Suhbat nihoyasiga yetdi.

Qatnasha olmaganlar uchun audioni yuboryapman.

Bizni to'g'ri tushunib, qabul qilgan Komiljon akaga, mehmonlarimiz Alisher aka Tojiyev va Muhammadkarim akaga rahmat aytamiz.

Sooo, let's keep coding :)

#munosabat

@JoshDeveloper

📌 .NET qanday ishlaydi?

Hola Amigos!!! 👋
Sizlar bilan MCIL haqida gaplashgan edik lekin bir narsa hali mavhumligicha qolmoqda kompyuter faqat 0 hamda 1 dan iborat binary kodlarni tushunsa IL ni qanday o'qiy oladi? Keling bugun shu savolga javob topamiz. Sizlarga men hozir .NET CLR haqida gapirib bermoqchiman.

.NET CLR nima?
CLR — bu IL (Intermediate Language) kodni kompyuter tushunadigan native (binary) tilga o‘giradigan ijro muhiti.


C# tilida yozilgan kod avval kompilyator tomonidan CIL (Common Intermediate Language) ga o‘giriladi. So‘ngra bu kod CLR tomonidan bajarish uchun qabul qilinadi.

Keling biz yozgan dastur kod ni CLR ichida qanday bosqichlardan o'tishini qadam ba qadam ko'rib chiqamiz.

🛠 1. C# kod yoziladi
⏩ Kompilyator bu kodni CIL (Intermediate Language) ga aylantiradi.
📦 Natijada .exe yoki .dll fayl hosil bo‘ladi.

⚙️ 2. CLR (Common Language Runtime) ishga tushadi

Bu yerda haqiqiy “magʻiya” boshlanadi 🔮

🔹 Class Loader

Kodni yuklaydi va class/method'larni topadi

🔹 Metadata & Type Checker

Koddagi type'lar (tur), parametrlari va tuzilmasi to‘g‘ri ekanini tekshiradi

🔹 Security Checks

Kodga ruxsat berilganmi? Tarmoqdan keldi – demak xavfsizlik tekshiruvi kerak!

🔹 JIT Compiler

IL kodni runtime da native machine code ga aylantiradi

Faqat kerak bo‘lganda (Just-In-Time)

🔹 Garbage Collector

Ob’ektlar endi kerak bo‘lmasa, avtomatik xotiradan tozalanadi 🧹

🔹 Exception Manager

Kodda xatolik bo‘lsa, uni ushlab, to‘g‘ri boshqaradi

🔹 Thread Manager

Ilovadagi bir nechta oqimlar (threads) to‘g‘ri ishlashi uchun javobgar

🔹 Interop Services

C/C++ kutubxonalari bilan bog‘lanishga imkon beradi (P/Invoke, COM)

🔄 Jarayon umumiy ko‘rinishda:
C# kod
↓
IL (Intermediate Language)
↓
CLR:
- Yuklash
- Tekshirish
- JIT → Native code
- Bajarish

✅ Xulosa:

CLR — bu oddiy kompilator emas!
Bu — to‘liq ijro muhiti bo‘lib, kodni yuklaydi, tekshiradi, kompilatsiya qiladi, bajaradi va boshqaradi.

👉 JIT kodni bajarilish vaqtida (runtime) native code (ya'ni kompyuter tushunadigan mashina tiliga) o‘giradi — faqat kerak bo‘lganda! Ammo boshqa komponentlar – xavfsizlik, xotira, hatoliklar, threading – barchasini CLR boshqaradi.

🔔 Texnik detallarni yaxshi tushunsangiz, .NETda ilovalaringizni yanada samrali va xavfsizroq yozishingiz mumkin!

Link: @mrluxdevv

#CSharp #DotNet #MachineCode #Dasturlash #Backend #IL #CIL #MSIL #CLR

Aniq bilaman siz "Flow State", "Oqim Holati" yoki "Chuqur Diqqat" haqida eshitgansiz. Lekin bu holatga tushish uchun insonda g'ayrioddiy kuch bo'lishi shart emasligini va bu sizning ham qo'lingizdan kelishini bilasizmi?

