راهیابی دانشجوی واحد تهران شمال به مرحله نهایی المپیاد علمی دانشجویی کشور

🔹 سرکار خانم مبینا تبیانیان، دانشجوی رشته میکروبیولوژی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، موفقیت شما را در مراحل مقدماتی این رقابت علمی و راهیابی به مرحله نهایی سی‌ویکمین المپیاد علمی دانشجویی کشور در رشته زیست‌شناسی را به شما و خانواده گرامیتان و دانشجویان گروه میکروبیولوژی این واحد تبریک عرض کرده و امیدواریم که بیش از پیش شاهد تداوم موفقیت هایتان در عرصه های علمی و پژوهشی ملی و بین المللی باشیم.

🔹 موفقیت علمی شما، بار دیگر ظرفیت‌های علمی و استعدادهای برتر دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال الاخصوص دانشجویان پرتلاش رشته میکروبیولوژی این واحد را به نمایش گذاشت.

🔹 دکتر علیرضا بنی‌هاشم، معاون باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان واحد تهران شمال، ضمن تبریک به ایشان و گروه میکروبیولوژی با اعلام این خبر نیز افزود: این موفقیت علمی، بار دیگر ظرفیت‌های علمی و استعدادهای برتر دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال را به نمایش گذاشت.


تلگرام | بله | اینستاگرام

#ژنتیک_باکتریایی
| قسمت دوم
🔬 Transformation | ترانسفورماسیون
در قسمت اول گفتیم که در Transformation، باکتری DNA آزاد موجود در محیط را دریافت می‌کند.
اما سؤال مهم این است:
چطور یک DNA خارجی می‌تواند وارد باکتری شود؟


برای پاسخ، باید با مفهوم Competence (شایستگی) آشنا شویم.
🔹 Competence چیست؟
Competence یعنی توانایی یک سلول باکتریایی برای دریافت DNA خارجی از محیط.
همه باکتری‌ها در تمام شرایط Competent نیستند؛ این توانایی در برخی گونه‌ها به‌صورت طبیعی ایجاد می‌شود و می‌تواند به شرایط محیطی و مرحله رشد سلول وابسته باشد.

⸻

🔹 مراحل کلی Transformation
1️⃣ آزاد شدن DNA
در اثر لیز سلول دهنده، DNA آن وارد محیط می‌شود.
⬇️
2️⃣ اتصال DNA به سلول گیرنده
DNA خارجی به سطح باکتری Competent متصل می‌شود.
⬇️
3️⃣ ورود DNA به سلول
DNA از سدهای سلولی عبور کرده و وارد سلول گیرنده می‌شود.
⬇️
4️⃣ سرنوشت DNA واردشده
اینجا یک نکته بسیار مهم داریم

DNA
واردشده،
در صورت وجود شرایط مناسب، می‌تواند با کروموزوم باکتری نوترکیبی (Recombination) انجام دهد و باعث ایجاد تغییر ژنتیکی پایدار در سلول شود.
📌 بنابراین:
Transformation ≠ صرفاً ورود DNA
بلکه در شرایط مناسب، می‌تواند منجر به کسب و تثبیت اطلاعات ژنتیکی جدید شود.

⸻

⭐ نکته ارشد و المپیاد
دو مفهوم زیر را با هم اشتباه نکنید:
🧬 Competence → توانایی دریافت DNA
🔗 Recombination → نوترکیبی DNA خارجی با DNA سلول
و یک نکته طلایی:
در Transformation، فاژ یا تماس مستقیم دو باکتری لازم نیست؛ منبع DNA، DNA آزاد موجود در محیط است.

⸻

بهتون قول دادم که حتما در مورد المپیاد هم براتون مطالب میزارم و توضیحات لازم رو میدم😍

https://t.me/microbinaaaa

ترانسفورماسیون

https://t.me/microbinaaaa

🧬 #ژنتیک_باکتریایی
قسمت سوم: انتقال افقی ژن ترانسداکشن (Transduction)
🦠 یکی از مهم‌ترین روش‌های انتقال افقی ژن (Horizontal Gene Transfer) در باکتری‌ها، ترانسداکشن است.
در ترانسداکشن، انتقال DNA از یک باکتری به باکتری دیگر به‌وسیله‌ی باکتریوفاژها (Bacteriophages) انجام می‌شود.
🔹 Bacteriophage = ویروسی که باکتری را آلوده می‌کند.


