द्वितीय इंग्रज म्हैसूर युद्ध (१७८०-१७८४)
०१. पहिल्या म्हैसूर युद्धामुळे हैदर व इंग्रज यांच्यात मैत्रीचे नाते निर्माण झाले. पण ही मैत्री फार काळ टिकली नाही. याला काही गोष्टी कारणीभूत ठरल्या. पहिली गोष्ट १७७१ मध्ये मराठ्यांनी हैदरवर आक्रमण केले. तेव्हा इंग्रज हैदरच्या मदतीला आले नाहीत. त्यामुळे त्याला मराठ्यांकडून पराभव पत्करावा लागला.

०२. दुसरी गोष्ट इंग्रजांनी फ्रेंचांचे माहे हे बंदर जिंकून घेतले. १७७८ मध्ये अमेरिकन स्वातंत्र्ययुद्धात फ्रांस अमेरिकन वसाहतीच्या बाजूने युरोपियन आघाडीत ब्रिटिशांविरूद्ध सामील झाला. त्यामुळे ब्रिटिशांनी फ्रेंचांच्या भारतातील सर्व वसाहती ताब्यात घेतल्या. त्यापैकी एक माहे बंदर हैदरच्या अधिपत्याखाली होते.

०३. तोफा, बारूद, बंदुका इत्यादी युद्धसामग्रीसाठी हैदर फ्रेंचावर अवलंबून होता. ही सामग्री हैदरला मलबार किनाऱ्यावरील माहे बंदरातून मिळत होती. अशा स्थितीत इंग्रजांनी माहे जिंकून सरळ हैदरला आव्हान दिले होते. तरीही त्याने इंग्रजांशी संबंध तोडले नाहीत. पण जेव्हा मुंबईच्या कंपनीकडून हैदरने मागविलेले युद्ध सा.................. ...................... ....................... ...................... .................... http://www.mpscacademy.com/2015/10/blog-post.html

चौथे इंग्रज म्हैसूर युद्ध (१७९९)
०१. तिसऱ्या इंग्रज-म्हैसूर युद्धामुळे टिपूला त्याच्याजवळचा अर्धा प्रदेश गमवावा लागला होता. त्यामुळे त्याच्या उत्पन्नाचे मार्गही कमी झाले होते. श्रीरंगपट्टणमच्या तहाने त्याच्यावर लादलेली युद्धखंडणीची प्रचंड रक्कम त्याने प्रामाणिकपणे व नियमितपणे चुकती केली होती.त्याच्या ताब्यात जो प्रदेश शिल्लक उरला होता त्याच्या सरासरी वार्षिक महसूल उत्पन्नाच्या जवळजवळ तीनपट रक्कम खंडणी म्हणून त्याच्यावर लादण्यात आली होती.

०२. टिपूला देता येऊ नये इतकी मोठी ही रक्कम होती, तरीही ही देणी टिपूने फेडली. ही रक्कम वसूल करण्यासाठी टिपूला त्याच्या प्रजेवर १.६० कोटी रुपयांची लेव्ही (जबरदस्तीने वसूल करण्यात येणारा कर) लादावी लागली. उर्वरीत रक्कम त्याला त्याच्या तिजोरीतून (१.१० कोटी रुपये) आणि सैन्याकडून (०.६० कोटी रुपये) जबरदस्तीने वसूल करण्यात आलेल्या भेटवस्तू व नजराण्यातून भरावी लागली. याला ब्रिटिशांनी त्याच्यावर लादलेली जबरदस्त खंडणी कारणीभूत होती.

०३. तहाच्या अटी पूर्ण केल्यानंतर आणि स्वतःच्या दोन्ही अल्पवयीन मुलांची सुटका केल्यानंतर टिपूने संपूर्णपणे तटस्थतेच्या धोरणाचा अंगिकार केला. त्याने त्याची सगळी शक्ती युद्धामुळे झालेल्या नुकसानीची भरपाई करण्याकरीता वापरण्यास सुरुवात केली. टिपूने त्याच्या पायदळात नवीन सैनिकांना सामील करून त्यांना शिस्त व लष्करी प्रशिक्षणाचे धडे देण्यासाठी फ्रेंच लष्कराधिकारी नियुक्त केले. याच कालावधीत त्याने श्रीरंगपट्टणम या त्याच्या राजधानीला तटबंदी करण्यास प्रारंभ केला.

०४. १७९६ मध्ये म्हैसूरच्या वोडीयार राजाचा मृत्यू झाला. टिपुने राजाच्या अल्पवयीन मुलाला गादीवर बसविण्याच्या ऐवजी स्वतःलाच सुलतान म्हणून घोषित केले. पण राजाच्या मुलाला निवृत्तीवेतन सुरु ठेवले.


०५. टिपूने ब्रिटिशांविरोधात लढण्यासाठी मित्रपक्षांच्या शोधासाठी १७९६ मध्ये आपले दूत अरेबिया, कॉन्स्टॅन्टिनोपल आणि काबूल येथे पाठविले आणि मराठे व ब्रिटिश यांच्याविरूद्धच्या लढ्यासाठी त्यांची मदत मिळावी म्हणून प्रयत्न केले.

