* Daily Current Affairs IMP Topics (Self Notes)
----------------------------------------------------

The Hindu Newspaper (28 मे 2023)
----------------------------------------------------

* आंतरराष्ट्रीय घडामोडी -

1) अमेरिकेचे 🇺🇸 खासदार ग्रेस मेंग यांनी यूएस सिनेटमध्ये दिवाळीला फेडरल सुट्टी म्हणून घोषित करण्यासाठी अमेरिकन खासदाराने विधेयक सादर केले.

----------------------------------------------------

2) मेंदूला पाठीच्या कण्याशी जोडणाऱ्या इम्प्लांटचा वापर करून गर्ट-जॅन ओस्कॅम अर्धांगवायू झालेला रुग्ण पुन्हा चालू लागला.

12 वर्षांपूर्वी सायकलिंग अपघातात ज्याचे पाय अर्धांगवायू झाले होते अशा 40 वर्षीय व्यक्तीला त्याच्या मेंदू आणि पाठीच्या कण्यातील प्रत्यारोपणामुळे पुन्हा चालू लागला.

- स्वित्झर्लंडमधील 🇨🇭 लॉसने येथील स्विस फेडरल इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजीच्या टीमने तुटलेला मणका व मेंदू यांच्यातील संबंध पुन्हा जोडणारा ‘इंटरफेस ब्रिज’ तयार केला आहे.

- हे इलेक्ट्रिक स्विच टच स्क्रीनसारखे काम करते, ज्यात सिग्नल मिळताच ॲक्शन होते.

----------------------------------------------------

3) अफगाण 🇦🇫 महिला बेहिश्ता खैरुद्दीनने तालिबानला विरोध केला, गुप्त गृह 'लॅब'सह आयआयटी पदवी मिळवली.

- अफगाणी महिला बेहिश्ता खैरुद्दीनने आपल्या घराच्या हद्दीत एक उल्लेखनीय प्रवास सुरू केला. तालिबानने अफगाणिस्तानवर आपली पकड घट्ट केल्यामुळे, स्त्रियांना शिक्षणावर बंदी घातली, बेहिष्टाने सर्व शक्यतांविरुद्ध केमिकल अभियांत्रिकीची तिची आवड जोपासली. या वर्षी भारतातील सर्वोच्च संस्था IIT-मद्रासमधून पदव्युत्तर अभ्यासक्रम पूर्ण करणाऱ्या शेकडो विद्यार्थ्यांमध्ये बेहिष्टाचा समावेश आहे.

----------------------------------------------------

4) मेडिक्लिनिक अबू धाबी 🇦🇪 वार्षिक कर्करोग परिषद ऑन्कोलॉजीमधील घडामोडींवर प्रकाश टाकते.

----------------------------------------------------

* राष्ट्रीय घडामोडी -

1) कानपूर विमानतळावरील सिव्हिल एन्क्लेव्हच्या उद्घाटनाचे पंतप्रधानांनी कौतुक केले.

----------------------------------------------------

2) भारत सरकारच्या भूमी संसाधन विभागाचे सचिव अजय तिर्की यांनी नवोन्मेषी विकासाच्या माध्यमातून कृषी प्रतिरोधक्षमतेसाठी पाणलोट पुनरुज्जीवन (REWARD) या जागतिक बँकेच्या मदतीने सुरू असलेल्या कार्यक्रमाच्या अंमलबजावणीचा आढावा घेतला.

- रिवॉर्ड’ हा जागतिक बँकेच्या मदतीने 2021 ते 2026 दरम्यान राबवण्यात येत असलेला पाणलोटक्षेत्र विकास कार्यक्रम आहे. शेतकऱ्यांच्या प्रतिरोधक्षमतेमध्ये वाढ करण्यासाठी सुधारित पाणलोट व्यवस्थापनाचा अंगिकार करण्यासाठी राष्ट्रीय आणि राज्यांच्या संस्थाची क्षमता बळकट करणे आणि सहभागी राज्यांच्या निवड करण्यात आलेल्या पाणलोट क्षेत्रांमध्ये मूल्य साखळीला पाठबळ देणे हा ‘रिवॉर्ड’ या कार्यक्रमाचा उद्देश आहे.

- ग्रामीण विकास मंत्रालयाच्या भूमी संसाधन विभागात आणि कर्नाटक आणि ओडीशा या राज्यांमध्ये हा कार्यक्रम राबवला जात आहे.

----------------------------------------------------

3) गुजरातच्या मुख्यमंत्र्यांनी NITI आयोगाच्या 8 व्या गव्हर्निंग कौन्सिलच्या बैठकीत @ 2047 विकास योजना सादर केल्या.

