బోధి ధర్ముడు మొదటగా, Liang అనే రాజ్యానికి చేరుకోగా, అక్కడి రాజైనా ‘Wu’ ఆహ్వానించాడు. బోధి ధర్ముడు చైనాకు రావడానికి కారణం తెలుసుకున్న రాజు, తన వ్యక్తిగత సందేహాలను అడిగాడు. తానెన్నో దానధర్మాలు చేశాననీ, బౌద్ధ సన్యాసులను పోషిస్తున్నాననీ, తెలియజేశాడు. ఇటువంటి పుణ్య కార్యాలు చేస్తున్నందుకు, స్వర్గానికి వెళ్తానా, నరకానికి వెళ్తానా? అని బోధి ధర్ముడిని ప్రశ్నించాడు. అందుకు సమాధానంగా, ‘నువ్వు తప్పకుండా నరకానికే వెళ్తావు. నీవు ధనం ద్వారా పుణ్యాన్ని కొంటున్నావు. అంటే, మనస్సుతో దానం చేయడం లేదు. స్వర్గానికి వెళ్లాలనే స్వార్థంతో, నీవు ఈ కార్యాలు చేస్తున్నావు. ఇలాంటివారు తప్పకుండా నరకానికే పోతారు’ అని తెలిపాడు. బోధి ధర్ముడి సమాధానం విన్న రాజు కోపంతో, ఆయనను బయటకు పంపించివేశాడు. బోధి ధర్ముడు అక్కడి నుంచి, ఉత్తర చైనాకు వెళ్లి, తన పనిని ప్రారంభించాడు. కానీ, బోధి ధర్ముడిని అక్కడి ప్రజలు, బౌద్ధ గురువుగా కాకుండా, భారతీయుడిగానే చూసేవారు. భారతీయులు ఆహారాన్ని Chopsticks తో కాకుండా, చేతులతో తింటారనీ, మలాన్ని కూడా చేతులతోనే శుభ్రం చేసుకుంటారనీ,/ వారు పరిశుభ్రంగా ఉండరంటూ, ఎవరూ, బోధి ధర్ముడికి ఆశ్రయం కల్పించేవారు కాదు. అలా వారి అవమానాలను ఎదుర్కొన్న బోధి ధర్ముడు, షావోలిన్ అనే ప్రాంతంలోని ఓ గుహలో ధ్యానం చేయడం ప్రారంభించాడు. అలా తొమ్మిదేళ్లపాటు ఎవరితో మాట్లాడకుండా, బోధి ధర్ముడు పూర్తిగా ధ్యానంలోనే మునిగిపోయాడు.

బోధి ధర్ముడి గురించి తెలిసిన Daju Luke అనే సన్యాసి, శిష్యుడిగా చేరేందుకు ఆసక్తి చూపించాడు. కఠోర ధ్యానంలో ఉన్న బోధి ధర్ముడు, Luke విన్నపాన్ని పట్టించుకోలేదు. అయినా, Luke బోధి ధర్ముడితోనే ఉంటూ, విపత్కర వాతావరణ పరిస్థితులలో సైతం, ఆయనను విడిచి వెళ్లకుండా, ఎదురు చూశాడు. ఆఖరికి ఒకరోజు, Luke ఓ కత్తితో, తన చేతిని నరికేసుకున్నాడు. ఆ రక్తం, బోధి ధర్ముడిపై పడడంతో, కళ్లు తెరిచి, Luke నిష్ఠను మెచ్చి, తనను శిష్యుడిగా స్వీకరించాడు. Luke పేరును Shen Gang గా మార్చాడు, బోధి ధర్ముడు. తొమ్మిదేళ్ల పాటు ధ్యానంలో ఉన్న బోధి ధర్ముడిని, ప్రజలు బుద్ధుడి మరో అవతారంగా భావించడం మొదలుపెట్టారు. అలా బోధి ధర్ముడి బోధనలు, Japan, Korea తదితర దేశాలకు విస్తరించాయి. భారతీయుడైన బోధి ధర్ముడికి, ఇండియా మినహా, అన్ని దేశాలలో శిష్యులుండేవారు. వారందరికీ, భారత దేశంలో నేర్చుకున్న యోగా, తదితర మర్మ కళలను మేళవించి, Kung Fu ను నేర్పించాడు, బోధి ధర్ముడు. దీనిని Shaolin Kung Fu అంటారు. ఇది Kung Fu కంటే మెరుగైనదీ, కష్టమైనదీ. ఈ విద్య చైనా ప్రజలకు ఎంతో ఉపయోగపడింది. వారి ఆత్మరక్షణకు పనికొచ్చింది. అంతేగాక, బోధి ధర్ముడి ఆయుర్వేద వైద్యం, అక్కడి ప్రజలకు బాగా సహకరించింది. బౌద్ధ ధర్మ బోధనలు చేస్తూ, బోధి ధర్ముడు, చైనా ప్రజలకు దైవంగా మారాడు. 28 వ బౌద్ధ ఆచార్యుడిగా గుర్తింపు పొందాడు. భారత దేశంలో నేర్చుకున్న మహాయాన సూత్రాలను, బౌద్ధ ధర్మాలతో మేళవించి, ‘Chan Buddhism’ను సృష్టించాడు. చైనాలో బోధి ధర్ముడిని, Damu అనీ, జపానులో ధర్మ అనీ పిలిచేవారు. బోధి ధర్ముడి తర్వాత, ఆయన శిష్యుడు Shen Gang, 29 వ బౌద్ధ ఆచార్యుడిగా బాధ్యతలు స్వీకరించాడు.