०६. टिपूने फ्रेंचांशी मैत्रीपूर्ण संबंध राखलेले होते. टिपूने त्यांना स्वतःच्या राज्यात व्यापार करण्याची पर.................. ................... .................. .................. ....................................... http://www.mpscacademy.com/2015/10/BRITISH-TIPU-WAR.html

भारतीय महिलांनी पटकावला आशियाई चॅम्पियन्स हॉकी करंडक
०१. सामन्याच्या अंतिम टप्प्यात निर्णायक गोल करत भारतीय महिलांनी आशियाई चॅम्पियन्स करंडक हॉकी स्पर्धेचे विजेतेपद पटकावले आहे. भारताने चीनला २-१ असे नमवत अंतिम फेरीत बाजी मारली.

०२. भारताने सिंगापूरमध्ये सुरू असलेल्या चौथ्या आशियाई चॅम्पियन्स करंडक हॉकी स्पर्धेचे अजिंक्यपद पटकावले.दीपिकाने निर्णायक गोल करत भारताला विजेतेपद पटकावून दिले.

०३. साखळीतील चीनविरुद्धचा ................ ............... .................. ................... ................. ......................... http://www.mpscacademy.com/2016/11/ca07nov2016.html

भाग - ३ मूलभूत हक्क ही भारतीय संविधानातील मुलभूत अधिकारांची सनद आहे. ही सनद भारतीयांना भारतीय नागरिक म्हणून त्यांचे आयुष्य शांतता व समानतेने व्यतीत करण्याचे नागरी अधिकार प्रदान करते. या अधिकारांचा भंग केल्यास न्यायालयाच्या विवेकानुसार भारतीय दंडविधान संहितेखाली शिक्षा होऊ शकते.

मुलभूत मानवी अधिकाराखाली भारतीय नागरिकाच्या व्यक्तिमत्वाच्या योग्य आणि मैत्रीपूर्ण प्रगतीसाठीचे हक्क अशी भारताच्या मुलभूत हक्कांची व्याख्या केली जाऊ शकते. हे हक्क संपूर्ण जगात वंश, जन्माचे ठिकाण, धर्म, जात, संप्रदाय, रंग, लिंग यात भेदभावाशिवाय सर्व नागरिकांना लागू आहेत.

काही बंधने वगळता हे अधिकार न्यायालयाद्वारे सर्व ठिकाणी लागू आहेत. इंग्लंडचे हक्कांविषयीचे विधेयक, अमेरिकन संयुक्त राज्यांचे हक्कांविषयीचे विधेयक, आणि फ्रान्सचे माणसाच्या ............... .................... ..................... .................. .................... ..................... http://www.mpscacademy.com/2016/02/funademental-rights.html

गुरूच्या ‘युरोपा’ या चंद्रावर पाण्याच्या वाफा
०१. गुरूच्या ‘युरोपा’ या चंद्रावर पाण्याच्या वाफा असल्याचे दिसून आले असून या चंद्रावर सूक्ष्मजीवसृष्टी असण्याची शक्यताही वर्तवण्यात आली आहे.

०२. नासाच्या हबल अवकाश दुर्बीणीच्या मदतीने हे संशोधन करण्यात आले आहे. अ‍ॅस्ट्रॉफिजिकल जर्नलमध्ये हे संशोधन प्रसिद्ध झाले असून युरोपाच्या संशोधनासाठी जर यान पाठवले तर तेथील काही मैलांच्या प्रदेशातील बर्फाचे उत्खनन न करताही महासागराचे निरीक्षण करता येईल.

०३. गुरूच्या ६७ चंद्रांपैकी युरोपा हा सर्वात मोठा चंद्र असून २०१३ च्या अखेरीस तेथे पाण्याच्या वाफा हबल दुर्बीणीला दिसून आल्या होत्या. वैज्ञानिक जगतात हा उत्कंठावर्धक शोध मानला जात आहे. पाण्याच्या वाफा २०० कि.मी. उंचीवर जातात. त्यामुळे तेथे पाऊसही पडतो.

०४. युरोपा चंद्राभोवती पातळ वातावरण असून त्यात गुरूचा प्रकाश रोखण्याची क्षमता आहे. त्यामुळे सावलीसारखे दृश्य दिसते. युरोपा गुरूसमोरून तीन वेळा तरी जा....................... .......................... ......................... ........................ ............................. http://www.mpscacademy.com/2016/11/ca13nov2016.html

* भारताच्या राज्यघटनेत कलम ३६ ते कलम ५१ मध्ये राज्य धोरणांची मार्गदर्शक तत्वे देण्यात आली आहेत.
* डॉ. आंबेडकर यांच्या मते ही तत्वे घटनेची नाविन्यपूर्ण वैशिष्ट्ये आहेत.
* ही तत्वे न्यायप्रविष्ठ नाहीत. सरकारने त्यांचे पालन न केल्यास न्यायालयात त्यांच्याविरुद्ध दाद मागता येत नाही.

कलम ३६ : व्याख्या .
या भागात संदर्भानुसार अन्यथा आवश्यक नसेल तर , " राज्य " या शब्दाला भाग तीन मध्ये असलेलाच अर्थ आहे .