----------------------------------------------------

* आर्थिक/बँकिंग -

1) PhonePe, डिजिटल पेमेंट सेवा प्रदात्याने घोषित केले की युनिफाइड पेमेंट्स इंटरफेस (UPI) शी 2 लाख रुपे क्रेडिट कार्ड जोडणे सक्षम करणारे ते पहिले डिजिटल पेमेंट ॲप बनले आहे.

----------------------------------------------------

* सामाजिक -

1) श्री राजेश अग्रवाल, IAS, दिव्यांग व्यक्तींच्या सक्षमीकरण विभागाचे सचिव, सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय, भारत सरकार, यांनी 27 मे रोजी वाराणसी येथील रुद्राक्ष संमेलन आणि सांस्कृतिक केंद्रात 'दिव्य कला शक्ती' कार्यक्रमाचे उद्घाटन केले.

----------------------------------------------------

* महाराष्ट्र -

1) श्री भूपेंद्र यादव , कामगार आणि रोजगार, पर्यावरण, वने आणि हवामान बदल मंत्री आणि श्री देवेंद्र फडणवीस , उप. मुख्यमंत्री, महाराष्ट्र यांनी 22 मे रोजी मुंबई येथे असंघटित क्षेत्रातील कामगार आणि महाराष्ट्रातील टमटम कामगारांच्या प्रतिनिधींसोबत बैठक घेतली.

- केंद्रीय कामगार मंत्र्यांनी "विमाधारक व्यक्तींच्या प्रभाग (IPs)" साठी प्रमाणपत्र जारी करण्यासाठी ऑनलाइन अर्ज देखील लाँच केला.

----------------------------------------------------

* निधन -

1) प्रसिद्ध गायिका टीना टर्नर 'क्वीन ऑफ रॉक' यांचे वयाच्या 83 व्या वर्षी निधन झाले.

* पर्यावरण -

1) ब्राझील COP30 हवामान शिखर परिषदेचे आयोजन करणार आहे.

----------------------------------------------------

2) जागतिक हवामान संघटना (WMO) नुसार, जागतिक हवामानशास्त्रीय काँग्रेसने नवीन हरितगृह वायू (GHG) निरीक्षण उपक्रमाला मान्यता देण्याचा महत्त्वपूर्ण निर्णय घेतला आहे.

- या उपक्रमाचे उद्दिष्ट वाढत्या जागतिक तापमानाला हातभार लावणाऱ्या उष्मा-सापळ्यातील वायूंना कमी करण्यासाठी तातडीच्या कारवाईस समर्थन देणे आहे.

----------------------------------------------------

3) हैदराबाद येथील एनसीसी परेड ग्राऊंडवर 27 मे रोजी झालेल्या ‘योग महोत्सवा’मध्ये जवळजवळ 50,000 रसिकांनी मोठा सहभाग नोंदवला. हा कार्यक्रम मोरारजी देसाई नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ योगा (MDNIY) संस्थेने आयुष मंत्रालयाच्या अंतर्गत आंतरराष्ट्रीय योग दिन 25 दिवसांवर आल्यानिमित्त आयोजित केला होता.

- यावेळी तेलंगणाच्या राज्यपाल डॉ. तमिलिसाई सौन्दराराजन कार्यक्रमाचे प्रमुख पाहुणे म्हणून उपस्थित होत्या.

- 2023 संकल्पना (Theme) - वसुधैव कुटुंबकम साठी योगा.

----------------------------------------------------

4) अरुणाचल प्रदेशात वन्यजीव गुन्ह्यांवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी कार्यशाळा घेण्यात आली.

- जैवविविधता संस्था आरण्यकने वन्यजीव गुन्हेगारी रोखण्याच्या सतत प्रयत्नांचा भाग म्हणून वन्यजीव गुन्हे नियंत्रण ब्युरो (WCCB) च्या साहाय्याने अरुणाचल प्रदेशाच्या सीमावर्ती राज्यामध्ये DETERS (Disrupt and End Trade of Endangered and Rare Species) या उपक्रमाची कार्यशाळा आयोजित केली.

----------------------------------------------------

5) युरोपियन युनियनच्या अधिकाऱ्याने 'कार्बन टॅक्स'वर भारताच्या चिंता दूर करण्याचा प्रयत्न केला.

कार्बन बॉर्डर ऍडजस्टमेंट मेकॅनिझम (CBAM) चा उद्देश "संरक्षणवादी" नसून केवळ 'कार्बन गळती'ची समस्या टाळण्यासाठी आहे,' असे युरोपियन युनियनचे मुख्य हवामान निगोशिएटर फ्रान्स टिमरमन्स यांनी सांगितले.

