युरोपियनांचे भारतात आगमन
०१. वास्को-द-गामाचे कालिकत बंदरातील पहिले पाऊल म्हणजेच युरोपियनांच्या व्यापाराला झालेली सुरुवात म्हणावी लागेल. सर्वप्रथम व्यापाराच्या निमित्ताने पोर्तुगीज आले. त्यानंतर त्यांच्या पाठोपाठ डच, इंग्रज, फ्रेच, इ. व्यापारी आले व ते भारतात व्यापार करु लागले. या व्यापारातून त्यांच्यात सत्ता स्पर्धेला सुरुवात झाली. त्यात अंतिम विजय इंग्रजांना मिळाला व ते सत्तास्पर्धेत यशस्वी झाले.
०२. पूर्वी भारतातील माल इराणचे आखात - कॉन्स्टॅटिनोपल (इस्तंबूल) - इटली या खुष्कीच्या मार्गाने युरोपियन देशात पाठवला जात असे. परंतु १४५३ मध्ये तुर्कानी कॉन्स्टॅटिनोपल हे शहर जिंकुन घेतल्यामुळे युरोपियनांचा भारताशी चालणारा व्यापारच बंद झाला. कारण तुर्कानी युरोपियन व्यापाऱ्यांचा मार्गच अडवून धरला.
०३. भारताशी सुरु असलेला व्यापार असा अचानक बंद पडल्यामुळे नेहमी लागणारा व भारतातून येणारा माल दुसऱ्या राष्ट्रांमध्ये मिळणे अशक्य होते. या गरजेतूनच युरोपियन व्यापारी व राज्यकर्ते भारताचा शोध समुद्रमार्गे लागतो का याचा प्रयत्न करु लागले.
०४. या गरजेतूनच स्पॅनिश रा................. .................... .................. ............... ........... . http://www.mpscacademy.com/2015/10/establishment-of-british-rule-in-india.html
०१. वास्को-द-गामाचे कालिकत बंदरातील पहिले पाऊल म्हणजेच युरोपियनांच्या व्यापाराला झालेली सुरुवात म्हणावी लागेल. सर्वप्रथम व्यापाराच्या निमित्ताने पोर्तुगीज आले. त्यानंतर त्यांच्या पाठोपाठ डच, इंग्रज, फ्रेच, इ. व्यापारी आले व ते भारतात व्यापार करु लागले. या व्यापारातून त्यांच्यात सत्ता स्पर्धेला सुरुवात झाली. त्यात अंतिम विजय इंग्रजांना मिळाला व ते सत्तास्पर्धेत यशस्वी झाले.
०२. पूर्वी भारतातील माल इराणचे आखात - कॉन्स्टॅटिनोपल (इस्तंबूल) - इटली या खुष्कीच्या मार्गाने युरोपियन देशात पाठवला जात असे. परंतु १४५३ मध्ये तुर्कानी कॉन्स्टॅटिनोपल हे शहर जिंकुन घेतल्यामुळे युरोपियनांचा भारताशी चालणारा व्यापारच बंद झाला. कारण तुर्कानी युरोपियन व्यापाऱ्यांचा मार्गच अडवून धरला.
०३. भारताशी सुरु असलेला व्यापार असा अचानक बंद पडल्यामुळे नेहमी लागणारा व भारतातून येणारा माल दुसऱ्या राष्ट्रांमध्ये मिळणे अशक्य होते. या गरजेतूनच युरोपियन व्यापारी व राज्यकर्ते भारताचा शोध समुद्रमार्गे लागतो का याचा प्रयत्न करु लागले.
०४. या गरजेतूनच स्पॅनिश रा................. .................... .................. ............... ........... . http://www.mpscacademy.com/2015/10/establishment-of-british-rule-in-india.html
MPSC Academy - MPSC Marathi Notes
भारतात ब्रिटीश सत्तेची स्थापना
भारतात ब्रिटीश सत्तेची स्थापना, establishment of british rule in india, MPSC, Marathi, Notes, bhartat british statute sthapana
भारताने तिसऱ्यांदा जिंकला कबड्डी विश्वचषक
०१. भारताने इराणवर ३८-२९ असा शानदार विजय मिळवला आहे. भारताने सलग तिसऱ्यांदा विश्वचषकावर आपले नाव कोरले आहे.पहिल्या सत्रात भारत १८-१३ ने पिछाडीवर होता. मात्र दुसऱ्या सत्रात भारताने सर्वच आघाड्यांवर दमदार कामगिरी केली.
०२. चढाईपटूंच्या यशस्वी चढाया आणि त्याला बचावपटूंची लाभलेली सर्वांगसुंदर साथ यामुळे भारता.................. .................. ................ ....................... ........
वडोदऱ्यात हरित विमानतळ व रेल्वे विद्यापीठ
०१. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी शनिवारी वडोदरा येथे नव्या एकात्मिक विमानतळ टर्मिनलचे उद्घाटन केले. कोचीनंतर आता हे देशातील दुसरे हरित विमानतळ आहे.
०२. विकासासाठी संपर्कता नितांत गरजेची आहे असे सांगून मोदी यांनी, वडोदरामध्ये पहिले रेल्वे विद्यापीठ.............. ................. ................ ................ ................ .............. http://www.mpscacademy.com/2016/10/current-events.html
०१. भारताने इराणवर ३८-२९ असा शानदार विजय मिळवला आहे. भारताने सलग तिसऱ्यांदा विश्वचषकावर आपले नाव कोरले आहे.पहिल्या सत्रात भारत १८-१३ ने पिछाडीवर होता. मात्र दुसऱ्या सत्रात भारताने सर्वच आघाड्यांवर दमदार कामगिरी केली.
०२. चढाईपटूंच्या यशस्वी चढाया आणि त्याला बचावपटूंची लाभलेली सर्वांगसुंदर साथ यामुळे भारता.................. .................. ................ ....................... ........
वडोदऱ्यात हरित विमानतळ व रेल्वे विद्यापीठ
०१. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी शनिवारी वडोदरा येथे नव्या एकात्मिक विमानतळ टर्मिनलचे उद्घाटन केले. कोचीनंतर आता हे देशातील दुसरे हरित विमानतळ आहे.
०२. विकासासाठी संपर्कता नितांत गरजेची आहे असे सांगून मोदी यांनी, वडोदरामध्ये पहिले रेल्वे विद्यापीठ.............. ................. ................ ................ ................ .............. http://www.mpscacademy.com/2016/10/current-events.html
MPSC Academy - MPSC Marathi Notes
चालू घडामोडी २३ ऑक्टोबर २०१६
युरोपीय अवकाश संस्थेच्या मार्स लँडरचा स्फोट? ०१. युरोपीय अवकाश संस्थेच्या मार्स लँडरचा मंगळावरील भ...
०१. ऑक्टोबर, १७४० मध्ये ऑस्ट्रियाच्या वारसाहक्काच्या युद्धाला सुरुवात झाली. हे युद्ध आठ वर्षे चालले. या युद्धात ऑस्ट्रिया आणिप्रशिया हे दोन परस्परविरोधी मुख्य पक्ष होते. या युद्धात इंग्लंडने ऑस्ट्रीयाचा तर फ्रान्सने प्रशियाचा पक्ष घेतला.