Agarda bilmasangiz, ekranga yaqinroq keling, ovozni balandlating va keyingi 13 daqiqangizni ushbu videoga bag'ishlang.

Umid qilamanki, bu qaroringiz siz uchun foydali bo'ladi. Yoqimli tomosha tilayman!🙌

#davronbekturdiev #chuqurdiqqat #oqimholati #supermiya #xotira

Ushbu videoda siz diqqatni 10 baravarga kuchaytirish va chalg'imasdan soatlab ishlash sirlarini qadam-baqadam o‘rganasiz

Videoda:

— Qanday qilib super diqqat algoritmlarini hayotga tatbiq qilish
— Daholar va chempionlarning diqqatni boshqarish odatlari
— Diqqatni chalg‘ituvchi omillarni aniqlash va bartaraf etish
— Miyani bo‘shatish va kuchli diqqatni shakllantirish texnikalari haqida batafsil bilib olasiz

Umid qilamanki, video siz uchun foydali bo'ladi. Yoqimli tomosha tilayman!🙌


#davronbekturdiev #diqqat #intizom #supermiya #xotira

_______________________________________________________

00:00 - Kirish
00:10 - Asosiy Mavzu: Qanday Qilib Diqqatni Super Darajaga Olib Chiqish Mumkin?
00:50 - Bugun Nimalarni O'rganamiz?
01:53 - O'zim Haqimda Ma'lumot
03:55 - Super Diqqatning Algoritmlari
04:36 - Maxsus Bepul Dars Olish
04:48 - O'tmishda Daholar Qanday Qilib Daho Bo'lishgan?
05:34 - Masutatsu Oyama Hikoyasi
07:25 - O'zi Muammo Nimada?
08:49 - Genri Shliman'ning Hayoti Haqida
10:34 - Xotiramiz Nega Atrofiyaga Uchraydi?
11:20 - Yakov Traxtenberg'ning Usuli
12:51 - Diqqat Susayishi Qanday Muammolarga Olib Keladi?
14:42 - Qanday Usul Sizga To'gri Keladi?
15:22 - 1-Qadam: Diqqat Chalg'ish Darajasini Aniqlash
19:03 - 2-Qadam: Diqqat Chalg'ish Sabablarini Aniqlash
24:28 - 3-Qadam: Ishlash Vaqtini Test Qilish
29:50 - 4-Qadam: Trekking Tizimini Ishlab Chiqish
33:27 - 5-Qadam: Miyani Bo'shatish
40:49 - 6-Qadam: Xotirani Rivojlantirish
44:23 - Superxotiraga Ega Bo'lish Uchun Sizga Kerak Bo'ladigan Narsalar
45:11 - SUPERMIYA AI Kursi Va Sovg'alar

JIT Compiler (Just-In-Time) bu Translatermi?

Hola Amihos!!! 👋
Bundan oldingi postda CLR nima va qanday ishlaydi degan savolga javob bergan edim. Shu postda men bir ajoyib tarjimon haqida aytib o'tgan edim bugun sizlarga shu tarjimon haqida ma'lumot bermoqchiman.

https://t.me/mrluxdevv/31

🧠 JIT ichida nimalar bo‘ladi?

JIT compiler IL kodni Google Trasnlate kabi mashina tiliga shunchaki tarjima qilmaydi! Bu jarayon — bir necha aqlli bosqichlar orqali amalga oshadi.
Keling, JIT (Just-In-Time) Compiler qanday ishlashini qadam-baqadam ko'rib chiqamiz! 👇

🪛 1. IL Parsing (Tahlil qilish)

📄 .NET ilovasi IL (Intermediate Language) ko‘rinishida yuklanadi.
🧠 JIT bu IL kodni o‘qiydi va uni ichki strukturaga (AST yoki unga o‘xshash daraxt) aylantiradi.
➡️ Maqsad — kodni strukturaviy tarzda tushunish.

🔀 2. Control Flow Analysis (Boshqaruv oqimini aniqlash)

🔁 if, while, for, try-catch kabi konstruksiyalar tahlil qilinadi.
📊 Kod qanday ketma-ketlikda bajarilishi aniqlanadi.
➡️ Bu bosqichda qaysi kodlar qayerda ishlaydi degan savollarga javob topiladi.

