☝️
👇👇
دو خاطره از دو مترجم بزرگ عرب؛
مترجم خیام و مترجم همینگوی به عربی:

«دکتر علی القاسمی» در جهان عرب معروف به شیخ المترجمین است که به ظرافت و دقت در ترجمه مشهور است؛
در سعودی یک کالج عالی ترجمه به نام ملک فهد تأسیس شده، سال گذشته۲۰۲۳م از سوی این بنیاد ترجمه یک سمپوزیم برای بزرگداشت این مترجم برگزار شد که ترجمه‌هایش از ارنست همینگوی جزو بهترین ترجمه‌های عربی است.
او پیامی به سمپوزیم تجلیل از خود نوشت و خاطره‌ای از مترجم بزرگ عراق احمد الصافی النجفی نوشت که بسیار جالب بود.
معروف است که در بین ترجمه‌های عربی خیام، ترجمه‌ی احمد صافی که ترجمه‌ای منظوم به عربی است از والاترین و لطیف‌ترین ترجمه‌های خیام به عربی است چندان که او را به فیتزجرالد عرب ملقب ساخته است.
دکتر علی القاسمی مترجم همینگوی در خاطره‌ای از او بیان کرد که وقتی من در دهه شصت میلادی دانشجوی دانشگاه آمریکایی بیروت بودم آن دانشگاه در اواسط دهه‌ی شصت بزرگداشتی برای قدردانی از احمد صافی نجفی به پاس بهترین ترجمه‌اش از خیام به عربی برگزار کرد و او در آنجا سخنرانی کرد.
دکتر القاسمی می‌گوید در بخش پرسش و پاسخ وقتی از وی پرسیدم:
جناب چطور موفق به ترجمه‌ای با این کیفیت از خیام شدید؟
پاسخ کوبنده و کوتاهش مرا شگفت‌زده کرد:

زیرا گفت: من خیام را ترجمه نکردم من خود خیام بودم، و سپس روی‌اش را به دانشجویان پرسش‌گر بعدی برگرداند.
چون مشهور بود زیستی کاملآ خیام‌وار هم داشت.

دکتر علی القاسمی می‌گوید: من در آن زمان پاسخ وی را در نیافتم، تا سه دهه بعد که خودم به ترجمه‌ی داستان‌های همینگوی پرداختم.

گفته‌اند دکتر علی القاسمی برای ترجمه(( پیرمرد و دریا))ی همینگوی چنان در نقش او فرو‌ رفته بود که برای درک فضای رمان، يك قايق با ملوان كرايه كرده بود تا یک شب کامل را با او در تاریکی اقیانوس اطلس در سواحل صویره‌ در مراکش بگذراند تا به درک تجربه‌ی همینگوی در رمان پیرمرد و دریا برسد‌.
برای همین هم به گواه منتقدان بهترین و مطابق‌ترین ترجمه‌ای از رمان همینگوی را به دست داد که در جهان عرب معروف است.

حالا یک نمونه هم از رباعی خیام به ترجمه‌ی احمد صافی نجفی ارائه بدهم که او هم برای درک ظرائف زبان فارسی، هشت‌سال به ایران آمد و با اساتید بزرگ ادب فارسی دیدار و گفتگوها داشت.
این رباعی:
یاران موافق همه از دست شدند
در پای اجل یکان یکان پست شدند
خوردیم ز یک شراب در مجلس عمر
دوری دو سه پیشتر ز ما مست شدند.
را این‌گونه ترجمه کرده:

أری کل خلان الوفاء تفرقوا
فبين صريعٕ للردى و قتيلي
شربنا شرابا واحدا غير أنهمُ
به ثملوا من قبلنا بقلیلی

بايد ترجمه‌های سخت دور مترجمان دیگر را از این رباعی دیده باشید تا متوجه دقت و تطابق والای این ترجمه‌ احمد صافی نجفی بشوید که از نوع ترجمه‌ی شعر به شعر است که از دشوارترین ترجمه‌ها نیز هست.