* अंतरिक्ष घडामोडी -
----------------------------------------------------

1) अरबसॅटने BADR-8 उपग्रह कक्षेत प्रक्षेपित केला.

----------------------------------------------------

2) भारतीयांना अंतराळात नेण्यासाठी भारताच्या महत्त्वाकांक्षी गगनयान मोहिमेला साकार करण्याच्या दिशेने एक महत्त्वपूर्ण पाऊल म्हणून, भारतीय नौदल आणि भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था (ISRO) ने INS गरुडा, कोची येथे वॉटर सर्व्हायव्हल ट्रेनिंग फॅसिलिटी (WSTF) येथे गगनयान पुनर्प्राप्ती प्रशिक्षण योजना जारी केली. दोन मानवरहित उड्डाणांनंतर मानवी उड्डाण 2024 च्या चौथ्या तिमाहीत सुरू होणार आहे.

- मानवी अंतराळ उड्डाण मोहिमेसाठी नियुक्त केलेले अंतराळवीर सध्या बेंगळुरू येथे त्यांचे मिशन-विशिष्ट प्रशिक्षण घेत आहेत.

----------------------------------------------------

3) भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था रमन संशोधन संस्था (RRI), बेंगळुरू या स्वायत्त संशोधन संस्थेसोबत एक्स-रे पोलारिमीटर उपग्रह (XPoSat) तयार करण्यासाठी सहयोग करत आहे जो या वर्षाच्या अखेरीस प्रक्षेपित होणार आहे.

- इस्रोच्या म्हणण्यानुसार , "XPoSat अत्यंत परिस्थितीत चमकदार खगोलीय क्ष-किरण स्त्रोतांच्या विविध गतिशीलतेचा अभ्यास करेल."

- हे भारताचे पहिले, आणि जगातील दुसरे ध्रुवीय मिशन म्हणून ओळखले गेले आहे ज्याचा उद्देश अत्यंत परिस्थितीत चमकदार खगोलीय क्ष-किरण स्त्रोतांच्या विविध गतिशीलतेचा अभ्यास करण्यासाठी आहे.

- NASA चे इमेजिंग एक्स-रे पोलरीमेट्री एक्सप्लोरर (IXPE) हे 2021 मध्ये लाँच करण्यात आलेले असे पहिले मोठे मिशन आहे.

----------------------------------------------------

* विज्ञान - तंत्रज्ञान -

1) एलोन मस्कचे न्यूरालिंक मेंदू प्रत्यारोपणाच्या मानवी चाचणीसाठी मंजूर झाले आहे.

न्यूरालिंक म्हणाले की, यूएस फूड अँड ड्रग ॲडमिनिस्ट्रेशन (FDA) कडून त्याच्या पहिल्या इन-ह्युमन क्लिनिकल अभ्यासासाठी मंजुरी ही त्याच्या तंत्रज्ञानासाठी "एक महत्त्वाची पहिली पायरी" आहे, ज्याचा हेतू मेंदूला संगणकाशी थेट संवाद साधण्याची परवानगी आहे.

✅आजचा झालेला UPSC CSE GS पेपर पूर्व..

👉 UPSC CSE 2023 GS पेपर
हिंदी + ENGLISH medium

👉 28 मे 2023..

* Daily Current Affairs IMP
----------------------------------------------------

The Hindu Newspaper (30 मे 2023)
----------------------------------------------------

* आंतरराष्ट्रीय घडामोडी -

1) 29 मे रोजी UN शांती सैनिकांचा आंतरराष्ट्रीय दिवस 2023 साजरा करण्यात आला.

- UN शांती सैनिकांचा आंतरराष्ट्रीय दिवस दरवर्षी 29 मे रोजी साजरा केला जातो . जगभरात शांतता आणि सुरक्षा राखण्यासाठी संयुक्त राष्ट्र (UN) शांतीरक्षकांच्या योगदानाचा आणि बलिदानाचा सन्मान करण्यासाठी हा दिवस समर्पित आहे.

- 75 व्या वर्धापन दिनाची थीम "शांतता माझ्यापासून सुरू होते."(Peace begins with me).

- 29 मे ही निवड महत्त्वपूर्ण होती. हे पहिल्या UN शांतता मिशनच्या निर्मितीच्या वर्धापन दिनाचे प्रतीक आहे.

- 29 मे 1948 रोजी, संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेने इस्रायली-पॅलेस्टिनी 🇮🇱×🇵🇸 संघर्षातील युद्धविरामावर देखरेख करण्यासाठी संयुक्त राष्ट्र युद्ध पर्यवेक्षण संस्था (UNTSO) ची स्थापना करण्यास अधिकृत केले.

