Forwarded from मराठी व्याकरण
🔹मराठी व्याकरण प्रश्नमंजुषा
〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
*प्रश्न: १)* मी दोन शब्द किंवा दोन वाक्ये यांना जोडतो. मी कोण?
*१) विशेषण*
*२) केवलप्रयोगी*
*३) शब्दयोगी*
*४) उभयान्वयी*
4⃣✔
*प्रश्न: २)* मी क्रियापदाबद्दल अधिक माहिती सांगतो... मी कोण?
*१) विशेषण*
*२) क्रियाविशेषण*
*३) केवलप्रयोगी*
*४) शब्दयोगी*
2⃣✔
*प्रश्न: ३)* शब्दांच्या जाती म्हणजे शब्दांचे......
*१) खेळ*
*२) प्रकार*
*३) अर्थ*
*४) वैशिष्ट्य*
2⃣✔
*प्रश्न: ४)* वाक्य हे ....... चे बनलेले असते.
*१) क्रियापदांचे*
*२) शब्दांचे किंवा पदांचे*
*३) नामाचे*
*४) विशेषणाचे*
2⃣✔
*प्रश्न: ५)* ध्वनींच्या चिन्हांना..... म्हणतात.
*१) अक्षरे*
*२) चिन्हे*
*३) वर्ण*
*४) वाक्य*
1⃣✔
*प्रश्न: ६)* विकारी व अविकारी यांना अनुक्रमे ...... म्हणतात.
*१) सव्यय व अव्यय*
*२) नाम व सर्वनाम*
*३) विशेषण व क्रियाविशेषण*
*४) शब्दयोगी व उभयान्वयी*
1⃣✔
*प्रश्न: ७)* जे शब्द क्रिया दाखवून वाक्याचा अर्थ पूर्ण करतात त्यांना.... म्हणतात.
*१) क्रियाविशेषण*
*२) क्रियापदे*
*३) विशेषणे*
*४) उभयान्वयी*
2⃣✔
*प्रश्न: ८)* जे शब्द नामाबद्दल अधिक माहिती सांगतात व त्यांचे क्षेत्र मर्यादित करतात त्यांना ...... म्हणतात.
*१) क्रियाविशेषणे*
*२) केवलप्रयोगी*
*३) विशेषणे*
*४) शब्दयोगी*
3⃣✔
*प्रश्न: ९)* सावळाच रंग तुझा पावसाळा नभापरि ||
या पद्यपंक्तीतील अलंकार ओळखा.
*१) उपमा*
*२) रूपक*
*३) श्लेष*
*४) अपन्हुती*
1⃣✔
*प्रश्न: १०)* 'अकलेचा खंदक' या वाक्प्रचाराचा अर्थ-
*१) जबाबदारी टाळणे*
*२) लठ्ठ होणे*
*३) मूर्ख मनुष्य*
*४) शेवट करणे*
3⃣✔
=======================
जॉईन करा आमचे चॅनेल @marathi
〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
*प्रश्न: १)* मी दोन शब्द किंवा दोन वाक्ये यांना जोडतो. मी कोण?
*१) विशेषण*
*२) केवलप्रयोगी*
*३) शब्दयोगी*
*४) उभयान्वयी*
4⃣✔
*प्रश्न: २)* मी क्रियापदाबद्दल अधिक माहिती सांगतो... मी कोण?
*१) विशेषण*
*२) क्रियाविशेषण*
*३) केवलप्रयोगी*
*४) शब्दयोगी*
2⃣✔
*प्रश्न: ३)* शब्दांच्या जाती म्हणजे शब्दांचे......
*१) खेळ*
*२) प्रकार*
*३) अर्थ*
*४) वैशिष्ट्य*
2⃣✔
*प्रश्न: ४)* वाक्य हे ....... चे बनलेले असते.
*१) क्रियापदांचे*
*२) शब्दांचे किंवा पदांचे*
*३) नामाचे*
*४) विशेषणाचे*
2⃣✔
*प्रश्न: ५)* ध्वनींच्या चिन्हांना..... म्हणतात.
*१) अक्षरे*
*२) चिन्हे*
*३) वर्ण*
*४) वाक्य*
1⃣✔
*प्रश्न: ६)* विकारी व अविकारी यांना अनुक्रमे ...... म्हणतात.
*१) सव्यय व अव्यय*
*२) नाम व सर्वनाम*
*३) विशेषण व क्रियाविशेषण*
*४) शब्दयोगी व उभयान्वयी*
1⃣✔
*प्रश्न: ७)* जे शब्द क्रिया दाखवून वाक्याचा अर्थ पूर्ण करतात त्यांना.... म्हणतात.
*१) क्रियाविशेषण*
*२) क्रियापदे*
*३) विशेषणे*
*४) उभयान्वयी*
2⃣✔
*प्रश्न: ८)* जे शब्द नामाबद्दल अधिक माहिती सांगतात व त्यांचे क्षेत्र मर्यादित करतात त्यांना ...... म्हणतात.
