از هوش مصنوعی استفاده بکنیم یا نکنیم؟
آیا استفاده از آن مارا تنبل و ضعیف میکنه؟
آیا هوش مصنوعی جای ما رو میگیره؟

چند روزی هست که ذهنم درگیر این سوال هست، خیلی از افراد هم این مدت به این موضوع پرداختن. همینطور که داشتم به این موضوع فکر میکردم و با خودم کلنجار می‌رفتم که آیا استفاده زیاد از اون هرچند سرعت من رو بالا میبره آیا باعث ضعیف شدن و تنبل شدن من به مرور میشه؟

من فکر میکنم دقیقا همینه. همونطوری که همیشه گفتم در هر خوبی کمی بدی و در هر بدی کمی خوبی هست. هوش مصنوعی و استفاده اون در کد نویسی هم با تمام خوبی‌هایی که داره به مرور مارو شاید تنبل کنه. همینطوری که داشتم به این مسئله فکر میکردم ذهنم رفت به زمان های قدیم. دقیقا اون موقعی که کشورهای صنعتی و توسعه یافته تازه به سلاح های جدید و توپ های جنگی مجهز شده بودن.

قطعا رفته رفته هرچه تجهیزات نظامی، مدرن تر شد قدرت بدنی افراد نظامی هم کمتر شد، چون دیگه لازم نبود یک نفر کل روز شمشیر بزنه و شمشیر زنی رو تمرین کنه که باعث قویتر شدن مچ دست یا سایر قسمت های بدنش میشد. امروز شاید یک آدم خیلی نحیف و لاغر یا یک آدم خیلی چاق که اصلا آمادگی بدنی خوبی ندارن با زدن یک دکمه موشکی شلیک میکنن که باعث پیروزی بر طرف مقابل میشه.

در زمان قدیم هم وقتی توپ های جنگی اومد مهم نبود مثلا سرباز های ایرانی بدن بهتری داشته باشن یا شجاعت بیشتری باز هم جلوی توپ های عثمانی کاری از پیش نمی‌برند.

حالا هم ممکنه یه عده (شاید از جمله خودم) به جای استفاده از هوش مصنوعی بشینیم و بگیم استفاده از اون مارو ضعیف میکنه پس ازش استفاده نکنیم. در همین حین ممکنه آدمهایی که تجربه کمتری از ما دارن به کمک همین هوش مصنوعی پروداکت های درست کنند که بازار رو متحول کنه و به شدت پیشرفت کنند و تو در حالی که هنوز درگیر این هستی که استفاده کنی یا نه اون با ماشین آخرین مدلش از کنارت رد میشه.

چند روزی از اومدن chat GPT 5 میگذره و توی این چند روز واقعا منو شگفت زده کرده. تستک هایی که شاید یک هفته از من زمان ببره رو توی 1 روز برام انجام داده و قطعا در آینده بهتر هم میشه.

البته من خودم باور دارم که باید ازش درست استفاده بشه. و در آینده پستی در مورد استفاده درست مخصوصا برای افراد کم تجربه میگذارم. پستی که توی اون توضیح میدم چطور هم خوب ازش استفاده کنیم هم باعث بشه تنبل نشیم و این که با وجود رشد روز افزون AI چه مهارت هایی رو باید بیشتر یاد بگیریم.

پ.ن: عکس بالا هم با ai درست شده. به نظرتون در یک نبرد کدوم یکی پیروز میشه؟

داستانی که این روزها در شبکه‌های اجتماعی پخش شده درباره‌ی خرگوش‌ها و سنجاب‌هایی با ظاهری عجیب—مثل رشد شبیه شاخ یا زگیل‌های متورم—واقعاً اتفاق افتاده، اما هیچ ربطی به ویروس «شکل‌دهی» یا تغییر ژنتیکی عجیب ندارد. در ادامه، حقیقت پشت این تصاویر را بررسی می‌کنیم:

خرگوش‌ها با رشدهای شبیه شاخ (Frankenstein Bunnies)
این خرگوش‌ها از ویروسی به نام Shope papillomavirus (SPV) یا cottontail rabbit papillomavirus رنج می‌برند که باعث رشد زگیل‌های سطحی (papillomas) روی صورت، گردن یا بدن آن‌ها می‌شود. گاهی این زگیل‌ها طولانی و شبیه شاخ یا رشته‌هایی از جنس کراتین می‌شوند. این پدیده در مناطقی مانند کلرادو یا داکوتای جنوبی گزارش شده و قدمتی چند دهه‌ای در طبیعت دارد.
People.com
The Economic Times
AP News
TIME

