*सानिया मिर्झाला कनेक्टीकट ओपनचे विजेतेपद*
1. भारताची आघाडीची टेनिस तारका सानिया मिर्झा हिने सुरू होणाऱ्या वर्षाच्या अखेरच्या व चौथ्या ग्रँडस्लॅम यूएस ओपनआधी येथे रोमानियाच्या मोनिका निकुलेस्कू हिच्या साथीने कनेक्टीकट ओपनमध्ये दुहेरीचे विजेतेपद पटकावले.
2. सानिया आणि निकुलेस्कूयांनी नुकतीच पुन्हा जोडी बनवली आणि पहिले विजेतेपद आपल्या नावावर केले. तिने गेल्या वेळेस 2010 मध्ये जोडी बनवली होती.
3. सानिया आणि निकुलेस्कूने विजेतेपदाच्या लढतीत युक्रेनच्या कॅटरिना बोंडारेंको आणि तैवानच्या चुआंग चिया जंग जोडीचा एक तास 30 मिनिटांच्या संघर्षपूर्ण लढतीत 7-5, 6-4 असा पराभव केला.
4 . सानिया आणि निकुलेस्कू ही जोडी फक्त थोड्या कालावधीसाठी असून, या दोन्ही खेळाडूंनी यूएस ओपनमध्ये नियमित जोडीदारासोबत खेळणार असल्याचे स्पष्ट केले.

*पनवेल नगरपालिकेचा महापालिकेत समावेश*
1. पनवेल नगरपालिकेचा महापालिकेत समावेश करण्यात आल्याने राज्यातील महापालिकांची संख्या आता 27 झाली आहे.
2. पनवेल महापालिकेची अधिसूचना काही दिवसांतच निघणार आहे.
3. प्रस्तावित विमानतळ म्हणजेच 'नैना' क्षेत्रातील जवळपास 36 गावे महापालिकेतून वगळण्यात आली आहेत.
4. नवीन महापालिकेच्या हद्दीत सिडकोच्या जमिनी असलेल्या ठिकाणी किंवा विकास प्रकल्प सुरू असलेल्या जागी नियोजन प्राधिकरण म्हणून सिडकोकडे जबाबदारी असेल.
5. उर्वरित क्षेत्रात पनवेल महापालिका जबाबदारी पार पाडणार असल्याची माहिती नगरविकास विभागाच्या सचिव मनीषा म्हैसकर यांनी दिली.
6. सध्याची पनवेल नगरपालिका आणि परिसरातील तळोजा, खारघर, कामोठे, कळंबोली, बोनशेत, पळस्पे, नेवाळी आदी गावांचा समावेश करून रायगड जिल्ह्यातील पहिली पनवेल महापालिका स्थापन करण्याचा निर्णय राज्य सरकारने घेतला. याबाबतची अधिसूचना मेमध्ये प्रसिद्ध झाली होती.
7. तसेच यासंदर्भातील कोकण विभागीय आयुक्‍तांचा अहवाल राज्य सरकारला मिळाला आहे. विभागीय आयुक्तांनी सादर केलेला अहवाल नगरविकास विभागाने स्वीकारला आहे.
8. तसेच पनवेल नगरपालिकेच्या हद्दीबाहेरच्या 68 गावांचा समावेश करून नवी महापालिका स्थापन करण्याचा निर्णय घेण्यात आला होता.
9. नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळही होणार आहे. यासाठी सिडकोने 'दि न्यू मुंबई एअरपोर्ट इन्फ्लूएन्स नोटिफाईड एरिया' (नैना) जाहीर केला असून त्यात काही गावांचा समावेश आहे.

*ब्राझीलच्या राष्ट्रपती डिल्मा रोसेफ यांना पदावरून हटविले*
1. ब्राझीलच्या राष्ट्रपती डिल्मा रोसेफ (68) यांना (दि. 31 ऑगस्ट) पदावरून हटविण्यात आले.
2. राष्ट्रीय अर्थसंकल्पात कायद्याचे उल्लंघन केल्याचा आरोप त्यांच्यावर आहे.
3. राष्ट्रपतींना हटविण्यासाठी दोनतृतीयांश मतांची गरज असते. झालेल्या महाभियोगात 81 पैकी 61 सिनेटर्सनी त्यांना दोषी ठरविले.
4. त्यानंतर त्यांना तात्काळ पदावरून हटविण्यात आले. यामुळे डाव्या विचारांच्या 13 वर्षांच्या शासनाचा अंत झाला आहे.
5. तसेच मायकेल टेमर हे आता ब्राझीलचे नवे राष्ट्रपती असतील.