कलम ३७ : या भागात अंतर्भूत असलेली तत्त्वे लागू करणे .
या भागात अंतर्भूत असलेल्या तरतुदी कोणत्याही न्यायालयाकरवी अंमलबजावणीयोग्य असणार नाहीत , पण तरीसुद्धा त्यात घालून दिलेली तत्त्वे देशाच्या शासन व्यवहा..................... .............................. ......................... ......................... http://www.mpscacademy.com/2016/02/directive-principles-in-indian-constitution.html

न्यूझीलंडला भूकंपाचा धक्का
०१. न्यूझीलंडला रविवारी ७.८ रिश्टर स्केल भूकंपाचा धक्का बसला असून अमेरिकेच्या भूवैज्ञानिक संस्थेने त्सुनामीचा इशारा दिला आहे. त्यामुळे न्यूझीलंडच्या काही भागांतील वीज आणि भ्रमणध्वनी सेवा खंडित झाली आहे.

०२. ख्राईस्टचर्चपासून ९० किमी अंतरावरील भागाला या भूकंपामुळे तडाखा बसला आहे. पाच वर्षांपूर्वी फेब्रुवारी २०११ मध्ये न्यूझीलंडला ६.३ रिश्टर स्केलचा भूकंपाचा धक्का बसला होता. त्यात १८५ जणांचा मृत्यू झाला होता.

०३.रविवारी झालेल्या भूकंपाची तीव्र................. .................. ................... .................. ................... http://www.mpscacademy.com/2016/11/ca15nov2016.html

कायद्याच्या प्रवास
०१. एकोणिसाव्या शतकाच्या शेवटी, भारतीय विचारवंत जेव्हा ‘भारतातल्या शिक्षणाचा विचार’ करायला लागले तेव्हापासून ही जबाबदारी सरकारनेच घ्यायला हवी असं आग्रहानं पुनः पुन्हा मांडलं गेलं. महात्मा ज्योतिबा फुले, गोपाळ कृष्ण गोखले, नंतर आंबेडकर आणि गांधीजी सर्वांनीच वंचितांच्या शिक्षणाची जबाबदारी सरकारनं घ्यायला हवी ही मागणी केली. बडोदा राजे सयाजीराव आणि कोल्हापूर संस्थानात शाहू महाराजांनी आपापल्या राज्यात प्राथमिक शिक्षण सक्तीचे व मोफत करण्याचे प्रयत्नही केले.

०२. भारत स्वतंत्र झाल्यावर तरी ह्या मुद्याला महत्त्व मिळेल अशी आशा होती. परंतु तसे झाले नाही. भारतीय घटनेत ‘घटनेची अंमलबजावणी झाल्यावर दहा वर्षात शासनाने सर्व बालकांना १४ वर्षे पूर्ण होईपर्यंत सक्तीच्या व मोफत शिक्ष.............. ...................... ...................... ........................ http://www.mpscacademy.com/2016/02/free-and-compulsary-education-in-india.html

अंटार्क्टिकावरील उल्कापाषाणांचा शोध पुन्हा सुरू
०१. नासाने अंटार्क्टिकावरील उल्कापाषाणांचा शोध पुन्हा सुरू केला असून त्यामुळे सौरमालेतील पूर्वीच्या निर्माण घटकांचा अभ्यास शक्य होणार आहे. मंगळ व चंद्र यांच्याबाबतच्या अनेक प्रश्नांना यातून उत्तरे मिळणार आहेत.

०२. नासाच्या नॅशनल सायन्स फाउंडेशन व स्मिथसॉनियन इन्स्टिटय़ूशन या संस्थांनी अलीकडेच अंटार्क्टिकातील उल्कापाषाणांचे संशोधन करण्याचा भागीदारी करार केला असून त्याला अंटार्क्टिक सर्च फॉर मीटिऑराइट्स प्रोग्रॅम असे नाव देण्यात आले आहे. नवीन करारावर स्वाक्षऱ्या करण्यात आल्यामुळे आता १९८० च्या जुन्या कराराची जागा नवीन करार घेणार आहे.

०३. अमेरिकेने अंटार्क्टिकातील उल्कापाषाणांचा अभ्यास १९७६ मध्ये अ‍ॅन्समेट या कार्यक्रमात सुरू केला. त्यात २३ हजार उल्कापाषाण जमवण्यात आले व नंतर हे नमुना उल्कापाषाण संख्यने वाढत गेले.

०४. चंद्र, मंगळ, लघुग्रह यांचा अभ्यास यातून शक्य होणार आहे. पहिले उल्कापाषाण शोधले गेले ते चंद्र व.............. ...................... .................. ................. ................... ................... .http://www.mpscacademy.com/2016/11/ca16And17nov2016.html

०१. भारतीय निवडणूक आयोग ही भारतातील स्वायत्त, कायमस्वरूपी घटनात्मक अधिकार असलेली संस्था आहे. भारतातील लोकसभा, विधानसभेसह सर्व निवडणुका पारदर्शकतेने घेण्याची जबाबदारी या संस्थेवर आहे.

०२. २५ जानेवारी १९५० रोजी भारतीय निवडणूक आयोगाची स्थापना झाली. तेव्हापासून दर पाच वर्षांनी किंवा त्याआधी लोकशाही प्रक्रियेनुसार निवडणूक आयोगाच्या देखरेखीखाली भारतात निवडणुका होत आहेत. संसदीय, राज्य विधानसभा आणि राष्ट्रपतीपदाची निवडणूक निवडणूक आयोगाची देखरेख आणि नियंत्रणाखाली पार पडते.

