Знайшла ў чытальні скарб — «Каменданцкі час для ластавак» Алены Брава, аўтафікшан пра дзяўчыну з беларускага райцэнтра, якая ў часы савецкай перабудовы паехала за каханнем на Кубу. Шмат цікавых назіранняў не толькі пра Востраў Свабоды, але і пра долю жанчыны-творцы.

#чытаць

«Пасля нараджэння дачкі я забараніла сабе запісваць вершы: усё, з гэтым скончана! — бо затрачаны на вершы час у літаральным сэнсе, а не ў метафарычным, адбіраў у дзіцяці кавалак хлеба — і да Кубы, і на Кубе, і пасля, але яны ўсё роўна нараджаліся, сніліся калі-нікалі гатовымі строфамі (а потым раніцай не магла ўспомніць ні радка! вось была пакута!), мармыталіся на бягу, калі неслася на грашовую службу, якая дарэшты высмоктвала мазгі, а калі нешта з таго трызнення ўсё ж трапляла ў сшытак, то непадзеленым на радкі і строфы, каб не было спакусы назваць яго вершам. Я гадамі жыла бы замураваная ў сцяну. О, у сэнсе беларускамоўнага “культурнага асяроддзя” нашая правінцыя — амаль тое самае, што Сант’яга-дэ-Куба, нават горш, бо там мая асаблівасць лёгка тлумачылася: маўляў, чужаніца, што з яе возьмеш! Ці ўяўляеце вы, што такое быць чужаніцай у месцы, дзе нарадзілася, бо тут жанчына-паэт (вымаўляю гэта як дыягназ, як клінічны сіндром, бо на большае ніколі не прэтэндавала) — нешта вартае смеху альбо жалю, нешта больш жахлівае і няўклюднае, чым слынны слон у пасуднай лаўцы: выпадковыя сябры паціскаюць плячыма і хутка знікаюць, сябры сапраўдныя даўно з’ехалі ў замежжа, а родная маці з непадробленым трагічным пафасам заклікае зарабляць грошы, прынамсі, нейкім менш старажытным спосабам, чым робіць гэта большая частка жанчын. І мусіш зарабляць. Вось толькі пасля гэтага пачуваешся так, бы адкаркоўвала піўныя бутэлькі алмазным разцом».

👻 «Прысутнасць» Стывена Содэберга глядзець было займальна.

Сям’я ўязджае ў новы дом, і хутка аказваецца, што ў доме нешта жыве, назірае і праяўляецца — але з якой мэтай? Здагадацца, чым скончыцца, наўрад ці атрымаецца. Але самая страшная частка, на думку гледачоў, — гэта адносіны мамы і сына (пагаджаюся), а таксама мужчыны-бландыны (а вам як?).

#глядзець

🧸Пабачыла навіну, што жлобінская фабрыка штучнага футра набліжаецца да ліквідацыі, і нарэшце дапісала апавяданне.

https://medium.com/@mparkhimchyk/%D1%83%D0%B4%D0%B0%D1%87%D0%B0-fa3e4450d73e

#чытаць

🧑‍🚀 Апасалася, што будзе чарговае ратаванне (прапагандай) радавога Раяна, але не, Уір яўна наследуе традыцыі Азімава ды Брэдбэры з іх гуманізмам, які з 2025 года выглядае такім наіўным, але і такім жаданым.

Што спадабалася:

- героя пакінулі на Марсе, але замест таго, каб скласці лапкі, ён не губляе сілы духа, крэатывіць і змагаецца за сваё жыццё (гэта ўвогуле герой, які любіць жыццё);

- ад кнігі цяжка адліпнуць, нават калі аўтар апісвае нейкія хімічныя рэакцыі ці фізічныя эксперыменты (а ён робіць гэта як нерд);

- не гледзячы на тое, што розныя функцыянеры выглядаюць тут надта гуманнымі людзьмі, эфекту MAGA не адчуваецца;

- агульны вайб — сяброўства, салідарнасць, узаемападтрымка, адданасць сваёй справе.

Ну і бульба!

#чытаць

📼 У фільме «Адаптацыя» цэлых два Нікаласа Кейджа, і гэтага ўжо дастаткова, каб яго глядзець.

Уласна гісторыя — пра тое, што сцэнарысту Чарлі Каўфману замовілі адаптацыю кніжкі «Выкрадальнік архідэй», аднак справа ў яго не ладзілася, Каўфман пакутаваў (як напісаць гісторыю пра кветкі?) і ўрэшце рэшт напісаў гісторыю пра тое, як у Чарлі Каўфмана не ладзіцца справа з адаптацыяй кніжкі «Выкрадальнік архідэй» і Чарлі Каўфман пакутуе.