*'नॅशनल हेरल्ड' व 'नवजीवन' हे दैनिक लवकरच वाचकांच्या भेटीस*
1. कॉंग्रेस पक्षाचे मुखपत्र म्हणून ओळखले जाणारे इंग्रजीतील 'नॅशनल हेरल्ड' आणि हिंदीतील 'नवजीवन' ही दैनिके पुन्हा एकदा वाचकांच्या भेटीस येणार असल्याची घोषणा 'असोसिएटेड जर्नल्स लिमिटेड' (एजेएल) च्या वतीने करण्यात आली.
2. माजी पंतप्रधान पंडित जवाहरलाल नेहरू यांनी 1937 मध्ये 'एजेएल' या कंपनीची स्थापना केली होती.
3. तसेच या दोन्ही वर्तमानपत्रांच्या मुख्य संपादकपदी ज्येष्ठ पत्रकार नीलभ मिश्रा यांची निवड करण्यात आली आहे.
4. मिश्रा यांच्याकडे वर्तमानपत्राच्या संपादकपदाबरोबरच डिजिटल माध्यमाचीही जबाबदारी सोपविण्यात आली आहे.
5. मिश्रा यांनी यापूर्वी 'आउटलूक' या नियतकालिकाचे संपादकपद भूषविले असून 'नॅशनल हेरल्ड' आणि 'नवजीवन'साठी संपादकीय टीम उभारण्याची जबाबदारी त्यांच्यावर सोपविण्यात आली आहे.
6. अखिल भारतीय कॉंग्रेस समितीचे खजिनदार मोतीलाल व्होरा हे 'असोसिएटेड जर्नल्स लिमिटेड'चे अध्यक्ष आहेत.
7. त्याच बरोबर उर्दूमधून 'कौमी आझाद' हे वर्तमानपत्रदेखील सुरू होणार आहे.

*जगातील सर्वात वयस्कर पक्षी काकाकुवा*
1. जगातील सर्व पक्ष्यांच्या तुलनेत सर्वाधिक जास्त म्हणजे 83 वर्षे जगणा-या काकाकुवा या पक्ष्याचा (दि.29) रोजी मृत्यू झाला.
2. जगातील सर्वात वयस्कर पक्षी म्हणून काकाकुवा पक्ष्याकडे पाहिजे जात होते.
3. शिकागो येथील प्रसिद्ध असलेल्या ब्रूकफिल्ड प्राणिसंग्रहालयात काकाकुवा पक्ष्याचा मृत्यू झाला.
4. प्राणिसंग्रहालयात काककुवा पक्ष्याला कुकी या नावाने सर्वजण ओळखत होते.
5. लाल व पिवळा तुरा असलेला सफेद गुलाबी रंगाचा कूकी हा अवघ्या एक वर्षाचा असताना ऑस्ट्रेलियातील तारोंगा प्राणिसंग्रहालयातून आणले होते.
6. काकाकुवा पक्ष्याबद्दल माहिती -
काकाकुवा हा सिट्टॅसिडी कुलातील मोठ्या आकाराचा पोपट आहे. हा उष्णकटिबंध प्रदेशांत आढळणारा पक्षी असून याचे शास्त्रीय नाव कॅकॅटोई गॅलेरिटा आहे.
तसेच या पक्ष्याचे काकाकुवा हे नाव मूळ ‘काकातुआ’ या मलेशियन नावापासून आले आहे.
मलेशिया, इंडोनेशिया, टास्मानिया, ऑस्ट्रेलिया, न्यूगिनी आणि ऑस्ट्रेलियाच्या उत्तरेकडील बर्‍याच बेटांवर हा पक्षी आढळतो.
ऑस्ट्रेलिया आणि टास्मानियात याच्या अकरा जाती आहेत. त्यापैकी पिवळसर तुरा असलेले पांढर्‍या रंगाचे काकाकुवा पक्षी मोठ्या संख्येने आढळतात.