०३. भारतीय संविधानाच्या कलम ३२४ अनुसार तिची स्थापना होते व तीन निवडणूक आयुक्त हे निवडणूक आयोगाचे सर्वात महत्त्वपूर्ण स्तंभ असतात. भारतीय निवडणूक आयुक्तांची नेमणूक राष्ट्रपती करतात व त्यांना पदावरून हटवणे अवघड असते. भारतीय संसद एखाद्या सर्वोच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीप्रमाणेच महाभियोग प्रक्रियेद्वारेच निवडणूक आयुक्तांना हटवू शकते.

०४. १९८८पर्यंत मुख्य निवडणूक आयुक्त निवडणूक आयोगाचे सर्वेसर्वा होते. मात्र १६ ऑक्टोंबर १९८९ मध्ये केंद्र सरकारने पेरीशास्त्री यांच्या कार्यकाळात निवडणूक आयोग बहुसदस्यीय करण्याच्या दिशेने पहिले पाऊल उचलताना दोन अतिरिक्त नि....................... .......................... ......................... ......................... ...................... http://www.mpscacademy.com/2016/02/election-commision-of-india.html

०१. भारताचे पहिले निवडणूक आयुक्त – सुकुमार सेन (२१ मार्च १९५० ते १९ डिसेंबर १९५८)
सुकुमार सेन हे भारताचे पहिले निवडणूक आयुक्त होते. त्यांच्या नेतृत्वाखाली भारतीय निवडणूक आयोगाने स्वतंत्र भारताच्या इतिहासातील पहिल्या दोन निवडणुका (१९५२ आणि १९५७) यशस्वीपणे घेऊन दाखवल्या. त्यांनी नेपाळ आणि सुदानमध्येही पहिले निवडणूक आयुक्त म्हणून काम पाहिले. १९२१ मध्ये ते भारतीय नागरी सेवेत (ICS) दाखल झाले. १९४७मध्ये त्यांचा पश्चिम बंगालच्या मुख्य सचिवपदी निवड झाली. त्यानंतर भारताच्या मुख्य निवडणूक आयुक्तपदी त्यांची निवड झाली. सुकुमार सेन यांनी बरद्वान विद्यापीठाचे कुलगुरू म्हणूनही काही दिवस काम पाहिले होते. इतिहास अभ्यासक राम चंद्र गुहा यांच्या मते सेन हे भारतीय लोकशाहीचे ‘सुप्त-..................... ............... ...................... .................. .................... .................... http://www.mpscacademy.com/2016/02/chief-election-commisioners-of-india.html

आयएनएस चेन्नई'ला नौदलाचे पहिले कवच!
०१. गेल्या काही वर्षांत संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्थेमध्ये (डीआरडीओ)भारतीय नौदलाच्या युद्धनौकांना शत्रूपासून रोखणारे 'कवच' प्राप्त करून देणारे संशोधन सुरू होते.

०२. या 'कवचा'चे सर्व पहिले प्रयोग 'आयएनएस चेन्नई' या विनाशिकेवर करण्यात आले. त्याच्या सर्व चाचण्या यशस्वी झाल्यानंतर सर्वात पहिले 'कवच'ही आता याच युद्धनौकेवर चढविण्यात आले आहे. आता यापुढे नौदलात दाखल होणाऱ्या सर्व युद्धनौकांनाही 'कवच'प्राप्ती होईल.

०३. शत्रूच्या युद्धनौका अथवा हवाई टेहळणीदरम्यान भारतीय युद्धनौका आढळल्यानंतर त्यांनी क्षेपणास्त्र डागल्यास युद्धनौकेचा हमखास बचाव करणारे क्षेपणास्त्रविरोधी क्षेपणास्त्र वापरण्याखेरीज दुसरा पर्याय आजवर नौदलाकडे उपलब्ध नव्हता.

०४. म्हणूनच गेली काही वर्षे 'डीआरडीओ'तर्फे शत्रूच्या क्षेपणास्त्राला चकवा देणाऱ्या 'कवच' या नव्या चकवायंत्रणेची निर्मिती सुरू होती.

०५. शत्रूचे क्षेपणास्त्र येते आहे, हे लक्षात येताच 'कवचा'मधून एक विशिष्ट आभासी असे काही डागले जाते की, त्यामुळे युद्धनौकेपासून दूर अंतरावर एक मोठी युद्धनौकाच अस............................. ............................... ........................... ........................... ............................ http://www.mpscacademy.com/2016/11/ca18-19Nov2016.html

जागतिक महत्वाचे दिन
०४ फेब्रुवारी - जागतिक कैन्सर दिवस
१३ फेब्रुवारी - जागतिक रेडियो दिवस
२० फेब्रुवारी - जागतिक सामाजिक न्याय दिवस
२१ फेब्रुवारी - आंतरराष्ट्रीय मातृभाषा दिवस

०३ मार्च - जागतिक वन्यजीव दिवस
०८ मार्च - आंतरराष्ट्रीय महिला दिन
२१ मार्च - आंतरराष्ट्रीय वांशिक भेदभाव निर्मुलन दिवस
२१ मार्च - जागतिक कविता दिवस
२१ मार्च - आंतरराष्ट्रीय वन दिवस
२२ मार्च - जागतिक जल दिवस
२४ मार्च - जागतिक क्षयरोग दिन

