نمایش، نقد و بررسی فیلم نبودن؛ به کارگردانی علی مصفا

با حضور:
علی مصفا، کارگردان
مازیار اسلامی، منتقد سینما
سبحان یحیائی، استادیار ارتباطات

زمان: دوشنبه ۱۲ آبان ماه ساعت ۳ الی ۶

مکان: دهکده المپیک، دانشگاه علامه طباطبایی، آمفی تئاتر دانشکده مدیریت

در این نشست ابتدا فیلم نبودن نمایش داده خواهد شد و در ادامه به نقد و بررسی این فیلم با حضور کارگردان می‌پردازیم.

حضور در این نشست رایگان اما مستلزم ثبت‌نام است. برای ثبت‌نام به شماره زیر در تلگرام پیام دهید.

۰۹۰۵۳۱۵۳۴۳۹

این نشست با همکاری مشترک آثاروما و انجمن علمی مطالعات فرهنگی و رسانه دانشگاه علامه طباطبایی برگزار می‌شود.
@MCS_ATU

@asaroma

ابراز نگرانی نسبت به خبر احضار و بازداشت برخی جامعه‌شناسان

در شرایطی که جامعه ایران با دشواری‌های متعدد اقتصادی، اجتماعی و نیز تهدیدهای بیرونی مواجه است، انتشار اخباری مبنی بر احضار یا بازداشت شماری از جامعه‌شناسان و پژوهشگران حوزه علوم اجتماعی، مایه نگرانی عمیق جامعه علمی کشور است.

علوم اجتماعی در همه جوامع به‌مثابه وجدان نقاد جامعه و یاریگر سیاست‌گذاران در درک واقعیت‌های پیچیده اجتماعی عمل می‌کند. تضعیف امنیت حرفه‌ای و روانیِ پژوهشگران این حوزه نه تنها به زیان جامعه علمی، بلکه به زیان کل جامعه است که بیش از هر زمان دیگر به تحلیل‌های واقع‌بینانه و سیاست‌های مبتنی بر دانش نیاز دارد.

انجمن جامعه‌شناسی ایران با ابراز نگرانی از این رویدادها، بر ضرورت حفظ امنیت، آرامش و آزادی اندیشه و بیان برای اعضای جامعه علمی کشور تأکید می‌کند و امید دارد مسئولان امر، با درایت و تدبیر، شرایطی را فراهم آورند که ضمن آزادی سریع این پژوهشگران و محققان، اهالی علم بتوانند در فضایی امن و به دور از اضطراب، به رسالت علمی و اجتماعی خود در خدمت به کشور ادامه دهند.

هیات‌مدیره انجمن جامعه‌شناسی‌ایران

روح پراگ

خوانش بخشی از کتاب ایوان کلیما با سبحان یحیائی

کتاب روح پراگ به نویسندگی ایوان کلیما، نویسنده اهل چک است. این کتاب مجموعه‌ای از مقاله‌ها، جستارهای شخصی و تاریخی و فلسفی است.

ویدیو کامل نشست نبودن را در یوتیوب آثاروما ببینید.

@asaroma

9️⃣ #جلسه_نهم

شبکه‌های اجتماعی و هویت‌های متکثر
🔹دکتر سبحان یحیائی

📌سلسله نشست‌های
زیست ارتباطی در جهان معاصر
{تأملاتی در باب رسانه‌ها و جامعه}

⏰ یکشنبه ۷ دی ۱۴۰۴؛ ساعت ۱۵ الی ۱۷
🏢 سالن شورای دانشکده علوم ارتباطات
دانشگاه علامه طباطبائی

صفحه اینستاگرام نشست‌:
زیست ارتباطی در جهان معاصر

فایل صوتی نشست نهم

شبکه‌های اجتماعی و هویت‌های متکثر
🔹دکتر سبحان یحیائی

📌سلسله نشست‌های
زیست ارتباطی در جهان معاصر
{تأملاتی در باب رسانه‌ها و جامعه}

⏰ یکشنبه ۷ دی ۱۴۰۴؛
🏢 دانشکده علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبائی

t.me/morse_media

آقایان جمهوری اسلامی، مقصر اصلی شمایید!

سبحان یحیائی
چهارم بهمن ۱۴۰۴
پس از دو هفته تاریکی دیجیتال

@maxspaces

در این کشتار بی‌رحمانه مقصر اصلی شمایید. تبر را به دوش هر کس بگذارید، ما باورتان نمی‌کنیم. مقصر اصلی شمایید که به جای آشتی با مردم، صف بستید در برابرشان و مردم را به جان هم انداختید و جان‌های عزیزشان را بازیچه مطامع سیاسی خود و دیگران کردید.
این شما بودید که بین مردم دیوار کشیدید و بذر این همه نفرت کاشتید.

