G7, G8, G20
G7 (सात देशांचा गट):
• सदस्य: कॅनडा, फ्रान्स, जर्मनी, इटली, जपान, युनायटेड किंग्डम, युनायटेड स्टेट्स.
• उद्देश: जगातील सर्वात मोठ्या प्रगत अर्थव्यवस्थांमध्ये आर्थिक धोरण समन्वयासाठी मंच.
• लक्ष केंद्रित क्षेत्रे: जागतिक आर्थिक प्रशासन, व्यापार, हवामान बदल, सुरक्षा समस्या.
G8 (आठ देशांचा गट):
• सदस्य: G7 + रशिया (२०१४ पासून निलंबित).
• उद्देश: व्यापक राजकीय संवादासाठी रशियाचा समावेश करण्यासाठी G7 चा विस्तार केला.
स्थिती: २०१४ मध्ये रशियाला बाहेर काढल्यानंतर - क्रिमियाच्या विलयीकरणानंतर - ते पुन्हा G7 मध्ये परत आले.
G20 (ट्वेन्टी देशांचा गट):
• सदस्य: १९ देश + युरोपियन युनियन + आफ्रिकन युनियन.
• उद्देश: आंतरराष्ट्रीय आर्थिक सहकार्यासाठी व्यापक मंच.
• लक्ष केंद्रित क्षेत्रे: जागतिक आर्थिक स्थिरता, आर्थिक नियमन, शाश्वत विकास, हवामान बदल.
🇮🇳 भारताची भूमिका: संस्थापक सदस्य; २०२३ मध्ये शिखर परिषदेचे आयोजन.
G20 महत्त्वाचे का आहे?
हे जागतिक अर्थव्यवस्थेचे अधिक प्रतिनिधित्व करते; आणि विकसित आणि विकसनशील देशांमधील संवादासाठी एक प्रमुख व्यासपीठ आहे.
G7 (सात देशांचा गट):
• सदस्य: कॅनडा, फ्रान्स, जर्मनी, इटली, जपान, युनायटेड किंग्डम, युनायटेड स्टेट्स.
• उद्देश: जगातील सर्वात मोठ्या प्रगत अर्थव्यवस्थांमध्ये आर्थिक धोरण समन्वयासाठी मंच.
• लक्ष केंद्रित क्षेत्रे: जागतिक आर्थिक प्रशासन, व्यापार, हवामान बदल, सुरक्षा समस्या.
G8 (आठ देशांचा गट):
• सदस्य: G7 + रशिया (२०१४ पासून निलंबित).
• उद्देश: व्यापक राजकीय संवादासाठी रशियाचा समावेश करण्यासाठी G7 चा विस्तार केला.
स्थिती: २०१४ मध्ये रशियाला बाहेर काढल्यानंतर - क्रिमियाच्या विलयीकरणानंतर - ते पुन्हा G7 मध्ये परत आले.
G20 (ट्वेन्टी देशांचा गट):
• सदस्य: १९ देश + युरोपियन युनियन + आफ्रिकन युनियन.
• उद्देश: आंतरराष्ट्रीय आर्थिक सहकार्यासाठी व्यापक मंच.
• लक्ष केंद्रित क्षेत्रे: जागतिक आर्थिक स्थिरता, आर्थिक नियमन, शाश्वत विकास, हवामान बदल.
🇮🇳 भारताची भूमिका: संस्थापक सदस्य; २०२३ मध्ये शिखर परिषदेचे आयोजन.
G20 महत्त्वाचे का आहे?
हे जागतिक अर्थव्यवस्थेचे अधिक प्रतिनिधित्व करते; आणि विकसित आणि विकसनशील देशांमधील संवादासाठी एक प्रमुख व्यासपीठ आहे.
Forwarded from 🎯MISSION COMBINE™📚 (Akshay Mhatre)
आपण सारे चोकर्स
कधी कधी नियतीला देखील आपल्या प्रयत्नांसमोर हार मानावी लागू शकते ....
कधी कधी नियतीला देखील आपल्यासमोर झुकावे लागते....
कधी कधी नियतीला देखील आपल्याला सलाम करावा वाटू शकतो....
कधी कधी नशिबाला देखील आपल्या बाजूने उभे रहावे असे वाटू शकते...
काळ पर्वा RCB.... आणि आज साऊथ आफ्रिका.... कदाचित ह्या 2025 च्या वर्षात आपल्यापैकी कुणावर तरी लागलेला लुजर्स किंवा चोकर्स चा डाग देखील पुसला जाऊ शकतो.....