०२. यावरून भारतात इंग्रज-फ्रेंच संघर्ष सुरु झाला. फ्रेंचांचे भारतातील मुख्य केंद्र पोन्डिचेरी हे होते. शिवाय मछलीपट्टणम, कारिकल, माहे, सुरत व चंद्रनगर हि उपकेंद्रे होती. इंग्रजांचे केंद्र मद्रास, मुंबई व कलकत्ता येथे होते याशिवाय काही उपकेंद्रे होती. कोरोमंडल किनारा व त्याच्या अंतर्गत भागास कर्नाटक असे नाव होते. त्यामुळे या युद्धाना कर्नाटक युद्धे असेही म्हणतात. या सर्व भागावर कर्नाटकच्या नवाबाची सत्ता होती.
प्रथम कर्नाटक युद्ध (१७४६-१७४८)
०१. भारतातील फ्रेंच प्रदेशाचा गव्हर्नर म्हणून जोसेफ डुप्लेने ऑक्टोबर, १७४१ मध्ये कारभार स्विकारला होता. पॉण्डेचेरी हे त्याच्या कारभाराचे मुख्यालय होते. यावेळी फ्रेंच जहाजाची एक तुकडी मॉरिशसचा फ्रेंच गव्हर्नर ला बोर्डोनेसच्या नेतृत्वाखाली भारतीय समुद्रात आली. युद्ध झालेच तर ब्रिटिशांविरूद्ध लढण्यासाठी ही तुकडी आली होती.
०२. एक वर्षाहून अधिक काळ ही तुकडी युद्धाची वाट पाहत समुद्रात थांबली परंतु युद्ध न झाल्या........................ .................... .................... ..................... ..................... http://www.mpscacademy.com/2015/09/british-french-war.html
०२. यावरून भारतात इंग्रज-फ्रेंच संघर्ष सुरु झाला. फ्रेंचांचे भारतातील मुख्य केंद्र पोन्डिचेरी हे होते. शिवाय मछलीपट्टणम, कारिकल, माहे, सुरत व चंद्रनगर हि उपकेंद्रे होती. इंग्रजांचे केंद्र मद्रास, मुंबई व कलकत्ता येथे होते याशिवाय काही उपकेंद्रे होती. कोरोमंडल किनारा व त्याच्या अंतर्गत भागास कर्नाटक असे नाव होते. त्यामुळे या युद्धाना कर्नाटक युद्धे असेही म्हणतात. या सर्व भागावर कर्नाटकच्या नवाबाची सत्ता होती.
प्रथम कर्नाटक युद्ध (१७४६-१७४८)
०१. भारतातील फ्रेंच प्रदेशाचा गव्हर्नर म्हणून जोसेफ डुप्लेने ऑक्टोबर, १७४१ मध्ये कारभार स्विकारला होता. पॉण्डेचेरी हे त्याच्या कारभाराचे मुख्यालय होते. यावेळी फ्रेंच जहाजाची एक तुकडी मॉरिशसचा फ्रेंच गव्हर्नर ला बोर्डोनेसच्या नेतृत्वाखाली भारतीय समुद्रात आली. युद्ध झालेच तर ब्रिटिशांविरूद्ध लढण्यासाठी ही तुकडी आली होती.
०२. एक वर्षाहून अधिक काळ ही तुकडी युद्धाची वाट पाहत समुद्रात थांबली परंतु युद्ध न झाल्या........................ .................... .................... ..................... ..................... http://www.mpscacademy.com/2015/09/british-french-war.html
MPSC Academy
इंग्रज फ्रेंच युद्ध – भाग १ – MPSC Academy
०१. ऑक्टोबर, १७४० मध्ये ऑस्ट्रियाच्या वारसाहक्काच्या युद्धाला सुरुवात झाली. हे युद्ध आठ वर्षे चालले. या युद्धात ऑस्ट्रिया आणिप्रशिया हे दोन परस्परविरोधी मुख्य प
तृतीय कर्नाटक युद्ध (१७५६-१७६३)
०१. १७५६ मध्ये युरोपात इंग्लंड व फ्रांसमध्ये परत युद्ध सुरु झाले ते सप्तवर्षीय युद्ध म्हणून प्रसिद्ध आहे. यूरोपातील युद्धाची बातमी येताच क्लाइव्ह व वॉट्सन यांनी फ्रेंचांचे चंद्रनगर ठाणे घेतले. फ्रेंच सरकारने ताबडतोब काउंट लाली यास भारतात पाठवले. तो जवळजवळ १ वर्ष प्रवास करत एप्रिल १७५८ मध्ये भारतात येउन पोहोचला.
०२. त्याने १७५८ मध्ये पोंडीचेरीजवळील सेंट डेविड किल्ला जिंकून घेतला. त्यानंतर मद्रास वगळता सभोवतालचा प्रदेशही जिंकून घेतला. त्यानंतर त्याने तंजावर आक्रमणाचा आदेश दिला. कारण त्यापासून ५६ लक्ष रुपये देणे होते. परंतु ह्या मोहिमेत अपयश आल्याने फ्रेंच प्रतिष्ठेला धक्का पोहोचला.
०३. म्हणून लालीने मद्रासला वेढा घातला. परंतु इंग्रजांचे शक्तिशाली आरमार आल्याने त्याने हा वेढा उठविला. त्यानंतर लालीने बुसीला हैद्राबादहून बोलावून घेतले. पण हि............ ............... ............... ..................... .................. ................. ................. ............ http://www.mpscacademy.com/2015/09/eng-french-wars.html
०१. १७५६ मध्ये युरोपात इंग्लंड व फ्रांसमध्ये परत युद्ध सुरु झाले ते सप्तवर्षीय युद्ध म्हणून प्रसिद्ध आहे. यूरोपातील युद्धाची बातमी येताच क्लाइव्ह व वॉट्सन यांनी फ्रेंचांचे चंद्रनगर ठाणे घेतले. फ्रेंच सरकारने ताबडतोब काउंट लाली यास भारतात पाठवले. तो जवळजवळ १ वर्ष प्रवास करत एप्रिल १७५८ मध्ये भारतात येउन पोहोचला.
०२. त्याने १७५८ मध्ये पोंडीचेरीजवळील सेंट डेविड किल्ला जिंकून घेतला. त्यानंतर मद्रास वगळता सभोवतालचा प्रदेशही जिंकून घेतला. त्यानंतर त्याने तंजावर आक्रमणाचा आदेश दिला. कारण त्यापासून ५६ लक्ष रुपये देणे होते. परंतु ह्या मोहिमेत अपयश आल्याने फ्रेंच प्रतिष्ठेला धक्का पोहोचला.
०३. म्हणून लालीने मद्रासला वेढा घातला. परंतु इंग्रजांचे शक्तिशाली आरमार आल्याने त्याने हा वेढा उठविला. त्यानंतर लालीने बुसीला हैद्राबादहून बोलावून घेतले. पण हि............ ............... ............... ..................... .................. ................. ................. ............ http://www.mpscacademy.com/2015/09/eng-french-wars.html
MPSC Academy
इंग्रज फ्रेंच युद्ध – भाग २ – MPSC Academy
तृतीय कर्नाटक युद्ध (१७५६-१७६३) ०१. १७५६ मध्ये युरोपात इंग्लंड व फ्रांसमध्ये परत युद्ध सुरु झाले ते सप्तवर्षीय युद्ध म्हणून प्रसिद्ध आहे . यूरोपातील युद्धाची बा
टाटा सन्स अध्यक्षपदावरून सायरस मिस्त्री पायउतार
०१. टाटा सन्सच्या अध्यक्षपदावरून सोमवारी सायरस मिस्त्री यांना हटविण्यात आले. रतन टाटा यांची तात्पुरते अध्यक्ष म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आहे.