*परदेशी गुंतवणूकदारांना मिळणार भारताचा रहिवासी परवाना*
1. भारतामध्ये 10 कोटी रुपयांपेक्षा अधिक गुंतवणूक करणाऱ्या परदेशी गुंतवणूकदारांना 'भारतीय रहिवासी' म्हणून दर्जा देण्याचा महत्वपूर्ण निर्णय केंद्रीय मंत्रिमंडळाकडून घेण्यात आला आहे.
2. ठराविक मर्यादेपर्यंत गुंतवणूक केल्यास त्यांना व्हिसा, मालमत्ता खरेदी हक्क, कुटुंबियांना रोजगार इत्यादी सुविधा उपलब्ध करुन दिल्या जातील.
3. याविषयी केंद्रीय मंत्रिमंडळाकडून विस्तृत धोरण तयार करण्यात आले आहे.
4. परदेशातून अधिकाधिक निधी आकर्षित करुन मेक इंडिया उपक्रमाला चालना देण्यासाठी हा उपक्रम राबविण्यात आला आहे.
5. याअंतर्गत परदेशी गुंतवणूकदारांसाठी व्हिसाचे नियम सुलभ केले जाणार असून त्यांच्या कुटुंबियांनादेखील नोकऱ्या/रोजगाराच्या संधी उपलब्ध करुन दिल्या जाणार आहेत.
6. तसेच याकरिता नियमांमध्ये काही बदल करण्यात येणार आहेत. सुरुवातीला गुंतवणूकदारांना दहा वर्षांकरिता रहिवासी परवाना दिला जाईल. त्यानंतर ही मर्यादा वाढविली जाऊ शकते.

*'नासा'ने शोधले सर्वांत दूरवरील आकाशगंगा*
1. अमेरिकेची अवकाश संशोधन संस्था 'नासा'च्या शास्त्रज्ञांना पृथ्वीपासून 11.1 अब्ज प्रकाशवर्षे दूर असलेला आकाशगंगांचा पुंजका आढळला आहे.
2. शास्त्रज्ञांना आढळलेल्या या आतापर्यंत सर्वांत लांबवरच्या आकाशगंगा आहेत.
3. 'नासा'च्या चंद्रा एक्‍स रे ऑब्झर्व्हेटरी आणि इतर काही दुर्बिणींच्या मदतीने आकाशगंगांचा हा पुंजका सापडला आहे.
4. तसेच या पुंजक्‍यातील आकाशगंगा 70 कोटी वर्षांपूर्वी निर्माण झाल्या असल्याचा शास्त्रज्ञांचा अंदाज आहे.
5. दुर्बिणीने पकडलेली प्रकाशकिरणे ही आकाशगंगेच्या जन्मानंतर लगेचचीच असल्याचाही अंदाज आहे. या पुंजक्‍याच्या सखोल अभ्यासानंतर विश्‍वाच्या उत्क्रांतीबद्दल नवी माहिती मिळण्याची दाट शक्‍यता असल्याचे 'नासा'ने म्हटले आहे.
6. आकाशगंगेच्या या पुंजक्‍याला 'सीएलजे 1001+0220' असे नाव देण्यात आले आहे.
7. 'नासा'ने दिलेल्या माहितीनुसार, या पुंजक्‍याच्या केंद्रस्थानी 11 प्रचंड आकाशगंगा असून, त्यातील नऊ आकाशगंगांमध्ये प्रचंड मोठ्या प्रमाणावर नवे तारे जन्म घेत आहेत. हे प्रमाण दरवर्षी तीन हजार सूर्य निर्माण होण्यासारखे आहे.
8. आकाशगंगांच्या इतर पुंजक्‍यांच्या मानाने केंद्रस्थानी तारे निर्माण होण्याचे हे प्रमाण प्रचंड आहे.

