مهدی فاتحی
980 subscribers
430 photos
76 videos
305 files
257 links
مهی از کلمات میان ما و رویاهای‌مان قرار گرفته. آوردن این مه سنگین بر روی کاغذ و خواندن آن، تنها راه گذر کردن از روزهای سیاهی است که در پیش روی‌ ماست.
Download Telegram
.
در ادبیات جهان به نظر من ادبیات انگلیسی زبان از نظر کمیت و کیفیت در تاریخ ادبیات جایگاه بالاتر و پایدارتری تا به امروز داشته و بعد فرانسوی و آلمانی. مابقی از ادبیات اسپانیایی تا دیگران بیشتر نسخه دست دومی از یک کار اصیل انگلیسی‌اند اما استثنا هم هست:
#یوکیو_میشیما که نام آشنایی در ادبیات جهان است با چهل سال زندگی آثار زیادی منتشر کرد( دو بار کاندید نوبل شد که بار اول به خاطر جوانیش!محروم شد و دوم،سولژنستین نویسنده سیاسی و بی ارزش) میشیما زمانی که کشورش در حال جنگ با آمریکا بود به ترجمه اسکاروایلد نشست( در قیاس با امروز که عده‌ای در جنگ با روسیه ادبیاتش را نشانه میروند)
البته همه آثار میشیما در یک وزن و اندازه نبود حتی در آخرین کارش چهار گانه دریای حاصلخیز، جلد اول کتاب،برف بهاری، رمان متوسطی‌ست و آخرین کارش( قبل از خودکشی) یعنی زوال فرشته،بهترین کارش است و در مقیاسی جهانی و تاریخ ادبیات جا می‌گیرد:
هوندا یکی از شخصیت‌های فرعی قبلی که حالا پیر شده، جوانی به نام تورو را به فررندخواندگی می‌گیرد و ما با شخصیت پوچ و پبچیده آنها آشنا می‌شویم.ایده و ساختار روایت جذاب و تمام آدم‌های رمان زوال فرشته چند بعدی و پوست کنده‌اند: دختر زشتی که مدام سراغ تورو می‌آید و حس می‌کند به خاطر زیباییش همیشه تحت آزار است،تورو که تنها وقتی کور می‌شود با آن دختر زشت ازدواج می‌کند،هوندای جنتلمنی که رسوا می‌شود و..
در بخشی از رمان کسی که تورو را برای زندگی با هوندای ثروتمند آماده می‌کند به او نصیحت می‌کند هیچگاه وارد مبارزات سیاسی نشو زیرا که هدر میروی بی آنکه تاثیری بگذاری، مثال موشی را می‌زند که در مقابل گربه،خودش را گربه می‌داند و برای اثبات آن خودش را غرق می‌کند و گربه بی آنکه به او اهمیتی دهد رهایش می‌کند، در پایان رمان هوندایِ پیر نزد زنی می‌رود که زمانی معشوق رفیق قدیمیش بوده و خودش را به خاطرش به کشتن داده ولی زن هیچکدام را به خاطر نمی‌اورد. مرگی که قرار است مسیری را باز یا روشن کند به راحتی فراموش می‌شود بی‌انکه تاثیزی بگذارد، تاریخی که راه خود را طی میکند و قهرمانش را به خاطر نمی‌اورد. میشیما انگار در این رمان وصیت‌نامه‌ای علیه خودش تحریر کرد: بعد از نوشتنش با گروه تندرویی به پادگانی می‌رود و همانجا با هاراکیری خودکشی میکند...
کاواباتا و میشیما در کارهای متوسط‌شان هم از ایشی گورو و موراکامی بهترند اما چرا ناشر ها آنها را در بوق می‌کنند و مترجمها دسته جمعی سراغشان می‌روند دلیل را در بازار،حماقتِ مخاطب و برنامه سرمایه و قدرت برای تولید شهروند بی‌خاصیت باید دید.