०२. विविध उद्योग क्षेत्रांतील सुमारे १००हून अधिक कंपन्यांच्या टाटा उद्योगसमूहाची धारक कंपनी म्हणून टाटा सन्स काम पाहते. चार महिन्यात टाटा सन्सचा नवा अध्यक्ष निवडण्यात येणार आहे. त्यासाठी एका समितीची नियुक्ती करण्यात आली आहे.
०३. ही समिती नव्या अध्यक्षाचा शोध घेणार आहे. या समितीत रतन टाटा, वेणू श्रीनिवासन, अमित चंद्रा, रोहन सेन आणि लॉर्ड के. भट्टाचार्य यांचा समावेश आहे. ही समिती चार महिन्यात नवा अध्यक्ष निवडतील.
०४. रतन टाटा २८ डिसेंबर २०१२ रोजी.............. .................. ................... ................ ...................... ........................... http://www.mpscacademy.com/2016/10/ca25oct2016.html
०१. टाटा सन्सच्या अध्यक्षपदावरून सोमवारी सायरस मिस्त्री यांना हटविण्यात आले. रतन टाटा यांची तात्पुरते अध्यक्ष म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आहे.
०२. विविध उद्योग क्षेत्रांतील सुमारे १००हून अधिक कंपन्यांच्या टाटा उद्योगसमूहाची धारक कंपनी म्हणून टाटा सन्स काम पाहते. चार महिन्यात टाटा सन्सचा नवा अध्यक्ष निवडण्यात येणार आहे. त्यासाठी एका समितीची नियुक्ती करण्यात आली आहे.
०३. ही समिती नव्या अध्यक्षाचा शोध घेणार आहे. या समितीत रतन टाटा, वेणू श्रीनिवासन, अमित चंद्रा, रोहन सेन आणि लॉर्ड के. भट्टाचार्य यांचा समावेश आहे. ही समिती चार महिन्यात नवा अध्यक्ष निवडतील.
०४. रतन टाटा २८ डिसेंबर २०१२ रोजी.............. .................. ................... ................ ...................... ........................... http://www.mpscacademy.com/2016/10/ca25oct2016.html
MPSC Academy - MPSC Marathi Notes
चालू घडामोडी २४ & २५ ऑक्टोबर २०१६
टाटा सन्स अध्यक्षपदावरून सायरस मिस्त्री पायउतार ०१. टाटा सन्सच्या अध्यक्षपदावरून सोमवारी सायरस मिस्...
०१. इंग्रजांची भारतातील पहिली वखार मुगल सम्राट जहांगीरच्या कारकिर्दीत पश्चिम किनाऱ्यावर सुरत येथे स्थापन झाली. १६४० मध्ये इंग्रजांनी मद्रासला जागा घेऊन सेंट जॉर्ज किल्ला बांधला.
०२. बंगालमध्ये पहिली इंग्रज वखार १६५१ मध्ये हुगळी येथे निघाली. त्यासाठी बंगालचा तत्कालीन सुभेदार शाहशुजा (शाहजहानचा द्वितीय पुत्र) ह्याने इंग्रजांना परवानगी दिली. तत्कालीन बंगाल प्रांतात बंगाल, ओरिसा व बिहार यांचा समावेश होता.
०३. त्याचवर्षी राजवंशातील एका स्त्रीवर डॉ. बाऊटन ह्याने केलेल्या उपचारामुळे खुश होऊन शाहशुजाने इंग्रजांना फक्त ३००० रु. वार्षिक देण्याच्या मोबदल्यात संपूर्ण बिहार, बंगाल व ओरिसात मुक्त व्यापाराची परवानगी दिली. लौकरच इंग्रजांनी कासीमबाजार, पटना इत्यादी ठिकाणी वखारी स्थापन केल्या. महत्वाचे केंद्र गोविंदपूर (कोलकाता) येथेही सतरावे शतक संपता संपता इंग्रज वखार स्थापन झाली.
०४. औरंगझेबाच्या कारकिर्दीत १७०२ मध्ये सुभ्याचा संपूर्ण कारभार मीर जाफर खान कडे आला. त्याला मुर्शिकुलीखान हा किताब मिळाला होता. १७२६ मध्ये त्याचा जावई शुजौद्दि............ ............... ............... ............... .................. ................ ................ http://www.mpscacademy.com/2015/10/battle-of-plasi.html
०२. बंगालमध्ये पहिली इंग्रज वखार १६५१ मध्ये हुगळी येथे निघाली. त्यासाठी बंगालचा तत्कालीन सुभेदार शाहशुजा (शाहजहानचा द्वितीय पुत्र) ह्याने इंग्रजांना परवानगी दिली. तत्कालीन बंगाल प्रांतात बंगाल, ओरिसा व बिहार यांचा समावेश होता.
०३. त्याचवर्षी राजवंशातील एका स्त्रीवर डॉ. बाऊटन ह्याने केलेल्या उपचारामुळे खुश होऊन शाहशुजाने इंग्रजांना फक्त ३००० रु. वार्षिक देण्याच्या मोबदल्यात संपूर्ण बिहार, बंगाल व ओरिसात मुक्त व्यापाराची परवानगी दिली. लौकरच इंग्रजांनी कासीमबाजार, पटना इत्यादी ठिकाणी वखारी स्थापन केल्या. महत्वाचे केंद्र गोविंदपूर (कोलकाता) येथेही सतरावे शतक संपता संपता इंग्रज वखार स्थापन झाली.
०४. औरंगझेबाच्या कारकिर्दीत १७०२ मध्ये सुभ्याचा संपूर्ण कारभार मीर जाफर खान कडे आला. त्याला मुर्शिकुलीखान हा किताब मिळाला होता. १७२६ मध्ये त्याचा जावई शुजौद्दि............ ............... ............... ............... .................. ................ ................ http://www.mpscacademy.com/2015/10/battle-of-plasi.html
MPSC Academy
प्लासीची लढाई – MPSC Academy
०१. इंग्रजांची भारतातील पहिली वखार मुगल सम्राट जहांगीरच्या कारकिर्दीत पश्चिम किनाऱ्यावर सुरत येथे स्थापन झाली. १६४० मध्ये इंग्रजांनी मद्रासला जागा घेऊन सेंट जॉर
अमेरिकी लेखक पॉल बेट्टी यांना ‘बुकर’ पुरस्कार
०१. अमेरिकेतील वर्ग व वंशभेद व्यवस्थेवर टीका करणाऱ्या पॉल बेट्टी यांच्या 'द सेलआउट' या कादंबरीस बुकर साहित्य पुरस्कार जाहीर झाला आहे. अमेरिकी व्यक्तीला बुकर पुरस्कार मिळण्याची ही पहिलीच वेळ आहे.
०२. लंडनच्या गिल्डहॉल येथे झालेल्या कार्यक्रमात लेखक बेट्टी यांना ५० हजार पौंडांचा पुरस्कार देण्यात आला. त्यांच्या लेखनाची तुलना मार्क ट्वेन व जोनाथन स्विफ्ट यांच्याशी केली आहे.
०३. बेट्टी यांनी ‘स्लम्बरलँड’, ‘टफ’ व ‘द व्हाइट बॉय स्कफल’ या तीन कादंबऱ्या लिहिल्या आहेत.सलग तिसऱ्या वर्षी कादंबरी प्रवर्गातील स्पर्धा सर्व देशांच्या लेखकांसाठी खुली होती. या पुरस्कारासाठी दोन ब्रिटिश, दोन अमेरिकी, एक कॅनेडियन व एक ब्रिटिश कॅनेडियन लेखक स्पर्धेत होते.