*१) क्रियाविशेषणे*
*२) केवलप्रयोगी*
*३) विशेषणे*
*४) शब्दयोगी*
3⃣✔
*प्रश्न: ९)* सावळाच रंग तुझा पावसाळा नभापरि ||
या पद्यपंक्तीतील अलंकार ओळखा.
*१) उपमा*
*२) रूपक*
*३) श्लेष*
*४) अपन्हुती*
1⃣✔
*प्रश्न: १०)* 'अकलेचा खंदक' या वाक्प्रचाराचा अर्थ-
*१) जबाबदारी टाळणे*
*२) लठ्ठ होणे*
*३) मूर्ख मनुष्य*
*४) शेवट करणे*
3⃣✔
=======================
जॉईन करा आमचे चॅनेल @marathi
❤68🙏6🤔3👌1
Forwarded from मराठी व्याकरण
🔹अलंकार
〰〰〰〰〰〰〰
✔५) पर्यायोक्ती:- एखादी गोष्ट आडवळणाने सांगणे.त्याचे वडील 'सरकारी पाहुणचार' घेत आहेत. ( तुरुंगात आहेत)
〰〰〰〰〰〰〰
✔६) विरोधाभास:- एखाद्या विधानात वरवर विरोध दिसतो पण वास्तवात तसा नसतो.
〰〰〰〰〰〰〰〰
🔺उदा:-
1. जरी आंधळी मी तुला पाहते
2. सर्वच बोलू लागले की कोणी ऐकत नाही
〰〰〰〰〰〰〰〰
✔७) व्यतिरेक:- (विशेष स्वरूपाचा अतिरेक) व्यतिरेक हा मराठी भाषेच्या अर्थालंकाराचा एक उपप्रकार
आहे.
1. "जेव्हा कोणत्याही काव्यात वा वाक्यात उपमेय हे उपमानापेक्षा श्रेष्ठ दाखविले जाते तेव्हा 'व्यतिरेक' अलंकार होतो."
〰〰〰〰〰〰〰〰〰
🔺उदा.-
'अमृताहुनि गोड नाम तुझे देवा'
🔺स्पष्टीकरण- प्रस्तुत उदाहरणात परमेश्वराचे नाव हे
उपमेय गोडीच्या बाबतीत अमृत
या उपमानापेक्षाही वरचढ आहे (श्रेष्ठ आहे ) असे
वर्णन केलेले असल्यामुळे इथे 'व्यतिरेक' अलंकार झालेला आहे.
🔺अन्य उदाहरणे-
1. कामधेनुच्या दुग्धाहुनही ओज हिचे बलवान
2. तू माउलीहून मयाळ | चंद्राहूनि शीतळ |
पाणियाहुनि पातळ | कल्लोळ प्रेमाचा ||
3. सावळा ग रामचंद्र
रत्नमंचकी झोपतो
त्याला पाहून लाजून
चंद्र आभाळी लोपतो
〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
✔८) रूपक:- रुपक हा मराठी भाषेच्या अर्थालंकाराचा एक उपप्रकार आहे.
1. उपमेय आणि उपमान यांत एकरूपता आहे असे वर्णन असते तेथे रूपक अलंकार होतो.
🔺उदा:
बाई काय सांगो
स्वामीची ती दृष्टी
अमृताची वृष्टी
मज होय
ऊठ पुरुषोत्तमा
वाट पाहे रमा
दावि मुखचंद्रमा
सकळिकांसी
〰〰〰〰〰〰〰〰〰
✔९) अतिशयोक्ती:- अतिशयोक्ती हा मराठी भाषेच्या अर्थालंकाराचा एक उपप्रकार आहे.
1. अलंकारात प्रत्यक्षात असणारी कल्पना ही फारच फुगवून सांगितलेली असते तेव्हा अतिशयोक्ती अलंकार होतो.
2. उपमा, उत्प्रेक्षा, रुपक, व्यतिरेक ह्या अलंकारात अतिशयोक्ती असतेच पण कोणतीही कल्पना आहे त्यापेक्षा फुगवून सांगताना त्यातील असंभाव्यता अधिक स्पष्ट करुन सांगितलेली असते तेव्हा हा अलंकार होतो.
🔺उदा:
जो अंबरी उफळता खुर लागलाहे
तो चंद्रमा निज तनूवरि डाग लाहे
काव्य अगोदर झाले नंतर जग झाले सुंदर
〰〰〰〰〰〰〰〰〰
✔१०) अनन्वय:- अनन्वय हा मराठी भाषेच्या अर्थालंकाराचा एक उपप्रकार आहे.
1. उपमेयाला उपमेयाचीच उपमा दिली जाते.