بنظرم هیچ چیزی نمی توانست وضعیت انسان های درون رسانه هارو از تلویزیون تا بلاگر و یوتیوبر رو مثل این انیمیشن چند دقیقه ای نشان بدهد...
سوژه های بدنبال رهایی از زندان واقعیت که گرفتار چارچوب رسانه می شوند و مجبورند هزاران بلا و خفت و خواری را برای سرگرمی مخاطب به جان بخرند !
@abyssofideas

عنوان کتاب: هیس
نویسنده: محمدرضا کاتب
دسته: ادبیات داستانی ایران- رمان
تعداد صفحه: ۲۸۶
ناشر: ققنوس
سال انتشار: ۱۳۷۸
#هیس

درباره نویسندگان روس
آیزیا برلین
https://baru.ir/bisotoun/meeting-with-russian-writers/

سرزمین هرز، تی اس الیوت
با صدای شاعر

الیوت، این شعر را در سال ۱۹۲۲ می‌نویسد ولی این فایل، پس از جهانگیریِ شعر سررزمین هرز و در سال ۱۹۴۷ ضبط شده است.

خاورمیانه از سمت غربی
یا
ما کجای جهان ایستاده‌ایم
#مهدی_فاتحی
عکس: اردشیر محصص

.
هر رویداد تاریخی با تکرارش تثبیت می‌شود. هگل
سال ۱۹۱۹ مهم‌ترین رویداد در سرنوشت خاورمیانه بود. زمانی که برندگان جنگ جهانی اول: آمریکا، انگلیس و فرانسه برای شکست‌خوردگان جنگ: آلمان و مستعمراتش، و عثمانی تصمیم گرفتند و کشورهای زیادی را به جهان اضافه کردند و بخش بزرگی از جهان را به متصرفات خود افزودند. بخش اروپایی عثمانی کشورهایی مثل رومانی، بلغارستان و حوزه بالکان شکل گرفت و به آنها استقلال تام دادند( به ارمنی‌های بینوا هم که عثمانی‌ها قتل‌عام‌شان کرده بودند ارمنستان را اعطا کردند) اما در بخش آسیایی از آن جهت که خامی و ناتوانی دون‌مایگان آسیایی را برای استقلال شایسته نمی‌دیدند تحت‌الحمایه خود قرار داده، مرز کشی کردند( بیشتر بر پایه نفت و سر صدای اقوام) و کسانی را به خلافت گماردند. سوریه و لبنان به فرانسه رسید و بصره و مصر و بغداد و بقیه به بریتانیا، آمریکا با جنس نامرغوب خاورمیانه و هزینه استعمار میانه خوبی نداشت و چیزی نخواست هر چند که اعراب ترجیح‌شان آمریکا بود. خاورمیانه که تحت خلافت عثمانی بود هیچ چیز از کشور شدن نمی‌دانست و هیچ‌گاه ملت نشد تنها قوم و مذهب برایش معنی داشت هنوز هم( بعد از سقوط امپراطوری روم هم هزار سال طول کشید تا ملت‌های اروپایی شکل گرفت ولی اینجا زمان داده نشد و هزار سالی زمان می‌خواهد تا سرو سامان یابد)
در کنگره پاریس ۱۹۱۹ از هر کشور و قومی حضور یافتند تا از سه کشور برنده بخواهند چیزی یا خاکی یا استقلالی عطا کند و به هر شکل دست پر برگشتند( یا خاک و قوم یا تحت‌الحمایه یافتند) ایران که کنار گوش عثمانی بود نه کسی از آن حرف زد و نه حتی چانه‌ای برای تحت‌الحمایه بودنش صورت گرفت( همانطور که خود عثمانی هم هیچ‌گاه نظری بر آن نداشت حتی روسیه مگر برای امتیاز گرفتن از بریتانیا به‌ خاطر هند)
داستان نمایندگان ایران در آنجا خواندنی است ( فروغی، علا، انتظام‌الملک) که چطور دم از تاریخ باستانی خود زدند و چون کودکان خام درخواست بازگردادن مرزهای ایران باستان شدند در حین اینکه مخارج هتل و غذای خود را هم نداشتند و از انگلیسی‌ها کمک و اعانه می‌خواستند. زمانی که حکومت آه در بساط نداشت و با خواهش و التماس و قراداد ۱۹۱۹ خود را به بریتانیا فروخت تا شکمش را سیر کند...
امروز کجای جهانیم؟ آیا جایگاه ما تغییری کرده؟
کشور بی‌پول و بیابانی با مردمانی اکثرا تنبل و بدعهد و دزد هیچ‌گاه در معادلات جهانی نبوده و نیست( حتی استعمار هم نشده) فهم این مطلب و رفع این توهم مهم‌ترین اصل اولیه شناخت خود و جهان ‌پیرامون ماست تا امکان ساخت و رفع عیوب امکان‌پذیر شود.
#مهدی_فاتحی