देशातील दहा हागणदारीमुक्त शहरांमध्ये महाराष्ट्रातील पाचचा समावेश केंद्र सरकारच्या नगरविकास मंत्रालयाने जाहीर केलेल्या देशातील पहिल्या दहा हागणदारीमुक्त शहरांच्या यादीत महाराष्ट्रातल्या पाच शहरांचा समावेश असल्याबद्दल आनंद व्यक्त करतानाच या शहरांसह हे अभियान यशस्वीपणे राबविणाऱ्या राज्यातील यंत्रणेचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी अभिनंदन केले आहे. हागणदारीमुक्त झालेल्या देशातील पहिल्या दहा शहरांची यादी केंद्रीय नगरविकास मंत्रालयाने जाहीर केली आहे. त्यात राज्यातील कागल, मुरगूड, पन्हाळा (जि.कोल्हापूर), वेंगुर्ला (जि.सिंधुदुर्ग), पाचगणी (जि.सातारा) या पाच शहरांचा समावेश आहे. राज्यस्तरीय यंत्रणेकडून याबाबतच्या कार्यवाहीचे मूल्यांकन झाल्यानंतर केंद्र शासनाने नियुक्त केलेल्या त्रयस्थ संस्थेकडून तपासणी झाल्यानंतर ही शहरे हागणदारीमुक्त झाल्याचे जाहीर करण्यात आले आहे. यानंतरच्या टप्प्यात राज्यातील दहा शहरांची या संस्थेकडून तपासणी सुरु आहे. येत्या २ ऑक्टोबरपर्यंत राज्यातील १०० शहरे हागणदारीमुक्त होणार आहेत. राज्यात नगरविकास विभागाकडून या अभियानाची काटेकोर आणि प्रभावी अंमलबजावणी सुरु असल्याने पुढील वर्षांत पूर्ण नागरी भाग हागणदारीमुक्त होण्याच्या दृष्टीने महत्त्वाचे पाऊल टाकले गेले आहे.

* दिलशानची क्रिकेटमधून निवृत्ती
०१. मधल्या फळीतील उपयुक्त फलंदाज ते धडाकेबाज सलामीवर असे संक्रमण, ‘दिलस्कूप’ या अनोख्या फटक्याचा जनक, भागीदाऱ्या फोडण्यात पटाईत चतुर फिरकीपटू आणि अफलातून क्षेत्ररक्षक अशा खऱ्या अर्थाने अष्टपैलू तिलकरत्ने दिलशानच्या कारकीर्दीला पूर्णविराम मिळाला.

०२. ऑस्ट्रेलियाविरुद्धची दुसरी ट्वेन्टी-२० लढत हा माझ्या कारकीर्दीतील शेवटचा आंतरराष्ट्रीय सामना असेल, असे दिलशानने जाहीर केले होते.



* सेरेना विल्यम्सचे अव्वल स्थान संपुष्टात
०१. जेतेपदे आणि विक्रम यांवर मक्तेदारी राखणाऱ्या सेरेना विल्यम्सला अमेरिकन खुल्या टेनिस स्पर्धेच्या उपांत्य फेरीत अनपेक्षित पराभवाला सामोरे जावे लागले. चेक प्रजासत्ताकच्या कॅरोलिना प्लिसकोव्हाच्या सनसनाटी विजयाने सेरेनाचे २३वे ग्रँड स्लॅम जेतेपदाचे स्वप्न संपुष्टात आणले.

०२. तसेच कॅरोलिन वोझ्नियाकीला नमवत अंतिम फेरी गाठणाऱ्या अँजेलिक कर्बरचे जागतिक क्रमवारीतील अव्वल स्थान पक्के झाले आहे.

०३. दहाव्या मानांकित प्लिसकोव्हाने कारकीर्दीतील पहिल्याच ग्रँड स्लॅम स्पर्धेच्या उपांत्य फेरीत खेळताना सेरेनावर सरळ सेट्समध्ये ६-२, ७-६ (७-५) असा विजय मिळवला.

०४. महिला टेनिसमध्ये सलग १८६ आठवडे क्रमवारीत अव्वल स्थानी राहण्याचा मान सेरेना आणि स्टेफी ग्राफ यांच्या नावावर संयुक्तपणे आहे.