७ एप्रिल - जागतिक आरोग्य दिन
२२ एप्रिल - आंतरराष्ट्रीय माता पृथ्वी दिवस
२३ एप्रिल - इंग्रजी भाषा दिन
२५ एप्रिल - जागतिक मलेरिया दिवस

०३ मे - जागतिक पत्रकार स्वातंत्र्यता दिवस
१५ मे - जागतिक कुटुंब दिन
२२ मे - आंतरराष्ट्रीय जैवविविधता दिवस
३१ मे - जागतिक तंबाखूविरोधी दिन

१ जून - वैश्विक पालक दिन
५ जून - जागतिक पर्यावरण दिन
८ जून - जागतिक महासागर दिन
१२ जून - जागतिक बालकामगार विरोधी दिन
१४ जून - जागतिक रक्तदाता दिवस
१९ जून - आंतरराष्ट्रीय लैंगिक हिंसाचार विरोधी दिन
२० जून - आंतरराष्ट्रीय निर्वासित दिवस
२१ जून - आंतरराष्ट्रीय योगा दिन
२३ जून - आंतरराष्ट्रीय विधवा दिवस

११ जुलै - जागतिक लोकसंख्या दिन
१५ जुलै - जागतिक युवक कौशल्य दिन
१८ जुलै - नेल्सन मंडेला आंतरराष्ट्रीय दिवस

१२ ऑगस्ट - आंतरराष्ट्रीय युवक दिन
१९ ऑगस्ट - जागतिक मानवता दिन
२९ ऑगस्ट - जागतिक आण्विक चाचणी विरोधी दिवस

८ सप्टेंबर - आंतरराष्ट्रीय साक्षरता दिन
१५ सप्टेंबर - आंतरराष्ट्रीय लोकशाही दिन
१६ सप्टेंबर - आंतरराष्ट्रीय ओझोन थर संरक्षण दिवस
२१ सप्टेंबर - आंतरराष्ट्रीय शांती दिन
२७ सप्टेंबर - जागतिक पर्यटन दिवस

१ ऑक्टोबर - जागतिक वृद्ध दिन
२ ऑक्टोबर - आंतरराष्ट्रीय अहिंसा दिन
३ ऑक्टोबर - जागतिक आवास दिन
५ ऑक्टोबर - जागतिक शिक्षक दिन
९ ऑक्टोबर - जागतिक डाक दिन
१० ऑक्टोबर - जागतिक मानसिक आरोग्य दिन
११ ऑक्टोबर - आंतरराष्ट्रीय कुमारी दिन
१५ ऑक्टोबर - आंतरराष्ट्रीय ग्रामीण महिला दिवस
१६ ऑक्टोबर - जागतिक अन्न दिन
१७ ऑक्टोबर - जागतिक गरिबी निर्मुलन दिवस
२४ ऑक्टोबर - संयुक्त राष्ट्र दिवस
३१ ऑक्टोबर - जागतिक शहर दिन

५ नोव्हेंबर - जागतिक त्सुनामी जागृती दिवस
१० नोव्हेंबर - जागतिक विज्ञान दिन
१४ नोव्हेंबर - जागतिक मधुमेह दिन
१६ नोव्हेंबर - जागतिक सहिष्णुता दिवस
१७ नोव्हेंबर - जागतिक तत्वज्ञान दिवस
२० नोव्हेंबर - विश्व बालक दिन
२१ नोव्हेंबर - जागतिक दूरदर्शन दिवस
२५ नोव्हेंबर - आंतरराष्ट्रीय महिला अत्याचार निर्मुलन दिवस
२९ नोव्हेंबर - आंतरराष्ट्रीय पैलेस्टीनी जनता समर्थन दिवस

०१ डिसेंबर - जागतिक एड्स दिवस
०२ डिसेंबर - जागतिक गुलामगिरी विरोधी दिन
०२ डिसेंबर - संगणक साक्षरता दिन
०५ डिसेंबर - जागतिक माती दिवस
०९ डिसेंबर - आंतरराष्ट्रीय भ्रष्टाचार विरोधी दिन
१० डिसेंबर - मानवी हक्क दिवस
११ डिसेंबर - आंतरराष्ट्रीय पर्वत दिवस
१८ डिसेंबर - आंतरराष्ट्रीय स्थलांतरित दिवस
२० डिसेंबर - आंतरराष्ट्रीय मानव एकता दिवस

२४ ते ३० एप्रिल - जागतिक रोगप्रतिकारक क्षमता सप्ताह

भारतातील महत्वाचे दिवस

०९ जानेवारी - अनिवासी भारतीय दिन
११ जानेवारी - लालबहासूर शास्त्री पुण्यतिथी
१२ जानेवारी - राष्ट्रीय युवक दिन (स्वामी विवेकानंद जयंती)
१५ जानेवारी - सैन्य दिवस
२३ जानेवारी - नेताजी सुभाष चंद्र बोस जयंती
२५ जानेवारी - भारतीय पर्यटन दिवस
२५ जानेवारी - भारतीय मतदार दिवस
२६ जानेवारी - प्रजासत्ताक दिन
२८ जानेवारी - लाला लजपत राय जयंती
३० जानेवारी - हुतात्मा दिन, सर्वोदय दिन (महात्मा गांधी पुण्यतिथी)