साधारणपणे 15 वर्षापूर्वी वाचलेल्या मिलिंद बोकील यांच्या शाळा पुस्तकातला एक प्रसंग आज आठवला....त्या पुस्तकात एक जोशी म्हणून नायक असतो त्या जोश्याचा मामा त्याला सॉक्रेटिस चे एक वाक्य ऐकवतो....
"Fame is the fragrance of heroic deeds, the flower of chivalry, and not of the weeds."
"कीर्तीसुगंध हा पराक्रमी कृत्यांचा असतो, निष्कर्त्रुत्वाच्या लव्हाळी गवताचा नव्हे..."
©अक्षय म्हात्रे
@missioncombined
कधी कधी नियतीला देखील आपल्या प्रयत्नांसमोर हार मानावी लागू शकते ....
कधी कधी नियतीला देखील आपल्यासमोर झुकावे लागते....
कधी कधी नियतीला देखील आपल्याला सलाम करावा वाटू शकतो....
कधी कधी नशिबाला देखील आपल्या बाजूने उभे रहावे असे वाटू शकते...
काळ पर्वा RCB.... आणि आज साऊथ आफ्रिका.... कदाचित ह्या 2025 च्या वर्षात आपल्यापैकी कुणावर तरी लागलेला लुजर्स किंवा चोकर्स चा डाग देखील पुसला जाऊ शकतो.....
साधारणपणे 15 वर्षापूर्वी वाचलेल्या मिलिंद बोकील यांच्या शाळा पुस्तकातला एक प्रसंग आज आठवला....त्या पुस्तकात एक जोशी म्हणून नायक असतो त्या जोश्याचा मामा त्याला सॉक्रेटिस चे एक वाक्य ऐकवतो....
"Fame is the fragrance of heroic deeds, the flower of chivalry, and not of the weeds."
"कीर्तीसुगंध हा पराक्रमी कृत्यांचा असतो, निष्कर्त्रुत्वाच्या लव्हाळी गवताचा नव्हे..."
©अक्षय म्हात्रे
@missioncombined
❤3
✅ कृषी क्षेत्र – महत्त्वाचे मुद्दे (भारत)
🔹 अर्थव्यवस्थेतील योगदान
• GVA (2023-24 अंदाज): सुमारे 18–19%.
• रोजगार: एकूण कार्यबलापैकी ~45% लोक कृषीवर अवलंबून.
• GDP मधील वाटा कमी होत असला तरी, ग्रामीण जीवन व अन्न सुरक्षा यासाठी अत्यावश्यक.
🔹 महत्त्वाचे पीक प्रकार
• अन्नधान्य: तांदूळ, गहू, डाळी, ज्वारी, बाजरी इ.
• व्यावसायिक पिके: कापूस, ऊस, तेलबिया, जूट.
• हॉर्टिकल्चर (बागायती): भारत हा फळे व भाजीपाला उत्पादनात दुसऱ्या क्रमांकावर आहे.
🔹 उत्पादनातील स्थान
• १ल्या क्रमांकावर: दूध, मसाले, डाळी.
• २ऱ्या क्रमांकावर: तांदूळ, गहू, फळे, भाज्या.
• मसाल्यांचा सर्वात मोठा उत्पादक व निर्यातदार.
🔹 सिंचन व जमीन उपयोग
• शुद्ध लागवड क्षेत्र: सुमारे 141 लाख हेक्टर.
• सिंचित क्षेत्र: ~48% लागवडीखालील क्षेत्र.
• सिंचनाचे प्रमुख स्रोत: भूगर्भजल (60%+), कालवे, तलाव.
🔹 महत्त्वाच्या योजना
• PM-किसान: लहान शेतकऱ्यांना वर्षाला ₹6,000.
• PMFBY: पिक विमा योजना.
• e-NAM: राष्ट्रीय ई-कृषी बाजार.
• मृदा आरोग्य पत्रिका: जमिनीच्या गुणवत्तेचे परीक्षण.
🔹 हरित क्रांती
• 1960 च्या दशकात पंजाब, हरियाणा, प. उत्तरप्रदेश येथे झाली.
• HYV बियाणे, रासायनिक खते, सिंचन वापरामुळे अन्नधान्य उत्पादन वाढले.