⸻


🔬 مکانیسم کلی ترانسداکشن
به‌طور ساده:
باکتری دهنده → فاژ → باکتری گیرنده
1️⃣ فاژ یک باکتری را آلوده می‌کند.
2️⃣ در جریان چرخه‌ی تکثیر فاژ، DNA باکتریایی ممکن است به‌طور تصادفی یا اختصاصی وارد ذرات فاژی شود.
3️⃣ فاژ حاوی DNA باکتریایی، باکتری دیگری را آلوده می‌کند.
4️⃣ DNA منتقل‌شده می‌تواند در ژنوم باکتری گیرنده نوترکیب (Recombination) شود.
📌 نکته مهم:
فاژ در اینجا مانند یک ناقل ژنتیکی عمل می‌کند.


⸻


🧬 انواع ترانسداکشن
ترانسداکشن به دو نوع اصلی تقسیم می‌شود:
1️⃣ Generalized Transduction
ترانسداکشن عمومی
در این حالت، تقریباً هر قطعه‌ای از DNA باکتری می‌تواند به‌صورت تصادفی توسط فاژ منتقل شود.
🔸 این اتفاق معمولاً در جریان چرخه لیتیک (Lytic cycle) رخ می‌دهد.
🔸 هنگام بسته‌بندی DNA، ممکن است به‌جای DNA فاژ، قطعه‌ای از DNA باکتری داخل کپسید قرار گیرد.
🔸 سپس این فاژ، DNA باکتری قبلی را به باکتری جدید منتقل می‌کند.
📌 نکته طلایی:
Generalized → انتقال تصادفی ژن‌های مختلف باکتری
یعنی فاژ معمولاً محدود به یک ژن خاص نیست.


⸻


2️⃣ Specialized Transduction
ترانسداکشن اختصاصی
در این حالت، فقط ژن‌های خاصی که در نزدیکی محل ادغام پروفاژ قرار دارند، می‌توانند منتقل شوند.
این نوع ترانسداکشن با فاژهای لیزوژنیک (Temperate phages) مرتبط است.
🔹 فاژ ابتدا DNA خود را در کروموزوم باکتری وارد می‌کند و به شکل Prophage باقی می‌ماند.
🔹 هنگام خروج پروفاژ از کروموزوم، ممکن است DNA باکتریایی مجاور را نیز به همراه خود جدا کند.
🔹 بنابراین، فقط ژن‌های خاصی که در مجاورت محل اتصال پروفاژ هستند قابلیت انتقال دارند.
📌 نکته طلایی:
Specialized → انتقال ژن‌های خاص و مجاور محل ادغام فاژ

نکته ارشدی
تفاوت اصلی این دو نوع را این‌طور به خاطر بسپار:
🔴 Generalized = Random
🟢 Specialized = Specific
پس اگر در تست دیدی:
❓ «انتقال تصادفی قطعات مختلف DNA باکتری توسط فاژ»
→ Generalized Transduction
❓ «انتقال ژن‌هایی که در مجاورت محل ادغام پروفاژ قرار دارند»
→ Specialized Transduction


⸻


⭐ نکته مهم برای المپیاد
در ترانسداکشن، فاژ خودش الزاماً ژن جدید را برای باکتری طراحی نمی‌کند؛ بلکه می‌تواند DNA باکتری قبلی را به باکتری جدید منتقل کند.
بنابراین:
Transduction = Phage-mediated horizontal gene transfer
🧬 انتقال افقی ژن با واسطه‌ی فاژ

ترانسداکشن

بریم سراغ پرسش پاسخ از ساختمان باکتری👇🏻

سلام 🌱

یکی از قشنگ‌ترین اتفاقات این روزها در آکادمی فارد طب ساینس، مخصوصاً برای بچه‌های علوم آزمایشگاهی و میکروب‌شناسی، راه‌اندازی یک اپلیکیشن کاربردیه که می‌تونه خیلی از نیازهای علمی و آزمایشگاهی‌تون رو برطرف کنه. 🧫🔬

خودم هم نصبش کردم و واقعاً کاربردیه.
حتماً نصبش کنید و از امکاناتش استفاده کنید. ✨

اگر قصد ثبت‌نام در دوره‌های ۳ماهه یا ۶ماهه رو دارید، می‌تونید از کد تخفیف ۲۰ درصدی من استفاده کنید:

کد تخفیف: draida20 ❤️

این کد رو به دوستانتون هم بدید تا اون‌ها هم بتونن از تخفیف استفاده کنن. 🙏🏻✨

https://faredtebscience.ir/staphylo/?fbclid=PAZnRzaAUPYLZwZG9mAmZkaWQWUOIfkOr9CE0hczdTuym_JtqLIcJxJ2V4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkDzEyNDAyNDU3NDI4NzQxNAABp8fX6TsuJFmtrrVeKfGIzGBtYfoHjsND7BPl1ws-11o_GIUUskP4kY4QZQDg_aem_0ugjrIEOjkiZaBejr7UULg