اگر همه این بدن‌های معترض و جمعیت‌های انبوه که در خیابان شعار سرنگونی می‌دادند، چنان‌که بوقچی‌های رسانه‌ای‌تان می‌گویند مزدور و تروریست بودند، مقصر اصلی شمایید.

اگر هم نبودند و طبعا به هیچ عقل سلیمی -جز معدودی تروریست و مزدور که در زمین ناکارآمدی شما روییدند- نمی‌توانستند باشند، به توان چندم، مقصر اصلی شمایید که این همه نفرت کاشتید.

اگر آمریکا و اسرائیل طمع به این خاک دارند، شما اسباب طمع را فراهم کردید، پس مقصر اصلی شمایید.

شما کشور را به جنگ کشاندید و  چه بدن‌های بی‌گناه بسیاری که تاوان ناکارآمدی شما را دادند.

اگر مردم امروز تنها اپوزیسیونی که می‌شناسند و می‌توانند نامش را صدابزنند، پهلوی است، این شما بودید که هیچ اپوزیسیون ملّی و محترم دیگری را باقی نگذاشتید. ملّی‌ها را، لیبرال‌ها را، چپ‌ها را، دمکراسی‌خواهان را، مشروطه خواهان را، همه و همه را زدید و سوختید و زندان کردید. پس مقصر اصلی شمایید.

اگر جامعه آنقدر خشمگین است که حتی فریادهای دمکراسی‌خواهی را با فحاشی پس می‌زند و دنبال رجعت به سلطنت است، مقصر اصلی شمایید که جامعه را توده‌ای کردید و هیچ صدای سیاسی و هیچ پناه امن رسانه‌ای برایش باقی نگذاشتید. باید هم تاریخ را از دریچه "من و تو" ببیند که دستکم با دروغگویی یکپارچه دستگاه تبلیغاتی‌تان روبرو نشود.

از خودتان بپرسید چرا در آمریکا وقتی معترضین به خیابان می‌ریزند، هیچ کس سودای سرنگونی رژیم ندارد؟ چرا آنجا قرار نیست کسی با هواپیما برسد و نجات‌شان دهد؟ چرا در میان معترضان همیشه در صحنه فرانسوی، هیچ کس در پی اعدام انقلابی مکرون و همسرش نیست؟
آیا جوابش جز این است که آن‌ها خواسته‌هایشان را در همین چارچوب نظم سیاسی قابل وصول و در دسترس میدانند؟
این یعنی مشروعیت سیاسی. که شما ندارید و مقصر اصلی نداشتنش هم خود شمایید.
اگر بخشی از مردم از دین هم بیزار شده‌اند، این زحمات شماست که توانستید با رژیم حقیقت‌تان و با ایدئولوژی کور و فرسوده‌تان، نسخه‌ای از دین را به مردم حقنه کنید که این همه بیزاری بیافریند‌.
چه کردید در این سال‌ها که این مردم معترض که تن به گلوله سپردند، دیگر برای پاسخ خواسته‌هایشان، به هیچ عنوان به شما و به ساختارهایتان امید ندارند.
ساختاری که غرق فساد و ناکارآمدی و ریاکاری و سالوسی ست.
ساختاری که عموم کارگزارانش هم باوری به آن ندارند.

آقای جمهوری اسلامی، مقصر اصلی این وضعیت شمایید. اگر تقصیرت را می‌پذیرفتی شاید راهی به آینده‌ای بهتر قابل تصور بود.
اما امروز بهای این تقصیرات شما را مردم ایران می‌دهند‌ چنان که پیشتر هم داده‌اند.
کاش محکمه‌ای در کشورم بود که می‌شد به آن پناه برد و داد خواست از این تقصیرها. کاشکی داوری در کار بود.

@maxspaces

.
انسانیت‌زدایی
این پست در اینستاگرام می‌چرخد. جالب این‌که طرفین منازعه‌ی خونین این روزهای ایران آن را لایک کرده‌اند. این یعنی انسانیت‌زدایی از دیگری. و وقتی انسانیت‌زدایی شد، دیگر هیچ حجم خشونتی بهت‌آور نخواهد بود.
پیدا کنید بانیان این انسانیت‌زدایی را

@maxspaces

در انتظار اتفاق بزرگ

با حسین راغفر و تقی آزاد ارمکی

جامعه‌ی ایران دشوارترین روزهایش را تجربه کرده،اما آن‌ها را پشت سر نگذاشته است.

پانوراما در راستای وظیفه‌ی ملی خویش، مجموعه گفتگوهای "‌ ایران داغدار" را آغاز کرد. در اولین گفتگو با تقی آزاد و حسین راغفر از منظر جامعه‌شناسی و اقتصاد به وضعیت کنونی پرداختیم.