०४. बेटी यांना डचेस ऑफ कॉर्न................ ..................... .................... ............... .................. ..................... http://www.mpscacademy.com/2016/10/ca27oct2016.html
०१. अमेरिकेतील वर्ग व वंशभेद व्यवस्थेवर टीका करणाऱ्या पॉल बेट्टी यांच्या 'द सेलआउट' या कादंबरीस बुकर साहित्य पुरस्कार जाहीर झाला आहे. अमेरिकी व्यक्तीला बुकर पुरस्कार मिळण्याची ही पहिलीच वेळ आहे.
०२. लंडनच्या गिल्डहॉल येथे झालेल्या कार्यक्रमात लेखक बेट्टी यांना ५० हजार पौंडांचा पुरस्कार देण्यात आला. त्यांच्या लेखनाची तुलना मार्क ट्वेन व जोनाथन स्विफ्ट यांच्याशी केली आहे.
०३. बेट्टी यांनी ‘स्लम्बरलँड’, ‘टफ’ व ‘द व्हाइट बॉय स्कफल’ या तीन कादंबऱ्या लिहिल्या आहेत.सलग तिसऱ्या वर्षी कादंबरी प्रवर्गातील स्पर्धा सर्व देशांच्या लेखकांसाठी खुली होती. या पुरस्कारासाठी दोन ब्रिटिश, दोन अमेरिकी, एक कॅनेडियन व एक ब्रिटिश कॅनेडियन लेखक स्पर्धेत होते.
०४. बेटी यांना डचेस ऑफ कॉर्न................ ..................... .................... ............... .................. ..................... http://www.mpscacademy.com/2016/10/ca27oct2016.html
MPSC Academy - MPSC Marathi Notes
चालू घडामोडी २६ & २७ ऑक्टोबर २०१६
शैक्षणिक व संशोधन परिषद आता विद्या प्राधिकरण ०१. शिक्षणक्षेत्रात महाराष्ट्रास देशपातळीवर प्रथम तीन...
०१. प्लासीच्या लढाईत कंपनीचे ६५ लोक आणि नवाबाकडील ५००० लोक मारले गेले. के.एम. पन्नीकर म्हणतात त्याप्रमाणे हा एक सौदा होता आणि त्यात मीर जाफर व बंगालच्या धनिकांनी नवाबाला इंग्रजांच्या हातात विकले. इंग्रजांना रकमेचा मिळालेला पहिला हप्ता चांदीच्या शिक्क्यांच्या रुपात ८ लक्ष पौंड एवढा होता. हि रक्कम १०० नावामधून कलकत्त्याला आणली असे लॉर्ड मेकौले म्हणतो.
०२. प्लासीच्या लढाईपासून कंपनीचे व्यापारी रूप हळूहळू जात गेले आणि ती लष्करी कंपनी बनली. मीर जाफर आपले पद आणि संरक्षण यासाठी पूर्णतः इंग्रजांवर अवलंबून होता. त्याकरिता इंग्रजांचे ६००० सैन्य बंगालमध्ये होते. नवाब इंग्रजांच्या हातातील खेळणे बनला. इंग्रजांच्या ह्या खेळामुळे मीर जाफर नाराज झाला. या वेळी बंगालमध्ये इंग्रजांप्रमाणेच डच लोकही व्यापार करीत होते. इंग्रजांच्या वाढत्या प्रभावामुळे त्यांच्या व्यापाराला धक्का बसल्याने ते इंग्रजांचा द्वेष करीत होते. मीर जाफरने त्यांना इंग्रजांविरुध्द भकडावले.
०३. नोव्हेंबर १७५९ मध्ये बेदारा येथे डच आणि इंग्रजांमध्ये निकराचा संघर्ष होऊन त्यात इंग्लंडला विजय मिळा................ ................... ................. ................ ..................... ...................... http://www.mpscacademy.com/2015/10/battle-of-baksar.html
०२. प्लासीच्या लढाईपासून कंपनीचे व्यापारी रूप हळूहळू जात गेले आणि ती लष्करी कंपनी बनली. मीर जाफर आपले पद आणि संरक्षण यासाठी पूर्णतः इंग्रजांवर अवलंबून होता. त्याकरिता इंग्रजांचे ६००० सैन्य बंगालमध्ये होते. नवाब इंग्रजांच्या हातातील खेळणे बनला. इंग्रजांच्या ह्या खेळामुळे मीर जाफर नाराज झाला. या वेळी बंगालमध्ये इंग्रजांप्रमाणेच डच लोकही व्यापार करीत होते. इंग्रजांच्या वाढत्या प्रभावामुळे त्यांच्या व्यापाराला धक्का बसल्याने ते इंग्रजांचा द्वेष करीत होते. मीर जाफरने त्यांना इंग्रजांविरुध्द भकडावले.
०३. नोव्हेंबर १७५९ मध्ये बेदारा येथे डच आणि इंग्रजांमध्ये निकराचा संघर्ष होऊन त्यात इंग्लंडला विजय मिळा................ ................... ................. ................ ..................... ...................... http://www.mpscacademy.com/2015/10/battle-of-baksar.html
MPSC Academy
बक्सारची लढाई - भाग १ - MPSC Academy
%
बक्सारची लढाई
०१. प्रत्यक्षात संघर्षाला प्रारंभ १७६३ मध्ये झाला. ताबडतोब कंपनीने मीर कासीमला काढून पुन्हा मीर जाफरला बंगालच्या नवाबपदावर बसविण्याची घोषणा केली. बादशाहा शाह आलमची संमती घेण्याचेही कंपनीला आवश्यक वाटले नाही. पण मीर कासीमने इंग्रजांची दखल घेतली नाही.
०२. त्यामुळे इंग्रजांनी मीर कासीमचा बंदोबस्त करण्यासाठी फौज पाठविली. ७ जुलै १७६३ रोजी कंपनीने मीर कासीमविरूध्द युध्द पुकारले. कंपनीने सर्व कायदे धाब्यावर बसविले. हळूहळू मीर कासीमची ताकद कमी पडू लागली म्हणून तो पाटण्याला निघून गेला. यावेळी कासीमने त्याच्या ताब्यात असणाऱ्या सर्व इंग्रज कैद्यांना ठार मारले. याचा बदला घेण्यासाठी इंग्रजांनी पाटण्यावर फौज पाठविली.
०३. युध्द पुकारण्यापूर्वीच २४ जून १७६३ रोजी एलिसने पाटण्याचा किल्ला व पाटणा ताब्यात घेतले. दंडेलीची बातमी लागताच मीर कासिमच्या सेनापतीने पाटण्याजवळील कंपनीच्या वखारीवर हल्ला करून एलिस आणि कंपनीचे सैन्य यांना वखारीत ............. .............. .............. ................... ................. ................. ................ .............. ............. http://www.mpscacademy.com/2015/10/baksar-battle.html
०१. प्रत्यक्षात संघर्षाला प्रारंभ १७६३ मध्ये झाला. ताबडतोब कंपनीने मीर कासीमला काढून पुन्हा मीर जाफरला बंगालच्या नवाबपदावर बसविण्याची घोषणा केली. बादशाहा शाह आलमची संमती घेण्याचेही कंपनीला आवश्यक वाटले नाही. पण मीर कासीमने इंग्रजांची दखल घेतली नाही.