----------------------------------------------------

2) दक्षिण कोरियाची 🇰🇷 ई-कॉमर्स कंपनी कूपांग भारतीय बाजारपेठेत प्रवेश करण्याचा विचार करत आहे. सॉफ्टबँक-समर्थित स्टार्ट-अपने जगातील सर्वात मोठ्या ई-कॉमर्स बाजारात प्रवेश करण्यासाठी भारत सरकारशी संवाद सुरू केला आहे.

- सोल-मुख्यालय असलेली फर्म, ज्याला “दक्षिण कोरियाचा ऍमेझॉन” म्हणूनही ओळखले जाते, भारतात प्रवेश केला तर ती थेट देशी फ्लिपकार्ट आणि सिएटल-आधारित ऍमेझॉनशी स्पर्धा करेल.

- कंपनीकडे रॉकेट डिलिव्हर नावाची स्वाक्षरी सेवा आहे, ज्या अंतर्गत मध्यरात्रीपूर्वी ऑर्डर केलेल्या वस्तू दुसऱ्या दिवशी वितरित केल्या जातात. रॉकेट डायरेक्ट परचेसिंग सेवेअंतर्गत, कूपंगवर खरेदी केलेल्या सर्व आयात मालाची डिलिव्हरी तीन दिवसांत केली जाईल. Coupang Rocket Wow लोगो सेवा Amazon Prime सारखीच आहे. सबस्क्रिप्शन फी भरल्यानंतर ग्राहकांना मोफत वितरण आणि इतर फायदे मिळतात.

----------------------------------------------------

3) चीनच्या 🇨🇳 पहिल्या स्वदेशी प्रवासी C919 विमानाने आपले पहिले व्यावसायिक उड्डाण पूर्ण केले.

- कारण चीन उद्योग क्षेत्रातील दिग्गजांशी स्पर्धा करू पाहत आहे.

----------------------------------------------------

4) युक्रेनची 🇺🇦 राजधानी कीव्ह येथे कीव्ह दिनानिमित्त (वार्षिक वर्धापन दीन) साजरा करण्याच्या तयारीत असताना रशियाने 🇷🇺 कीव्हवर रात्रभर अनेक हवाई हल्ले केले ज्यात अधिकार्‍यांनी सांगितले की युद्ध सुरू झाल्यापासून शहरावरील हा सर्वात मोठा ड्रोन हल्ला असल्याचे दिसून आले.

- रशियाने इराणी 🇮🇷 बनावटीच्या शाहिद ड्रोनने सर्वात मोठा हल्ला केला.

- किव्ह दीन: 28 मे

----------------------------------------------------

5) सोमालिया 🇸🇴 2024 मध्ये प्रत्यक्ष सार्वभौमिक मताधिकार लागू करणार आहे.

- सोमालिया सन 2024 पर्यंत थेट एक-व्यक्ती-एक-मताची लोकशाही प्रस्थापित करण्यासाठी वचनबद्ध आहे. हे महत्त्वाकांक्षी उद्दिष्ट आपल्या नागरिकांना सक्षम करण्याचा आणि निवडणूक प्रक्रियेत त्यांचा सक्रिय सहभाग सुनिश्चित करण्याचा देशाचा निर्धार दर्शविते.

----------------------------------------------------

6) नेपाळमध्ये 🇳🇵 दुसरा जलविद्युत प्रकल्प उभारण्यासाठी भारताने🇮🇳 मंजूरी मिळवली.

- नेपाळने भारताच्या सतलज जल विद्युत निगम (SJVN) लिमिटेडला देशात दुसरा जलविद्युत प्रकल्प विकसित करण्यास परवानगी देण्याचा निर्णय घेतला आहे.

- सध्या SJVN हा 900-MW चा अरुण -III जलविद्युत प्रकल्प विकसित करत आहे, जो पूर्व नेपाळमधील अरुण नदीवर स्थित एक रन-ऑफ-रिव्हर आहे, जो 2024 मध्ये पूर्ण होणार आहे.

- पंतप्रधान यांच्या अध्यक्षतेखाली गुंतवणूक मंडळ नेपाळ (IBN) ची बैठक मंत्री पुष्प कमल दहल उर्फ ​​प्रचंड यांनी पूर्व नेपाळमधील 669-मेगावॅट (MW) लोअर अरुण जलविद्युत प्रकल्प विकसित करण्यासाठी भारताच्या सरकारी मालकीच्या SJVN सोबत स्वाक्षरी करण्यासाठी मसुदा प्रकल्प विकास करार (PDA) मंजूर केला.

- या तिन्ही प्रकल्पांमधून संखुवासभा जिल्ह्यातील नदीतून जवळपास 2,300 मेगावॅट वीजनिर्मिती होणार आहे.