🔹 सध्याच्या समस्या
• उत्पादकता कमी, भूखंडाचे तुकडे.
• मानसून अवलंबित्व.
• भावातील चढउतार, पुरेशी बाजारपेठेचा अभाव.
• जमिनीचा ऱ्हास, पाण्याची कमतरता.
🔹 नवीन घडामोडी
• अॅग्रीटेक स्टार्टअप्स, AI आणि ड्रोनचा वापर.
• सेंद्रिय व नैसर्गिक शेतीला प्रोत्साहन.
• हवामान प्रतिकूल शेतीचा प्रचार.
• FPOs (शेतकरी उत्पादक संस्था) स्थापन केल्या जात आहेत.
🔹 निर्यात
• मुख्य निर्यात वस्तू: बासमती तांदूळ, मसाले, मत्स्य उत्पादने.
• भारत जगातील टॉप 10 कृषी निर्यातदारांमध्ये.
• कृषी निर्यात धोरण 2018 अंतर्गत प्रोत्साहन दिले जाते.
Join us @ https://t.me/masterclass19
🔹 अर्थव्यवस्थेतील योगदान
• GVA (2023-24 अंदाज): सुमारे 18–19%.
• रोजगार: एकूण कार्यबलापैकी ~45% लोक कृषीवर अवलंबून.
• GDP मधील वाटा कमी होत असला तरी, ग्रामीण जीवन व अन्न सुरक्षा यासाठी अत्यावश्यक.
🔹 महत्त्वाचे पीक प्रकार
• अन्नधान्य: तांदूळ, गहू, डाळी, ज्वारी, बाजरी इ.
• व्यावसायिक पिके: कापूस, ऊस, तेलबिया, जूट.
• हॉर्टिकल्चर (बागायती): भारत हा फळे व भाजीपाला उत्पादनात दुसऱ्या क्रमांकावर आहे.
🔹 उत्पादनातील स्थान
• १ल्या क्रमांकावर: दूध, मसाले, डाळी.
• २ऱ्या क्रमांकावर: तांदूळ, गहू, फळे, भाज्या.
• मसाल्यांचा सर्वात मोठा उत्पादक व निर्यातदार.
🔹 सिंचन व जमीन उपयोग
• शुद्ध लागवड क्षेत्र: सुमारे 141 लाख हेक्टर.
• सिंचित क्षेत्र: ~48% लागवडीखालील क्षेत्र.
• सिंचनाचे प्रमुख स्रोत: भूगर्भजल (60%+), कालवे, तलाव.
🔹 महत्त्वाच्या योजना
• PM-किसान: लहान शेतकऱ्यांना वर्षाला ₹6,000.
• PMFBY: पिक विमा योजना.
• e-NAM: राष्ट्रीय ई-कृषी बाजार.
• मृदा आरोग्य पत्रिका: जमिनीच्या गुणवत्तेचे परीक्षण.
🔹 हरित क्रांती
• 1960 च्या दशकात पंजाब, हरियाणा, प. उत्तरप्रदेश येथे झाली.
• HYV बियाणे, रासायनिक खते, सिंचन वापरामुळे अन्नधान्य उत्पादन वाढले.
🔹 सध्याच्या समस्या
• उत्पादकता कमी, भूखंडाचे तुकडे.
• मानसून अवलंबित्व.
• भावातील चढउतार, पुरेशी बाजारपेठेचा अभाव.
• जमिनीचा ऱ्हास, पाण्याची कमतरता.
🔹 नवीन घडामोडी
• अॅग्रीटेक स्टार्टअप्स, AI आणि ड्रोनचा वापर.
• सेंद्रिय व नैसर्गिक शेतीला प्रोत्साहन.
• हवामान प्रतिकूल शेतीचा प्रचार.
• FPOs (शेतकरी उत्पादक संस्था) स्थापन केल्या जात आहेत.
🔹 निर्यात
• मुख्य निर्यात वस्तू: बासमती तांदूळ, मसाले, मत्स्य उत्पादने.
• भारत जगातील टॉप 10 कृषी निर्यातदारांमध्ये.
• कृषी निर्यात धोरण 2018 अंतर्गत प्रोत्साहन दिले जाते.
Join us @ https://t.me/masterclass19
Telegram
MasterClass IAS™️
Answer writing practice - quality facts collection - effective utilization of data - capacity building - confidence booster - current affairs oriented - value addition to your study - useful for UPSC aspirants as well.