Аднойчы герой наведывае семінар папулярнага сцэнарнага коўча Роберта Маккі, той на яго крычыць, як трамвайны хам, — і пасля гэтага нешта мяняецца. Не хочацца, канешне, каб крычалі — ні на Каўфмана, ні на каго — але гэта было смешна і жыза.

#глядзець

😨 «Weapons» (2025) — хорар, ад якога складана адарвацца, бо вельмі цікава, што будзе далей, а да герояў вельмі лёгка падключыцца, нават калі яны не самыя прыемныя.

Аднойчы настаўніца прыходзіць у клас — а там сядзіць толькі адзін хлопчык. Астатнія дзеці зніклі ноччу. Куды? Чаму? Хто за гэтым стаіць? Пра што маўчыць хлопчык? Інфа прыходзіць паступова, і мы глядзім гісторыю вачыма розных яе ўдзельнікаў.

Любімая праграмерка парэкамендавала, і я пачала глядзець на ноч. На сцэне, дзе персанаж хаваецца ад страшнага ў намёце і зіпер пачынае рассоўвацца, я зачыніла комп і лягла спаць. Не рабіце як я! Глядзіце далей)

Кажуць, Зак Крэгер прапрацаваў у «Weapons» свае дзіцячыя траўмы (жыццё з бацькамі-алкаўжывацелямі). Таксама бачыцца праца з тэмай страляніны ў школах (ці прымроілася?). Карацей, пасля прагляду хочацца разважаць і абмяркоўваць — ну клас!

Таксама тут прысутнічае файны гумар.

#глядзець

🌈 «Drømmer» / «Мроі» (2024) — фільм пра абуджэнне юнацкай сэксуальнасці: кананічная сітуацыя — школьніца закахалася ў настаўніцу, намагаецца зблізіцца з ёй і фантазуе, як яны разам бавяць адпускі ў Іспаніі.

Чуллівыя дзённікі школьніцы з яе згоды чытае бабуля, потым мама, далей — рэдактарка выдавецтва, а ўрэшце рэшт і сама настаўніца. Яны абмяркоўваюць, што ўбачылі ў гэтым тэксце, ты таксама глядзіш і ўзгадваеш свае дзіцячыя прыколы, і ўсё гэта на добрым вайбе без драмы і пагарды.

#глядзець

🛠 У міжнародны дзень падкастаў парэкамендую падкаст.

«Працу-Вацу» стварае гештальт-тэрапеўтка і кар’ерная коўчыня Таццяна Дзямчук. Фармат — або размова пра працоўны шлях, працоўную этыку і звычкі/устаноўкі з гасцямі, або тэматычныя выпускі, дзе вядучая разважае, напрыклад, пра асаблівасці працы з людзьмі розных пакаленняў ці пра тое, як серыял «Не родись красивой» гламурызаваў офіс.

Мне падабаецца слухаць, натхняцца або ўнутрана спрачацца з пачутым. Ці знянацку падумаць нешта новае пра тое, як я бачу працу мары і сябе ў ёй.

https://pod.link/1751183503

#слухаць

🇯🇵 Прайшлася па класіцы і нясумна прабавіла 207 хвілін за праглядам «Сямі самураяў» Акіры Курасавы. Фільм 1954 года выглядае шыкоўна! Хацела б пабачыць яго на вялікім экране. Трэйлер вось, зацаніце.

Героі геніяльна змагаюцца з пераўзыходзячым па моцы ворагам, але яшчэ больш геніяльна яны сябруюць адно з адным. Тут свае прыколы з этыкай, вядома, XVI стагоддзе на двары. Аднак старэйшыя таварышы, назіраючы, як малады збірае кветачкі, глядзяць на яго чыста з бацькоўскай ласкай і добрымі ўсмешкамі 🌺

#глядзець

🎞 «Reas» Лолы Арыяс — фільм, у якім былыя зняволеныя граюць саміх сябе (канешне, з папраўкай на тое, што гэта мастацтва, а не дакумент). Яны ўзнаўляюць сваё жыцце ў памяшканнях закінутай турмы ў Буэнас-Айрэсе, са спевамі, танцамі і жартамі. Вог-бал у турме — і можна падумаць: «Навошта?», але падчас прагляду пытанне здымаецца.

#глядзець

🎸 Беларускія музыкі не ўмеюць прыдумляць назвы гуртам, але прыгожую музыку — на здароўе. «Krok» Soyuz — гэта нібы вітамінка D пры нізкім шэрым небе, толькі не пігулка, а музыка. Нездарма пісалі яго ў Сан-Паўлу. Такі цёплы.

https://bfan.link/krok

#слухаць

🦩 Нарэшце дабралася да «Ружовых фламінга» Джона Уотарса!

