وقتی‌ ولايتعهدی‌ برای‌ حضرت رضا عليه السّلام قرار گرفت، دربان او بر حضرت وارد شده و گفت:
گروهی‌ پشت در ايستاده‌اند و اذن دخول خواسته و می‌‌گويند: ما از شيعيان علی‌ّ‌ عليه السّلام هستيم!
حضرت فرمود: من فعلاً مشغولم آنان را بازگردان.
و اين آمد و شدها و جواب منفی‌ امام دو ماه بطول انجاميد، تا جايی‌ كه ديگر از رسيدن به او نااميد شده و به دربان گفتند:
به آقايمان بگو ما از شيعيان پدرت علی‌ّ‌ عليه السّلام هستيم! اين ماجرا موجب شماتت و سرزنش دشمنانمان بر ما شده، و ما اين بار بازگشته و از اين شرمندگی‌ و شكستن غروری‌ كه بما رسيده، و عجز از احتمال دردی‌ كه به سبب شماتت از ناحيۀ دشمنانمان به ما خواهد رسيد از شهر خود خواهيم گريخت.
حضرت رضا عليه السّلام به دربان خود فرمود: اجازه بده داخل شوند، آنان وارد شده سلام كردند ولی‌ آن حضرت نه جواب سلامشان را داد و نه اذن جلوس صادر كرد، و همان طور ايستادند.
همگی‌ گفتند:
ای‌ زادۀ رسول خدا، اين چه جفای‌ عظيم و استخفاف پس از آن حجاب سخت است! ديگر چه جفائی‌ مانده تا بر سر ما آيد؟! حضرت رضا عليه السّلام فرمود: اين آيه را بخوانيد:«و هر مصيبتی‌ كه به شما رسد به سبب كارهايی‌ (خطا و گناهانی‌) است كه دستهايتان كرده و از [گناهان] در می‌‌گذرد- شوری‌ ۳۰»، بخدا سوگند كه من در اين كار تنها به خداوند و رسول او و أمير المؤمنين و پدران پاكم پس از او اقتدا كردم، آنان بر شما نكوهش كردند من نيز اقتدا نمودم.
گفتند: برای‌ چه ای‌ زادۀ رسول خدا؟!
فرمود: برای‌ اين ادّعا كه شما شيعۀ أمير المؤمنين هستيد! وای‌ بر شما! شيعيان او حسن و حسين و سلمان و أبو ذرّ و مقداد و عمّار و محمّد بن أبی‌ بكر بودند، همانها كه ذرّه‌ای‌ از دستورات او سرپيچی‌ نكردند، حال اينكه شما در بيشتر كردارتان با او مخالفيد، و در بيشتر فرائض خود كوتاهی‌ ورزيده و بزرگی‌ حقوق برادران خود را در بارۀ خدا خوار و بی‌‌مقدار می‌‌داريد، و آنجا كه نبايد تقيّه می‌‌كنيد، و آنجا كه بايد، تقيّه نمی‌‌كنيد؛ اگر شما در همان ابتدای‌ كار می‌‌گفتيد ما از موالی‌ و محبّين اوئيم و از دوستداران اوليای‌ او و دشمنان دشمنان او هستيم من منكر اين قول شما نشده بودم، و ليكن اين مقام و مرتبۀ شريفی‌ بود كه شما مدّعی‌ آن شده‌ايد، اگر كردار شما گفتارتان را تصديق نكند به هلاكت افتيد، مگر اينكه رحمت پروردگارتان آن را تلافی‌ كند.
آنان گفتند: ای‌ زادۀ رسول خدا، ما همگی‌ بدرگاه خدا استغفار كرده و از اين گفتۀ خود توبه می‌‌كنيم، بلكه می‌‌گوييم همان طور كه شما بما آموختيد: ما محبّ‌ شما و اوليای‌ شمائيم، و دشمنان دشمنان شما هستيم.
حضرت رضا عليه السّلام فرمود: آفرين و مرحبا به شما برادران و محبّينم! بيائيد بالا، و آنقدر آنان را به بالا خواند تا تك تكشان را در بغل گرفت، سپس به دربان خود فرمود: چند بار ايشان را مانع شدی‌‌؟ گفت: شصت بار.
فرمود: به همان تعداد نزد ايشان رفته و ضمن سلام؛ سلام مرا به ايشان برسان.
اكنون با اين استغفار و توبه همۀ گناهان خود را محو و پاك ساختند، و به جهت محبّت و موالاتشان به ما مستحقّ‌ كرامت شده‌اند، و از حال ايشان و امور ناخورانشان تفقّد كن؛
نفقات بسيار و احسان فراوان و هدايای‌ بسياری‌ بديشان داده و زيانشان را جبران كن.

من صالحان را دوست دارم، اما از آنها نیستم
به امید آنکه بتوانم شفاعت آنها را جلب کنم

📜 خواجه نصیرالدین طوسی » اخلاق ناصری » مقالت سیم در سیاست مدن » فصل سیّم

شب‌های هجر را گذرانديم و زنده ايم
ما را به سخت‌جانی خود اين گمان نبود...