* पॅरालिम्पिकमध्ये भारताची चमकदार कामगिरी
०१. रिओ ऑलिम्पिकमधील भारताच्या निराशाजनक कामगिरीला दूर करत पॅरालिम्पिकपटूंनी चमकदार कामगिरी करत दुसऱ्याच दिवशी ऐतिहासिक कामगिरी केली.

०२. उंच उडी प्रकारात मरियप्पन थंगवेलू याने १.८९ मीटर उडी मारत सुवर्ण तर वरूण भाटीनेही याच प्रकारात १. ८६ मीटर उडी मारत कांस्य पदक पटकावले. अमेरिकेच्या सॅम ग्रेवीनेही १.८६ मीटर उडी मारून रौप्य पदक पटकावले.

०३. पॅरालिम्पिकमध्ये भारताने तब्बल १२ वर्षांनंतर सुवर्णपदक पटकावले. यापूर्वी जलतरणपटू मुरलीकांत पेटकर यांनी १९७२ मध्ये हेजवर्ग पॅरालिम्पिकमध्ये तर भालाफेकपटू देव झाजरिया याने २००४ च्या अथेन्स सुवर्णपदकावर आपले नाव कोरले होते. थंगवेलू हा तिसरा भारतीय सुवर्णपदक विजेता ठरला आहे.

०४. भारताने पॅरालिम्पिकमध्ये आतापर्यंत १० पदकांची कमाई केली आहे. यामध्ये ३ सुवर्ण, ३ रौप्य आणि ४ कांस्य पदकांचा समावेश आहे.



* राष्ट्रीय स्मारक स्थळी प्लास्टिकवर बंदी
०१. राष्ट्रीय स्मारकांच्या परिसरात प्लॅस्टिक वापरावर निर्बंध घालण्याचा निर्णय पर्यावरण मंत्रालयाने शुक्रवारी घेतला. २ ऑक्टोंबरपासून गांधी जयंतीच्या मुहूर्तावर आणि स्वच्छ भारत अभियानाच्या पार्श्वभूमीवर स्मारक परिसरात प्लॅस्टिक वापरावर बंदी आणण्यासाठी सरकारने पावले उचलली आहेत.

०२. या निर्णयानंतर राष्ट्रीय स्मारक परिसराच्या १०० मीटरच्या परिसरात प्लॅस्टिकचा वापरावर बंदी करण्यात येणार आहे. प्लॅस्टिक नष्ट होत नसल्यामुळे यापूर्वीच ५० मायक्रोनच्या प्लॅस्टिक बॅग तसेच अन्य उत्पादनावर सरकारने बंदी आणली आहे.

०३. २०१४ मध्ये राष्ट्रपिता महात्मा गांधीच्या जयंती दिवसाचे औचित्य साधून नरेंद्र मोदी यांनी देशभरात स्वच्छ भारत अभियान राबविले होते.

०४. त्यामुळे पर्यावरणाची हानी टाळण्यासाठी आता ताजमहाल, लाल किल्ला, चारमिनार याठिकाणी भ्रमंती करणाऱ्यांनी प्लॅस्टिक बॅग अथवा पॉलिथीन वापरावर आवर घालावी लागेल.



* विमानात सॅमसंग नोट ७ वापरावर बंदी

०१. सॅमसंग नोट ७ मध्ये चार्जिंग दरम्यान स्फोट झाल्याच्या घटनांच्या पार्श्वभूमीवर भारतात हवाई प्रवासादरम्यान सॅमसंग नोट ७ वर निर्बंध घालण्यात आलेत. हवाई वाहतूक संचालनालयाने यासंदर्भात लेखी परिपत्रक काढून याविषयीची माहिती दिली आहे.

०२. परिपत्रकानुसार चेक इन लगेजमध्ये सॅमसंग नोट ७ नेण्यावर बंदी असेल. मात्र हँडबॅगमध्ये नोट ७ ठेवता येईल. मात्र संपूर्ण प्रवासादरम्यान मोबाईल फोन स्विच ऑफ ठेवणे बंधनकारक असेल असे हवाई वाहतूक संचालनालयाचे प्रमुख बी एस भुल्लर यांनी सांगितले.