Глядзела ў кіно, было клёва парагатаць і паздзіўляцца разам з сяброўкай і незнаёмымі людзьмі. Шыкоўнае кіно, каб паглядзець кампаніяй і ваш вечар заззяў новымі фарбамі (для макіяжу).

Дзякуй, Іра ❤️

#глядзець

🤸«Abseits – ein ungleiches Spiel» — файны кароткі метр пра стэрэатыпы ў спорце.

У адным эпізодзе аўтарка склейвае перформанс гімнастаў Сімоны Вайлз і Казукі Мінамі — і гэта варта тысячы словаў.

Можна да 7 снежня пабачыць тут https://filmafest.org/film/offside-unequal-game/

#глядзець

📽 «Амерыканскае чытво» — кіно пра пісьменніка з вышэйшага класа, якога перасталі друкаваць таму, што яго літаратура «недастаткова чорная» і дрэнна прадаецца.

Яму мазоліць вока малодшая калега, якая карыстаецца ультрапапулярнасцю, распавядаючы стэрэатыпныя гісторыі. А тут яшчэ і сямейныя трагедыі даганяюць.

Кіно пра ідэнтычнасці, зайздрасць, талент, паспяховы поспех, маніпуляцыі і крызіс шчырасці.

#глядзець

🦜 Жывем у часы, калі чалавецтва, відавочна, стамілася ад неўроза нявызначанасці, які абавязкова спадарожнічае свабодзе. Больш свабоды → больш нявызначанасці → мацнейшы неўроз → запыт на кайданы.

Гэта кніжка Франзэна 2010 года агулам не пра тое, але вычарпальна-геніяльна апісвае феномен свабоды. А заадно нагадвае, нашто тая свабода ўвогуле патрэбная.

#чытаць

🍿 «The Namesake» by Mira Nair

Класная гісторыя пра сям’ю і розныя чалавечыя ідэнтычнасці. Пара з Калькуты балансуе ў Нью-Ёрку паміж дзвюма культурамі, а іхны сын ідзе ўласным шляхам. Яму не тое, каб проста, да таго ж назвалі яго не Рам ці Джон, а ў гонар украінскага пісьменніка Гогаля. І не, не Мікалаем, а Гогалем.

#глядзець

📚 Сямейная сага «План Бабарозы» Паўла Касцюкевіча падалася дасціпнай і па-добраму бесшабашнай.

Гэта рэдкая проза ад беларускага аўтара, дзе фігуруюць не нейкія рыцары і піксі гёрл, а (звыш)актыўныя жанчыны са сваімі жаданнямі і інфантыльныя мужчыны, аточаныя бабулямі, цёткамі ды жонкамі. І напісана ўсё з любоўю да ўсіх.

#чытаць

🌱 «There’s Not Much We Can Do» — круты фільм пра хваробу, на якую хварэюць каля 10% людзей з маткай, але дасюль навука не ведае, як гэта хвароба развіваецца і чым яе лекаваць.

У аповед натуральна ўплятаецца японская грэчка, якая на радзіме звычайная расліна, а ў замежжы — агрэсіўная, нібы наш баршчэўнік. Калі з ёй не змагацца, яна выціскае ўсё і прарастае нават праз бетон.

Але з хваробай медыкі прапануюць не змагацца. «Боль — гэта прыродна», ага.

Кіно паказваюць тут да 7 снежня: https://filmafest.org/film/theres-not-much-we-can-do/ (раю паглядзець там і ўсе іншыя — будзе што абмеркаваць з сяброўкамі).

#глядзець

🎙 У чарговым выпуску падкаста «Кіло слова» разважаю пра камунікацыю ў Threads і пра загадкі транслітэрацыі назваў беларускіх гарадоў і мястэчак на выставе Напалеона Орды.

Спасылкі:
ютуб
споціфай
кастбокс
эпл

#слухаць

👀 «If I Had Legs I’d Kick You» (2025) Мары Бранштэйн

З разраду «класны фільм пра мацярынства», які замешаны на дражджах трывожнасці, няпэўнасці, дзівакаватасці і небанальнага гумару.

Шкада толькі, што мамам некалі глядзець фільмы пра іх, а так 5 з 5.

#глядзець

🏠 «Сентыментальная каштоўнасць» («Affeksjonsverdi») Ёакіма Трыера — цудоўнае кіно пра сям’ю, дом (прыгожы!) і кіно. Вельмі крутыя акцёрскія работы.

#глядзець