🔺उदा:
आहे ताजमहाल एक जगती तो तोच
त्याच्यापरी या दानासी या दानाहुन अन्य नसे उपमान
➖➖➖➖➖➖➖➖
क्रमशः
〰〰〰〰〰〰〰
✔५) पर्यायोक्ती:- एखादी गोष्ट आडवळणाने सांगणे.त्याचे वडील 'सरकारी पाहुणचार' घेत आहेत. ( तुरुंगात आहेत)
〰〰〰〰〰〰〰
✔६) विरोधाभास:- एखाद्या विधानात वरवर विरोध दिसतो पण वास्तवात तसा नसतो.
〰〰〰〰〰〰〰〰
🔺उदा:-
1. जरी आंधळी मी तुला पाहते
2. सर्वच बोलू लागले की कोणी ऐकत नाही
〰〰〰〰〰〰〰〰
✔७) व्यतिरेक:- (विशेष स्वरूपाचा अतिरेक) व्यतिरेक हा मराठी भाषेच्या अर्थालंकाराचा एक उपप्रकार
आहे.
1. "जेव्हा कोणत्याही काव्यात वा वाक्यात उपमेय हे उपमानापेक्षा श्रेष्ठ दाखविले जाते तेव्हा 'व्यतिरेक' अलंकार होतो."
〰〰〰〰〰〰〰〰〰
🔺उदा.-
'अमृताहुनि गोड नाम तुझे देवा'
🔺स्पष्टीकरण- प्रस्तुत उदाहरणात परमेश्वराचे नाव हे
उपमेय गोडीच्या बाबतीत अमृत
या उपमानापेक्षाही वरचढ आहे (श्रेष्ठ आहे ) असे
वर्णन केलेले असल्यामुळे इथे 'व्यतिरेक' अलंकार झालेला आहे.
🔺अन्य उदाहरणे-
1. कामधेनुच्या दुग्धाहुनही ओज हिचे बलवान
2. तू माउलीहून मयाळ | चंद्राहूनि शीतळ |
पाणियाहुनि पातळ | कल्लोळ प्रेमाचा ||
3. सावळा ग रामचंद्र
रत्नमंचकी झोपतो
त्याला पाहून लाजून
चंद्र आभाळी लोपतो
〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
✔८) रूपक:- रुपक हा मराठी भाषेच्या अर्थालंकाराचा एक उपप्रकार आहे.
1. उपमेय आणि उपमान यांत एकरूपता आहे असे वर्णन असते तेथे रूपक अलंकार होतो.
🔺उदा:
बाई काय सांगो
स्वामीची ती दृष्टी
अमृताची वृष्टी
मज होय
ऊठ पुरुषोत्तमा
वाट पाहे रमा
दावि मुखचंद्रमा
सकळिकांसी
〰〰〰〰〰〰〰〰〰
✔९) अतिशयोक्ती:- अतिशयोक्ती हा मराठी भाषेच्या अर्थालंकाराचा एक उपप्रकार आहे.
1. अलंकारात प्रत्यक्षात असणारी कल्पना ही फारच फुगवून सांगितलेली असते तेव्हा अतिशयोक्ती अलंकार होतो.
2. उपमा, उत्प्रेक्षा, रुपक, व्यतिरेक ह्या अलंकारात अतिशयोक्ती असतेच पण कोणतीही कल्पना आहे त्यापेक्षा फुगवून सांगताना त्यातील असंभाव्यता अधिक स्पष्ट करुन सांगितलेली असते तेव्हा हा अलंकार होतो.
🔺उदा:
जो अंबरी उफळता खुर लागलाहे
तो चंद्रमा निज तनूवरि डाग लाहे
काव्य अगोदर झाले नंतर जग झाले सुंदर
〰〰〰〰〰〰〰〰〰
✔१०) अनन्वय:- अनन्वय हा मराठी भाषेच्या अर्थालंकाराचा एक उपप्रकार आहे.
1. उपमेयाला उपमेयाचीच उपमा दिली जाते.
🔺उदा:
आहे ताजमहाल एक जगती तो तोच
त्याच्यापरी या दानासी या दानाहुन अन्य नसे उपमान
➖➖➖➖➖➖➖➖
क्रमशः
❤49🤔6🙏3👌3
Forwarded from मराठी व्याकरण
🔹प्रश्नमंजुषा
1⃣ किती खराब आहे हे धान्य ! वरील वाक्याचा रचना प्रकार कोणता?
1⃣होकारार्थी✔
2⃣नकारार्थी
3⃣संकेतार्थी
4⃣विध्यर्थधा
2⃣वडिलांनी मुलाला शाळेत घातलेया वाक्याचा प्रयोग कोणता?
