Master Of Persia

مقدونی ها سلوکیه را در کنار دجله ساختند و ایرانیان در همانجا تیسفون را که 787 سال پایتخت ایران بود ـ هنر ایرانیان در خودی و همسو کردن

«سلوكوس Seleucus یکم معروف به سلوکوس نیکاتور» ـ یکی از شش ژنرال اسكندر مقدونی و جانشین او در متصرفات آسيايی اش، 25 ماه مي سال 311 پيش از ميلاد ساختن شهری را در كناره غربی رود دجله (عراق امروز) آغاز كرد كه پنج سال بعد تكميل شد و سلوكيه نام گرفت و دستگاه حكومتي اش به آنجا انتقال يافت ولی چون از ایرانیان بیم داشت، چندی بعد در کنار مدیترانه (ترکیه امروز و نه چندان به دور از مرز سوریه) شهر دیگری به همان نام ـ سلوکیه ساخت و پایتخت اول خود قرار داد.
مِهرداد یکم (شاه انتخابی ایران از دودمان اشکانیان) 150 سال بعد تيسفون را رو به روی سلوکیه ـ در سوی ديگر دجله (کناره شرقی آن) بساخت و پايتخت قرارداد که 787 سال پایتخت ایران بود. اردشیر ساسانی که حتی حاضر به شنیدن نام سلوکی ها و متجاوزین به ایران نبود در کنار سلوکیه شهری ساخت و نام آن را «وه اردشیر» گذارد و ساکنان سلوکیه به آنجا منتقل شدند. طغیان آب و سیل دهها سال بعد «وه اردشیر» را ویران ساخت. اردشیر ساسانی برای ساختن این شهر، سلوکیه را ویران نساخت تا از مصالح ساختمانی آن استفاده کند. او گفته بود که ساکنان سلوکیه وقتی که ببینند «وه اردشیر» بهتر است خودشان به آنجا نقل مکان می کنند که چنین شد.
9 قرن پس از ایجاد تیسفون و 11 دهه پس از اضمحلال امپراتوری ایران، بغداد که یک روستا در نزديكي تیسفون و در شمال آن بود به صورت شهری بزرگ درآمد و پایتخت (دارالخلافه) عباسیان شد، ولی نام آن تغییر نکرده است (بغ داد = هدیه خدا به زبان پارسی میانه). عباسیان با تخریب عمارات تیسفون و انتقال مصالح ساختمانی آنها، بغداد را گسترش دادند. فاصله تیسفون که طاق کسرای آن (تالار ملاقات خسروانوشیروان با مردم در کاخ سلطنتی ـ تالار عَدل و به قول شاعر؛ بارگه داد) همچنان باقی است تا بغداد 20 مایل (32 کیلومتر) است. عرب آن را مدائن گوید و اینک آبادی «سلمان پاک». در سال 1917 و در جریان جنگ جهانی اول که نظامیان انگلیسی ـ عمدتا هندی ـ برای جنگ با عثمانی وارد بین النهرین (عراق امروز) شده بودند، گروهی از بزرگان ایران پس از آنکه متوجه شدند که نیروهای دو دولت در حاشیه تیسفون در برابر هم موضع گرفته اند و پس از آغاز نبرد، طاق کسری بر اثر اصابت گلوله توپ آسیب خواهد دید مصرّانه از عثمانی و انگلیس خواستند که نیروهای خودرا تغییر موضع دهند و اخطار کردند که اگر چنین نشود مجبور خواهند شد به سود نیروی موافق وارد جنگ شوند که میدان نبرد به العماره منتقل شد.
سلوكوس یکم با هدف جلب قلوب ايرانيان نسبت به خود، درهمان سال آغاز کار ساختن سلوکیه کنار دجله (311 پيش از ميلاد) با «آپاما» دختر كلانتر بلخ (بزرگتر این شهر) ازدواج كرد، ولي ايرانيان با بكارگيري روش منحصر به فرد خود براي مدتي طولاني زيربار مقدوني ها نماندند؛ به همان گونه كه بعدا عربان، تركمانان و مغول ها هم نتوانستند به مفهوم واقعي كلمه بر آنان حكومت كنند كه مورخان متفق القول اين روش ويژه (ذوب فاتحان در درون خود) را هنر ايرانيان نوشته اند كه با زبردستي خاص در فاتحان نفوذ مي كنند، آنان را تغيير فرهنگ و روانشناسي مي دهند (خودی می کنند) و به تدريج قدرت را به خود منتقل مي سازند.
پاینده ایران.
رنسانس ایرانی
رنسانس ایرانی

6 views10:59