نکات مهم:
⁧- SPV فقط خرگوش‌ها را مبتلا می‌کند و به انسان یا حیوانات خانگی قابل سرایت نیست.
- معمولاً رشدها بی‌ضررند و پس از مدتی با مبارزه سیستم ایمنی بدن، از بین می‌روند.
- در برخی موارد، اگر زگیل‌ها روی چشم یا دهان رشد کنند، ممکن است باعث مشکلات تغذیه‌ای یا بینایی شوند.

سنجاب‌های پوک‌پوک یا «زامبی» (Zombie Squirrels)
سنجاب‌هایی که تصاویرشان در فضای مجازی پخش شده، به یک بیماری ویروسی به نام squirrel fibromatosis یا squirrel fibroma virus (SFV) مبتلا هستند. این ویروس متعلق به خانواده‌ی leporipoxvirus بوده و باعث بروز تومورهای پوستی—فیبروما—می‌شود؛ تومورهایی که گاهی پر از مایع هستند و ظاهر جالب یا ترسناکی دارند.
Indiatimes
The Sun
Gizmodo
Tyla
Newsweek

نکات مهم:
- این ویروس هم فقط سنجاب‌ها را مبتلا می‌کند و خطری برای انسان یا حیوانات خانگی ندارند.
- بیشتر موارد این تومورها خودبه‌خود طی چند هفته تا چند ماه (معمولاً ۴–۸ هفته) کوچک شده و از بین می‌روند.
- این شرایط اغلب در مناطقی رخ می‌دهد که سنجاب‌ها در نزدیکی هم حضور دارند یا نیش حشرات مثل پشه یا کنه زیاد است.

نتیجه‌گیری
این پدیده‌ها واقعاً رخ داده‌اند، اما ناشی از ویروس‌های شناخته‌شده و گونه‌محور هستند، نه از بروز یک بیماری جدید یا تهدیدی برای انسان. این داستان‌ها غالباً به‌خاطر ظاهر عجیب حیوانات، توجه زیادی در شبکه‌های اجتماعی جلب کرده‌اند—از جمله عناوینی مثل «خرگوش فرانکشتاین» یا «سنجاب زامبی»—اما در حقیقت، هر دوی این شرایط طبیعی هستند و معمولاً خطر خاصی ندارند.

این روز ها در پیجهای مختلف این ویروس هارو با فیلم و بازی آخر زمانی the last of us مقایسه می‌کنند و این فقط جنبه دیده شدن و لایک گرفتن داره.

امروز توی شرکت داشتم میگفتم که چقدر این اینترنت دانلود منیجر رو مخه. UI قدیمی داره و همیشه هم این پیام لایسنسش میره روی مخ و وقتم آزاد بشه یه دانلود منیجر با کمک AI خودم میسازم. که یهو همکارم گفت دوست من یکی ساخته.

و لینک اینو بهم داد
https://abdownloadmanager.com/

اولش فکر کردم یه چیز ساده و ابتداییه ولی بعد خیلی خیلی شگفت زده شدم. UI به روز و زیبا، تمام امکانات IDM رو هم داره تازه رایگان هم هست. پیشنهاد میکنم حتما تست کنید. 😉

اکستنشن مرورگر هم داره 🔥

تجربه ای که این مدت در استفاده از AI در کدنویسی داشتم اینه که همیشه کاری رو که میخوای انجام میده و همه چیز هم درست کار می‌کنه ولی وقتی عمیقتر میشی تو دل کد می‌بینی که اصلا (حد اقل در بار اول) کدی که زده لزوما پرفورمنس خوبی نداره.

این مدت هم خودم به این مشکل بر خوردم چه مثلا در کد های بکند یه جاهایی کوئری N+1 زده چه مثلا در فرانت متد هایی نوشته که با سطح پیچیدگی O(n) که میشده ساده تر باشه.

من هم وقتی خودم با AI کد زدم اینهارو دیدم هم وقتی افراد تیم این کار رو کردن.

