मराठी व्याकरण
208K subscribers
8.83K photos
36 videos
339 files
623 links
आम्ही आपले मराठी भाषेचे शब्दभांडार, आकलन आणि व्याकरणची समज वाढवण्यासाठी , विस्तारित करण्यासाठी मदत करू , आजच आपल्या मित्रांनाही आपल्या चॅनेल वर आमंत्रित करा.

लगेच जॉईन करा @Marathi
Download Telegram
🔹3. भावे प्रयोग : 

जेव्हा कर्त्याच्या किवा कर्माच्या लिंग किवा वाचनात बदल करूनही क्रियापद बदलत नाही तेव्हा त्या प्रयोगास भावे प्रयोग असे म्हणतात.


♦️उदा .

सुरेशने बैलाला पकडले.
सिमाने मुलांना मारले.    

♦️भावे प्रयोगाचे तीन उपप्रकर पडतात.

1. सकर्मक भावे प्रयोग :
2. अकर्मक भावे प्रयोग :
3. अकर्तुक भावे प्रयोग :


🔻1. सकर्मक भावे प्रयोग : 

ज्या भावे प्रयोगाच्या वाक्यात कर्म आलेले असल्यास त्यास सकर्मक भावे प्रयोग म्हणतात.

♦️उदा. शिक्षकाने विद्यार्थ्यांना शिकविले.
      रामाने रावणास मारले.


🔸2. अकर्मक भावे प्रयोग : 

ज्या भावे प्रयोगाच्या वाक्यात कर्म आलेले नसल्यास त्यास अकर्मक भावे प्रयोग असे म्हणतात.

♦️उदा . मुलांनी खेळावे.
       विद्यार्थांनी जावे.


🔹3. अकर्तुक भावे प्रयोग :

 भावे प्रयोगाच्या वाक्यात कर्ता आलेला नसेल तेव्हा त्यास अकर्तुक भावे प्रयोग असे म्हणतात.

उदा . आता उजाडले.
       आज सारखे उकडते.

 
16👏3
79)'तस्मात' हे कोणत्या प्रकारचे उभयान्वयी अव्यय आहे.
Anonymous Poll
21%
1)न्यूनत्व बोधक
47%
2)परिणाम बोधक
21%
3)समुच्च्बोधक
10%
4)विकल्पबोधक
14🤔1🙏1
🔹उत्तरे 🔹

72)2

73)4

74)4

75)3

76)4

77)2

78)1
12🔥1🤔1
१) कान देणे : लक्षपूर्वक ऐकणे
आजीने सांगितलेली गोष्ट मुलांनी कान देऊन ऐकली. 
२) आकाश कोसळणे : मोठे संकट येणे
घरातील कर्ता पुरुष गेल्यामुळे सोनाबाईंवर आकाश कोसळले. 
३) सिद्ध होणे : तयार होणे 
गडावर चढण्यासाठी रावी सिद्ध झाली. 
४) पारा चढणे : रागावणे 
घरी उशिरा आलेल्या साहिलला पाहून बाबांचा पारा चढला. 
५) खडकातून पाणी काढणे : अशक्य गोष्ट पार पाडणे 
नापीक जमिनीत लागवड करुन महादूने जणू खडकातून पाणी काढले. 
६)निश्चय दांडगा करणे : ठाम निश्चय करणे 
पहाटे उठून अभ्यास करण्याचा सुमनचा निश्चय दांडगा होता. 
७) मनस्ताप सहन करणे : मनाला होणारा त्रास साेसणे
राम नापास झाला, त्याचा आईला मनस्ताप सहन करावा लागला. 
८) ताब्यात घेणे : सर करणे 
गिर्यारोहकाने कडा सर केला होता. 
९) मन खट्टू होणे : वाईट वाटणे
या वर्षी सुट्टीत गावी जायला मिळणार नाही, हे ऐकताच सीमाचे मन खट्टू झाले. 
१०) एका पायावर तयार असणे : सदैव तत्पर असणे
सिनेमा पहायला जाऊया म्हटले की रिया नेहमी एका पायावर तयार होते. 
25
उत्तरे:
79) 2
5
80)अनुराग या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द ओळखा.
Anonymous Poll
26%
1)प्रेम
11%
2)मैत्री
16%
3)सहकार्य
47%
4)राग
6👍2
81)विरुद्धार्थीच्या दृष्टीने चुकीची जोडी ओळखा.
Anonymous Poll
7%
1)जहाल ×मवाळ
23%
2)मलूल ×टवटवीत
7%
3)सुसंगत ×विसंगत
62%
4)प्राचीन× नवचीन
21👍2👌1
82)पुरोगामी या शब्दासाठी खालील पर्यायातून विरूद्धार्थी शब्दाची निवड करा.
Anonymous Poll
35%
1)अधोगामी
44%
2)प्रतिगामी
10%
3)ऊर्ध्वगामी
10%
4)अर्वाचीन
27
उत्तरे:

80)4

81)4

82)2
23
Forwarded from 🎯 eMPSCKatta 🎯
▪️महाराष्ट्र अराजपत्रित सेवा गट-ब संयुक्त पूर्व परीक्षा 2026
7👍4
समानार्थी शब्द
8👍6
समानार्थी शब्द
👍73🔥1
समानार्थी शब्द :

परिश्रम = कष्ट, मेहनत   
पती = नवरा, वर 
पत्र = टपाल 
पहाट = उषा  
परीक्षा = कसोटी 
पर्वा = चिंता, काळजी 
पर्वत = डोंगर, गिरी, अचल 
पक्षी = पाखरू, खग, विहंग
प्रकाश = उजेड 
प्रवास = सफर, फेरफटका, पर्यटन
प्रवासी = वाटसरू
प्रजा = लोक 
प्रत - नक्कल
प्रदेश = प्रांत 
प्रवास = यात्रा    
प्राण = जीव 
पान = पत्र, पत्ता 
प्रासाद = वाडा 
पाखरू = पक्षी
पाऊल = पाय, चरण
पाऊलवाट = पायवाट
प्रार्थना = स्तवन 
प्रामाणिकपणा = इमानदारी
प्रारंभ = सुरुवात, आरंभ  
प्रेम = प्रीती, माया, जिव्हाळा
प्रोत्साहन = उत्तेजन
पाऊस = वर्षा, पर्जन्य 
पाणी = जल, नीर, तोय, उदक
पिशवी = थैली 
पुस्तक = ग्रंथ
पुतळा = प्रतिमा, बाहुले
पुरातन = प्राचीन 
पृथ्वी = धरणी, जमीन, वसुंधरा, वसुधा  
फलक = फळा   
फांदी शाखा 
फूल = पुष्प, सुमन, कुसुम
बदल = फेरफार, कलाटणी 
बर्फ = हिम  
बहीण = भगिनी
बक्षीस = पारितोषिक, पुरस्कार 
बाग = बगीचा, उद्यान, वाटिका 
बासरी = पावा
बेत = योजना
बाळ = बालक 
बाप = पिता, वडील, जनक 
बादशाहा = सम्राट
बुद्धी = मती 
ब्रीद = बाणा   
भरवसा = विश्वास 
भरारी = झेप, उड्डाण 
भव्य = टोलेजंग
भाट = स्तुतिपाठक 
भारती = भाषा, वैखरी
भांडण = तंटा  
भाळ = कपाळ 
भाऊ = बंधू, सहोदर
भेसळ = मिलावट
भेदभाव = फरक
भोजन = जेवण   
मदत = साहाय्य 
ममता = माया, जिव्हाळा, वात्सल्य 
मन = चित्त, अंतःकरण
मजूर = कामगार 
महिना = मास
महिला = स्त्री, बाई, ललना 
मजूर = कामगार
मस्तक = डोके, शीर, माथा  
मानवता = माणुसकी 
मान = गळा  
मंगल = पवित्र 
मंदिर = देऊळ, देवालय  
मार्ग = रस्ता, वाट
म्होरक्या = पुढारी, नेता  
मित्र = दोस्त, सोबती, सखा, सवंगडी
मिष्टान्न = गोडधोड
मुलगा = पुत्र, सुत, तनय 
मुलगी = कन्या, तनया  
मुद्रा = चेहरा, मुख, तोंड, वदन 
मुख = तोंड, चेहरा 
मुलुख = प्रदेश, प्रांत, परगणा 
मेहनत = कष्ट, श्रम, परिश्रम
मैत्री = दोस्ती
मौज = मजा, गंमत
यश = सफलता 
युक्ती = विचार, शक्कल 
युद्ध = लढाई, संग्राम, लढा, समर 
योद्धा = लढवय्या 
रक्त = रुधिर 
रणांगण = रणभूमी, समरांगण 
र्हास = हानी    
राग = क्रोध, संताप, चीड 
राजा = नरेश, नृप 
राष्ट्र = देश 
रांग = ओळ 
रात्र = निशा, रजनी, यामिनी
रान = वन, जंगल, अरण्य, कानन
रूप = सौंदर्य
रुबाब = ऐट, तोरा  
रेखीव = सुंदर, सुबक 
लग्न = विवाह, परिणय  
लाट = लहर 
लाज = शरम, 
लोभ = हाव
वस्त्र = कपडा 
वारा = वात, पवन, अनिल, मारुत, समीर, वायू 
वाट = मार्ग, रस्ता 
वाद्य = वाजप 
वातावरण = रागरंग
वेग = गती
वेळ = समय, प्रहर
वेळू = बांबू 
वेश = सोशाख
वेदना = यातना  
विश्रांती = विसावा, आराम
वितरण = वाटप, वाटणी 
विद्या = ज्ञान 
विनंती = विनवणी 
विरोध = प्रतिकार, विसंगती