درباره ' وانیا' با بازی تک‌نفره اندرو اسکات

.
' صحنه‌ی نمایش، سکویی است که نمایشنامه‌نویس را به روی آن به دار می‌کشند' چخوف
نمایش ' وانیا' به کارگردانی سام یتس و بازی تک‌نفره اسکات اقتباسی از دایی وانیا چخوف است(به تازگی در وست‌اند لندن اجرا شده و قرار است به منهتن هم برود) نمایشی که در آن خلاقیت کارگردانی یتس و توانایی تکنیکی اسکات به اوج می‌رسد. اسکات هم نقش وانیا را بازی می‌کند هم پنج نقش دیگر، بدون هیچ تغییر لباس یا حتی جابه‌جایی در صحنه.
در این اجرا بیشتر از هر چیزی بازی اسکات مورد توجه قرار گرفته و البته بسیار ارزشمند است اما بازیگری(حتی در اوجش مثل اسکات) هنر خلاقی نیست؛ تکنیک و فنی است که اسکات آنرا به خوبی بلد است اما در این شکل اجرا بخش‌های زیادی از متن چخوف از دست می‌رود. چخوف در این کار با طنز تلخش ویرانه انسانی را نشان می‌دهد: شخصیت‌هایی که به تباهی زندگی خود آگاه‌اند اما کاری برای بهبودش نمی‌کنند و دست روی دست گذاشته‌اند. کسانی که خود عامل هدررفتن زندگی‌شان هستند و مدام در حال ناله و در عین‌حال وخیم‌تر کردن اوضاع. چخوف به نظر من پیش‌زمینه فهم بکت است. جهان چخوف در امتداد تئاتر ابزورد بکتی‌ست.
اما در این اجرا بازیگر تنها نیست بلکه چخوف است که تنها مانده و با اثرش روی صحنه به دار اویخته شده، و آنچه از آن باقی مانده قصه و بازی و اکت است. هر چند دنیای انگلیسی زبان_ که پر از نمایشنامه‌های غنی از شکسپیر تا امروز است_ تصمیم به اجرای چخوف گرفته و از آن استقبال هم شده. اما ظاهرا سطح تماشاگر لندنی(آمریکایی) از زمان شکسپیر جلوتر نیامده. در طول اجرا با هر رفتار و بعضی دیالوگهای اسکات،صدای خنده تماشاگران شنیده می‌شود. شلیک خنده‌های مداوم تماشاگران به تراژدی زندگی وانیا بیشتر به قلب چخوف می‌نشیند و اصحاب هنر را به این اندیشه می‌اندازد که مخاطب و جامعه امروز غربی به کدام سمت رفته و می‌رود؟
چند سال پیش فرصت غیرمستقیمی شد تا در سینمای کوچکی در آمریکا که مخصوص پخش سینمای هنری و اروپایی بود شاهد اکران فیلمی از پیتر گرینوی و گفتگویی او در پایان اجرا باشم. نکته‌ای که در طول اجرا و حتی در گفتگو نهایی قابل تامل بود و گرینوی نیز به نوعی به آن اشاره کرد همین سطحی شدن اکثر مخاطبین و خنده‌های دایم تماشاگران به لحظات فیلم گرینوی بود. تماشاگرانی که صرفا پاپ‌کورن و خنده را از سینما و تاتر می‌خواهند.
در چنین فضایی دیگر انتخاب شخصی چون ترامپ و همپالکی‌هایش امر غریبی نیست. شخصی که خود را فرستاده خدا می‌داند، لفاظی‌های نژادپرستانه دارد و پوپولیستی مبتذل در جهان سرمایه و راست است:
از کوزه همان طراود که در اوست.
#مهدی_فاتحی