०२. त्यामुळे इंग्रजांनी मीर कासीमचा बंदोबस्त करण्यासाठी फौज पाठविली. ७ जुलै १७६३ रोजी कंपनीने मीर कासीमविरूध्द युध्द पुकारले. कंपनीने सर्व कायदे धाब्यावर बसविले. हळूहळू मीर कासीमची ताकद कमी पडू लागली म्हणून तो पाटण्याला निघून गेला. यावेळी कासीमने त्याच्या ताब्यात असणाऱ्या सर्व इंग्रज कैद्यांना ठार मारले. याचा बदला घेण्यासाठी इंग्रजांनी पाटण्यावर फौज पाठविली.
०३. युध्द पुकारण्यापूर्वीच २४ जून १७६३ रोजी एलिसने पाटण्याचा किल्ला व पाटणा ताब्यात घेतले. दंडेलीची बातमी लागताच मीर कासिमच्या सेनापतीने पाटण्याजवळील कंपनीच्या वखारीवर हल्ला करून एलिस आणि कंपनीचे सैन्य यांना वखारीत ............. .............. .............. ................... ................. ................. ................ .............. ............. http://www.mpscacademy.com/2015/10/baksar-battle.html
MPSC Academy
बक्सारची लढाई - भाग २ - MPSC Academy
%
१. जोसेफ फ्रान्सिस डूप्लेचा जन्म १६९७ मध्ये झाला. पित्याच्या प्रभावामुळे डूप्लेची नियुक्ती १७२० मध्ये एका उच्च पदावर पोन्डिचेरी येथे झाली. मात्र काही गैरसमजुतीमुळे कंपनीच्या संचालकांनी १७२६ मध्ये डूप्लेला निलंबित केले. मात्र ह्या निर्णयाविरुद्ध त्याने अपील केले. परिणामी डूप्लेला सन्मानपूर्वक दोषमुक्त करण्यात आले.
०२. १७३० मध्ये डूप्लेला चंद्रनगरचा गवर्नर नियुक्त करण्यात आले. १७४१ मध्ये तो फ्रेंच वसाहतींचा डायरेक्टर बनला व १७५४ पर्यंत त्या पदावर राहिला. त्याचवर्षी उगल सम्राटने डू............ .................... ...................... ................... ................. ...............http://www.mpscacademy.com/2015/10/French-governor-duplex.html
०२. १७३० मध्ये डूप्लेला चंद्रनगरचा गवर्नर नियुक्त करण्यात आले. १७४१ मध्ये तो फ्रेंच वसाहतींचा डायरेक्टर बनला व १७५४ पर्यंत त्या पदावर राहिला. त्याचवर्षी उगल सम्राटने डू............ .................... ...................... ................... ................. ...............http://www.mpscacademy.com/2015/10/French-governor-duplex.html
MPSC Academy - MPSC Marathi Notes
फ्रेंच गवर्नर - डूप्ले
०१. जोसेफ फ्रान्सिस डूप्लेचा जन्म १६९७ मध्ये झाला. पित्याच्या प्रभावामुळे डूप्लेची नियुक्ती १७२० म...
लॉर्ड वेलस्ली
०१. रिचर्ड वेलस्लीचा जन्म १७६० मध्ये झाला. तो इंग्लंडच्या संसदेचा सदस्य होता. कंपनीच्या नियंत्रण मंडळाचाही तो सदस्य होता. १७९८ मध्ये सर जॉन शोअर नंतर वेलस्लीला गवर्नर बनविण्यात आले.
०२. शांततेच्या धोरणाचा त्याग करीत वेलस्लीने सरळ सरळ युद्धनीतीचा अवलंब केला. शांततेच्या व अलिप्ततेच्या धोरणाचा कंपनीच्या शत्रुना फायदा मिळेल असे त्याचे मत होते. तत्कालीन इंग्लंड मंत्रीमंडळानेही वेलस्लीच्या धोरणाला पाठींबा दिला.
०३. मराठा प्रदेशावर विजय म्हणजे भारतीय जनतेवर उपकार आहे असे वेलस्लीचे मत होते. इंग्रजांच्या कल्याणकारी सत्तेचे वर्चस्व मराठे का मान्य करीत नाहीत हे वेलस्लीला न उलगडलेले कोडे होते. स्वतःच्या धोरणाला न्याय्य, तर्कसंगत, संयमी व शांत अशी विशेषणे लाऊन वेलस्ली मराठ्यांच्या राजकारणाला 'विकृत, कारस्थानी व कपटी अशी संभावना करत होता.
तैनाती फौज पद्धत (Subsidiary Force)
०१.तैनाती फौजेची सुरूवात प्रथम फ्रेंचांनी केली. १७४८–४९ मध्ये डूप्ले व चंदासाहेब यांच्यात करार होऊन फ्रेंचांनी आपली फौज नबाबाच्या मदतीसाठी ठेवली. त्याबद्दल नबाबने डूप्लेला पॉंडिचेरीजवळचा मुलूख तोडून दिला. यातच पुढे इंग्रजांनी सुरू केलेल्या तैनाती फौजेचा उगम आहे. अशाच तऱ्हेचा करार १७६० मध्ये इंग्रजांनी मीर कासीमशीही केला होता.
१८ व्या शतकाच्या अखेरच्या काळात शांततामय वातावरण निर्माण झाले तर इंग्लंडमधील औद्योगिक क्रांतीनंतर तयार झालेले अतिरिक्त उत्पादन भारताच्या बाजारात खपवता येईल असा ब्रिटीश व्यापाऱ्यांचा कयास होता. यासाठी कंपनीने तीन मार्ग अवलंबिले........... .............. .................. .................. ..................... ..................... ................... ................. http://www.mpscacademy.com/2015/10/subsidiary-alliance-system.html
०१. रिचर्ड वेलस्लीचा जन्म १७६० मध्ये झाला. तो इंग्लंडच्या संसदेचा सदस्य होता. कंपनीच्या नियंत्रण मंडळाचाही तो सदस्य होता. १७९८ मध्ये सर जॉन शोअर नंतर वेलस्लीला गवर्नर बनविण्यात आले.
०२. शांततेच्या धोरणाचा त्याग करीत वेलस्लीने सरळ सरळ युद्धनीतीचा अवलंब केला. शांततेच्या व अलिप्ततेच्या धोरणाचा कंपनीच्या शत्रुना फायदा मिळेल असे त्याचे मत होते. तत्कालीन इंग्लंड मंत्रीमंडळानेही वेलस्लीच्या धोरणाला पाठींबा दिला.
०३. मराठा प्रदेशावर विजय म्हणजे भारतीय जनतेवर उपकार आहे असे वेलस्लीचे मत होते. इंग्रजांच्या कल्याणकारी सत्तेचे वर्चस्व मराठे का मान्य करीत नाहीत हे वेलस्लीला न उलगडलेले कोडे होते. स्वतःच्या धोरणाला न्याय्य, तर्कसंगत, संयमी व शांत अशी विशेषणे लाऊन वेलस्ली मराठ्यांच्या राजकारणाला 'विकृत, कारस्थानी व कपटी अशी संभावना करत होता.
तैनाती फौज पद्धत (Subsidiary Force)
०१.तैनाती फौजेची सुरूवात प्रथम फ्रेंचांनी केली. १७४८–४९ मध्ये डूप्ले व चंदासाहेब यांच्यात करार होऊन फ्रेंचांनी आपली फौज नबाबाच्या मदतीसाठी ठेवली. त्याबद्दल नबाबने डूप्लेला पॉंडिचेरीजवळचा मुलूख तोडून दिला. यातच पुढे इंग्रजांनी सुरू केलेल्या तैनाती फौजेचा उगम आहे. अशाच तऱ्हेचा करार १७६० मध्ये इंग्रजांनी मीर कासीमशीही केला होता.