विसावा = विश्रांती, आराम  
विश्व = जग, दुनिया  
वीज = विद्युर, सौदामिनी 
वृत्ती = स्वभाव 
वृद्ध = म्हातारा 
वैराण = ओसाड, भकास, उजाड 
वैरी = शत्रू, दुष्मन 
वैषम्य = विषाद 
व्यवसाय = धंदा 
व्याख्यान = भाषण  
शरीर = देह, तनू, काया, कुडी, अंग
शक्ती = सामर्थ्य, जोर, बळ 
शर्यत = स्पर्धा, होड, चुरस 
शहर = नगर
शंकर = चंद्रचूड  
श्वापद = जनावर 
शास्त्रज्ञ = वैज्ञानिक 
शाळा = विद्यालय 
शाळुंका = शिविलिंग
शेत = 
शिवार, वावर, क्षेत्र
शिवार = शेत, वावर 
शीण = थकवा 
शील = चारित्र्य
शीतल = थंड, गार 
शिक्षा = दंड, शासन  
श्रम = कष्ट, मेहनत  
सकाळ = प्रभात, उष:काल
सचोटी = खरेपणा 
सफाई = स्वच्छता 
सवलत = सूट 
सजा = शिक्षा 
सन्मान = आदर 
संकट = आपत्ती
संधी = मोका
संत = सज्जन, साधू
संपत्ती = धन, दौलत, संपदा
सायंकाळ = संध्याकाळ 
सावली = छाया   
साथी = सोबती, मित्र, दोस्त, सखा 
स्तुती = प्रशंसा 
स्पर्धा = चुरस, शर्यत, होड, पैज
स्थान = ठिकाण, वास, ठाव  
स्त्री = बाई, महिला, ललना
संध्याकाळ = सायंकाळ, सांज 
स्फूर्ती = प्रेरणा 
स्वच्छता = झाडलोट
सुवास = सुगंध, परिमल, दरवळ 
सुंदर = सुरेख, रमणीय, मनोहर, छान 
सागर = समुद्र, सिंधू, रत्नाकर, जलधी
सावली = छाया  
सामर्थ्य = शक्ती, बळ
साहित्य = लिखाण
सेवा = शुश्रूषा    
सिनेमा = चित्रपट, बोलपट 
सिंह = केसरी, मृगराज, वनराज
सुविधा = सोय 
सुगंध = सुवास, परिमळ, दरवळ
सूत = धागा, दोरा
सूर = स्वर  
सूर्य = रवी, भास्कर, दिनकर, सविता 
सोने = सुवर्ण, कांचन, हेम
सोहळा = समारंभ 
हद्द = सीमा, शीव 
हल्ला = चढाई 
हळू चालणे = मंदगती
हकिकत = गोष्ट, कहाणी, कथा 
हात = हस्त, कर, बाहू 
हाक = साद 
हित = कल्याण 
हिंमत = धैर्य 
हुकूमत = अधिकार 
हुरूप = उत्साह 
हुबेहूब = तंतोतंत 
हेका = हट्ट, आग्रह 
क्षमा = माफी
_________________________________________
आमचे मराठी व्याकरण विषयक आणखी अपडेट मिळवण्यासाठी आमचे मराठी व्याकरण हे चॅनेल जॉईन करा @marathi
__________________________________________
Telegram.me/marathi
67🙏2👍1👏1
83)खालील चुकीचा पर्याय ओळखा.
अ) पंचानन,शार्दूल,मृगराज,मृगेंद्र
ब)कुंजर,सारंग,नाग,पीलू क)उरवी,कुंभिनि,क्षिती,मेदिनी ड)समीरण, गंधवाह,शाखामृग, कपी
Anonymous Poll
11%
1)अ
29%
2)ब
28%
3)क
32%
4)ड
15👌2🔥1
84)"मिश्रण" या शब्दाचा समानार्थी शब्द ओळखा.
Anonymous Poll
23%
1)अमेज
24%
2)अमेद
26%
3)अंबक
28%
4)दुहिता
16🔥1🙏1👌1
85)"आरल" या शब्दाच्या सारख्या अर्थाचा शब्द ओळखा.
Anonymous Poll
16%
1)पान
26%
2)फुल
29%
3)आग
29%
4)विस्तव
16👌1
86)विबुध, निर्जर,सुर या शब्दांसाठी योग्य पर्याय निवडा.
Anonymous Poll
10%
1)देह
25%
2)दरिद्री
38%
3)देव
28%
4)राक्षस
11🙏4👌1
87)अचूक पर्याय ओळखा.
अ)अर्धस्वर ही मृदुव्यंजने आहेत .
ब)य र ल व याना अंतस्थ व्यंजन म्हणतात.
Anonymous Poll
15%
1)अ बरोबर
17%
2)ब बरोबर
58%
3)दोन्ही बरोबर
10%
4)दोन्ही चूक
16🔥1