१३ फेब्रुवारी - सरोजिनी नायडू जयंती
२४ फेब्रुवारी - केंद्रीय अबकारी दिन
२८ फेब्रुवारी - राष्ट्रीय विज्ञान दिन

३ मार्च - राष्ट्रीय संरक्षण दिन
४ मार्च - राष्ट्रीय सुरक्षा दिन
१६ मार्च - राष्ट्रीय लसीकरण दिन

५ एप्रिल - राष्ट्रीय समुद्र दिन
१३ एप्रिल - जालियनवाला बाग हत्याकांड स्मृती दिन
१४ एप्रिल - डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर जयंती
२१ एप्रिल - नागरी सेवा दिवस

१ मे - महाराष्ट्र दिन
१ मे - कामगार दिन
४ मे - खाण कामगार दिवस
११ मे - राष्ट्रीय तंत्रज्ञान दिवस
२१ मे - राष्ट्रीय दहशतवाद विरोधी दिन
२४ मे - राष्ट्रकुल दिन

२१ जून - आंतरराष्ट्रीय योगा दिवस

२६ जुलै - कारगील विजय दिवस

०९ ऑगस्ट - क्रांती दिन (छोडो भारत चळवळ दिन)
१५ ऑगस्ट - स्वातंत्र्य दिन
२० ऑगस्ट - राष्ट्रीय सदभावना दिवस ( राजीव गांधी जयंती)
२९ ऑगस्ट - राष्ट्रीय क्रीडा दिवस

५ सप्टेंबर - राष्ट्रीय शिक्षक दिन
१४ सप्टेंबर - राष्ट्रीय हिंदी दिवस
२५ सप्टेंबर - सामाजिक न्याय दिन

०२ ऑक्टोबर - गांधी जयंती
८ ऑक्टोबर - राष्ट्रीय वायू दल दिवस
१० ऑक्टोबर - राष्ट्रीय पोस्ट ऑफिस दिवस
२१ ऑक्टोबर - राष्ट्रीय पोलिस दिन
३१ ऑक्टोबर - राष्ट्रीय एकीकरण दिवस

७ नोव्हेंबर - राष्ट्रीय अर्भक संरक्षण दिन
१० नोव्हेंबर - वाहतूक दिवस
१४ नोव्हेंबर - राष्ट्रीय बाल दिन (नेहरू जयंती)
२६ नोव्हेंबर - राष्ट्रीय कायदा दिवस
३० नोव्हेंबर - राष्ट्रीय ध्वज दिन

४ डिसेंबर - राष्ट्रीय नौदल दिन
७ डिसेंबर - राष्ट्रीय सैन्य दल ध्वज दिन
९ डिसेंबर - राष्ट्रीय कुमारी दिन
१४ डिसेंबर - राष्ट्रीय उर्जा संवर्धन दिन
१८ डिसेंबर - राष्ट्रीय स्थलांतरित दिन
१९ डिसेंबर - गोवा मुक्तीसंग्राम दिन
२३ डिसेंबर - शेतकरी दिवस

पी.व्ही.सिंधूला चायना खुल्या बॅडमिंटन स्पर्धेचे विजेतेपद
०१. ऑलिम्पिक रौप्यपदक विजेत्या भारताच्या पी. व्ही. सिंधूने चायना खुल्या बॅडमिंटन स्पर्धेचे विजेते पद पटकावले आहे. सिंधूने चीनच्या सून यू हिचा पराभव करून आपले पहिलेवहिले सुपरसीरिज विजेतेपद साजरे केले आहे.

०२. सिंधूची ही कामगिरी ऐतिहासिक ठरली आहे. गेल्या ३० वर्षांमध्ये आजवर केवळ तीन चीन व्यतिरिक्त बॅडमिंटनपटूंनी ही स्पर्धा जिंकली होती. यात दोन भारतीय महिला बॅडमिंटनपटूंचा समावेश आहे. याआधी ही स्पर्धा जिंकण्याचा पराक्रम सायना नेहवाल हिने केला होता.

०३. पी.व्ही.सिंधूची ही कामगिरी तिच्या आगामी स्पर्धांसाठी खूप मोलाची ठरणार आहे. कारण, या स्पर्धेआधी पी.व्ही. सिंधूला डेन्मार्कपाठोपाठ फ्रान्स सुपर सीरिज स्पर्धेत दुसऱ्याच फेरीत पराभवाला सामोरे जावे लागले होते.

०४. त्यानंतर आता चायना सुपरसी.................. ...................... .................... ................... ..................... http://www.mpscacademy.com/2016/11/ca21nov2016.html

रामोशांचा उठाव
०१. सासवडच्या सत्तू नाईकच्या नेतृत्वाखाली सर्वप्रथम रामोशी समाज एकत्रित आला. सत्तू नाईक, साताऱ्याचा चित्तूरसिंग नाईक व पुरंदरचा उमाजी नाईक हे रामोशांचे प्रमुख नेते होते. पुण्याच्या आग्नेय भागात रामोशांची जास्त दहशत होती.