१८ व्या शतकाच्या अखेरच्या काळात शांततामय वातावरण निर्माण झाले तर इंग्लंडमधील औद्योगिक क्रांतीनंतर तयार झालेले अतिरिक्त उत्पादन भारताच्या बाजारात खपवता येईल असा ब्रिटीश व्यापाऱ्यांचा कयास होता. यासाठी कंपनीने तीन मार्ग अवलंबिले........... .............. .................. .................. ..................... ..................... ................... ................. http://www.mpscacademy.com/2015/10/subsidiary-alliance-system.html
MPSC Academy
तैनाती फौज पद्धत – MPSC Academy
तैनाती फौज पद्धत लॉर्ड वेलस्ली ०१. रिचर्ड वेलस्लीचा जन्म १७६० मध्ये झाला. तो इंग्लंडच्या संसदेचा सदस्य होता. कंपनीच्या नियंत्रण मंडळाचाही तो सदस्य होता. १७९८ मध
५ लेखकांना राज्य वाङमय पुरस्कार
०१. प्रख्यात लेखिका, कवयित्री डॉ. प्रभा गणोरकर, नाट्यलेखक प्रेमानंद गज्वी, लेखिका प्रतिमा इंगोले, रमेश पतंगे, पॉप्युलर प्रकाशनचे रामदास भटकळ, लघुकथा लेखक प्रकाश बाळ जोशी, राजीव तांबे यांच्यासह ३५ लेखक, साहित्यकांना महाराष्ट्र शासनाचा २०१५ या वर्षाचा यशवंतराव चव्हाण राज्य वाङमय पुरस्कार जाहीर करण्यात आला आहे.
०२. या पुरस्काराचे स्वरूप जास्तीत जास्त १ लाख रूपये रोख आणि किमान ५० हजार रूपये रोख, स्मृतिचिन्ह आणि प्रमाणपत्र असे आहे. यंदा एकूण २४ लेखकांना १ लाख रूपये रोख रकमेचे तर ८ लेखकांना ५० हजार रूपये रोख पुरस्कार जाहीर करण्यात आले आहेत.
जीवाश्मीभूत शैवालाचा बॅटरीतील अॅनोडसाठी वापर
०१. डायटमस या एकपेशीय शैवालीच्या जीवाश्मीभूत अवशेषांपासून बनवलेल्या अॅनोडचा वापर केलेल्या सिलिकॉ.................. .................. .................... ...................... .................... ..................... http://www.mpscacademy.com/2016/10/ca29oct2015.html
०१. प्रख्यात लेखिका, कवयित्री डॉ. प्रभा गणोरकर, नाट्यलेखक प्रेमानंद गज्वी, लेखिका प्रतिमा इंगोले, रमेश पतंगे, पॉप्युलर प्रकाशनचे रामदास भटकळ, लघुकथा लेखक प्रकाश बाळ जोशी, राजीव तांबे यांच्यासह ३५ लेखक, साहित्यकांना महाराष्ट्र शासनाचा २०१५ या वर्षाचा यशवंतराव चव्हाण राज्य वाङमय पुरस्कार जाहीर करण्यात आला आहे.
०२. या पुरस्काराचे स्वरूप जास्तीत जास्त १ लाख रूपये रोख आणि किमान ५० हजार रूपये रोख, स्मृतिचिन्ह आणि प्रमाणपत्र असे आहे. यंदा एकूण २४ लेखकांना १ लाख रूपये रोख रकमेचे तर ८ लेखकांना ५० हजार रूपये रोख पुरस्कार जाहीर करण्यात आले आहेत.
जीवाश्मीभूत शैवालाचा बॅटरीतील अॅनोडसाठी वापर
०१. डायटमस या एकपेशीय शैवालीच्या जीवाश्मीभूत अवशेषांपासून बनवलेल्या अॅनोडचा वापर केलेल्या सिलिकॉ.................. .................. .................... ...................... .................... ..................... http://www.mpscacademy.com/2016/10/ca29oct2015.html
MPSC Academy - MPSC Marathi Notes
चालू घडामोडी २८ & २९ ऑक्टोबर
३५ लेखकांना राज्य वाङमय पुरस्कार ०१. प्रख्यात लेखिका, कवयित्री डॉ. प्रभा गणोरकर, नाट्यलेखक प्रेमान...
Download Free MPSC Current Events App From Google Play Store.
Total Free and Offline App.
https://play.google.com/store/apps/details?id=com.mpsc.notes
Total Free and Offline App.
https://play.google.com/store/apps/details?id=com.mpsc.notes
Google Play
MPSC Current Events - Android Apps on Google Play
MPSC Current Events Notes in Marathi. Totally Offline and Free App.
ज्येष्ठ विचारवंत वसंत पळशीकर यांचे निधन
०१. ज्येष्ठ विचारवंत वसंत पळशीकर यांचे शनिवारी पहाटे निधन झाले. ते ८० वर्षांचे होते. मूलगामी आणि सर्वंकष लेखनासाठी ते ओळखले जात होते. 'नवभारत' या मासिकाचे ते संपादकही होते.
०२. वसंत पळशीकर यांचा जन्म १९३६ मध्ये झाला होता. वैयक्तिक आयुष्यात वैचारिकतेला महत्त्व देणारे पळशीकर हे त्यांच्या साधेपणासाठीही तितकेच ओळखले जात. गेल्या काही वर्षांपासून त्यांना अर्धांगवायूने ग्रासले होते. शनिवारी पहाटे नाशिकमधील राहत्या घरी प्रदीर्घ आजाराने त्यांचे निधन झाले.
ज्ञानेश्वरीच्या जन्मठिकाणी ‘गाव तेथे वाचनालय’!
०१. राज्यातील पहिला पुस्तकांचा तालुका उभा राहत असून त्याला लोकांचा प्रतिसादही मिळत आहे. संत ज्ञानेश्वरांनी जेथे ज्ञानेश्वरीची निर्मिती केली त्याच नगर जिल्ह्य़ातील नेवासे तालु........... ............... ................... ................ ..................... ..................... ............ http://www.mpscacademy.com/2016/10/30And31October2016.html
०१. ज्येष्ठ विचारवंत वसंत पळशीकर यांचे शनिवारी पहाटे निधन झाले. ते ८० वर्षांचे होते. मूलगामी आणि सर्वंकष लेखनासाठी ते ओळखले जात होते. 'नवभारत' या मासिकाचे ते संपादकही होते.
०२. वसंत पळशीकर यांचा जन्म १९३६ मध्ये झाला होता. वैयक्तिक आयुष्यात वैचारिकतेला महत्त्व देणारे पळशीकर हे त्यांच्या साधेपणासाठीही तितकेच ओळखले जात. गेल्या काही वर्षांपासून त्यांना अर्धांगवायूने ग्रासले होते. शनिवारी पहाटे नाशिकमधील राहत्या घरी प्रदीर्घ आजाराने त्यांचे निधन झाले.
ज्ञानेश्वरीच्या जन्मठिकाणी ‘गाव तेथे वाचनालय’!
०१. राज्यातील पहिला पुस्तकांचा तालुका उभा राहत असून त्याला लोकांचा प्रतिसादही मिळत आहे. संत ज्ञानेश्वरांनी जेथे ज्ञानेश्वरीची निर्मिती केली त्याच नगर जिल्ह्य़ातील नेवासे तालु........... ............... ................... ................ ..................... ..................... ............ http://www.mpscacademy.com/2016/10/30And31October2016.html
MPSC Academy - MPSC Marathi Notes
चालू घडामोडी ३० & ३१ ऑक्टोबर २०१६
ज्येष्ठ विचारवंत वसंत पळशीकर यांचे निधन ०१. ज्येष्ठ विचारवंत वसंत पळशीकर यांचे शनिवारी पहाटे निधन ...