🧬 #ژنتیک_باکتریایی
قسمت چهارم: کونژوگاسیون باکتریایی
Bacterial Conjugation
کونژوگاسیون یکی از مکانیسم‌های انتقال افقی ژن (Horizontal Gene Transfer) در باکتری‌هاست که در آن DNA از یک باکتری به باکتری دیگر، از طریق تماس مستقیم سلول‌به‌سلول منتقل می‌شود.
🔹 برخلاف ترانسفورماسیون، در کونژوگاسیون DNA آزاد موجود در محیط وارد سلول نمی‌شود.
🔹 برخلاف ترانسداکشن، فاژ واسطه انتقال DNA نیست.


⸻


🧬 نقش پلاسمید F
مهم‌ترین مثال کونژوگاسیون باکتریایی، انتقال F plasmid (F factor) است.
پلاسمید F دارای ژن‌هایی است که ماشین انتقال DNA را فراهم می‌کنند و در سویه‌های F⁺ وجود دارد.
به‌طور ساده:
F⁺ → دهنده (Donor)
F⁻ → گیرنده (Recipient)
در کونژوگاسیون معمولی، سلول F⁺ می‌تواند نسخه‌ای از فاکتور F را به سلول F⁻ منتقل کند.


⸻


🦠 Sex pilus چیست؟
سلول F⁺ می‌تواند ساختاری به نام Sex pilus / F pilus ایجاد کند.
این ساختار در برقراری ارتباط بین سلول دهنده و گیرنده نقش دارد.
پس:
F⁺ → F⁻
اما یک نکته مهم کنکوری:
❌ پیلی جنسی را با خود DNA یکی ندانیم.
پیلوس در برقراری تماس و آغاز فرایند انتقال نقش دارد؛ DNA از طریق سامانه انتقال DNA منتقل می‌شود.


⸻


🔬 کونژوگاسیون F⁺ × F⁻
در یک کونژوگاسیون معمولی:
1️⃣ سلول F⁺ با سلول F⁻ تماس برقرار می‌کند.
2️⃣ انتقال DNA پلاسمیدی آغاز می‌شود.
3️⃣ یک رشته از DNA پلاسمید F به سلول گیرنده منتقل می‌شود.
4️⃣ در هر دو سلول، رشته مکمل ساخته می‌شود.
5️⃣ در نتیجه، سلول گیرنده نیز به F⁺ تبدیل می‌شود.
بنابراین:
قبل:
F⁺ × F⁻
بعد:
F⁺ × F⁺
📌 نکته:
در این حالت، معمولاً چیزی که منتقل می‌شود فاکتور F است، نه اینکه کل کروموزوم باکتری منتقل شود.


⸻


⭐ اما Hfr چیست؟
اینجا مبحث مهم‌تر می‌شود.
گاهی پلاسمید F در اثر نوترکیبی (Recombination) وارد کروموزوم باکتری می‌شود.
به این سلول می‌گوییم:
Hfr = High frequency of recombination
در سلول Hfr، فاکتور F دیگر یک پلاسمید کاملاً مستقل نیست؛ بلکه درون کروموزوم باکتری ادغام شده است.
در هنگام کونژوگاسیون Hfr × F⁻، انتقال می‌تواند از ناحیه F واردشده آغاز شود و سپس ژن‌های کروموزومی باکتری نیز به گیرنده منتقل شوند.


⸻


🧬 Hfr × F⁻
ترتیب کلی:
Hfr donor → F⁻ recipient
DNA از محل خاصی در فاکتور F ادغام‌شده شروع به انتقال می‌کند و سپس بخش‌هایی از کروموزوم باکتری می‌توانند وارد سلول گیرنده شوند.
اما یک نکته بسیار مهم:
🔴 معمولاً انتقال کل کروموزوم کامل نمی‌شود؛ بنابراین گیرنده اغلب همچنان F⁻ باقی می‌ماند.
ژن‌های منتقل‌شده می‌توانند با کروموزوم گیرنده نوترکیب (Recombine) شوند.