🧪 3. Type & Safety Checks (Tur va xavfsizlik tekshiruvi)

✅ IL koddagi har bir o‘zgaruvchi, parametr va operatsiya tekshiriladi:

int + string bo‘lsa — xato! ❌

Noto‘g‘ri turdagi ma’lumot ishlatilsa — to‘xtatiladi.

🛡 Bu bosqich kodni xavfsiz va barqaror bajarish uchun zarur.

⚡️ 4. Optimization (Tezlashtirish)

JIT bu yerda chinakam magiya qiladi ✨

🔧 Mashhur optimizatsiyalar:

🔂 Inlining: kichik funksiyalarni chaqirmasdan bevosita kodga joylashtiradi.

➰ Loop Unrolling: sikl (loop)larni samaraliroq qilish uchun ochib yuboradi.

🗑 Dead Code Elimination: ishlatilmaydigan kodni olib tashlaydi.

🧠 Register Allocation: CPU’ning resurslaridan oqilona foydalanadi.

➡️ Maqsad — kodni maksimal tez va samarali ishlashga tayyorlash.

🖥 5. Machine Code Generation (Mashina kodga aylantirish)

🧩 Oxirida, optimallashtirilgan IL kod kompyuter tushunadigan mashina tiliga (native code) o‘giriladi:
🧠 x86, x64 yoki ARM arxitekturaga mos binary buyruqlar tayyor bo‘ladi.

🔚 Bu kod CPU tomonidan to‘g‘ridan-to‘g‘ri bajariladi!

🔄 Umumiy jarayon qanday?

IL (Intermediate Language)
   ↓
Parsing (tahlil)
   ↓
Control Flow Analysis
   ↓
Type & Safety Checks
   ↓
Optimization
   ↓
Native Machine Code

✅ Xulosa

JIT — bu oddiy “tarjimon” emas!
Bu — aqlli kompilyator, u IL kodni:
✔️ Tushunadi
✔️ Tahlil qiladi
✔️ Tekshiradi
✔️ Optimallashtiradi
✔️ Va nihoyat — mashina tiliga aylantiradi!

👉 Shu sababli “faqat kerak bo‘lganda” kompilatsiya qilish nafaqat resursni tejaydi, balki ko‘p ishlatiladigan kodni samaraliroq bajarish imkonini ham beradi!

🎓 Endi siz nafaqat JIT nima ekanini, balki ichkarida qanday bosqichlar sodir bo‘lishini ham aniq bilasiz.
Shundaymi, developer do'stim? 😉

Ko'proq bilim olish uchun: @mrluxdevv

#CSharp #DotNet #MachineCode #Dasturlash #Backend #IL #CIL #MSIL #CLR #JIT

Assalomu alaykum do'stlar! Bugun yilning 256 - kuni. Bugun bizning kunimiz. Biznikilar bayramimiz muborak bo'lsin🥳

🎉 Microsoft Community Conf 2025 is here!

Microsoft Developers Community in Uzbekistan (MDC Uzbekistan) is a vibrant network of developers, engineers, and tech enthusiasts passionate about Microsoft technologies. We organize meetups, workshops, and large-scale events to empower the local tech ecosystem and connect innovators across Uzbekistan.

📢 About the conference:
Our flagship event, Microsoft Community Conf 2025, brings together tech enthusiasts from all over Central Asia! Explore the latest in AI, .NET, Cloud, DevOps, Data, and more through inspiring keynotes and hands-on sessions with industry experts.

📅 Date: November 22, 2025
📍 Location: Palace of Youth Creativity, Tashkent

🏢 Company Corners:
Meet representatives from EPAM, BRB-TECH, IMAN, and other leading companies. Network, showcase your skills, and discover new opportunities.

💼 Bring your CV – your next big opportunity could be waiting for you!

