🌿🌿संधी🌿🌿

संधी या शब्दाचा अर्थ 'मेल' किंवा जोडणे आहे. 

दोन जवळच्या वर्णांमधे उद्भवणारी व्याधी (बदल) याला सांधी म्हणतात. 

संस्कृत , हिंदी आणि इतर भाषांमध्ये, अदलाबदल करण्यायोग्य स्वर किंवा अक्षरे यांच्या संयोगामुळे उद्भवलेल्या अव्यवस्थाला संधी म्हणतात.

 जसे - समा + तोष = समाधानी; देव + इंद्र = देवेंद्र; भानु + उदय = भानुदय.

⚫️तहातील मतभेद⚫️

तीन प्रकारचे करार आहेत -

👇👇👇👇👇👇👇👇👇

🔺स्वर संयुक्त

🔺वैयक्तिक करार

🔺पृथक्करण तह

✅स्वर संयुक्त ✅

दोन स्वरांच्या संयोगामुळे उद्भवणारी अराजकता (बदल) याला स्वरा-संधी असे म्हणतात. जसे - विद्या + अलय्या = शाळा.

ध्वन्याचारांचे पाच प्रकार आहेत -

🔷दीर्घ करार

🔷मालमत्ता संयुक्त

🔷ग्रोथ करार

🔷मत करार

🔷वेळ संयुक्त

🎋🎋दीर्घ करार🎋🎋

सूत्र : अक: सवर्ण लांब: म्हणजे जेव्हा प्रत्याहारानंतर उच्चवर्णीय येते तेव्हा दोन्हीही लांब असतात. हर्षवा किंवा लाँग ए, ई, यू नंतर हर्षवा किंवा लाँग ए, ई, यू आले तर दोघेही ए, ई आणि ओ बनतात. आवडले -


🌾🌾🌾🌾🌾🌾🌾🌾🌾🌾🌾🌾

(ए) ए / ए + ए / ए = ए

ए + ए = ए -> धर्म + अर्थ = धर्मादाय / ए + ए = ए -> हिमाल + अलय्या = हिमालय / ए + ए = ए -> पुस्तक + अलाया = ग्रंथालयआ + ए = आ -> विद्या + अर्थ = विद्यार्थी / आ + आ = आ -> विद्या + अलय्या = शाळा

🌺🌺🌺🌺🌺🌺🌺🌺🌺🌺🌺🌺

🎄ब) ई आणि ईचा तह🎄

ई + ई = ई -> रवि + इंद्र = रवींद्र; मुनि + इंद्र = मुनिंद्रई + ई = ई -> गिरी + ईश = गिरीश; मुनि + ईश = मुनीषई + ई = ई- माही + इंद्र = महिंद्रा; स्त्रीलिंग + इंदू = स्त्रीलिंगीई + ई = ई- नाडी + ईश = नादीश; माही + ईश = महिष

🍂🍂(सी) यू आणि ओ चा तह🍂🍂

यू + यू = ओओ- भानु + उदय = भानुदय; विधु + उदय = विधिमंडळU + oo = oo- लहान + urmi = अल्प स्वभाव; सिद्धू + उरमी = सिंधुर्मीओओ + यू = ओ-वधू + उत्सव = वधू-उत्सव; वधू + उल्लेख = कत्तलओओ + ओओ = ओओ-ग्राउंड + अनुलंब = भूर्द्ध; वधू + ऊर्जा = नववधू

🌸🌸मालमत्ता संयुक्त🌸🌸

यात ए, ए आधी ई, ई नंतर ए असते; जर ओ, ओ आहे ओ, आणि आर असेल तर ते अर होते. त्याला गुणा-संधी असे म्हणतात. जसे -

🌿(ए) ए + ई = ए; नर + इंद्र = नरेंद्र

ए + ई = ए; नर + ईश = राजाए + ई = ए; महा + इंद्र = महेंद्रए + ई = ए महा + ईश = महेश

🌿(बी) ए + यू = ओ; प्रज्ञा + प्रवचन = प्रवचन;

आ + यू = हे महा + उत्सव = उत्सवए + ओओ = ओ पाणी + उर्मी = हायड्रोलॉजी;आ + ओओ = हे महा + उर्मी = माहोरमी.

🌿(सी) ए + आर = अर देव + iषि = देवर्षि

🌿(डी) आ + आर = अर महा + iषि = महर्षी

🌾🌾ग्रोथ करार🌾🌾

जेव्हा ते अ बरोबर जुळते तेव्हा अ अ होते आणि ते ओबरोबर जुळते तेव्हा ओ होते. याला ग्रोथ करार म्हणतात. जसे -

🌱(ए) ए + ए = आय; अ + अ = बाभूळ;

A + A = A + A + A = A = बाधकएए + ए = आय; कायम + कायम = नेहमीचएए + आय = आय; महा + ऐश्वर्या = महेश्वर्या

🌱(बी) ए + ओ = औ वन + औषध = वनौषधी; आ + ओ = औ महा + औषध = माहौषधी;

अ + ओ = ओ परम + औषध = परमौषध; आ + औ = औ + औषध = शुभ

🍁🍁पत करार🍁🍁

🍀(ए) ई, ई, ई आधी ई-एक्सोजेनस (असमान) स्वर असेल तर तो 'वाय' बनतो.

🍀(बी) यू च्या समोर परदेशी स्वर येईल तेव्हा यू 'ओ' वर येईल.

🍀(सी) जेव्हा परकीय स्वर 'आर' समोर येते तेव्हा आर 'आर' होते. त्यांना याना-संधी असे म्हणतात.

ई + ए = किंवा + ए  ; जर + अपी = तरई + ए = वाय + ए; इति + वगैरे = वगैरे.ई + ए = किंवा + ए  ; नदी + अर्पन = काढणेई + ए = वाय + ए; देवी + आगमन = देवता

🍀(डी)

यू + ए = व्ही + ए; अनु + आय = अन्वेयू + ए = व्ही + ए; सु + इनपुट = स्वागत आहेयू + ए = व्ही + ए  ; अनु = अक्षण = अन्वेषणआर + ए = आर + ए; पिता + आज्ञा = पितृत्व

🌹🌹वेळ संयुक्त🌹🌹

अ, आय आणि ओ या पलीकडे कोणतीही स्वर अनुक्रमे आय, आय, अव आणि अव होते. याला आयडी संधी असे म्हणतात.

🌷(ए) ए + ए = आय + ए; ने + अन = नयन

🌷(बी) ए + ए = आय + ए; गाय + आक = गायक

🌷(सी) ओ + ए = एव्ही + ए; पो + अन = वारा

🌷(डी) औ + ए = अव्ह + ए; पॉ + अक् = पावक

औ + ई = अव + ई; नळ + आयक्यू = नाविक