०३. या नियमाची तात्काळ अंमलबजावणी करण्यात आली आहे. विमान प्रवासादरम्यान प्रवाशांच्या सुरक्षेसाठी हा निर्णय घेण्यात आल्याचे अधिका-यांनी सांगितले.

०४. अमेरिकेतील फेडरल एव्हिएशन ऍडमिनीस्ट्रेशनने काही दिवसांपूर्वी सॅमसंग नोट ७ वर निर्बंध घातले होते. नोट ७ मध्ये स्फोट होण्याच्या घटनांमुळे हा निर्णय घेतल्याचे अमेरिकेने म्हटले होते. विमान प्रवासादरम्यान हा फोन ऑन करु नये किंवा चार्जिंगला ठेऊ नये असेही निर्देश देण्यात आले होते.

०५. ऑगस्टमध्ये सॅमसंगने गॅलेक्सी नोट ७ फोन बाजारात आणला होता. जगभरात चार्जिंग दरम्यान नोट ७ मध्ये स्फोट झाल्याच्या ३५ तक्रारी आल्या होत्या. यानंतर सॅमसंगने सुमारे २५ लाख फोन्स बाजारातून परत मागवण्याचा निर्णय घेतला होता.

* विद्या बालन समाजवादी पेन्शन योजनेच्या सदिच्छादूत
०१. उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री अखिलेश यादव यांनी शुक्रवारी विद्या बालनची समाजवादी पेंशन योजनेची सदिच्छादूत म्हणून नियुक्ती केल्याची अधिकृत घोषणा केली. लखनऊमध्ये पार पडलेल्या समारंभात यावेळी विद्या बालनसोबत अखिलेश यादव यांच्या पत्नी आणि उत्तप्रदेश खासदार डिंपल यादव देखील उपस्थित होत्या.

०२. समाजवादी पेंशन योजन अंतर्गत राज्यातील ५० लाखांहून अधिक महिलांना दरमहा ५०० रुपये सरकाकडून दिले जातात. मात्र, लाभ घेणाऱ्या महिलांना आपल्याला मिळणारा लाभ कोणामुळे मिळतो, याची कल्पना नसल्यामुळे विद्या बालनच्या माध्यमातून जनतेपर्यंत योजनेचा प्रसार केला जाणार असल्याची माहिती अखिलेश यांनी कार्यक्रमामध्ये दिली. या योजनेअंतर्गत उत्तरप्रदेशमधील वेगवेगळ्या भागात विद्यावर काही व्हिडिओ चित्रित केले जाणार आहेत.

०३. विद्या बालन यापूर्वी केंद्र सरकारच्या योजनेअंतर्गत शौचालय बांधणीचा संदेश देताना दिसली होती.



* ऍसिड हल्ला पीडित तरुणी फॅशनवीक मध्ये सहभागी
०१. अ‍ॅसिड हल्ला झालेल्या तरुणींना धैर्याचा संदेश देण्यासाठी न्यूयॉर्कमधील फॅशनवीकमध्ये अशाच एका हल्ल्यात चेहरा विद्रुप झालेल्या रेश्मा कुरेशी या १९ वर्षांच्या युवतीला सहभागी करण्यात आले होते. एफटीएल मोडा या फॅशन उत्पादन कंपनीने हा अभिनव उपक्रम राबवला.

०२. रेश्माने मोठा गाऊन घातला होता तो भारतीय डिझायनर अर्चना कोच्चर यांनी तयार केला होता. तिचे रॅम्पवर आगमन होताच चांगला प्रतिसाद मिळाला.

०३. कुरेशी हिच्यावर तिच्या दिराने २००४ मध्ये अ‍ॅसिड हल्ला केला होता. तिने त्यात धैर्य खचू दिले नाही तर उलट भारतातील अ‍ॅसिड हल्ला पीडितांसाठी ती धीराचा आवाज बनली. तिने यूटय़ूबवर मेक लव्ह नॉट स्कार्स या संस्थेमार्फत व्हिडिओ टाकल्या आहेत.