०२. सत्तू नाईकच्या नेतृत्वाखाली उमाजी नाईक व त्याचा भाऊ अमृता नाईक यांनी पुण्याजवळ भांबूर्ड्याचा लष्करी खजिना १९२४-२५ साली लुटला. पुण्यातून रामोशांच्या हकालपट्टीसाठी ब्रिटिशांनी जवाहरसिंग रामोशी यास सासवडचा अंमलदार बनविले. पण उमाजी व सत्तू नाईकाने जवाहरसिंग व त्याच्या मुलाच्या मुसक्या आवळल्याने त्याने इंग्रजांची नोकरी सोडून दिली.

०३. सत्तू नाईकनंतर रामोशांचे नेतृत्व उमाजी नाईककडे आले. भूजाजी, येसाजी, कृष्णाजी व अमृता हे उमाजीचे विश्वासू साथीदार होते. उमाजी स्वतःला राजे म्हणवून घेत असे. पुण्या.................... ....................... ..................... ...................... ....................... http://www.mpscacademy.com/2016/02/revolt-against-british-before-1857.html

गौंड जमातीतील उठाव
०१. १८१७-१८ च्या काळात नागपूरचे राजे अप्पासाहेब भोसले यांनी गौंड या आदिवासी जमातीच्या प्रमुखांच्या मदतीने इंग्रजांविरुद्ध उठाव केला. बेतूर येथे इंग्रजी फौजेचा त्यांनी पराभव केला. भोसलेंनी रणजीतसिंहासह अनेक हिंदी संस्थानिकांचे मन वळवून इंग्रंजांच्या विरुद्ध उठाव करण्याचा प्रयत्न केला पण त्यांना यश आले नाही. शेवटी त्यांना इंग्रजांकडून पराभव पत्करावा लागला. १८४० मध्ये भोसलेंचा जोधपुर येथे मृत्यू झाला. ·



हटकरांचा उठाव
०१. मराठवाड्यात नांदेड जिल्ह्यात हंसाजी नाईक हटकर यांचे छोटेसे राज्य होते. नोव्हाचा किल्ला हंसाजीचा प्रमुख आधार होता. त्यावेळी मराठवाडा हा इंग्रजांचा मांडलिक निजामच्या ताब्यात होता. हंसाजीने १८१९-२० मध्ये निजाम व इंग्रजांच्या विरुद्ध उठाव केला.

०२. मेजर पिटसन, कॅप्टन इव्हान्स ................... ..................... .............. ................ ................. .................. http://www.mpscacademy.com/2016/02/1857-revolt-in-maharashtra.html

साताऱ्याचा उठाव
०१. साताऱ्याचे राजे छत्रपती प्रतापसिंह यांनी दत्तक घेतलेल्या शाहूस कंपनीने मान्यता दिली नव्हती. रंगो बापुजी गुप्ते हे राजांचे वकील न्याय मागण्यासाठी १८४७ मध्ये इंग्लंडला गेले. पण काहीही फायदा न झाल्याने १८५३ मध्ये भारतात परतले. याच गुप्तेंनी १८५६ मध्ये इंग्रजांविरुद्ध उठाव करण्याची योजना आखली.

०२. या कटात गुप्तेसोबत त्यांचा पुत्र सीताराम, मेहुणा केशव निंबाळकर, रामोशांचा पुढारी सत्तू रामोशी, मांगांचा पुढारी नबीया येरीया मांग व यलमा मांग इत्यादी होते. त्यासोबतच गुप्तेंनी गेंडा महाल रेजिमेंट, मोग्लाय स्वार पलटण, रेग्युलर इंफ्रन्ट्री यांकडून उठावास विरोध होणार नाही याची आश्वासने घेतली.

०३. गुप्तेंनी नारायण पावसकर सोनारास तोफगोळे बनविण्याची जबाबदारी दिली. सोनाराने वाळवा येथील अप्पा ऐतवडेकर याच्यावर ८०० तोफगोळे बनविण्याची जबाबदारी सोपविली. केशवकडे महाबळेश्वर येथील तर गुप्तेकडे साताऱ्यातील खजिना लुटण्याची जबाबदारी होती. शिवराम कुलकर्णी हा या कटाचा प्राण होता. सीताराम हा या सर्व गोष्टींवर देखरेख करत होता. मात्र आतीलच काही फितुरांनी या कटाची माहिती इंग्रजांना दिली.

०४. नाझर कोर्टातील शिपाई मानसिंग या कटात सामील होता. हे कळताच इंग्रजांनी त्यास १२ जून १८५७ रोजी गोळी मारून ठार केले. सरकारने अप्पा ऐतवडेकर व दाजी कबाडे याला पकडले. त्यांनी भीतीपोटी सर्व माहिती सांगितली. २० जून १८५७ रोजी................... ................ ............... ............... .............. .................... http://www.mpscacademy.com/2016/02/1857revoltinmaharashtra.html

देशातील द्रुतगती महामार्गावर उतरली लढाऊ विमाने
०१. देशातील सर्वात मोठ्या आगरा-लखनऊ द्रुतगती महामार्गावर हवाई दलाच्या मिराज २००० चे प्रात्यक्षिक पाहायला मिळाले. उत्तरप्रदेशमधील नव्या महामार्गच्या लोकार्पण सोहळ्यापूर्वी लढाऊ विमाने महामार्गावर उतरुन पुन्हा उड्डाण करताना दिसली.