نامه‌هایِ بهمن محصص به سهراب سپهری

عنوان ‏نامه‌هایِ محصص به سهراب سپهری:

«جناب جرقاب»
«جرقاب عزیزم»

*جرقاب به معنی بدعنق است.
@batarikh

درباب کوتاه‌ترین داستان کوتاه جهان:

از خواب که بیدار شد دایناسور هنوز آنجا بود...

.
وقتی بیدار شد دایناسور هنوز آنجا بود.

وقتی بیدار شد هنوز آن زن/ مرد کنار تختش خوابیده بود.
وقتی بیدار شد هنوز در همان شهر و تاریخ بود.
وقتی بیدار شد هنوز همان حاکمان سر جای‌شان بودند.
وقتی بیدار شد هنوز آن هیولایی بود که بود.

آیا تا به حال رویای شیرین دیده‌اید؟ رویای حیاتی دیگر؟ صلح آمیزتر؟
آیا در جهنم زندگی گیر کرده‌اید و آرزو کنید شاید این کابوس است و وقتی بیدار شدید در جهان بهتری هستید اما باز هیولا را سر جایش ببینید؟

آیا کابوس مرگ دیده‌اید و وقتی بیدار شدید ببینید زنده‌اید و هنوز در همان جهنم قبل زیست می‌کنید؟
شاید هم ما در حال دیدن کابوس زندگی هستیم و وقتی بیدار شویم ببینیم که نه! دایناسور کابوس بود....دایناسور رفتنی است...

ادبیات رویای جهانی بهتر است و تماشای رویا با چشم باز....رویایی که حتی با چند کلمه داستان کوتاهی می‌آفریند که جهانت را معنی می‌کند.

و در نهایت این ادبیات است که ما را از این ورطه نجات خواهد داد.

#مهدی_فاتحی

بيتوته‌یِ کوتاهی‌ست جهان
در فاصله‌یِ گناه و دوزخ
خورشيد هم‌چون دشنامی برمی‌آيد
و روز
شرمساری‌یِ جبران‌ناپذيری‌ست.
آه پيش از آن که در اشک غرقه‌شوم
چيزی بگوی
درخت، جهلِ معصيت‌بارِ نياکان است
و نسيم
وسوسه‌يی‌ست نابه‌کار.
مهتابِ پاييزی
کفری‌ست که جهان را می‌آلايد.
چيزی بگوی
پيش از آن که در اشک غرقه‌شوم
چيزی‌بگوی
هر دريچه‌یِ نغز
بر چشم‌اندازِ عقوبتی می‌گشايد.
عشق
رطوبتِ چندش‌انگيزِ پلشتی‌ست
و آسمان سرپناهی
تا به خاک بنشينی و
بر سرنوشتِ خويش
گريه سازکنی.
آه پيش از آن که در اشک غرقه‌شوم چيزی بگوی،
هرچه باشد
چشمه‌ها از تابوت می‌جوشند
و سوگ‌وارانِ ژوليده آبرویِ جهان‌اند.
عصمت به آينه مفروش
که فاجران نيازمندتران‌اند.
خامُش منشين خدا را
پيش از آن که در اشک غرقه‌شوم
از عشق
چيزی بگوی!

#مرتضی_حاجی‌عباسی نویسنده‌ای با استعداد است که در جایزه زنو درخشید و با مجموعه داستانش نوید ورود یک نویسنده صاحب سبک و باسواد را به ادبیات امروز داد.

مجموعه‌ای از چند داستان به هم پیوسته و مستقل که قلم پخته و قصه‌گوی نویسنده از همان پارگراف اول خودنمایی می‌کند.

تک داستان ' آه مسکو' در این مجموعه نمونه‌ای از بهترین‌های چند سال اخیر داستان‌نویسی ماست.