✅ Secure your spot: Register Now

#MDCUConf2025 #MicrosoftUzbekistan #DeveloperCommunity #TechConference

@mdcuzbekistan

Hola Amigos 👋!!!
O‘tgan postda JIT qanday ishlashi, kodimiz IL ga aylangach undan mashina kodigacha qanday bosqichlardan o‘tishini ko‘rib chiqqan edik. Endi esa yana bir muhim tushuncha — AOT (Ahead-Of-Time) bilan tanishamiz. .NET ekotizimida AOT ham JIT kabi “tarjimon” vazifasini bajaradi, lekin u kodni dastur ishga tushishidan oldin, ya’ni build jarayonida tayyorlab qo‘yadi. Kelinglar sizlar bilan bu ikki shumqorni farqini bilib olamiz.

https://t.me/mrluxdevv/36

JIT vs AOT — Farqi nimada? Qaysi biri qayerda ishlatiladi?

Dastur kompilyatsiyasi haqida gap ketganda, ko‘p eshitiladigan ikki atama bor:
👉 JIT (Just-In-Time)
👉 AOT (Ahead-Of-Time)

Bu ikkala yondashuv IL kodni mashina tiliga qanday aylantirilishi jihatidan farq qiladi. Keling, tafsilotlarga chuqur kiramiz! 👇

⚙️ JIT — Just-In-Time Compilation

⏱️ Runtime (bajarilish payti) da ishlaydi.
📦 IL kod ishga tushirilganda kerakli qismlari kompyuter tushunadigan tilga (native code) aylantiriladi.

🧠 Afzalliklari:

🔄 Dinamik optimizatsiya: JIT kod qanday ishlayotganini kuzatib, kerakli joylarini yaxshilab optimallashtiradi.

⚡️ Tezkor ishga tushirish: Dastur darhol ishga tushadi, chunki hamma kodni oldindan kompilyatsiya qilish shart emas.

⚠️ Kamchiliklari:

🐢 Dastlabki ishlashda sekinlik: Chunki kodni runtime’da kompilyatsiya qilish vaqt oladi.

💾 Har safar ishga tushganda JIT jarayoni qayta bajariladi (ba’zida).

🛠 AOT — Ahead-Of-Time Compilation

⏳ Dastur ishga tushishidan oldin IL kod to‘liq mashina kodga o‘giriladi.

🌐 Misollar:

📱 Xamarin, MAUI (mobil ilovalar uchun)

📦 .NET Native

🔒 WebAssembly + Blazor WebAssembly

🧠 Afzalliklari:

🚀 Tezroq ishga tushadi: Hammasi allaqachon native code’da.

📦 Bitta faylga kompilyatsiya qilingan “self-contained” ilovalar hosil bo‘ladi.

🔐 Katta xavfsizlik: IL fayl yo‘q, dekompilyatsiya qilish mushkul.

⚠️ Kamchiliklari:

📈 Build (yig‘ish) vaqti uzoqroq.

🚫 Dinamiklik yo‘q: JIT'dagi kabi runtime optimizatsiyalar bo‘lmaydi.

📏 Fayl hajmi katta bo‘lishi mumkin.

⚖️ JIT vs AOT — Qisqa taqqoslash

Kompilyatsiya:

🕒 JIT → Bajarilish vaqtida

⏳ AOT → Oldindan (ishga tushmasdan)

Ishga tushish:

🐢 JIT → Sekinroq

⚡️ AOT → Tezroq

Optimizatsiya:

🔄 JIT → Dinamik, real vaqtda

🧱 AOT → Statik, oldindan

Fayl hajmi:

📦 JIT → Kichikroq

🗂 AOT → Kattaroq

Platforma:

💻 JIT → Desktop, Web

📱 AOT → Mobil, Embedded, WebAssembly

Xavfsizlik:

🔓 JIT → Pastroq

🔒 AOT → Yuqoriroq
✅ Xulosa:

🔁 JIT — moslashuvchan va dinamik, lekin sekinroq.
🧱 AOT — barqaror va xavfsiz, lekin build og‘irroq.

Qachon qaysi biri?

👨‍💻 Agar siz ish stoli yoki server ilovasi yozayotgan bo‘lsangiz — JIT yetarli.

📱 Agar mobil, WebAssembly yoki embedded qurilma uchun ishlab chiqayotgan bo‘lsangiz — AOT eng to‘g‘ri tanlov!

#CSharp #DotNet #MachineCode #Dasturlash #Backend #JIT #AOT