1⃣ अकर्तृक -भावे प्रयोग
2⃣ कर्तृ - कर्म संकर प्रयोग
3⃣कर्म - भाव संकर प्रयोग✔
4⃣कर्तृ - भाव संकर प्रयोग
3⃣दंत्य वर्ण कोणते ते सांगा
1⃣क् ख् ग्
2⃣च् छ् ज्
3⃣ट् ठ् ड्
4⃣त् थ् द् ✔
4⃣पुढील पैकी लिंगानुसार बदलणारी सर्वनामे कोणती
1⃣मी तू स्वता
2⃣तू हा कोण
3⃣जो तो काय
4⃣तो हा जो
वरीलपैकी अचूक पर्याय कोणते
1⃣1आणि4 फक्त
2⃣3 आणि 4 फक्त
3⃣2 फक्त
4⃣4 फक्त ✔
5⃣खालील वाक्य कोणत्या प्रकारचे आहे
मला ताप आल्यामुळे मि शाळेस जाणार नाही
1⃣मिश्र वाक्य
2⃣गौण वाक्य
3⃣संयुक्त वाक्य
4⃣केवल वाक्य✔
6⃣अलंकारओळखा
अमृताहुनी गोड नाम तुझे देवा
1⃣अपन्हती
2⃣व्यतिरेक✔
3⃣चेतन गुणोक्ती
4⃣यापैकी नाही
7⃣समास ओळखा
पुरुषोत्तम
1⃣अव्ययी भाव समास
2⃣कर्मधारय समास✔
3⃣द्विगू समास
4⃣यापैकी नाही
8⃣औषध नलगे मजला, परिसू निमाता बरे म्हणुनि डोले
अलंकार ओळखा
1⃣अनुप्रास
2⃣यमक
3⃣श्लेष✔
4⃣उपमा
9⃣उंदीर या नामाचे अनेकवचन कोणते
1⃣उंदरे
2⃣उंदराना
3⃣उंदीर
4⃣अनेकवचन होत नाही✔
1⃣0⃣बहुव्रीही समासओळखा
1⃣रामलक्ष्मण
2⃣धर्माधर्म
3⃣चक्रपाणी✔
4⃣घननील
1⃣ किती खराब आहे हे धान्य ! वरील वाक्याचा रचना प्रकार कोणता?
1⃣होकारार्थी✔
2⃣नकारार्थी
3⃣संकेतार्थी
4⃣विध्यर्थधा
2⃣वडिलांनी मुलाला शाळेत घातलेया वाक्याचा प्रयोग कोणता?
1⃣ अकर्तृक -भावे प्रयोग
2⃣ कर्तृ - कर्म संकर प्रयोग
3⃣कर्म - भाव संकर प्रयोग✔
4⃣कर्तृ - भाव संकर प्रयोग
3⃣दंत्य वर्ण कोणते ते सांगा
1⃣क् ख् ग्
2⃣च् छ् ज्
3⃣ट् ठ् ड्
4⃣त् थ् द् ✔
4⃣पुढील पैकी लिंगानुसार बदलणारी सर्वनामे कोणती
1⃣मी तू स्वता
2⃣तू हा कोण
3⃣जो तो काय
4⃣तो हा जो
वरीलपैकी अचूक पर्याय कोणते
1⃣1आणि4 फक्त
2⃣3 आणि 4 फक्त
3⃣2 फक्त
4⃣4 फक्त ✔
5⃣खालील वाक्य कोणत्या प्रकारचे आहे
मला ताप आल्यामुळे मि शाळेस जाणार नाही
1⃣मिश्र वाक्य
2⃣गौण वाक्य
3⃣संयुक्त वाक्य
4⃣केवल वाक्य✔
6⃣अलंकारओळखा
अमृताहुनी गोड नाम तुझे देवा
1⃣अपन्हती
2⃣व्यतिरेक✔
3⃣चेतन गुणोक्ती
4⃣यापैकी नाही
7⃣समास ओळखा
पुरुषोत्तम
1⃣अव्ययी भाव समास
2⃣कर्मधारय समास✔
3⃣द्विगू समास
4⃣यापैकी नाही
8⃣औषध नलगे मजला, परिसू निमाता बरे म्हणुनि डोले
अलंकार ओळखा
1⃣अनुप्रास
2⃣यमक
3⃣श्लेष✔
4⃣उपमा
9⃣उंदीर या नामाचे अनेकवचन कोणते
1⃣उंदरे
2⃣उंदराना
3⃣उंदीर
4⃣अनेकवचन होत नाही✔
1⃣0⃣बहुव्रीही समासओळखा
1⃣रामलक्ष्मण
2⃣धर्माधर्म
3⃣चक्रपाणी✔
4⃣घननील
❤59🤔3👍2👌1
Forwarded from मराठी व्याकरण
🔹 स्वरांच्या र्हस्व व दीर्घ उच्चारानुसार शब्दांचे वेगळे अर्थ होऊ शकतात.