०२. या महामार्गावरील बांगरमऊ आणि गंज-मुरादाबाद दरम्यान तीन किलोमीटरच्या पट्टा हा हवाई दलाच्या लढाऊ विमानांच्या उड्डाण आणि लॅडिगसाठी निवडण्यात आला आहे. हवाई दलातील कोणकोणती विमाने या ठिकाणाहून उड्डाण करतील याबाबत अद्याप कोणतीही सविस्तर माहिती उपलब्ध नाही.

०३. देशातील सर्वात मोठ्या महामार्गासाठी १५ हजार कोटी इतका खर्च करण्यात आला असून या महामार्गाचे काम २३ महिन्यामध्ये पूर्ण करुन कमी कालावधीत हा महामार्ग उभारला असल्याचा दावा उत्तरप्रदेश सरकारने केला आहे.

०४. आगरा ते लखनऊ या दोन शहरांना जोडणाऱ्या महामार्ग फिरोजाबाद -मैनपूरी- इटावा- ओरिया- कन्नोज -हरदोई- कानपूर -उन्नाव या शहरातून लखनऊ ला जोडला जाईल. या महामार्गामुळे आगरा -लखनऊ या दोन शहराच्या दरम्यानचे ३.................. .................... ................... ............... .................. .................... http://www.mpscacademy.com/2016/11/ca23Nov2016.html

जन्म : २ ऑक्टोबर १८६९ (पोरबंदर, गुजरात)
मृत्यू : ३० जानेवारी १९४८


वैयक्तिक जीवन
०१. गांधीजींच्या वडिलांचे नाव करमचंद आणि आईचे नाव पुतळीबाई होते. करमचंद गांधी तत्कालीन काठेवाड प्रांतातील पोरबंदरमध्ये दिवाण होते. त्यांच्या आजोबांचे नाव उत्तमचंद गांधी असे होते. त्यांना उत्ता गांधी असेदेखील म्हणत. पुतळीबाई या करमचंद यांच्या चौथ्या पत्नी होत्या.

०२. गांधीजीचे शिक्षण पोरबंदर व राजकोट येथील प्राथमिक शाळेत व माध्यमिक शाळेत झाले. १८८३ मध्ये वयाच्या तेराव्या वर्षी त्यांचा कस्तुरबा माखनजी यांच्या बरोबर बालविवाह झाला. पण त्या काळातील रिवाजानुसार कस्तुरबा बहुतांश काळ त्यांच्या वडिलांच्या घरीच होत्या. कस्तुरबा यांना प्रेमाने बा असे म्हटले जाई. या प्रक्रियेत गांधींना शालेय शिक्षणाचे एक वर्ष गमवावे लागले.

०३. १८८५ मध्ये गांधीजींचे वडील करमचंद गांधींचा स्वर्गवास झाला. त्याचवर्षी नंतर गांधीजींना पहिले अपत्य झाले, पण ते खूप कमी काळ जगले. त्यावेळेस गांधीजी १५ वर्षाचे होते. पुढे गांधीजी आणि कस्तुरबा यांना अजून चार मुले झाली- १८८८ मध्ये हरीलाल, १८९२ मध्ये मणिलाल, १८९७ मध्ये रामदास आणि १९०० मध्ये देवदास.

०४. १८८७ साली ते मैट्रिकची परीक्षा उत्तीर्ण झाले. शालेय शिक्षण संपवून वयाच्या एकोणिसाव्या वर्षी सप्टेंबर १८८८ मध्ये ते इंग्लंडमध्ये लंडनला युनिव्हर्सिटी कॉलेज, येथे वकिलीचे ................. ................... .................. ................. .................. ..................... http://www.mpscacademy.com/2016/02/mahatma-mohandas-karamchand-gandhi.html

स्वराज्य आणि मिठाचा सत्याग्रह
०१. १९२० च्या दशकाचा मोठा काळ गांधीजी प्रत्यक्ष राजकारणापासून दूर राहिले. राजकारणाच्या पटावर ते १९२८ मध्ये परत आले. एक वर्ष आधी ब्रिटिश सरकारने संविधानात सुधारणा करण्यासाठी सर जॉन सायमन यांच्या अध्यक्षतेखाली एक समिती स्थापन केली होती. या समितीमध्ये एकपण भारतीय सदस्य नव्हता. या कारणाने भारतीय पक्षांनी या समितीवर बहिष्कार टाकला.

०२. गांधीजींनी १९२८ च्या कलकत्ता येथील काँग्रेसच्या अधिवेशनात एक ठराव पास केला. त्याद्वारे ब्रिटिश सरकारकडे भारताला सार्वभौम दर्जा देण्याची मागणी करण्यात आली व ही मागणी मंजूर न केल्यास परत पूर्ण स्वराज्यासाठी असहकार चळवळ सुरू करण्यात येईल असे बजावण्यात आले.

०३. पक्षातील सुभाषचंद्र बोस, जवाहरलाल नेहरू यांच्यासारख्या तरुण नेत्यांची मागणी तात्काळ स्वराज्याची होती. पण गांधीजींनी ब्रिटिश सरकारला उत्तरासाठी एका वर्षाचा अवधी दिला. पण ब्रिटिश सरकारने काही उत्तर दिले नाही.

०४. ३१ डिसेंबर १९२९ मध्ये लाहोर अधिवेशनात भारताचा ध्वज फडकवण्यात आला. हा दिवस................... ..................... ................. ................. ............... .................. ................ http://www.mpscacademy.com/2016/04/blog-post.html