نسخه کامل این گفتگو اگر اینترنت اجازه داد، پنجشنبه ۸ بهمن‌ ماه ۱۴۰۴ در یوتیوب منتشر خواهد شد.

پانوراما و بازاروما از همه صاحب‌نظران با هر گرایش فکری با دغدغه ملی و میهنی دعوت به گفتگو برای اندیشیدن به مسائل ایران می‌کند.

اگر نظری درباره این گفتار دارید، می‌توانید آن را با الگوی داستان‌افزایی ما بنویسید. ما آن را به نام خودتان منتشر خواهیم کرد.

به امید آینده‌ای روشن برای ایران

@panora_ma

ساعت دیواری از وقتی که رفتی توی خوابه!

سبحان یحیائی
@maxspaces


معمولا هر سال وقتی به نیمه دوم بهمن می‌رسیدیم، جامعه می‌گفت که «دیگه شب عیده»!
همه چیز در نسبت با نوروز تعریف می‌شد. نوروز، نقطه عزیمتِ تاریخی تازه بود. اما امسال ما در این روزها سال تازه‌مان را شروع کرده‌ایم. سالی که نه با خورشید سنجیده می‌شود نه با ماه. سالی که با خون معنادار می‌شود.
این یادداشت را در سحرگاه چهلمین روز از سال تازه نوشتم. سال خون.⁩

اگر وقت و رمقی داشتید، این یادداشت را در دو بخش زیر بخوانید.

ساعت دیواری از وقتی که رفتی، توی خوابه

سبحان یحیائی

@maxspaces

بخش اول

امروز 28 بهمن ماه است. چهل روز از کشتار انبوه و گسترده جوانان دختر و پسر این خاک در تقویم به پیش رفته است، اما زمان نمی‌گذرد.

زمان در یک کشسانیِ ساکن، حضورِ غم و خشم و دندان به هم ساییدن‌‌های عصبی را مدام احضار می‌کند.

با یک ویدئو، با یک صدا با یک رقص پرتاب می‌شویم به آن دو شب تاریک، که آن قدر چگالی سیاهی‌اش بالا بود که با هیچ اکسیری هم نمی‌توان خون‌های ریخته شده‌اش را به چیزی جز غم و خشم بدل کرد.

پرتاب می‌شویم به روزهای بعدش و حجم جسدها و کامیون‌های حمل جنازه، به پدری که به دنبال جنازه دردانه‌اش می‌گردد. به برادری که در انبوه پیکرهای دختران زیبای به خون غلتیده، صورت آشنای خواهرش را می‌جوید و می‌بیند که همه‌ی این دختران صورت‌های آشنایی دارند. همه‌شان جوانان‌اند، زیبایند، چشمان‌شان که هنوز باز است، آرزویی را بیرون از این کاورهای زمخت سیاه که زخمِ گلوله‌ها را پنهان کرده‌اند، دنبال می‌کند.

درهر لحظه، تصویر یک کودک، دیدن مردی با پیراهن سیاه، برخوردن به تصویر رقصان زنی با گیسوان پریشان، شنیدن یک شیون از خانه همسایه و یا حتی دیدنِ یک هم‌آغوشی گرم در خیابانی سرد، مثل یک منجنیق ما را پرتاب می‌کند میان خون و آتش. پرتاب‌مان می‌کند به آن دو شب لعنتی. به آن دوشبی که اهریمن تمام قد به میدان آمد و بی هیچ روی و ریایی پرده از نقاب دروغینی که برچهره داشت، برداشت. خون می‌مکید و عربده می‌کشید.

چرا این زمان لعنتی نمی‌گذرد؟

چرا این شب صبح نمی‌شود. این همه شب خواندیم و خواندند که «مکن ای صبح طلوع». کاش این صبح طلوع کند. کاش تمام شود این شب.

لپ‌تاپم را باز کردم ک یک یادداشت نظری بنویسم. اما نتوانستم مرثیه نخوانم. نتوانستم این حجم درد و داغ را به سطح تحلیل این‌که چرا زمان نمی‌گذرد، فرو بکاهم. کدام دستگاه نظری می تواند داغ مادر «آراز اسماعیلیان» را برایمان توضیح دهد؟  زبان ناتوان است، اندیشه الکن است.
 
چرا زمان برای ما نمی‌گذرد؟

این پرسش، شروع یک پروبلماتیک نظری است؛ اینجا همان جایی است که فیلسوفان وارد دعوا می‌شوند. در زندگی واقعی، پنج دقیقه انتظار می‌تواند بدل به یک کابوس جهنمی بشود و ساعتها گفتگوی مغازله‌آمیز یا گذران شبی با معشوقه‌ای زیبا همچون چند دقیقه و بسان لمحه‌ای بگذرد.