తన గురువైన ప్రజ్ఞతార కిచ్చిన మాట ప్రకారం, చైనాలో బౌద్ధ ధర్మాన్ని వ్యాప్తిచేసి, తిరిగి భారతదేశానికి ప్రయాణమవ్వాలని నిర్ణయించుకున్న బోధి ధర్ముడిని, ఆయన శిష్యులు ఆహారంలో విషం పెట్టి చంపేశారనీ, ఆయనను ఓ పర్వత ప్రాంతంలో సమాధి చేశారనీ, కొంతమంది అంటారు. మరికొంతమంది, బోధి ధర్ముడు 170 ఏళ్ల వయస్సులో, 536 వ సంవత్సరంలో, చనిపోయారని అంటారు. అయితే, బోధి ధర్ముడు చనిపోలేదు, బ్రతికే ఉన్నాడనడానికి, ఒక కథ ప్రచారంలో ఉంది. చైనా సరిహద్దుల్లోని ఓ సైనికుడుకి, బోధి ధర్ముడు, ఒక పాదరక్షను చేతితో పట్టుకుని, నడుచుకు వెళుతూ కనిపించాడట. అప్పుడు ఆ సైనికుడు, ఎక్కడకు వెళుతున్నారని అడగగా, ‘నా స్వదేశం తిరిగివెళుతున్నాను. నేను బ్రతికి ఉన్నానన్న విషయం ఎవ్వరికీ చెప్పకు..’ అని హెచ్చరించి వెళ్లిపోయాడట. కానీ, ఆ సైనికుడు రాజు దగ్గరకు వెళ్లి, బోధి ధర్ముడు బ్రతికే ఉన్నాడని చెప్పాడు. వెంటనే రాజు బోధి ధర్ముడి సమాధిని తెరిచి చూడగా, అందులో ఒక పాదరక్ష మాత్రమే ఉంది. దాంతో, చైనా ప్రజలు, బోధి ధర్ముడికి మరణం లేదనీ, ఆయన మహా పురుషుడనీ భావించారు. బోధి ధర్ముడి పుట్టుకకు సంబంధించిన ఆధారాలు, మన భారత దేశంలో ఉన్నాయి కానీ, ఆయన తిరిగి వచ్చిన దాఖలాలు మాత్రం, లేవు. ఇప్పటికీ బోధి ధర్ముడి మరణం, మిస్టరీగానే మిగిలివుంది.

బాబా సచ్చరిత్రలోని ‘ఖండోబా’ ఎవరు!

బాబా సచ్చరిత్ర చదివిన వారందరికీ, అందులో ఖండోబా ఆలయం ప్రస్తావన కనిపిస్తూ ఉంటుంది. అసలు బాబా షిరిడీలోకి ప్రవేశించే ఘట్టమే, ఖండోబా ఆలయంతో మొదలయ్యింది. అందుకే, షిరిడీకి వెళ్లినవారంతా, పనిలోపనిగా, ఖండోబాని దర్శించుకుని వస్తుంటారు. కానీ, ఈ ఖండోబా ఎవరు? అన్న స్పష్టత, చాలా తక్కువమందికే ఉంటుంది. మహారాష్ట్రుల జీవితాల్లో, ఖండోబా పాత్రని గుర్తిస్తే, ఇదే ఖండోబాకు, మరోమారు శిరస్సు వంచి నమస్కరించాలని అనిపిస్తుంది.

[ ఈ వ్యాసాన్ని వీడియోగా చూడండి: https://youtu.be/IxIiuHRbElA ]