(१) पाणि --हात पाणी --जल
(२) दिन --दिवस दीन --गरीब
(३) शिर --डोके शीर --रक्त वाहिनी
(४) पिक --कोकीळ पीक --धान्य
(५) सुत -- मुलगा सूत --धागा
(६) सुर --देव सूर --आवाज
(७) सलिल -पाणी सलील -लीलेने
(८)चाटु - संतोष देणारे चाटू -लाकडी पळी
(९) मिलन --भेट मीलन --मिटणे
जॉईन करा आमचे चॅनेल @Marathi
(१) पाणि --हात पाणी --जल
(२) दिन --दिवस दीन --गरीब
(३) शिर --डोके शीर --रक्त वाहिनी
(४) पिक --कोकीळ पीक --धान्य
(५) सुत -- मुलगा सूत --धागा
(६) सुर --देव सूर --आवाज
(७) सलिल -पाणी सलील -लीलेने
(८)चाटु - संतोष देणारे चाटू -लाकडी पळी
(९) मिलन --भेट मीलन --मिटणे
जॉईन करा आमचे चॅनेल @Marathi
❤31👍14🔥4👏2
Forwarded from SpardhaGram
YouTube
MPSC Pre 2026:: विज्ञान Strategy :: By ऋतुजा किर्तने #mpsc #combine #empsckatta
Download "SpardhaGram" App Now:
https://bit.ly/3ghHyQe
अधिक माहितीसाठी संपर्क : 9604020277
================================================
Please like, share this video, and don't forget to subscribe to our channel.
#MPSC #MPSCPolity #spardhagram #empsckatta…
https://bit.ly/3ghHyQe
अधिक माहितीसाठी संपर्क : 9604020277
================================================
Please like, share this video, and don't forget to subscribe to our channel.
#MPSC #MPSCPolity #spardhagram #empsckatta…
❤5
Forwarded from मराठी व्याकरण
🔹सराव प्रश्न :
१) 'भाववाचक नाम' ओळखा
१) उंची ✅✅
२) शरद
३) पुस्तक
४) झाडे
〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
२) खालील वाक्यातील सकर्मक क्रियापद ओळखा
१) ती हळू चालते
२) रघु खूप झोपला
३) रमेश दुध पितो ✅✅
४) तो मूर्ख आहे
〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
३) कंसातील शब्दांचे सामान्यरूप निवडा .
माझ्या ( अंगण ) एक वडाचे झाड आहे
१) अंगणाला
२) अंगणाशी
३) अंगणाचे
४) अंगणा ✅✅
〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
४) 'परंतु' हा शब्द कोणत्या अव्ययाचा सूचक आहे ?
१) उभयान्वयी अव्यय ✅✅
२) शब्दयोगी अव्यय
३) क्रियाविशेषण अव्यय
४) केवलप्रायोगी अव्यय
〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
५) कर्ता - कर्म - क्रियापद यांच्या परस्पर संबंधाना ..........म्हणतात
१) वाक्य
२) शब्दसमूह
३) कर्तरी प्रयोग
४) प्रयोग ✅✅
〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
६) ' पुस्तक ' हा शब्द मराठी व्याकरणात कोणत्या लिंगप्रकारात येतो ?
१) नपुसंकलिंग ✅✅
२) पुल्लिंग
३) स्त्रीलिंग
४) यापैकी नाही
〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
७) ' मी निबंध लिहिते असे ' या वाक्यातील काळ ओळखा
१) रीती भूतकाळ ✅✅
२) रीती वर्तमानकाळ
३) रीती भविष्यकाळ
४) अपूर्ण भूतकाळ
〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
८) ' आणि ' हे कोणते उभयान्वयी अव्यय आहे ?
१) विकल्पबोधक
२) परिणामबोधक
३) संकेतबोधक
४) समुच्चयबोधक ✅✅
〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
९) अरेरे ! गंगारामचं अजून लग्न झालेलं नाही या वाक्यामध्ये 'अरेरे 'हा कोणता अव्यय आहे ?
१) उभयान्वयी
२)क्रियाविशेषण
३)केवलप्रयोगी ✅✅
४)शब्द योगी
〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
१०) खालीलपैकी समुच्चयबोधक उभयान्वयी अव्ययाचे उदाहरण कोणते ?
१) तुला पुस्तक हवे की पेन्सिल हवी ?
२)पाऊस आला आणि हवेत गारवा झाला.✅✅
३) मला थोडे बरे नाही बाकी सर्व ठीक.
४)खुप अभ्यास केला म्हणून पास झालो.
〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
११)'बाभळी मुद्रा व देवळी निद्रा 'या म्हणीचा अर्थ पुढीलप्रमाणे आहे.
१) दिसण्यास बावळट व व्यवहार चतुर माणुस✅✅
२)अत्यंत बावळट माणुस
३)बाभळीखाली असणा-या देवळात झोपणारा
४)खूपच आळशी माणुस
〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
१२) गडद निळे गडद निळे जलद भरून आले,
शितलतनु चपलचरण अनिलगण निघाले |
हे कोणत्या अलंकाराचे उदाहरण आहे ?