०४. तिने मुंबईतील तिच्या घरी चित्रीकरण केले असून ती मेक अप व ब्युटी टिप्स देते. महिलांविरोधातील गुन्ह्य़ांची चर्चाही तिने चित्रफितींमध्ये केली आहे.

*सामान्य नागरिक करू शकणार पद्मसाठी शिफारस*
०१. आता भारतातील सामान्य नागरिकही देशातील प्रतिष्ठित पद्म पुरस्कारासाठी अर्ज करू शकतील. या पुरस्कार वितरणात पारदर्शकता यावी व यासाठी होणाऱ्या लॉबिंगला रोखण्यासाठी केंद्र सरकारने हा निर्णय घेतला आहे.

०२. पुरस्कारासाठी अर्ज करतेवेळी आधार कार्ड सादर करण्याची मात्र सक्ती असल्याची माहिती गृहमंत्रालयाच्या प्रवक्त्याने दिली. आधार कार्डवरून संबंधित अर्जदाराची माहिती घेणे निवड समितीला सोपे जाणार आहे. यासाठी ऑनलाईन अर्ज करावा लागणार आहे.

०३. देशासाठी योगदान दिलेल्या अपरिचित नागरिकांचा सन्मान व्हावा यासाठी हा निर्णय घेण्यात आला आहे. हा पुरस्कार समाजातील एखाद्या वर्गापुरताच मर्यादित न राहता त्याची व्याप्ती वाढावी हा सरकारचा दृष्टीकोन असल्याचे त्यांनी सांगितले.

०४. विशेष म्हणजे या निर्णयामुळे नागरिकांना एखाद्या व्यक्तीलाही नामांकित करता येईल. या निर्णयामुळे देशातील अनेक अज्ञात असामान्य कर्तृत्व समाजासमोर येईल. त्यांच्या कार्याची माहिती देशाला होईल.

*पॅरालिम्पिकमध्ये भारताची दिमाखदार कामगिरी*
०१. भारताच्या मरियप्पन थांगवेलूने पुरुषांच्या उंच उडीत सुवर्णपदक जिंकून पॅरालिम्पिकमध्ये ऐतिहासिक कामगिरी केली. पॅरा ऑलिम्पिकमध्ये सुवर्णपदक मिळविणारा आजपर्यंतचा तो तिसरा भारतीय खेळाडू आहे.

०२. यापूर्वी मुरलीकांत पेटकर (१९७२- जलतरण) व देवेंद्र झाझरिया (२००४- भालाफेक) यांनी सुवर्णपदक जिंकले होते. प्रथमच एकाच क्रीडाप्रकारात भारताला सुवर्ण व कांस्य अशा दोन पदकांची कमाई झाली आहे. भारताचा शरदकुमार हादेखील याच क्रीडाप्रकारात सहभागी झाला होता. त्याने १.७७ मीटपर्यंत उडी मारली व सहावे स्थान मिळवले.

०३. भारताच्या संदीप व नरेंदर रणबीर यांना भालाफेकीत पदकाने हुलकावणी दिली. संदीपने ५४.३० मीटपर्यंत भालाफेक करीत चौथे स्थान घेतले. रणबीर याने ५३.७९ मीटपर्यंत भालाफेक केली व सहावा क्रमांक मिळविला.

*डॉ. तुलसीराम यांना 'राष्ट्रीय जैवविज्ञान पुरस्कार' जाहीर*
०१. डॉ. एच. व्ही. तुलसीराम. त्यांना प्रतिष्ठेचा ‘राष्ट्रीय जैवविज्ञान पुरस्कार’ जाहीर करण्यात आला आहे.

०२. सहा वर्षे अमेरिकेत संशोधन केल्यानंतर तेथील प्राध्यापक व स्वत:च्या कुटुंबीयांचा तेथेच राहण्याचा आग्रह डावलून केवळ देशाने आपल्यावर खर्च केला आहे, त्यामुळे त्याचे ऋण फेडण्याच्या उद्देशाने ते संशोधनासाठी भारतात परत आले. आज ते राष्ट्रीय रासायनिक संशोधन प्रयोगशाळेत कार्यरत असून ते तरुण संशोधकांना उत्तेजन देत आहेत.