زمان عینی همان چیزی است که ساعت‌ها می‌سنجند، تقویم تکه تکه اش می‌کند و جهان مدرن، عاشقش است. زمانی که فراچنگ می‌آید و محاسبه‌پذیر است. در این زمان، هر دقیقه دقیقاً ۶۰ ثانیه است و دیروز و امروز و فردا خطی‌اند و همه‌چیز باید «به‌موقع» باشد. در این زمان، چهل روز که از مرگ عزیز می‌گذرد، باید لباس سیاه را از تن به در کرد و به زندگی عادی بازگشت. این همان زمانی است که نیوتن آن را «مطلق» می‌دانست. یعنی زمان مستقل از انسان است. این نوع زمان، مستقل از رنج، شادی، خواب و عشق می‌تواند به زندگی‌اش ادامه دهد. یعنی اگر تو نباشی، زمان همچنان می‌گذرد و اگر رنج بکشی یا شادی کنی، اهمیتی نمی‌دهد.

می‌شود گفت که زمان نیوتنی یعنی زمان بی تفاوت. زمانی که بودن یا نبودن ما یا این جوان‌های به خون غلتیده در آن شب‌های کشتار هم برایش فرقی نمی‌کند.

در زایشگاه‌ها، اتاقی هست به نام اتاق درد. اتاقی است که زن بارداری که قرار است به شکل طبیعی نوزادی را به زندگی در این دنیا محکوم کند را در ساعات پایانی پیش از زایمان به آن جا می‌برند. این اتاق ساعت ندارد. چرا که ساعت، اضطراب زن باردار را تشدید می‌کند. حجم دردی که او تحمل می‌کند با ساعتی که می‌گذرد، همخوانی ندارد. این درست زمانی است که اگر ساعت باشد، زن پیش خودش خواهد گفت که این همه درد کشیدم و تنها 10 دقیقه گذشته؟ چرا ساعت نمی‌گذرد؟ این همان پرسشی است که ما هم در این چهل روز داشته‌ایم. چرا زمان نمی‌گذرد؟

در «اتاق درد» برای این که زن باردار، حجم و وزن دردی را که می‌کشد با مقیاس متریک ساعت قیاس نکند و درد و اضطراب ذهنی‌اش زیاد نشود، ساعت را از اتاق درد برمی‌دارند که به زن بگویند حجم دردی که می‌کشی را نمی‌خواهیم با عقربه‌های ساعت بسنجیم. نگران نباش و آسوده درد بکش!

در رمان «جای خالی سلوچ» عباس پسر بزرگ سلوچ، مجبور مي شود يك شب تمام را در چاهي همراه با تعدادي مار سر كند. و از چاه كه بيرون مي آورندش تمام موهايش سفيده شده و لال شده است. آن شب برای او نه یک شب که هزار شب بوده است.

اما هانری برگسون، بر علیه این زمان نیوتونی شورید. او مفهوم «دوام» و «زمان زیسته» را پیش کشید. زمان زیسته همان زمانی است که تجربه می‌شود. برگسون آن را دوام یا پایداری لحظه می‌نامید.  او در کتاب «زمان و اراده آزاد» از «دوام لحظه»، حرف می‌زند و معتقد است که زمانِ واقعی، جریان درونی آگاهی است. کیفیت دارد، نه کمیت. یعنی کش می‌آید، فشرده می‌شود، می‌شکند و به زبان دیگر زمانِ زندگی، ساعت‌پذیر نیست.

بخش دوم

@maxspaces

با این رویکرد، گذشته تمام نشده است و حال فقط یک نقطه نیست و آینده در واقع از همین لحظه‌ی حال زاییده می‌شود. این‌ها در هم تنییده اند و کیفیت تجربیات ماست که آن‌ها را معنا می‌دهد.

این زمان، برخلاف زمان نیوتنی، قابل تقسیم نیست، قابل اندازه‌گیری نیست و طبعا قابل پیش‌بینی هم نیست و شاید مهم‌تر از همه این‌که قابل تقلب و دستکاری هم نیست.
این همان زمانی است که مای ایرانی در حال تجربه‌اش هستیم. زمانی که سوگ با مناسک چهلم تمام نمی‌شود. هر چقدر حاکمیت دست‌های خون‌آلودش را بشورد و خودش هم دست به برپاسازی مناسک چهلم برای جانباختگان بزند و رخت سیاه به تن کند و در ورودی مراسم بایستد و خودش را هم داغدار نشان دهد، نمی‌تواند زمان زیسته و دوام لحظه داغ و خشم مای ایرانی را بر هم بزند.
آقای جمهوری اسلامی، عجب زمان با دوامی برای ما ساختی! از میان این همه محصول و کالایی که به جامعه حقنه کردی، این یکی، چیز دیگری است. عجب لحظه‌ی کشداری است این لعنتی، عجب زمان با دوامی است این روزها و شب‌های سیاه

اپیزود صفر رادیو پانوراما، قصه من است.