درواقع باید درک عمیقی از کد داشته باشی و وقتی AI کد میزنه بررسی کنی کدش رو و کامل ریویو کنی و در صورت مشکل یا خودت اصلاحش کنی یا اینکه دوباره ازش بخوای تا اصلاحش کنه.

و این رو بگم هیچ وقت کدی که AI زده رو بدون بررسی و درک کامل استفاده و پوش نکنید.

یه نکته خیلی مهم اینه که اگر maintainer های تیم به این نکته توجه نکنن و پروژه اینطوری پیش بره همه چیز داره درست کار می‌کنه مدیر هم راضیه ولی یک روز اینها دردسر ساز میشه.

برای فرانت سایت جدید با همکارم داشتیم بررسی می‌کردیم که از چه فریموورکی استفاده کنیم. از nuxt یا vue.

به این فکر کردیم که اگر بخوایم SSR داشته باشیم برای SEO بهتر ولی از nuxt هم استفاده نکنیم چه آپشنی میتونیم داشته باشیم تا این که رسیدیم Vike.

چند روزی Vike رو بررسی کردیم که ببینیم چه چالش هایی ممکنه داشته باشیم و نتایج عالی بود.

🔨 حالا وایک چیه؟

به کمک Vike میتونی SSR رو نه تنها به پروژه Vue بلکه به React و Solid.js هم اضافه کنی. اون هم به راحتی هرچه تموم تر. حتی در آینده میتونی از وایک در فریم وورکهایی مثل svelte و ... هم استفاده کنی.

از خوبی های وایک می‌تونم به این نکات اشاره کنم

✅ اضافه کردن SSR به ساده ترین شکل ممکن به پروژه
✅ خیلی سبک و سریع هست و شما درگیر متا فریموورک هایی مثل nuxt و next نمی‌شید
✅ میتونید صفحات مختلف رو SSR یا SPA بزنید حتی ترکیبی با SSG
✅ سیستم روتینگ حرفه ای بر اساس ساختار دایرکتوری صفحات

نقاط ضعف وایک

✅ واقعا توی این چند روز کار باهاش نقطه ضعفی ندیدم ولی اگر بخوام اشاره کنم شاید بشه گفت کامیونیتی کوچیکش باشه که فکر میکنم به زودی رشد خوبی رو تجربه کنه ولی داکیومنتش کامل هست و من هر چالشی داشتم به کمک جستجو توی داکیومنتش حلش کردم.

ما حتی راضی به خوندن داکیومنت نشدیم و گفتیم بهتره یه پروژه کوچیک به صورت واقعی باهاش بزنیم قبل این که سایت شرکت رو بخوایم باهاش بزنیم. پس اومدیم و سایت vike.mnrtech.ir رو باهاش نوشتیم که بازنویسی شده همون سایت mnrtech.ir هست.

vue -> mnrtech.ir
vike -> vike.mnrtech.ir

شما الان با باز کردن این دوتا سایت می‌تونید از نظر SSR مقایسشون کنید. البته به زودی vike.mnrtech.ir رو میبرم روی سایت اصلی پس اگر میخواین این دو رو مقایسه کنید زمان زیادی ندارین.

⚠️ نکته: اگر میخواین به vike مهاجرت کنید باید در نظر داشته باشین یه سری چیزا متفاوته یعنی شما دیگه vue router ندارین هرچند توی داکیومنتش گفته میتونید استفاده کنید از اون هم ولی پیشنهاد نمیکنه.
پس در نتیجه کمی اولش ممکنه گیج بشین ولی ما توی کمتر از 3 روز تا حد زیادی تونستیم باهاش آشنا بشیم اون هم لابه‌لای کارهای دیگه.

پیشنهاد میکنم حتما تستش کنید این هم سایتش
https://vike.dev/

لینک پست توی لینکدین

2 هفته سخت ولی شیرین!

حدود 2 هفته هست که بعد از 8 ماه تلاش بالاخره ERP شیواامواج رو به صورت کامل لانچ کردیم. 🚀

از قابلیت های کلیدی و اصلی این پروژه

✅ سیستم جامع انبار داری
✅ مدیریت و برنامه ریزی تولید و کارگاه ها
✅ مدیریت سریال محصولات همراه با QR کد
✅ مدیریت تست کیفیت (QC)
✅ مدیریت خرید و فروش
✅ سیستم نقش ها و دسترسی های حرفه ای

از چالش های این پروژه میشه ساعت ها حرف زد ولی فقط به بعضی از اونها اشاره می‌کنم.