ఖండోబా అంటే దుష్టులను ఖండించే తండ్రి, అన్న అర్థం వస్తుంది. ఆ పేరుని సార్థకం చేసేలా, ఒక చరిత్ర కూడా ఉంది. ఒకప్పుడు మల్లా, మణి అనే ఇద్దరు రాక్షసులు, బ్రహ్మ ప్రసాదితమైన వరాలతో, లోకాలను పట్టిపీడించసాగారు. వారి నుంచి కాపాడమంటూ, దేవతలంతా బ్రహ్మ, విష్ణువులకు మొక్కినా లాభం లేకపోవడంతో, చివరికి శివుని చెంతకు చేరారు. దేవతల ఆర్తనాదాలను విన్న పరమేశ్వరుడు, మార్తాండ భైరవునిగా రూపుదాల్చి, ఆ ఇద్దరు రాక్షసులనీ ఖండించాడు. అలా శివుడు, ఖండోబాగా మారాడు.
కర్ణాటక, మహారాష్ట్ర సాహిత్యంలో, ఈ ఖండోబా ప్రస్తావన, దాదాపు వేయి సంవత్సరాలుగా కనిపిస్తూనే ఉంది. ఇక 15వ శతాబ్దికి వచ్చేసరికి, ఖండోబా ఆరాధన ఎంత విస్త్రృతంగా ప్రచారం పొందిందంటే... మహారాష్ట్రలో చాలామంది, శివుని, ఖండోబా రూపంలోనే పూజిస్తుంటారు. ఇక చాలామందికి, ‘ఖండోబా’ కులదైవం కూడా. శివుని అవతారం, సూర్యుని తేజం కలిసిన దైవం, ‘ఖండోబా’ అని కూడా, కొందరి నమ్మకం. ఇక శివుని కుమారుడైన కార్తికేయుడే, ఖండోబా అని భావించేవారూ లేకపోలేదు.

ఖండోబాకు ఒకరో, ఇద్దరో కాదు, ఐదుగురు భార్యలు. అయితే, వారిలో ఒకొక్కరూ, ఒకో జాతికి చెందినవారు. వారిలో ఒక భార్య, ముస్లిం అని కూడా నమ్ముతారు. ఖండోబా ఇలా కులాంతర, మతాంతర వివాహాలు చేసుకున్నారనే నమ్మిక, ఆయనను అన్ని వర్గాలకూ చేరువ చేసింది. జాతి పట్టింపులేమీ లేకుండా, అందరూ ఆయనను తమవారిగా భావించేవారు. కొందరు ముస్లింలు సైతం, ఆయనను ఆరాధించేవారు. అయితే, ఖండోబా తొలి ఇద్దరు భార్యలు, ఆయనతో పాటుగా, గుళ్లలో కనిపిస్తూ ఉంటారు. వారే మాల్సా, బనాయి. వీరిరువురూ పార్వతీదేవి, గంగమ్మతల్లికి ప్రతిరూపాలని, భక్తుల విశ్వాసం. ఖండోబా గురించి ఉన్న జానపద సాహిత్యంలో, ఆయన వారిని వివాహం చేసుకోవడం కోసం దారితీసిన ప్రేమాయణాలూ, సవతుల మధ్య సాగే జగడాలూ, ముఖ్య ఘట్టాలుగా కనిపిస్తాయి.

తెలుగువారు మల్లన్నగా కొలుచుకునే దైవమే, ఖండోబా అని భావించేవారూ లేకపోలేదు. మల్ల అనే రాక్షసుని సంహరించాడు కాబట్టి, మల్లన్న అయ్యాడని ఒక భావన. అందుకే, కొమురవెల్లిలో వెలిసిన దైవాన్ని, తెలుగువారు మల్లన్నగా కొలుచుకుంటే, మహారాష్ట్రీయులు ఖండోబాగా భావిస్తారు. ఎవరు ఎలా కొలుచుకున్నా, ఖండోబా, భక్తుల పాలిట భోళా శంకరుడే, అనడంలో, ఏమాత్రం అనుమానం లేదు. చిటికెడు పసుపుకీ, కాసిని శాకాలకీ, పూరణ్‌ పోలీలానబడే కొన్ని బొబ్బట్లకీ సంతసించి.. సంకల్పాలను సిద్ధింపచేస్తాడనటంలో, మరోమాట రాదు.

మహారాష్ట్రలో, ఊరూరా ఈ ఖండోబా ఆలయాలున్నప్పటికీ, పూణేకు సమీపాన ఉన్న జేజురి అనే ప్రాంతంలో ఉన్న ఖండోబాకు, ప్రాచుర్యం ఎక్కువ. జేజురి రాజధానిగా, ఆయన ప్రపంచాన్ని పాలించేవాడనీ, అక్కడే ఆయన తన ఇద్దరు భార్యలతో కలిసి ఉండేవాడనీ, ఐతిహ్యం. ఇక కర్ణాటకలోనూ ‘మైలారా’ పేరుతో, ఖండోబా ఎన్నో దేవాలయాలలో పూజలందుకుంటున్నాడు.
మరిన్ని మంచి వీడియోస్ తో మళ్ళీ మీ ముందుకు వొస్తాను. మరి ఆ వీడియోలు మిస్ కాకూడదనుకుంటే, మన ఛానల్ ను సబ్స్క్రయిబ్ చేసుకోండి. అలాగే, వీడియోస్ ని లైక్ అండ్ షేర్ చెయ్యడం మరచిపోకండి... మీకు తెలిసిన, తెలుసుకోదలచిన విషయాలను, క్రింద కామెంట్ బాక్స్ లో, తప్పక తెలియజేయండి.