१) यमक
२)पुष्यमक
३)अनुप्रास✅✅
४) श्लेष
〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
Telegram.me/Marathi
१) 'भाववाचक नाम' ओळखा
१) उंची ✅✅
२) शरद
३) पुस्तक
४) झाडे
〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
२) खालील वाक्यातील सकर्मक क्रियापद ओळखा
१) ती हळू चालते
२) रघु खूप झोपला
३) रमेश दुध पितो ✅✅
४) तो मूर्ख आहे
〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
३) कंसातील शब्दांचे सामान्यरूप निवडा .
माझ्या ( अंगण ) एक वडाचे झाड आहे
१) अंगणाला
२) अंगणाशी
३) अंगणाचे
४) अंगणा ✅✅
〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
४) 'परंतु' हा शब्द कोणत्या अव्ययाचा सूचक आहे ?
१) उभयान्वयी अव्यय ✅✅
२) शब्दयोगी अव्यय
३) क्रियाविशेषण अव्यय
४) केवलप्रायोगी अव्यय
〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
५) कर्ता - कर्म - क्रियापद यांच्या परस्पर संबंधाना ..........म्हणतात
१) वाक्य
२) शब्दसमूह
३) कर्तरी प्रयोग
४) प्रयोग ✅✅
〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
६) ' पुस्तक ' हा शब्द मराठी व्याकरणात कोणत्या लिंगप्रकारात येतो ?
१) नपुसंकलिंग ✅✅
२) पुल्लिंग
३) स्त्रीलिंग
४) यापैकी नाही
〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
७) ' मी निबंध लिहिते असे ' या वाक्यातील काळ ओळखा
१) रीती भूतकाळ ✅✅
२) रीती वर्तमानकाळ
३) रीती भविष्यकाळ
४) अपूर्ण भूतकाळ
〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
८) ' आणि ' हे कोणते उभयान्वयी अव्यय आहे ?
१) विकल्पबोधक
२) परिणामबोधक
३) संकेतबोधक
४) समुच्चयबोधक ✅✅
〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
९) अरेरे ! गंगारामचं अजून लग्न झालेलं नाही या वाक्यामध्ये 'अरेरे 'हा कोणता अव्यय आहे ?
१) उभयान्वयी
२)क्रियाविशेषण
३)केवलप्रयोगी ✅✅
४)शब्द योगी
〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
१०) खालीलपैकी समुच्चयबोधक उभयान्वयी अव्ययाचे उदाहरण कोणते ?
१) तुला पुस्तक हवे की पेन्सिल हवी ?
२)पाऊस आला आणि हवेत गारवा झाला.✅✅
३) मला थोडे बरे नाही बाकी सर्व ठीक.
४)खुप अभ्यास केला म्हणून पास झालो.
〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
११)'बाभळी मुद्रा व देवळी निद्रा 'या म्हणीचा अर्थ पुढीलप्रमाणे आहे.
१) दिसण्यास बावळट व व्यवहार चतुर माणुस✅✅
२)अत्यंत बावळट माणुस
३)बाभळीखाली असणा-या देवळात झोपणारा
४)खूपच आळशी माणुस
〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
१२) गडद निळे गडद निळे जलद भरून आले,
शितलतनु चपलचरण अनिलगण निघाले |
हे कोणत्या अलंकाराचे उदाहरण आहे ?
१) यमक
२)पुष्यमक
३)अनुप्रास✅✅
४) श्लेष
〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
Telegram.me/Marathi
Telegram
मराठी व्याकरण
आम्ही आपले मराठी भाषेचे शब्दभांडार, आकलन आणि व्याकरणची समज वाढवण्यासाठी , विस्तारित करण्यासाठी मदत करू , आजच आपल्या मित्रांनाही आपल्या चॅनेल वर आमंत्रित करा.
लगेच जॉईन करा @Marathi
लगेच जॉईन करा @Marathi
❤47👍1
Forwarded from मराठी व्याकरण
🔹प्रश्नसंच
1. 'अडकित्ता' हा शब्द कोणत्या भाषेतून आला आहे?
हिंदीफारसीकानडी गुजराती
उत्तर : कानडी
2. 'पेशवा' हा शब्द कोणत्या भाषेतून आला आहे?
कानडीगुजरातीफारसी हिंदी
उत्तर : फारसी
3. 'लंबोदर व पीतांबर' ही खालीलपैकी कोणत्या समासाची उदाहरणे आहेत?
बहुव्रीहि समास तत्पुरुष समासद्वंद्वं समासयापैकी नाही
उत्तर : बहुव्रीहि समास
4. खालीलपैकी कोणता पर्यायाला 'अव्ययीभाव' समासाचे उदाहरण होईल?
बटाटेवडापंचवटीबेमालूम तोंडपाठ
उत्तर : बेमालूम
5. 'शिक्षकांनी विद्यार्थ्याला शिकवावे' - या वाक्यातील प्रयोग ओळखा.
कर्तरी प्रयोगभावे प्रयोग कर्मणी प्रयोगयापैकी नाही
उत्तर : भावे प्रयोग
6. 'भरत म्हणून एक राजा होऊन गेला' - या वाक्यातील अधोरेखित शब्दाचा प्रकार कोणता?