⚡️ اول از همه حدود یک ماه به واحد های مختلف سر می‌زدم تا با روند کلی کار آشنا بشم، حرف‌هاشون رو ضبط و بعد داکیومنت می‌کردم
⚡️ بعد بر اساس صحبت ها تحلیل و طراحی انجام میدادم و این باعث شد نسخه اولیه برنامه بعد از 6 ماه دمو بشه و کامنت های مثبتی بگیره و نیاز به تغییرات بنیادی زیادی نباشه
⚡️ نیاز هایی که داشتن بعضی جاها بسیار پیچیده بود و باید حالت های مختلف رو شامل می‌شد
⚡️ یک سری سیستم قدیمی داشتن که من بیشتر دیتا اولیه رو به صورت خودکار از همه اونها آوردم و امکاناتی برای بررسی و وارد کردن راحت تر این اطلاعات اضافه کردم
⚡️ مهاجرت روی سیستم جدید باید بدون توقف روند تولید شرکت انجام می‌شد و من باید برای این کلی برنامه ریزی می‌کردم
⚡️ تولید سریال ها و QR ها خودش یه چالش جداگانه بزرگی بود که در پست دیگه اشاره شده

😅 به طور خلاصه این پروژه انقدر بزرگ شد و کد هاش زیاد شد که دیگه هر ریپو دیگه ای رو باز میکنم برام یه پروژه کوچیک به نظر میاد ولی در عین حال که پروژه بزرگیه کد های تمیزی داره طوری که هر مشکلی تو این دو هفته پیش اومد در سریع‌ترین زمان ممکن حل شد یا فیچرهای درخواستی در کمتر از یک روز یا چند ساعت اضافه می‌شد

و در نهایت با اعتماد کامل و بدون ترس پروژه لانچ شده و تا همینجا هم کلی کاغذ بازی رو کم کرده و بخش های مختلف شرکت رو راضی کرده هرچند هنوز جای بهبود داره ولی تو این دو هفته استیبل شده و همینطور هم در حال بهبوده

برای بکند این پروژه از Laravel و برای فرانت از Vue3 استفاده شد.

🙏🏻 در آخر باید تشکر بکنم اول از تمام بچه های شرکت و بخش های مختلف که خیلی در ساخت این ERP همکاری کردند و روند مهاجرت رو دلپذیر کردند.
🙏🏻 دوم از مدیرت شرکت که این فرصت رو به من داد و بهم اعتماد کرد
🙏🏻 سوم از تیم IT کوچیک ولی قوی که ساختیم آقای مهدی حیدری که در بخش هایی از فرانت منو تو این پروژه یاری کرد آقای مهدی غلامرضایی و آقای محمد صدیقی که هرچند نقش مستقیم توی این پروژه نداشتند ولی با پیش بردن درست کارها در سایر پروژه ها و قسمت ها باعث شدند و من بهتر روی این پروژه تمرکز کنم.

این روز ها که متاسفانه مجبوریم برای اینترنت پول زیادی بدیم باید سعی کنیم بهینه استفاده کنیم. مخصوصا ما برنامه نویس‌ها که مشکلات زیادی از این بابت داریم.

یه فایل pdf آماده کردم که کمک میکنه به جای اینکه کل سیستم رو تانل کنیم فقط یه پراکسی بسازیم و از اون پراکسی تو موارد مختلف استفاده کنیم.

- استفاده از پراکسی برای ترمینال
- استفاده از پراکسی برای داکر
- استفاده از پراکسی برای دستورات مختلف
- استفاده از پراکسی برای سایتهای مشخص
- استفاده از پراکسی برای برای برنامه های مشخص

امیدوارم در این شرایط کاربردی باشه

یه سری موارد به این فایل اضافه کردم شامل

- توضیحات بیشتر
- توضیحات پروکسی برای دستور ping
- اسفاده از پروکسی برای دستور apt
- توضیحات بیشتر و کامل تر برای proxychain
- عبور از تحریم ها و خطای 403 با کمک ترکیب پروکسی و سایفون

قبل از جنگ من اشتراک copilot خریده بودم و باعث شده بود خیلی از کارهای روتین رو سریع تر انجام بدم مثلا خیلی از صفحات فرانت ERP شیوا امواج رو و خیلی از api های ساده CRUD رو سریع زدم. توی جنگ ولی خوب دسترسی نبود برای همین اشتراک رو غیر فعال کردم که الکی هزینه نشه و بعدش هم دیگه پلن های فروشش رو تغییر داد. تو کل این چند ماه جنگ و بعد جنگ فرصت نشده بود دیگه با AI کد نویسی کنم.