हैदर अलीचा उदय
०१. १४ व्या शतकात विजयनगर साम्राज्य उदयास आले. म्हैसूरचा प्रदेश त्यात समाविष्ट होता. १५६५च्या तालीकोट लढाईत पराभूत झाल्याने विजयनगर साम्राज्य नष्ट झाले. १५६५ नंतर वोडीयार घराण्याची स्वतंत्र सत्ता या राज्यावर होती.
०२. १८ व्या शतकात म्हैसूरमध्ये वाडियार घराण्याची सत्ता होती. पण राजा चिक्क कृष्णराज विलासी असल्याने राज्याची मुख्य सत्ता सेनापती देवराज आणि प्रधान नंजराज या दोन भावांच्या ही केंद्रित झाली. या पार्श्वभूमीवर हैदरचा उदय झाला . हैदरचा जन्म १७२२ मध्ये झाला.
०३. म्हैसुरवर मराठ्यांची सतत आक्रमणे सुरु झाली. त्याचा सामना करण्यात म्हैसूरचे घराणे अपयशी ठरले. त्यामुळे १७६६ साली राजाच्या मृत्यूनंतर सर्वाना कैदेत टाकून हैदरअलीने म्हैसूरची सत्ता आपल्या हातात घेतली. त्याने बिदनूर, कॅनरा या प्रदेशाचा म्हैसूरमध्ये समावेश केला. त्यासोबतच बल्लारपूर, रायदुर्ग, चितळदुर्गच्या राजांना आपले मांडलिकत्व स्वीकारावयास भाग पाडले.
०४. हैदरने फ्रेंचांच्या मदतीने दिंडीगल येथे एक शस्त्रनिर्मितीचा कारखाना काढला व आपल्या सैन्याला पाश्चिमात्य पद्धतीचे युद्धशिक्षण दिले. १७६१ ते १७६३ या काळात त्याने हेस्कोत, दोडबेलापूर, शिरा इत्यादी ठिकाणे जिंकली. दक्षिणेतील पाळेगारानाही त्याने आपल्या नियंत्रणात ठेवले. त्यामुळे हैदरच्या नेतृत्वाखाली मैसूर दक्षिणेतील एक प्रबळ राज्य बनले.
०५. पेशव्यांनी म्हैसूरवर सतत हल्ले............... ..................... ..................... .................. .................... ............... http://www.mpscacademy.com/2015/10/english-mysore-war.html
०१. १४ व्या शतकात विजयनगर साम्राज्य उदयास आले. म्हैसूरचा प्रदेश त्यात समाविष्ट होता. १५६५च्या तालीकोट लढाईत पराभूत झाल्याने विजयनगर साम्राज्य नष्ट झाले. १५६५ नंतर वोडीयार घराण्याची स्वतंत्र सत्ता या राज्यावर होती.
०२. १८ व्या शतकात म्हैसूरमध्ये वाडियार घराण्याची सत्ता होती. पण राजा चिक्क कृष्णराज विलासी असल्याने राज्याची मुख्य सत्ता सेनापती देवराज आणि प्रधान नंजराज या दोन भावांच्या ही केंद्रित झाली. या पार्श्वभूमीवर हैदरचा उदय झाला . हैदरचा जन्म १७२२ मध्ये झाला.
०३. म्हैसुरवर मराठ्यांची सतत आक्रमणे सुरु झाली. त्याचा सामना करण्यात म्हैसूरचे घराणे अपयशी ठरले. त्यामुळे १७६६ साली राजाच्या मृत्यूनंतर सर्वाना कैदेत टाकून हैदरअलीने म्हैसूरची सत्ता आपल्या हातात घेतली. त्याने बिदनूर, कॅनरा या प्रदेशाचा म्हैसूरमध्ये समावेश केला. त्यासोबतच बल्लारपूर, रायदुर्ग, चितळदुर्गच्या राजांना आपले मांडलिकत्व स्वीकारावयास भाग पाडले.
०४. हैदरने फ्रेंचांच्या मदतीने दिंडीगल येथे एक शस्त्रनिर्मितीचा कारखाना काढला व आपल्या सैन्याला पाश्चिमात्य पद्धतीचे युद्धशिक्षण दिले. १७६१ ते १७६३ या काळात त्याने हेस्कोत, दोडबेलापूर, शिरा इत्यादी ठिकाणे जिंकली. दक्षिणेतील पाळेगारानाही त्याने आपल्या नियंत्रणात ठेवले. त्यामुळे हैदरच्या नेतृत्वाखाली मैसूर दक्षिणेतील एक प्रबळ राज्य बनले.
०५. पेशव्यांनी म्हैसूरवर सतत हल्ले............... ..................... ..................... .................. .................... ............... http://www.mpscacademy.com/2015/10/english-mysore-war.html
MPSC Academy
इंग्रज म्हैसूर युद्धे – भाग १ – MPSC Academy
हैदर अलीचा उदय ०१. १४ व्या शतकात विजयनगर साम्राज्य उदयास आले. म्हैसूरचा प्रदेश त्यात समाविष्ट होता. १५६५च्या तालीकोट लढाईत पराभूत झाल्याने विजयनगर साम्राज्य नष
उद्योग प्रक्रिया सोपी करण्यात महाराष्ट्र ९ व्या स्थानावर
०१. उद्योग व्यवसाय सुरू करण्यासाठी सुविधा, तसेच व्यवसाय सुरू करण्याची पद्धती सोपी व सहज करणाऱ्या राज्यांमध्ये महाराष्ट्र ९व्या क्रमांकावर आहे.
०२. आंध्रप्रदेश आणि नवनिर्मित तेलंगणा ही दोन राज्ये संयुक्तरित्या प्रथम क्रमांकावर आहेत.
०३. केंद्र सरकारच्या उद्योग धोरण आणि प्रोत्साहन विभागाने (डिपार्टमेन्ट ऑफ इंडस्ट्रियल पॉलिसी अँड प्रमोशन) ने सोमवारी उद्योग व्यासायासाठी सर्वाधिक अनुकूल असलेल्या राज्यासंबंधी एक अहवाल प्रसिद्ध केला. त्यात महाराष्ट्राला ९ क्रमांकावर दर्शविण्यात आले आहे.
०४. यात गुजरातचीही घसरण झा................. ............. .................... ..................... . http://www.mpscacademy.com/2016/11/ca03nove2016.html
०१. उद्योग व्यवसाय सुरू करण्यासाठी सुविधा, तसेच व्यवसाय सुरू करण्याची पद्धती सोपी व सहज करणाऱ्या राज्यांमध्ये महाराष्ट्र ९व्या क्रमांकावर आहे.
०२. आंध्रप्रदेश आणि नवनिर्मित तेलंगणा ही दोन राज्ये संयुक्तरित्या प्रथम क्रमांकावर आहेत.
०३. केंद्र सरकारच्या उद्योग धोरण आणि प्रोत्साहन विभागाने (डिपार्टमेन्ट ऑफ इंडस्ट्रियल पॉलिसी अँड प्रमोशन) ने सोमवारी उद्योग व्यासायासाठी सर्वाधिक अनुकूल असलेल्या राज्यासंबंधी एक अहवाल प्रसिद्ध केला. त्यात महाराष्ट्राला ९ क्रमांकावर दर्शविण्यात आले आहे.