#مهدی_فاتحی
ادبیات جهان عرب و جلال برجس
.
روح ادبیات عرب یا عرب زبان به ادبیات ایران نزدیک است. در واقع سرنوشت، جغرافیا، جامعه، حکومت و دین و همینطور چهره و گاه سلیقه مردم این بخش از زمین شباهت زیادی به یکدبگر دارند و تفاوت‌ها زیاد به چشم نمی‌آید؛ ادبیات به عنوان چکیده‌ای از فرهنگ و نمایانگر زیرپوست شهر نیز از همین شباهتها و اندک تفاوت خبر می‌دهد.
#جلال_برجس به عنوان نویسنده‌ای امروزی که بوکر عرب سال گذشته را برد نویسنده‌ای است که باید با نویسندگان همین بخش از زمین قیاس کرد؛ اینکه بهتر از پاموک است و فرهیخته تر و کتاب خوانده‌تر از اوست و حتی اندیشه‌ای عمیق‌تر، اما در قیاس با نویسندگان عرب شناخته شده و شایسته‌ای چون طیب صالح سودانی و نجیب محفوظ مصری کم عمق‌تر و سطحی تر است اما هیحان‌انگیزتر و مدرن تر می‌نویسد‌. در قیاس با نویسندگان ایرانی دنیای داستانی جلال برجس اردنی به رضا قاسمی بسیار نزدیک است؛ جهانی پر از سیاهی و ادمهایی فرو رفته در خود( البته قاسمی که زمانی رمان مینوشت نه صفحه مجازی)
اما نقطه ضعف برجس که در این رمانش بسیار مشهود است عدم شناخت زنان و ناتوانی در پرداخت شخصیت زنهاست. نه از دغدغه‌های‌شان می نویسد و نه چیزی از جهان ذهنی‌شان میداند. زنان رمانش کلیشه‌ای و تیپیک‌اند و جلال سعی می‌کند به عنوان مدافع و ستم دیده به آنها بنگرد و همین کارش و شخصیت داستانش را به تباهی می‌برد. اما توانایی برجس در چیدمان حوادث،پیرنگ و ساختمان قصه‌اش بسیار بی نقص است هر چند در انتها معنا و مفهوم منحصر به فردی از جهان و تاریخ نمی‌دهد( برخلاف نویسندگان عربی چون محفوظ و صالح و همینطور گلشیری در ایران)
رمان #دفاتر_الورق رمان سرگرم کننده‌ای است که مخاطب ایرانی مشاهداتِ مشترک زیادی را در آن می‌بیند و گاه نمی‌توان حدس زد نویسنده‌ای از کشور دیگر است که این شخصیت آشنا یا مکان آشنا را تصویر کرده است. توانایی جلال برجس در پرداخت شخصیت کتابفروشی فقیر و بحران زده جذابیت کارش را دو چندان کرده است اما در نهایت و در پایان رمان خواننده از او چیزی بیشتر از یک نویسنده متوسط در سطح ادبیات جهان و نویسنده‌ای خوش فکر در ادبیات خاورمیانه در نخواهد یافت و افسوسی حاصل از اینکه سانسور و مافیای فاسد جایزه و نشر و کتاب، چه خیانتی به ادبیات و رمان فارسی کرده‌اند که جای خالی آن حتی در خاورمیانه هم مشهود است.
#مهدی_فاتحی
در زمانه‌ای که جنگ حتی به بخش متمدن جهان نیز بازگشته،تفکر اورول که معتقد بود باید بشر را با فرهنگ،هنر و آموزش متمدن کرد نه با دینامیت و راه میانبر ضروروی است به خصوص برای انسان ایرانی و خاور میانه‌ای که اگر با کتاب و ادبیات خو نگرفته باشد هنوز در عصر وحشی است و پا به عرصه تمدن نگداشته است
.