०३. डॉ. तुलसीराम यांनी बंगळुरूच्या इंडियन इन्स्टिटय़ूट ऑफ सायन्स या संस्थेतून पीएच.डी. केली असून, आंतरराष्ट्रीय वैज्ञानिक नियतकालिकात त्यांचे पन्नासहून अधिक शोधनिबंध प्रसिद्ध झाले आहेत.

०४. त्यांना याआधी एनसीएल रिसर्च फाऊंडेशन व 'सायन्टिस्ट ऑफ द इयर २०१६' हे पुरस्कार मिळाले आहेत.

०४. आयसोप्रेनॉइड नामक कार्बनीय घटकाच्या जैव संश्लेषणासाठी डॉ. तुलसीराम यांनी दिलेल्या महत्त्वपूर्ण योगदानाकरिता या पुरस्कारासाठी निवड झाली आहे.

०५. त्यांचा संशोधक गट सध्या नैसर्गिक घटकांच्या रासायनिक आणि जैविक पैलूंचा अभ्यास करीत आहे. यामध्ये त्या घटकांचे विलगीकरण, त्यांचे गुणधर्म, जैविक क्रिया आणि रासायनिक व जैविक विकरांशी संबंधित बदल यांचा अभ्यास अंतर्भूत आहे.

०६. शिवाय पारंपरिक भारतीय औषधी वनस्पतींमधून आयसोप्रेनॉइडच्या जैवसंश्लेषण प्रक्रियेदरम्यान विशिष्ट जनुकीय गुणधर्माबद्दल माहिती संकलनासाठीदेखील त्यांचा समूह काम करीत आहे.

०७. यादरम्यान, सजीव शरीरात निर्माण होणाऱ्या द्रव्य परिवर्तनाच्या अभ्यासावर त्यांचा मुख्य भर असेल. या अभ्यासाचा उपयोग जैविकदृष्टय़ा महत्त्वाच्या घटकांच्या उत्पादनामध्ये अभिप्रेत आहे.

०८. जैव उत्प्रेरक, आयसोब्रेनॉइड पाथवेज या क्षेत्रात त्यांचे संशोधन असून ते नैसर्गिक उत्पादनांशी निगडित आहे. रासायनिक रचना वैविध्यपूर्ण असलेल्या नैसर्गिक पदार्थाचे जैविक संश्लेषण महत्त्वाचे असते, त्यामुळे त्यांच्यातील जैवरासायनिक क्रियांचा उलगडा होऊन नवीन विकरे व उत्प्रेरकांची कार्यपद्धती समजते.
०९. झेनोबायोटिक्स या शाखेत त्यांचे संशोधन असून भारतातील पारंपरिक औषधी वनस्पतींचे विश्लेषण त्यांनी केले आहे. त्यातून काही जैविक रेणूंचा शोध घेण्यात यश आले आहे.

१०. कुठल्याही नैसर्गिक उत्पादनाचे रसायनशास्त्र, जीवशास्त्र या दृष्टिकोनातून विश्लेषण केले तर त्यांच्या आयसोप्रेनॉइड जैवविश्लेषणात क्रियाशील असलेले घटक समजतात. यातून नवीन औषधे तयार करता येऊ शकतात.

११. जैव कार्बनी रसायनशास्त्रात त्यांचा २२ वर्षांचा अनुभव आहे. त्यांनी कारकीर्दीची सुरुवात पुण्यातील राष्ट्रीय रासायनिक प्रयोगशाळेतूनच केली. अमेरिकेत त्यांनी प्रा. सी. डेल. पोल्टर यांच्या नेतृत्वाखाली उटाह विद्यापीठात संशोधन केले. आयोवा विद्यापीठात त्यांना प्रा. ब्राइस प्लॅप यांचे मार्गदर्शन मिळाले.

१२. जैविक व व्यावसायिक दृष्टिकोनातून महत्त्वाचे रेणू तयार करण्यासाठी त्यांनी काही उत्प्रेरकांचा वापर केला; त्यात यीस्ट किंवा इतर काही उपकारक जिवाणूंचा समावेश आहे.