०४. यात गुजरातचीही घसरण झा................. ............. .................... ..................... . http://www.mpscacademy.com/2016/11/ca03nove2016.html
MPSC Academy - MPSC Marathi Notes
चालू घडामोडी १ ते ३ नोव्हेंबर २०१६
उद्योग प्रक्रिया सोपी करण्यात महाराष्ट्र ९ व्या स्थानावर ०१. उद्योग व्यवसाय सुरू करण्यासाठी सुविधा,...
जीएसटी'ची कररचना जाहीर
०१. वस्तू आणि सेवा कर अर्थात जीएसटीसाठी कर दरनिश्चित करण्यात आले असून ५ टक्के, १२ टक्के, १८ टक्के आणि २८ टक्के अशा चार टप्प्यांमध्ये कर दर आकारणी केली जाईल.
०२. ज्या वस्तूंवर व्हॅट आणि उत्पादन शुल्कासह एकूण ३०-३१ टक्के कर लावला जात होता. त्यावर आता २८ टक्के जीएसटी कर लावला जाईल. सर्व सामान्यांसाठी उपयोगी असलेल्या वस्तूंवर जीएसटी दराचे प्रमाण ५ टक्के असेल.
०३. याशिवाय जीएसटीमध्ये १२ टक्के आणि १८ टक्के प्रमाणभूत दर असतील. अन्नधान्यावर कोणताही कर नसेल. अन्नधान्यासह सर्व सामान्य व्यक्तींशी निगडीत ५० टक्के वस्तूंवर कर नसेल.
०४. महागाईला कारणीभूत असलेल्या निम्म्या वस्तूंवर शून्य टक्के आणि ग्राहकांसाठी गरजेच्या असलेल्या प्रमु.................. .................... .................. ..................... ..................... ....................... .................... http://www.mpscacademy.com/2016/11/ca05nov2016.html
०१. वस्तू आणि सेवा कर अर्थात जीएसटीसाठी कर दरनिश्चित करण्यात आले असून ५ टक्के, १२ टक्के, १८ टक्के आणि २८ टक्के अशा चार टप्प्यांमध्ये कर दर आकारणी केली जाईल.
०२. ज्या वस्तूंवर व्हॅट आणि उत्पादन शुल्कासह एकूण ३०-३१ टक्के कर लावला जात होता. त्यावर आता २८ टक्के जीएसटी कर लावला जाईल. सर्व सामान्यांसाठी उपयोगी असलेल्या वस्तूंवर जीएसटी दराचे प्रमाण ५ टक्के असेल.
०३. याशिवाय जीएसटीमध्ये १२ टक्के आणि १८ टक्के प्रमाणभूत दर असतील. अन्नधान्यावर कोणताही कर नसेल. अन्नधान्यासह सर्व सामान्य व्यक्तींशी निगडीत ५० टक्के वस्तूंवर कर नसेल.
०४. महागाईला कारणीभूत असलेल्या निम्म्या वस्तूंवर शून्य टक्के आणि ग्राहकांसाठी गरजेच्या असलेल्या प्रमु.................. .................... .................. ..................... ..................... ....................... .................... http://www.mpscacademy.com/2016/11/ca05nov2016.html
MPSC Academy - MPSC Marathi Notes
चालू घडामोडी ४ व ५ नोव्हेंबर २०१६
'जीएसटी'ची कररचना जाहीर ०१. वस्तू आणि सेवा कर अर्थात जीएसटीसाठी कर दरनिश्चित करण्यात आले अ...
द्वितीय इंग्रज म्हैसूर युद्ध (१७८०-१७८४)
०१. पहिल्या म्हैसूर युद्धामुळे हैदर व इंग्रज यांच्यात मैत्रीचे नाते निर्माण झाले. पण ही मैत्री फार काळ टिकली नाही. याला काही गोष्टी कारणीभूत ठरल्या. पहिली गोष्ट १७७१ मध्ये मराठ्यांनी हैदरवर आक्रमण केले. तेव्हा इंग्रज हैदरच्या मदतीला आले नाहीत. त्यामुळे त्याला मराठ्यांकडून पराभव पत्करावा लागला.
०२. दुसरी गोष्ट इंग्रजांनी फ्रेंचांचे माहे हे बंदर जिंकून घेतले. १७७८ मध्ये अमेरिकन स्वातंत्र्ययुद्धात फ्रांस अमेरिकन वसाहतीच्या बाजूने युरोपियन आघाडीत ब्रिटिशांविरूद्ध सामील झाला. त्यामुळे ब्रिटिशांनी फ्रेंचांच्या भारतातील सर्व वसाहती ताब्यात घेतल्या. त्यापैकी एक माहे बंदर हैदरच्या अधिपत्याखाली होते.
०३. तोफा, बारूद, बंदुका इत्यादी युद्धसामग्रीसाठी हैदर फ्रेंचावर अवलंबून होता. ही सामग्री हैदरला मलबार किनाऱ्यावरील माहे बंदरातून मिळत होती. अशा स्थितीत इंग्रजांनी माहे जिंकून सरळ हैदरला आव्हान दिले होते. तरीही त्याने इंग्रजांशी संबंध तोडले नाहीत. पण जेव्हा मुंबईच्या कंपनीकडून हैदरने मागविलेले युद्ध सा.................. ...................... ....................... ...................... .................... http://www.mpscacademy.com/2015/10/blog-post.html
०१. पहिल्या म्हैसूर युद्धामुळे हैदर व इंग्रज यांच्यात मैत्रीचे नाते निर्माण झाले. पण ही मैत्री फार काळ टिकली नाही. याला काही गोष्टी कारणीभूत ठरल्या. पहिली गोष्ट १७७१ मध्ये मराठ्यांनी हैदरवर आक्रमण केले. तेव्हा इंग्रज हैदरच्या मदतीला आले नाहीत. त्यामुळे त्याला मराठ्यांकडून पराभव पत्करावा लागला.
०२. दुसरी गोष्ट इंग्रजांनी फ्रेंचांचे माहे हे बंदर जिंकून घेतले. १७७८ मध्ये अमेरिकन स्वातंत्र्ययुद्धात फ्रांस अमेरिकन वसाहतीच्या बाजूने युरोपियन आघाडीत ब्रिटिशांविरूद्ध सामील झाला. त्यामुळे ब्रिटिशांनी फ्रेंचांच्या भारतातील सर्व वसाहती ताब्यात घेतल्या. त्यापैकी एक माहे बंदर हैदरच्या अधिपत्याखाली होते.
०३. तोफा, बारूद, बंदुका इत्यादी युद्धसामग्रीसाठी हैदर फ्रेंचावर अवलंबून होता. ही सामग्री हैदरला मलबार किनाऱ्यावरील माहे बंदरातून मिळत होती. अशा स्थितीत इंग्रजांनी माहे जिंकून सरळ हैदरला आव्हान दिले होते. तरीही त्याने इंग्रजांशी संबंध तोडले नाहीत. पण जेव्हा मुंबईच्या कंपनीकडून हैदरने मागविलेले युद्ध सा.................. ...................... ....................... ...................... .................... http://www.mpscacademy.com/2015/10/blog-post.html
MPSC Academy - MPSC Marathi Notes
इंग्रज म्हैसूर युद्धे - भाग २
द्वितीय इंग्रज म्हैसूर युद्ध (१७८०-१७८४) ०१. पहिल्या म्हैसूर युद्धामुळे हैदर व इंग्रज यांच्यात मै...