی گندت دل آزارِ نفت
بکاهد بهایم به بازارِ نفت

همه لوله ها گشته رنجور تو
از آن محتویات سولفور تو

دگر من نخواهم تو را نزد خویش
که راه تباهی گرفتی به پیش

اگر بگذرم‌ نیک، کاهنده را
غمم نیست آشوب آینده را
...
...
...
گذشت از سر چاه و شد در به در
فرستاده شد سوی تفکیک گر

فشارش گرفتند و چون ضایعات
فکندند در ظرف با مایعات

ببردند تا آزمایش کنند
خواصش بسنجند و پایش کنند

به دنبال گردن فرازیِّ او
بجستند رفتار فازیِّ او

دگربار با گاز آمیختند
سراسر شکوهش فرو ریختند

به ابزار طیفی به حسب دما
به هر بخش سازنده اش رهنما

از این دستگاه تا بدان دستگاه
ببردند سیال را گاه گاه

دما ثابت و طی ده ها فشار
بشد پس فشارِ حباب آشکار

چگالی و میزانِ محلولِ گاز
ز احجام نسبی گشودند راز

ستاندند باقی گازش به زور
بشد نفت مرده دگر پای گور

به سطلی کهن گوشه ای سرنگون
بشد با دگر نفت ها اندرون

به چاله فکندند و افروختند
و تا ذره ی آخرش سوختند

بگفتا قرار اینچنینم نبود
که اوجم شود چاله ای غرق دود

بجُستم رهایی و آسودگی
به فرجام، این رنج و آلودگی

که خفتن به زندان‌ِ تاریک سنگ
به از سوختن اینچنین تا‌‌ به ننگ

-- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- --

ایمان سلیمانپور - اردیبهشت ۱۴۰۱

-- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- --
برگرفته از:
*یکی قطره باران ز ابری چکید...
خجل شد چو پهنای دریا بدید (سعدی بزرگ)

**سر پر ز شرم و بهایی مراست...
اگر بی گناهم رهایی مراست
(فردوسی بزرگ)

*** چو بشنید رستم، سرش خیره گشت ...
جهان پیش چشم اندرش تیره گشت
(فردوسی بزرگ)

667 viewsEhsan Esmaeilnezhad, 10:15