कारणबोधक उभयान्वयी अव्ययस्वरूपबोधक उभयान्वयी अव्यय उपदेशबोधक उभयान्वयी अव्ययपरिणामबोधक उभयान्वयी अव्यय
उत्तर : स्वरूपबोधक उभयान्वयी अव्यय
7. 'मला फक्त शंभर रुपये हवेत' - या वाक्यातील फक्त या शब्दाचा प्रकार ओळखा.
सार्वनामिक विशेषणसाधित क्रिया विशेषणकेवलप्रयोगी अव्ययसंग्रहवाचक शब्दयोगी अव्यय
उत्तर : संग्रहवाचक शब्दयोगी अव्यय
8. 'अमका' हे कोणत्या प्रकारचे विशेषण आहे?
सर्वनामिक विशेषण नामसाधित विशेषणअव्ययसाधित विशेषण धातुसाधित विशेषण
उत्तर : सर्वनामिक विशेषण
9. पुढील वाक्यातील अधोरेखित शब्दांची जात सांगा.
आमच्या गावात बरेच पाटील आहेत.
भाववाचक नामसामान्य नामविशेषणविशेषनाम
उत्तर : सामान्य नाम
10. 'अनिल' च्या समानार्थी शब्द -
मत्स्यमंडूकरुणसमीरण
उत्तर : समीरण
------------------------------------
जॉईन करा @Marathi
1. 'अडकित्ता' हा शब्द कोणत्या भाषेतून आला आहे?
हिंदीफारसीकानडी गुजराती
उत्तर : कानडी
2. 'पेशवा' हा शब्द कोणत्या भाषेतून आला आहे?
कानडीगुजरातीफारसी हिंदी
उत्तर : फारसी
3. 'लंबोदर व पीतांबर' ही खालीलपैकी कोणत्या समासाची उदाहरणे आहेत?
बहुव्रीहि समास तत्पुरुष समासद्वंद्वं समासयापैकी नाही
उत्तर : बहुव्रीहि समास
4. खालीलपैकी कोणता पर्यायाला 'अव्ययीभाव' समासाचे उदाहरण होईल?
बटाटेवडापंचवटीबेमालूम तोंडपाठ
उत्तर : बेमालूम
5. 'शिक्षकांनी विद्यार्थ्याला शिकवावे' - या वाक्यातील प्रयोग ओळखा.
कर्तरी प्रयोगभावे प्रयोग कर्मणी प्रयोगयापैकी नाही
उत्तर : भावे प्रयोग
6. 'भरत म्हणून एक राजा होऊन गेला' - या वाक्यातील अधोरेखित शब्दाचा प्रकार कोणता?
कारणबोधक उभयान्वयी अव्ययस्वरूपबोधक उभयान्वयी अव्यय उपदेशबोधक उभयान्वयी अव्ययपरिणामबोधक उभयान्वयी अव्यय
उत्तर : स्वरूपबोधक उभयान्वयी अव्यय
7. 'मला फक्त शंभर रुपये हवेत' - या वाक्यातील फक्त या शब्दाचा प्रकार ओळखा.
सार्वनामिक विशेषणसाधित क्रिया विशेषणकेवलप्रयोगी अव्ययसंग्रहवाचक शब्दयोगी अव्यय
उत्तर : संग्रहवाचक शब्दयोगी अव्यय
8. 'अमका' हे कोणत्या प्रकारचे विशेषण आहे?
सर्वनामिक विशेषण नामसाधित विशेषणअव्ययसाधित विशेषण धातुसाधित विशेषण
उत्तर : सर्वनामिक विशेषण
9. पुढील वाक्यातील अधोरेखित शब्दांची जात सांगा.
आमच्या गावात बरेच पाटील आहेत.