نکته طلایی ارشد و المپیاد
اگر سؤال گفت:
«کدام نوع کونژوگاسیون موجب انتقال ژن‌های کروموزومی باکتری می‌شود؟»
ذهن شما باید سریع برود سمت:
👉 Hfr × F⁻
و اگر پرسید:
«چرا گیرنده در کونژوگاسیون Hfr معمولاً F⁺ نمی‌شود؟»
چون انتقال DNA معمولاً قبل از اینکه کل فاکتور F منتقل شود متوقف می‌شود؛ بنابراین گیرنده بخش‌هایی از DNA کروموزومی را دریافت می‌کند ولی کل F factor را دریافت نمی‌کند.

https://t.me/microbinaaaa

🧬#ژنتیک_باکتریایی

قسمت پنجم:
جهش در باکتری‌ها (Bacterial Mutation)

🔬 جهش (Mutation) به هرگونه تغییر پایدار و قابل‌انتقال در توالی DNA گفته می‌شود که می‌تواند باعث تغییر در ویژگی‌های فنوتیپی باکتری شود.
جهش‌ها برخلاف انتقال افقی ژن، نیازی به دریافت DNA از یک باکتری دیگر ندارند و می‌توانند در اثر خطاهای طبیعی هنگام همانندسازی DNA یا در اثر عوامل جهش‌زا ایجاد شوند.
🧬 جهش‌ها چگونه ایجاد می‌شوند؟
جهش ممکن است به‌صورت خودبه‌خودی (Spontaneous) ایجاد شود؛ یعنی بدون اینکه عامل جهش‌زای خارجی مستقیماً دخالت داشته باشد.
برای مثال، ممکن است هنگام همانندسازی DNA یک باز به‌اشتباه وارد شود و سیستم‌های ترمیمی نتوانند آن را اصلاح کنند.
از طرف دیگر، برخی جهش‌ها در اثر عوامل خارجی یا Mutagens ایجاد می‌شوند.
مهم‌ترین عوامل جهش‌زا عبارت‌اند از:
🔹 عوامل فیزیکی مانند اشعه UV
🔹 عوامل شیمیایی مانند برخی مواد آلکیله‌کننده
🔹 برخی عوامل زیستی که می‌توانند باعث آسیب یا تغییر DNA شوند.


⸻


🧬 انواع مهم جهش
🔹 جانشینی باز (Base substitution)
در این حالت یک نوکلئوتید با نوکلئوتید دیگری جایگزین می‌شود.
این نوع جهش می‌تواند به سه حالت مهم منجر شود:
Silent mutation
تغییر کدون، بدون تغییر اسیدآمینه.
Missense mutation
تغییر کدون باعث تغییر اسیدآمینه می‌شود.
Nonsense mutation
کدون یک اسیدآمینه به Stop codon تبدیل می‌شود و می‌تواند باعث توقف زودرس ترجمه شود.


⸻


🔹 حذف (Deletion)
در این حالت یک یا چند نوکلئوتید از DNA حذف می‌شوند.
🔹 اضافه‌شدن (Insertion)
در این حالت یک یا چند نوکلئوتید به توالی DNA اضافه می‌شوند.
اگر تعداد نوکلئوتیدهای حذف‌شده یا اضافه‌شده مضرب ۳ نباشد، ممکن است Frameshift mutation ایجاد شود.
در جهش Frameshift، چارچوب خواندن کدون‌ها تغییر می‌کند و در نتیجه ممکن است بخش بزرگی از پروتئین تغییر کند.


⸻


🦠 جهش و مقاومت آنتی‌بیوتیکی
یکی از مهم‌ترین کاربردهای مفهوم جهش در پزشکی، مقاومت آنتی‌بیوتیکی (Antibiotic resistance) است.
یک جهش ممکن است باعث تغییر در:
🔹 محل اتصال آنتی‌بیوتیک
🔹 پروتئین هدف دارو
🔹 نفوذپذیری سلول
🔹 یا برخی مسیرهای سلولی
شود و در نتیجه حساسیت باکتری به یک آنتی‌بیوتیک کاهش پیدا کند.

نکته مهم:
آنتی‌بیوتیک معمولاً باعث ایجاد هدفمندِ جهش مقاوم‌کننده نمی‌شود؛ بلکه با از بین بردن باکتری‌های حساس، باعث انتخاب باکتری‌های مقاومِ موجود در جمعیت می‌شود.
یعنی:
Mutation → ایجاد تنوع ژنتیکی
Antibiotic → Selection
و در نهایت:
انتخاب طبیعی → افزایش فراوانی باکتری‌های مقاوم


⸻


نکته المپیادی
اگر یک جمعیت باکتریایی قبل از مواجهه با آنتی‌بیوتیک، تعداد بسیار کمی باکتری مقاوم داشته باشد، مصرف آنتی‌بیوتیک می‌تواند باعث افزایش سهم همان باکتری‌های مقاوم شود.
بنابراین:
❌ «آنتی‌بیوتیک باکتری را وادار می‌کند جهش مقاوم ایجاد کند.»
☑ «جهش‌های تصادفی می‌توانند تنوع ایجاد کنند و فشار انتخابی آنتی‌بیوتیک باعث افزایش فراوانی انواع مقاوم شود.»

https://t.me/microbinaaaa