#جرج_اورول را بیشتر به خاطر دو رمانش می‌شناسند هر چند که او مقالات با ارزش و فیکشن‌هایی دارد که از دو رمانش ساختار مناسبتری دارند. نویسنده‌ای که هر چند بعد از مرگش مشهور شد اما رمان‌هایش آیینه قرنی بود که در آن زیست.
اورول مقالات زیادی دارد که بعضی شخصی،محلی و بعضی دیگر تاریخ گذشته‌اند که تنها ارزشهای کلاسیک و بحث‌های نثر ساده نویسی انگلیسی در آن مطرح است. او مثل همه نویسندگان قرن بیستم به اندیشه‌های چپ وفادار بود؛ البته سوسیالیستی که هر نویسنده‌ای دوباره آن را برای خود می‌نویسد.به هر شکل تفکر راستگرایانه و مثبت اندیشی برای تسلط بازار بر انسان و نگرش شی‌گرایانه به انسان در عمق تفکر هیچ ژرف‌اندیشی قابل پذیرش نیست.
جرج اورول به ذات انسان و طبیعت او امیدوار بود و اعتقاد داشت در مسیر پرورش،ادبیات و گذشت زمان باید انسانی بهتر ساخت و امکان دگرگونی و انقلاب برای بهبود وضعیت نتیجه عکس می‌دهد‌. به واقع کلمه انقلاب در سنت و زبان انگلیسی منفور و وحشتناک است( به خصوص،بعد از انقلاب فرانسه و کشتن شاه و افتضاحات بعد از ان) او درباره #چارلز_دیکنز می‌گوید او همه ارگان‌ها و سازمان‌ها رو مورد نقد قرار داد اما با آشوب و انقلاب برای درست کردن آن به وضوح مخالف بود. چارلز دیکنزی که درباره فقرا و طبقه پایین جامعه می‌نوشت و از ظلم ثروتمندان حرف میزد اما نمیتوان او را نه پایبند به چپ و نه راست دانست.
اورول در آس و پاس‌ها و مقالاتش از تجربه حضورش بین فقرا و کارگران نوشت و تصویر عریان و ناباورانه‌ای از زیرپوست لندن( همینطور پاریس) ان دوره ترسیم کرد. درباره معادن و کارگرانش نوشت که چگونه در قلب جهنم زیربنای تمدن را می‌سازند از مه دودی که شهرهای انگلستان را فراگرفته( لارنس هم دایم به آن اشاره می‌کند) از نوانخانه‌هایی لندن قرن بیستم. در 'کشتن فیل' از تجربه ترس،وابستگی و هجمه درخواست استعمار شدگان از استعمارکنندگان گفت و در "مراکش" از انسان‌هایی که خود را حیوانی بارکش می‌دانند! و حتی با روشن کردن کبریتی به هیجان می‌آیند.
مقالات اورول بیشتر سیاسی اجتماعی است تا ادبی( برخلاف لارنس یا کاپوتی که اصلا سیاسی نیست)او مخالف هر نوع استبداد سیاسی بود چه چپ و چه راست، به دموکراسی ایمان داشت و به تحولات جامعه و بهتر شدن ذات بشر در طی زمان معتقد بود: سنگ تراشان در حال کارند تا کوه سنگی سنت و استبداد را بتراشند و به زعم مارکس نیازی نیست با انبوهی از دینامیت کار را جلو اندازیم تفکری که البته از چارلز دیکنز آموخته بود و البته خودش معترف بود بهترین منبع سرقت ادبی برای هر نویسنده‌ای دیکنز است.
مهدی فاتحی
کتابخانه زنو در راستای کمک به انتشار رایگان کتاب و کتابخوانی و روشن نگه داشتن این چراغ در این شرایط سخت اقتصادی شروع به کار کرد.
از این طریق بعضی از کتابهای انگلیسی و کتابهای فارسی قدیمی با رعایت حقوق مولف در اختیار دوستان قرار می‌گیرد
مجموعه مقالات جرج ارول و دی اچ لارنس: