Forwarded from मराठी व्याकरण
Forwarded from 🎯 eMPSCKatta 🎯 (★|| 🇪 🇲 🇵 🇸 🇨 🇰 🇦 🇹 🇹 🇦 ||★)
मराठी व्याकरण:
म्हणी :
काम नाही कवडीचं अन् रिकामपण नाही घडीचं.
Meaning:
काहीही काम न करणारा माणूस नुसत्या सबबी सांगतो.
___________________________________
अशाच प्रकारच्या आणखी मराठी व्याकरण विषयक माहितीसाठी आजच आमचे @marathi चॅनेल जॉईन करा.
म्हणी :
काम नाही कवडीचं अन् रिकामपण नाही घडीचं.
Meaning:
काहीही काम न करणारा माणूस नुसत्या सबबी सांगतो.
___________________________________
अशाच प्रकारच्या आणखी मराठी व्याकरण विषयक माहितीसाठी आजच आमचे @marathi चॅनेल जॉईन करा.
🔹शब्दालंकार :
जे अलंकार शब्दांच्या केवळ विशिष्ट रचनेवरच अवलंबून असतात, शब्दांची चमत्कृती शब्दांचा अर्थ आणि शब्दयोजना यांच्यावर आधारीत अलंकारांना ‘शब्दालंकार’ म्हणतात.
प्रकार-
अनुप्रास –कवितेच्या चरणात एकाच अक्षराची पुनरावृत्ती होऊन त्यातील नादामुळे जेव्हा सौंदर्य प्राप्त होते तेव्हा अनुप्रास अलंकार होतो.
उदा. गडद निळे गडद निळे जलद भरुनि आले,
शीतल तनु चपल चरण अनिलगण निघाले
( गडद गडद जलदची पुनरावृत्ती)
यमक -शब्दालंकाराचे अनेक प्रकार आहेत. त्यांत ‘यमक’ हा अलंकार महत्वाचा आहे. एखादा शब्द किंवा अक्षर पुनःपुन्हा पद्यात चरणांती आले, की तेथे ‘यमक’ हा अलंकार होतो.
उदा.
मना चंदनाचे परी त्वा झिजावे |
परी अंतरी सज्जना नीववावे ||
या वैभवाला तुझ्या पाहुनिया, मला स्फूर्ति नृत्यार्थ होते जरी |
सामर्थ्य नामी तुझ्या जन्मभूमी, तसे पहिले मी न कोठे तरी |
अशा शब्दांनी नादमाधुर्य निर्माण झालेल्या पद्यपंक्ती तुमच्या पाठ्यपुस्तकातील कवितांतून निवडून काढा.
श्लेष - एकच शब्द वाक्यात दोन अर्थानी वापरल्यामुळे जेव्हा शब्दचमत्कृती निर्माण होते तेव्हा ‘श्लेष’ हा अलंकार होतो.
उदा.
मित्राच्या उद्याने कोणास आनंद होत नाही. (मित्र = सखा, मित्र = सूय)
श्रीकृष्ण नवरा मी नवरी |
शिशुपाल नवरा मी न-वरी ||
🔹अर्थालंकार :
दोन सुंदर वस्तूंमधील साम्य दर्शवून पद्यामध्ये अर्थचमत्कृती आणली जाते. तेथे अर्थालंकार होतो. बहुतेक अर्थालंकार अशा साम्यावर आधारित असतात. त्यात चार गोष्टी महत्वाच्या असतात.
ज्या गोष्टीचे वर्णन कवी करत असतो, तिला अलंकारात ‘उपमेय’ असे म्हणतात. ‘मुख कमलासारखे सुंदर आहे’ या वाक्यामध्ये मुखाचे वर्णन कवी करत आहे, म्हणून ‘मुख’ हे ‘उपमेय’ आहे.
उपमेयाचे साम्य ज्या दुसऱ्या गोष्टीशी कवी दाखवतात, तिला ‘उपमान’ असे म्हणतात. वरील वाक्यात मुखाचे साम्य कमलाशी दाखवले आहे, म्हणून ‘कमल’ हे तेथे ‘उपमान’ आहे.
उपमेय आणि उपमान यांमधील साम्य दर्शवणाऱ्या गुणधर्माला ‘साधर्म्य’ किंवा ‘समान धर्म’ असे म्हणतात. वाक्यात उपमेय ‘मुख’ आणि उपमान ‘कमळ’ यांमध्ये साम्य दाखवणारा गुण सुंदरता हा आहे.
उपमेय आणि उपमान यांमधील साम्य दर्शवणाऱ्या शब्दाला ‘साधर्म्यसूचक शब्द’ किंवा ‘साम्यसूचक शब्द’ म्हणतात.
वरील वाक्यात ‘कामलासारखे मुख’ यातील ‘सारखे’ हा ‘साधर्म्यसूचक’ शब्द आहे.
प्रकार -
उपमा –उपमेय हे उपमानासारखेच आहे, असे जेथे वर्णन असते, तेथे ‘उपमा’ हा अलंकार असतो.
उपमा अलंकारात सम, समान, सारखे, वाणी, जसे, तसे, प्रमाण, सदृश, परी, तुल्य यांपैकी एखादा साधर्म्यसूचक शब्द असतो.
लाट उसळोनी जळी खळे व्हावे,
त्यात चंद्राचे चांदणे पडावे,
तसे गाली हासता तुझ्या व्हावे,
उचंबळूनी लावण्या वर वहावे ||
उत्प्रेक्षा –उपमेय हे उपमानच आहे असे जेथे वर्णन असते, तेथे ‘उत्प्रेक्षा’ हा अलंकार असतो.
उत्प्रेक्षा अलंकारात जणू, जणूकाही, जणूकाय, की, गमे, वाटे, भासे, म्हणजे यांपैकी एखादा साधर्म्यसूचक शब्द असतो.
विद्या हे पुरुषास रूप बरवे, की झाकले द्रव्यही
तिच्या कळ्या | होत्या मिटलेल्या सगळ्या |
जणू दमल्या | फार खेळूनी, मग निजल्या ||
व्यतिरेक –या प्रकारच्या अलंकारामध्ये उपमेय हे उपमानापेक्षा सरस असल्याचे वर्णन केलेले असते.
उदा.
अमृताहुनीही गोड नाम तुझे देवा
तू माउलीहुनी मायाळ | चंद्राहूनी शीतळ
पाणियाहूनी पातळ | कल्लोळ प्रेमाचा
अतिशयोक्ती -कोणतीही कल्पना आहे त्यापेक्षा खूप फुगून सांगताना त्यातील असंभाव्यता अधिक स्पष्ट करून सांगितलेली असते त्यावेळी हा अलंकार होतो.
उदा.
दमडीचं तेल आणलं, सासूबाईचं न्हाण झालं ||
मामंजीची दाढी झाली, भावोजींची शेंडी झाली ||
उरलेलं तेल झाकून ठेवलं, लांडोरीचा पाय लागला |
वेशीपर्यंत ओघळ गेला त्यात उंट पोहून गेला ||
दृष्टान्त –एखादे तत्त्व, एखादी गोष्ट किंवा कल्पना पटवून देण्यासाठी तसाच एखादा दाखला किंवा उदाहरण दिल्यास ‘दृष्टान्त’ अलंकार होतो.
उदा.
लहानपण देगा देवा | मुंगी साखरेचा रवा |
ऐरावत रत्न थोर | त्यासी अंकुशाचा मार ||
तुकाराम महाराज परमेश्वराकडे लहानपण मागतात ते कशासाठी हे पटवून देताना मुंगी होऊन साखर मिळते आणि ऐश्वर्यसंप ऐरावत होऊन अंकुशाचा मार खावा लागतो अशी उदाहरणे देतात.
स्वभावोक्ती –एखाद्या व्यक्तीचे, वस्तूचे, प्राण्याचे, त्याच्या स्वाभाविक हालचालींचे यथार्थ वैशिष्ट्यपूर्ण वर्णन करणे हा या भाषेचा अलंकार ठरतो तेव्हा ‘स्वभावोक्ती’ अलंकार होतो.
उदा.
मातीत ते पसरले अति रम्य पंख |
केले वरी उदर पांडुर निष्कलंक ||
चंचू तशीच उघडी पद लांबविले |
निष्प्राण देह पडला श्रमही निमाले ||
विरोधाभास –एखाद्या विधानाला वरवरचा विरोध दर्शविला जातो पण तो वास्तविक विरोध नसतो. तेव्हा विरोधाभास अलंकार होतो.
उदा.
जरी आंधळी मी तुला पाहते.
मरणात खरोखर जग जगते ||
जॉईन करा t.me/Marathi
जे अलंकार शब्दांच्या केवळ विशिष्ट रचनेवरच अवलंबून असतात, शब्दांची चमत्कृती शब्दांचा अर्थ आणि शब्दयोजना यांच्यावर आधारीत अलंकारांना ‘शब्दालंकार’ म्हणतात.
प्रकार-
अनुप्रास –कवितेच्या चरणात एकाच अक्षराची पुनरावृत्ती होऊन त्यातील नादामुळे जेव्हा सौंदर्य प्राप्त होते तेव्हा अनुप्रास अलंकार होतो.
उदा. गडद निळे गडद निळे जलद भरुनि आले,
शीतल तनु चपल चरण अनिलगण निघाले
( गडद गडद जलदची पुनरावृत्ती)
यमक -शब्दालंकाराचे अनेक प्रकार आहेत. त्यांत ‘यमक’ हा अलंकार महत्वाचा आहे. एखादा शब्द किंवा अक्षर पुनःपुन्हा पद्यात चरणांती आले, की तेथे ‘यमक’ हा अलंकार होतो.
उदा.
मना चंदनाचे परी त्वा झिजावे |
परी अंतरी सज्जना नीववावे ||
या वैभवाला तुझ्या पाहुनिया, मला स्फूर्ति नृत्यार्थ होते जरी |
सामर्थ्य नामी तुझ्या जन्मभूमी, तसे पहिले मी न कोठे तरी |
अशा शब्दांनी नादमाधुर्य निर्माण झालेल्या पद्यपंक्ती तुमच्या पाठ्यपुस्तकातील कवितांतून निवडून काढा.
श्लेष - एकच शब्द वाक्यात दोन अर्थानी वापरल्यामुळे जेव्हा शब्दचमत्कृती निर्माण होते तेव्हा ‘श्लेष’ हा अलंकार होतो.
उदा.
मित्राच्या उद्याने कोणास आनंद होत नाही. (मित्र = सखा, मित्र = सूय)
श्रीकृष्ण नवरा मी नवरी |
शिशुपाल नवरा मी न-वरी ||
🔹अर्थालंकार :
दोन सुंदर वस्तूंमधील साम्य दर्शवून पद्यामध्ये अर्थचमत्कृती आणली जाते. तेथे अर्थालंकार होतो. बहुतेक अर्थालंकार अशा साम्यावर आधारित असतात. त्यात चार गोष्टी महत्वाच्या असतात.
ज्या गोष्टीचे वर्णन कवी करत असतो, तिला अलंकारात ‘उपमेय’ असे म्हणतात. ‘मुख कमलासारखे सुंदर आहे’ या वाक्यामध्ये मुखाचे वर्णन कवी करत आहे, म्हणून ‘मुख’ हे ‘उपमेय’ आहे.
उपमेयाचे साम्य ज्या दुसऱ्या गोष्टीशी कवी दाखवतात, तिला ‘उपमान’ असे म्हणतात. वरील वाक्यात मुखाचे साम्य कमलाशी दाखवले आहे, म्हणून ‘कमल’ हे तेथे ‘उपमान’ आहे.
उपमेय आणि उपमान यांमधील साम्य दर्शवणाऱ्या गुणधर्माला ‘साधर्म्य’ किंवा ‘समान धर्म’ असे म्हणतात. वाक्यात उपमेय ‘मुख’ आणि उपमान ‘कमळ’ यांमध्ये साम्य दाखवणारा गुण सुंदरता हा आहे.
उपमेय आणि उपमान यांमधील साम्य दर्शवणाऱ्या शब्दाला ‘साधर्म्यसूचक शब्द’ किंवा ‘साम्यसूचक शब्द’ म्हणतात.
वरील वाक्यात ‘कामलासारखे मुख’ यातील ‘सारखे’ हा ‘साधर्म्यसूचक’ शब्द आहे.
प्रकार -
उपमा –उपमेय हे उपमानासारखेच आहे, असे जेथे वर्णन असते, तेथे ‘उपमा’ हा अलंकार असतो.
उपमा अलंकारात सम, समान, सारखे, वाणी, जसे, तसे, प्रमाण, सदृश, परी, तुल्य यांपैकी एखादा साधर्म्यसूचक शब्द असतो.
लाट उसळोनी जळी खळे व्हावे,
त्यात चंद्राचे चांदणे पडावे,
तसे गाली हासता तुझ्या व्हावे,
उचंबळूनी लावण्या वर वहावे ||
उत्प्रेक्षा –उपमेय हे उपमानच आहे असे जेथे वर्णन असते, तेथे ‘उत्प्रेक्षा’ हा अलंकार असतो.
उत्प्रेक्षा अलंकारात जणू, जणूकाही, जणूकाय, की, गमे, वाटे, भासे, म्हणजे यांपैकी एखादा साधर्म्यसूचक शब्द असतो.
विद्या हे पुरुषास रूप बरवे, की झाकले द्रव्यही
तिच्या कळ्या | होत्या मिटलेल्या सगळ्या |
जणू दमल्या | फार खेळूनी, मग निजल्या ||
व्यतिरेक –या प्रकारच्या अलंकारामध्ये उपमेय हे उपमानापेक्षा सरस असल्याचे वर्णन केलेले असते.
उदा.
अमृताहुनीही गोड नाम तुझे देवा
तू माउलीहुनी मायाळ | चंद्राहूनी शीतळ
पाणियाहूनी पातळ | कल्लोळ प्रेमाचा
अतिशयोक्ती -कोणतीही कल्पना आहे त्यापेक्षा खूप फुगून सांगताना त्यातील असंभाव्यता अधिक स्पष्ट करून सांगितलेली असते त्यावेळी हा अलंकार होतो.
उदा.
दमडीचं तेल आणलं, सासूबाईचं न्हाण झालं ||
मामंजीची दाढी झाली, भावोजींची शेंडी झाली ||
उरलेलं तेल झाकून ठेवलं, लांडोरीचा पाय लागला |
वेशीपर्यंत ओघळ गेला त्यात उंट पोहून गेला ||
दृष्टान्त –एखादे तत्त्व, एखादी गोष्ट किंवा कल्पना पटवून देण्यासाठी तसाच एखादा दाखला किंवा उदाहरण दिल्यास ‘दृष्टान्त’ अलंकार होतो.
उदा.
लहानपण देगा देवा | मुंगी साखरेचा रवा |
ऐरावत रत्न थोर | त्यासी अंकुशाचा मार ||
तुकाराम महाराज परमेश्वराकडे लहानपण मागतात ते कशासाठी हे पटवून देताना मुंगी होऊन साखर मिळते आणि ऐश्वर्यसंप ऐरावत होऊन अंकुशाचा मार खावा लागतो अशी उदाहरणे देतात.
स्वभावोक्ती –एखाद्या व्यक्तीचे, वस्तूचे, प्राण्याचे, त्याच्या स्वाभाविक हालचालींचे यथार्थ वैशिष्ट्यपूर्ण वर्णन करणे हा या भाषेचा अलंकार ठरतो तेव्हा ‘स्वभावोक्ती’ अलंकार होतो.
उदा.
मातीत ते पसरले अति रम्य पंख |
केले वरी उदर पांडुर निष्कलंक ||
चंचू तशीच उघडी पद लांबविले |
निष्प्राण देह पडला श्रमही निमाले ||
विरोधाभास –एखाद्या विधानाला वरवरचा विरोध दर्शविला जातो पण तो वास्तविक विरोध नसतो. तेव्हा विरोधाभास अलंकार होतो.
उदा.
जरी आंधळी मी तुला पाहते.
मरणात खरोखर जग जगते ||
जॉईन करा t.me/Marathi
Telegram
मराठी व्याकरण
आम्ही आपले मराठी भाषेचे शब्दभांडार, आकलन आणि व्याकरणची समज वाढवण्यासाठी , विस्तारित करण्यासाठी मदत करू , आजच आपल्या मित्रांनाही आपल्या चॅनेल वर आमंत्रित करा.
लगेच जॉईन करा @Marathi
लगेच जॉईन करा @Marathi
❤2👍1👏1
Forwarded from मराठी व्याकरण
Forwarded from 🎯 eMPSCKatta 🎯 (★|| 🇪 🇲 🇵 🇸 🇨 🇰 🇦 🇹 🇹 🇦 ||★)
मराठी व्याकरण:
म्हणी:
खिळ्यासाठी नाल गेला, नालीसाठी घोडा गेला.
Meaning:
लहान गोष्टीची उपेक्षा केल्यास भयानक परिणाम होत असतात.
--------------------------------------
मराठी व्याकरण विषयक अधिक माहितीसाठी आमचे @marathi हे चॅनेल जॉईन करा.
म्हणी:
खिळ्यासाठी नाल गेला, नालीसाठी घोडा गेला.
Meaning:
लहान गोष्टीची उपेक्षा केल्यास भयानक परिणाम होत असतात.
--------------------------------------
मराठी व्याकरण विषयक अधिक माहितीसाठी आमचे @marathi हे चॅनेल जॉईन करा.
👍1
Forwarded from मराठी व्याकरण
#शब्दसमूहाबद्दल_एक_शब्द
-------------------------------------------
अधिक माहितीसाठी जॉईन करा आमचे चॅनेल @Marathi
-------------------------------------------
अधिक माहितीसाठी जॉईन करा आमचे चॅनेल @Marathi
👍1
Forwarded from मराठी व्याकरण
🔹मराठी व्याकरण प्रश्नोत्तरे:
1. परोपकारी
परोप + कारी
पर + उपकारी ✅
परी + पराकी
फोड होत नाही
2. मिष्टान्न हा खालीलपैकी कोणत्या प्रकारचा शब्द आहे?
सामासिक ✅
अभ्यस्त
सिध्द
उपसर्गघटित
3. 'पाणी' या शब्दाचा खालीलपैकी कोणता शब्द समानार्थी नाही?
अंबू
सलील
उदक
निरद ✅
4. मुलगा धावत सुटला
विशेषनाम
सामान्य नाम ✅
भाववाचक नाम
यापैकी नाही
5. 'स्वत: मध्ये कमी गुण असणाराच फार बढाई मारतो.' या अर्थाची म्हण ओळखा.
खाईन तर तुपाशी नाही तर उपाशी
आपण हसे लोकाला शेंबूड आपल्या नाकाला
उतावळा नवरा गुडघ्याला बाशिंग
उथळ पाण्याला खळखळाट फार ✅
6. कोणत्या शब्दास तद्भव म्हणावे?
मूळ संस्कृत शब्दाच्या रुपात बदल होऊन झालेला. ✅
मूळ संस्कृत शब्दाच्या रुपात बदल न झालेला
मूळ संस्कृत शब्दांची संधी होऊन झालेला
मूळ संस्कृत शब्दास प्रत्यय लागून झालेला.
अधिक माहितीसाठी जॉईन करा मराठी व्याकरण चॅनेल @Marathi
1. परोपकारी
परोप + कारी
पर + उपकारी ✅
परी + पराकी
फोड होत नाही
2. मिष्टान्न हा खालीलपैकी कोणत्या प्रकारचा शब्द आहे?
सामासिक ✅
अभ्यस्त
सिध्द
उपसर्गघटित
3. 'पाणी' या शब्दाचा खालीलपैकी कोणता शब्द समानार्थी नाही?
अंबू
सलील
उदक
निरद ✅
4. मुलगा धावत सुटला
विशेषनाम
सामान्य नाम ✅
भाववाचक नाम
यापैकी नाही
5. 'स्वत: मध्ये कमी गुण असणाराच फार बढाई मारतो.' या अर्थाची म्हण ओळखा.
खाईन तर तुपाशी नाही तर उपाशी
आपण हसे लोकाला शेंबूड आपल्या नाकाला
उतावळा नवरा गुडघ्याला बाशिंग
उथळ पाण्याला खळखळाट फार ✅
6. कोणत्या शब्दास तद्भव म्हणावे?
मूळ संस्कृत शब्दाच्या रुपात बदल होऊन झालेला. ✅
मूळ संस्कृत शब्दाच्या रुपात बदल न झालेला
मूळ संस्कृत शब्दांची संधी होऊन झालेला
मूळ संस्कृत शब्दास प्रत्यय लागून झालेला.
अधिक माहितीसाठी जॉईन करा मराठी व्याकरण चॅनेल @Marathi
Forwarded from मराठी व्याकरण
🔹वाक्य पृथक्करण
🔸पृथक म्हणजे वेगळे किंवा सुटे करणे असा होतो आणि वाक्यापृथक्करण म्हणजे वाक्यातील भाग वेगळा करून दाखविणे.
🔷वाक्य:⤵
उद्देश विभाग(उद्देशांग)↔विधेय विभाग
(विधेयांग)
1)उद्देश (कर्ता) ↔1) कर्म व कर्म विस्तार
2)उद्देश विस्तार ↔2) विधानपूरक
↔3) विधेय विस्तार
↔4) विधेय (क्रियापद)
💠उद्देश विभाग/उद्देशांग:💠
💠1)उद्देश (कर्ता)
🔸वाक्य ज्याच्या विषयी माहिती सांगते तो वाक्याचा कर्ता असतो.
🔸क्रियापदातील धातुला णारा, णारे, णारी, हे प्रत्यय जोडून कोण / काय ने प्रश्न विचारल्यास उत्तर कर्ता येते.
🔶उदा.🔸
🔹रामुचा शर्ट फाटला.
➡(फाटणारे काय/कोण?)
🔹रामरावांचा कुत्रा मेला.
➡(मरणारे कोण/काय?)
🔹मोगल साम्राज्याचा अंत झाला.
➡(होणारे-कोण/काय?)
🔹रामुच्या घराचा दरवाजा उघडला.
➡(उघडणारे कोण/काय?)
👉वरील वाक्यात शर्ट, कुत्रा, अंत, दरवाजा हे उद्देश (कर्ता) आहेत.
💠2) उद्देश विस्तार
🔸कर्त्याविषयी माहिती सांगणारे शब्द जर कर्त्यापूर्वी असतील. तर अशा शब्दांना उद्देश विस्तारात लिहावे.
🔶उदा.🔸
🔸शेजारचा रामु धपकन पडला.नियमित अभ्यास करणारे विधार्थी पास होतात.
🔶विधेय विभाग/विधेयांग.
🔸वाक्यात ज्यांच्यावर क्रिया घडते ते कर्म असते म्हणजेच क्रिया सोसणारे कर्म असते.
🔶उदा.🔸
🔹रामने झडाचा पेरु तोडला.
➡(या वाक्यात तोडण्याची क्रिया पेरु वर झाली म्हणून ते कर्म.)
🔹गवळ्याने म्हशीची धार काढली.
➡(या वाक्यात काढण्याची क्रिया धारेवर झाली म्हणून ते कर्म)
💠1) कर्म विस्तार
🔷कर्मापूर्वी कर्माविषयी माहिती सांगणारा शब्द म्हणजे कर्म विस्तार होय.
🔶उदा.🔸
🔸रामने झाडाचा पेरु तोडला.गवळ्याने काळ्या म्हशीची धार काढली.
💠2) विधान पूरक
🔷कर्त्याविषयी माहिती सांगणारा शब्द जर कर्त्यांनंतर आला तर ते विधानपूरक असते.
🔶उदा.🔸
🔸राम राजा झाला.संदीप शिक्षक आहे.शरदाच्या चांदण्यात गुलमोहर मोहक दिसतो. वरील वाक्यावरुन राजा, शिक्षक, मोहक ही शब्द कर्त्याविषयी अधिक महितीसांगत आहेत म्हणून त्यांना विधानपूरक असे म्हणतात.
💠3) विधेय विस्तार
🔷क्रियापदास विधेय असे म्हणतात.
🔸वाक्यात क्रियापदाविषयी माहिती सांगणार्या शब्दांचा यात समावेश होतो. क्रियापदाला केव्हा/ कोठे/ कसे ने प्रश्न विचारल्यास विधेय विस्तार उत्तर येते. ही सर्व क्रियाविशेषणे असतात.
🔶उदा.🔸
🔸कुटुंबातील सर्व व्यक्ती रविवारी वनभोजनास गेले.शरदाच्या चांदण्यात गुलमोहर मोहक दिसतो.माझा जिवलग मित्र मनीष माझे पत्र पाहताच त्वरित आला.
💠4) विधेय/क्रियापद
🔷वाक्यातील क्रियापदाला विधेय असे म्हणतात.
🔶उदा.🔸
🔸रमेश खेळतो.
🔸रमेश अभ्यास करतो.
🔸रमेश चित्र काढतो.
आमचे चॅनेल जॉईन करण्यासाठी @marathi येथे क्लिक करा व चॅनेल ओपन झाले की join ऑप्शन वर क्लिक करा.
🔸पृथक म्हणजे वेगळे किंवा सुटे करणे असा होतो आणि वाक्यापृथक्करण म्हणजे वाक्यातील भाग वेगळा करून दाखविणे.
🔷वाक्य:⤵
उद्देश विभाग(उद्देशांग)↔विधेय विभाग
(विधेयांग)
1)उद्देश (कर्ता) ↔1) कर्म व कर्म विस्तार
2)उद्देश विस्तार ↔2) विधानपूरक
↔3) विधेय विस्तार
↔4) विधेय (क्रियापद)
💠उद्देश विभाग/उद्देशांग:💠
💠1)उद्देश (कर्ता)
🔸वाक्य ज्याच्या विषयी माहिती सांगते तो वाक्याचा कर्ता असतो.
🔸क्रियापदातील धातुला णारा, णारे, णारी, हे प्रत्यय जोडून कोण / काय ने प्रश्न विचारल्यास उत्तर कर्ता येते.
🔶उदा.🔸
🔹रामुचा शर्ट फाटला.
➡(फाटणारे काय/कोण?)
🔹रामरावांचा कुत्रा मेला.
➡(मरणारे कोण/काय?)
🔹मोगल साम्राज्याचा अंत झाला.
➡(होणारे-कोण/काय?)
🔹रामुच्या घराचा दरवाजा उघडला.
➡(उघडणारे कोण/काय?)
👉वरील वाक्यात शर्ट, कुत्रा, अंत, दरवाजा हे उद्देश (कर्ता) आहेत.
💠2) उद्देश विस्तार
🔸कर्त्याविषयी माहिती सांगणारे शब्द जर कर्त्यापूर्वी असतील. तर अशा शब्दांना उद्देश विस्तारात लिहावे.
🔶उदा.🔸
🔸शेजारचा रामु धपकन पडला.नियमित अभ्यास करणारे विधार्थी पास होतात.
🔶विधेय विभाग/विधेयांग.
🔸वाक्यात ज्यांच्यावर क्रिया घडते ते कर्म असते म्हणजेच क्रिया सोसणारे कर्म असते.
🔶उदा.🔸
🔹रामने झडाचा पेरु तोडला.
➡(या वाक्यात तोडण्याची क्रिया पेरु वर झाली म्हणून ते कर्म.)
🔹गवळ्याने म्हशीची धार काढली.
➡(या वाक्यात काढण्याची क्रिया धारेवर झाली म्हणून ते कर्म)
💠1) कर्म विस्तार
🔷कर्मापूर्वी कर्माविषयी माहिती सांगणारा शब्द म्हणजे कर्म विस्तार होय.
🔶उदा.🔸
🔸रामने झाडाचा पेरु तोडला.गवळ्याने काळ्या म्हशीची धार काढली.
💠2) विधान पूरक
🔷कर्त्याविषयी माहिती सांगणारा शब्द जर कर्त्यांनंतर आला तर ते विधानपूरक असते.
🔶उदा.🔸
🔸राम राजा झाला.संदीप शिक्षक आहे.शरदाच्या चांदण्यात गुलमोहर मोहक दिसतो. वरील वाक्यावरुन राजा, शिक्षक, मोहक ही शब्द कर्त्याविषयी अधिक महितीसांगत आहेत म्हणून त्यांना विधानपूरक असे म्हणतात.
💠3) विधेय विस्तार
🔷क्रियापदास विधेय असे म्हणतात.
🔸वाक्यात क्रियापदाविषयी माहिती सांगणार्या शब्दांचा यात समावेश होतो. क्रियापदाला केव्हा/ कोठे/ कसे ने प्रश्न विचारल्यास विधेय विस्तार उत्तर येते. ही सर्व क्रियाविशेषणे असतात.
🔶उदा.🔸
🔸कुटुंबातील सर्व व्यक्ती रविवारी वनभोजनास गेले.शरदाच्या चांदण्यात गुलमोहर मोहक दिसतो.माझा जिवलग मित्र मनीष माझे पत्र पाहताच त्वरित आला.
💠4) विधेय/क्रियापद
🔷वाक्यातील क्रियापदाला विधेय असे म्हणतात.
🔶उदा.🔸
🔸रमेश खेळतो.
🔸रमेश अभ्यास करतो.
🔸रमेश चित्र काढतो.
आमचे चॅनेल जॉईन करण्यासाठी @marathi येथे क्लिक करा व चॅनेल ओपन झाले की join ऑप्शन वर क्लिक करा.
👍2
हे माहीत पाहिजे...
1. रौप्य महोत्सव (Silver Jubilee) = २५ वर्ष
2. सुवर्ण महोत्सव (Golden Jubilee) = ५० वर्ष
3. हिरक महोत्सव (Diamond Jubilee) = ६० वर्ष
4. अमृत महोत्सव (Platinum jubilee) = ७५ वर्ष
5. शताब्दी महोत्सव (Centenarian Jubilee) = १०० वर्ष
1. रौप्य महोत्सव (Silver Jubilee) = २५ वर्ष
2. सुवर्ण महोत्सव (Golden Jubilee) = ५० वर्ष
3. हिरक महोत्सव (Diamond Jubilee) = ६० वर्ष
4. अमृत महोत्सव (Platinum jubilee) = ७५ वर्ष
5. शताब्दी महोत्सव (Centenarian Jubilee) = १०० वर्ष
Forwarded from मराठी व्याकरण
🔹 स्वरांच्या र्हस्व व दीर्घ उच्चारानुसार शब्दांचे वेगळे अर्थ होऊ शकतात.
(१) पाणि --हात पाणी --जल
(२) दिन --दिवस दीन --गरीब
(३) शिर --डोके शीर --रक्त वाहिनी
(४) पिक --कोकीळ पीक --धान्य
(५) सुत -- मुलगा सूत --धागा
(६) सुर --देव सूर --आवाज
(७) सलिल -पाणी सलील -लीलेने
(८)चाटु - संतोष देणारे चाटू -लाकडी पळी
(९) मिलन --भेट मीलन --मिटणे
जॉईन करा आमचे चॅनेल @Marathi
(१) पाणि --हात पाणी --जल
(२) दिन --दिवस दीन --गरीब
(३) शिर --डोके शीर --रक्त वाहिनी
(४) पिक --कोकीळ पीक --धान्य
(५) सुत -- मुलगा सूत --धागा
(६) सुर --देव सूर --आवाज
(७) सलिल -पाणी सलील -लीलेने
(८)चाटु - संतोष देणारे चाटू -लाकडी पळी
(९) मिलन --भेट मीलन --मिटणे
जॉईन करा आमचे चॅनेल @Marathi
👍1
Forwarded from मराठी व्याकरण
#वाक्यप्रचार
------------------------------------
अधिक माहितीसाठी जॉईन करा आमचे चॅनेल https://t.me/Marathi
------------------------------------
अधिक माहितीसाठी जॉईन करा आमचे चॅनेल https://t.me/Marathi
👍2
Forwarded from मराठी व्याकरण
#वाक्यप्रचार
------------------------------------
अधिक माहितीसाठी जॉईन करा आमचे चॅनेल https://t.me/Marathi
------------------------------------
अधिक माहितीसाठी जॉईन करा आमचे चॅनेल https://t.me/Marathi
👍1
Forwarded from मराठी व्याकरण
समानार्थी शब्द :
झोपाळा - झुला, हिंदोळा, टाळाटाळ
झरा - निर्झर, ओहळ, ओढा
झगडा - कलह, भांडण, तंटा
टका - पैसा, पैका, जमीन मोजण्याचे माप
टणक - निबर, कठिण, धट्टाकट्टा
टिळा - तिलक, टिळक, ठिपका
टूक - कुशलता, युक्ती, टक
टाळाटाळ - र्हयगय, दिरंगाई, टगळमंगळ
ठराव - नियम, सिद्धांत, निकाल
ठळक - स्पष्ट, मोठे, जाड
ठाम - पक्का, कायम, दृढ
ठिकाण - पत्ता, स्थान, खूण
डोके - माथा, मस्तक, शिर
डोळा - नेत्र, लोचन, अक्ष, चक्षू
डगर - उतरण, टेकडी, ढळ
डौल - रुबाब, दिमाख, ऐट
ढग - घन, जलद, मेघ, नीरद
ढाळणे - गाळणे, आतणे, अभिषेक करणे
ढेकूळ - ढेप, पेंड, भेली
ढिलाई - चालढकल, दुर्लक्ष, दिरंगाई, हयगय
ढोंगी - लबाड, भोंदू, दांभिक, फसवा
ढोल - नगारा, डंका, पडघम
तक्रार - वाद, भांडण, हरकत
तट - काठ, किनारा, बाजू, भांडण
तत्व - सत्य, तात्पर्य, अंश
आमच्या चॅनेल वर जॉईन होण्यासाठी @marathi यथे क्लीक करा , चॅनेल ओपन होईल , त्यानंतर चॅनेल च्या तळाशी असणाऱ्या JOIN ऑप्शन वर क्लिक करा.
झोपाळा - झुला, हिंदोळा, टाळाटाळ
झरा - निर्झर, ओहळ, ओढा
झगडा - कलह, भांडण, तंटा
टका - पैसा, पैका, जमीन मोजण्याचे माप
टणक - निबर, कठिण, धट्टाकट्टा
टिळा - तिलक, टिळक, ठिपका
टूक - कुशलता, युक्ती, टक
टाळाटाळ - र्हयगय, दिरंगाई, टगळमंगळ
ठराव - नियम, सिद्धांत, निकाल
ठळक - स्पष्ट, मोठे, जाड
ठाम - पक्का, कायम, दृढ
ठिकाण - पत्ता, स्थान, खूण
डोके - माथा, मस्तक, शिर
डोळा - नेत्र, लोचन, अक्ष, चक्षू
डगर - उतरण, टेकडी, ढळ
डौल - रुबाब, दिमाख, ऐट
ढग - घन, जलद, मेघ, नीरद
ढाळणे - गाळणे, आतणे, अभिषेक करणे
ढेकूळ - ढेप, पेंड, भेली
ढिलाई - चालढकल, दुर्लक्ष, दिरंगाई, हयगय
ढोंगी - लबाड, भोंदू, दांभिक, फसवा
ढोल - नगारा, डंका, पडघम
तक्रार - वाद, भांडण, हरकत
तट - काठ, किनारा, बाजू, भांडण
तत्व - सत्य, तात्पर्य, अंश
आमच्या चॅनेल वर जॉईन होण्यासाठी @marathi यथे क्लीक करा , चॅनेल ओपन होईल , त्यानंतर चॅनेल च्या तळाशी असणाऱ्या JOIN ऑप्शन वर क्लिक करा.
❤1👍1🤔1