امروز دیگه حدود چند ساعتم رو خالی کردم و هرمس و 9Router رو کانفیگ کردم و چند تا پروایدر بهش وصل کردم از جمله open code که رایگان هست و چند وقت پیش دوستم معرفی کرده بود رو بهش وصل کردم و الان چند تا کار تستی باهاش کردم و نتیجه واقعا عالی بود ور ارزش چند ساعت زمانی که براش گذاشتم رو داشت.

یعنی حتی همین AI رایگان هم کارهای روتین مثل صفحه های اولیه فرانت و API کراد رو به خود انجام داد و نتیجه لذتبخش بود. پیشنهاد میکنم زمان بذارین و اگه هنوز 9router و هرمس رو استفاده نکردین استفاده کنید.

یکی از مشکلاتی که با لینوکس داشتم این بود که برنامه فیگما رسمی نداره و فیگما وب هم فونت های فارسی سیستم رو ساپورت نمیکرد امروز دیگه گفتم باید این مشکل رو حل کنم. بعد صحبت با chat GPT رسیدم به این پکیج.

https://github.com/neetly/figma-agent-linux

به کمک این پکیج تونستم فونتهای لوکالم رو روی نسخه وب فیگما استفاده کنم. اگر شما هم این مشکل رو دارین میتونید از این پکیج استفاده کنید

این پکیج میاد فونت های لوکال شما رو پورت میکنه روی یه آدرسی لوکال که فیگما میتونه به اون دسترسی داشته باشه.

توی ERP شیوا امواج صفحه های زیادی وجود داره و هر صفحه هم کلی فیلتر داره. برای این که این فیلتر ها نپره اومده بودم خیلی جاها دستی هر فیلتر رو توی کوئری استرینگ ذخیره میکردم که این کار خیلی وقت گیر بود. و به فکر افتاده بودم در اولین فرصت یه چیزی بنویسیم که این کار رو ساده تر کنه.

چند روز پیش داشتم توی لینکدین میگشتم دیدم یکی nuqs رو معرفی کرده بود. نگاه کردم دیدم دقیقا همین چیزیه که من نیازش دارم. ولی این پکیج برای react بود تو فکر بودم یه چیز مشابه بسازم ولی گفتم بذار قبلش توی vueuse ببینم همچین چیزی نیست؟

و دیدم که توی vueuse نمونه مشابهش هست و خیلی هم مفید و کارامده. و کلی از دردسر من رو کم کرد. اگر شما هم پروژه vue دارین و میخواین state هارو توی کوئری استرینگ ذخیره کنید حتما یه نگاه به این بندازین
https://vueuse.org/router/useRouteQuery/

مدتی پیش دنبال یه تسک منیجر اپن سورس بودیم که بتونیم روی سرور خودمون دپلوی کنیم تا وقتی اینترنت هم نداریم بتونیم استفاده کنیم. چند مورد رو بررسی کردیم تا رسیدیم به https://vikunja.io/ که خیلی ساده هست ولی در عین حال قابلیت های خوبی داره.

تنها مشکلی که داشت پشتیبانی نکردن از زبان فارسی بود که یه PR زدم و زبان فارسی رو هم بهش اضافه کردم و در حال حاضر چند ماهه داریم ازش استفاده ‌میکنیم.

شما هم اگر یه تیم کوچیک یا متوسط دارین ارزش امتحال کردنش رو داره.
نسخه دمو هم داره که میتونید از داخل همون آدرسی که گذاشتم بررسیش کنید.

اگه بشه احتمالا فونت فارسی وزیر هم بهش اضافه میکنم 😉
ولی در حال حاضر میشه فونتش اگر در لینوکس هستین دستی تنظیم کنید یا اگر در ویندوز هستین با کمک اکستنشن ها تغییر بدین به وزیر متن