भाववाचक नामसामान्य नामविशेषणविशेषनाम
उत्तर : सामान्य नाम
10. 'अनिल' च्या समानार्थी शब्द -
मत्स्यमंडूकरुणसमीरण
उत्तर : समीरण
------------------------------------
जॉईन करा @Marathi
❤40👍4
Forwarded from मराठी व्याकरण
🔹समानार्थी शब्द:
अलक्ष - परमेश्वर, ईश्वर, देव, अलख, ईश, भगवान
अमृत - सुधा, पीयूष, संजीवनी
अरण्य - वन, जंगल, रान, विपिन
अग्नी - विस्तव्य, पावक, निखारा, हुताशन, अनल
अश्व - तुरंग, घोडा, वारू, वाजी
अर्जुन - पार्थ, फाल्गुन, धनंजय, भारत
अमर्याद - असंख्य, अगणित, अमित
अंबर - गगन, नभ, अंतरिक्ष, आकाश, आभाळ
अपयश - पराभव, हार, अपमान, अयश
अवधी - समय, वेळ, काळ, अवकाश
आई - जननी, माऊली, माय, माता, जन्मदात्री
आठवण - ध्यान, स्मरण, संस्मरण, स्मृती
आकांत - हंबरडा, आक्रोश, रुदन
आनंद - उल्हास, हर्ष, संतोष, मोद
आशय - भावार्थ, अर्थ, तात्पर्य
आशा - आस, इच्छा, अपेक्षा, वासना, आकांक्षा
इंद्र - वज्रपाणी, शक्र, वासव, देवेंद्र, सहस्त्राक्ष
इष्ट - आवडते, प्रिय मानलेले
इब्लिस - बदमाश, खोडकर, विचित्र
उकल - उलगडा, सुटका, मोकळे
उधळणे - फेकणे, पसरणे, फाजील खर्च करणे, स्वैर धावणे
उपाय - तजवीज, इलाज, उपचार
उमाळा - तरंग, लोट, उकळी
ऊब - आधार, सुख, उष्णता, वाफ
उत्कर्ष - प्रगती, संपन्नता, भरभराट, चलती एक
अलक्ष - परमेश्वर, ईश्वर, देव, अलख, ईश, भगवान
अमृत - सुधा, पीयूष, संजीवनी
अरण्य - वन, जंगल, रान, विपिन
अग्नी - विस्तव्य, पावक, निखारा, हुताशन, अनल
अश्व - तुरंग, घोडा, वारू, वाजी
अर्जुन - पार्थ, फाल्गुन, धनंजय, भारत
अमर्याद - असंख्य, अगणित, अमित
अंबर - गगन, नभ, अंतरिक्ष, आकाश, आभाळ
अपयश - पराभव, हार, अपमान, अयश
अवधी - समय, वेळ, काळ, अवकाश
आई - जननी, माऊली, माय, माता, जन्मदात्री
आठवण - ध्यान, स्मरण, संस्मरण, स्मृती
आकांत - हंबरडा, आक्रोश, रुदन
आनंद - उल्हास, हर्ष, संतोष, मोद
आशय - भावार्थ, अर्थ, तात्पर्य
आशा - आस, इच्छा, अपेक्षा, वासना, आकांक्षा
इंद्र - वज्रपाणी, शक्र, वासव, देवेंद्र, सहस्त्राक्ष
इष्ट - आवडते, प्रिय मानलेले
इब्लिस - बदमाश, खोडकर, विचित्र
उकल - उलगडा, सुटका, मोकळे
उधळणे - फेकणे, पसरणे, फाजील खर्च करणे, स्वैर धावणे
उपाय - तजवीज, इलाज, उपचार
उमाळा - तरंग, लोट, उकळी
ऊब - आधार, सुख, उष्णता, वाफ
उत्कर्ष - प्रगती, संपन्नता, भरभराट, चलती एक
❤32👍2🔥2
Forwarded from मराठी व्याकरण
काही संधी :
१ मद् + अंध = मतांध प्रथम व्यंजन संधी
२ कृपा + ओघ = कृपौघ
( स्वरसंधी : आ+औ = औ जस कि गंगा + ओघ = गंगौघ )
३ नदी + उद् गम = नद्युद्गम
( स्वरसंधी : ई + उ = य + उ = यु जस कि अति + उत्तम = अत्युत्तम )
१ मद् + अंध = मतांध प्रथम व्यंजन संधी
२ कृपा + ओघ = कृपौघ
( स्वरसंधी : आ+औ = औ जस कि गंगा + ओघ = गंगौघ )
३ नदी + उद् गम = नद्युद्गम
( स्वरसंधी : ई + उ = य + उ = यु जस कि अति + उत्तम = अत्युत्तम )
❤20👌4👍1
Forwarded from मराठी व्याकरण
🔹समानार्थी शब्द
अलक्ष - परमेश्वर, ईश्वर, देव, अलख, ईश, भगवान
अमृत - सुधा, पीयूष, संजीवनी
अरण्य - वन, जंगल, रान, विपिन
अग्नी - विस्तव्य, पावक, निखारा, हुताशन, अनल
अश्व - तुरंग, घोडा, वारू, वाजी
अर्जुन - पार्थ, फाल्गुन, धनंजय, भारत
अमर्याद - असंख्य, अगणित, अमित
अंबर - गगन, नभ, अंतरिक्ष, आकाश, आभाळ
अपयश - पराभव, हार, अपमान, अयश
अवधी - समय, वेळ, काळ, अवकाश
आई - जननी, माऊली, माय, माता, जन्मदात्री
आठवण - ध्यान, स्मरण, संस्मरण, स्मृती
आकांत - हंबरडा, आक्रोश, रुदन
आनंद - उल्हास, हर्ष, संतोष, मोद
आशय - भावार्थ, अर्थ, तात्पर्य
आशा - आस, इच्छा, अपेक्षा, वासना, आकांक्षा
इंद्र - वज्रपाणी, शक्र, वासव, देवेंद्र, सहस्त्राक्ष
इष्ट - आवडते, प्रिय मानलेले
*इब्लिस - बदमाश, खोडकर, विचित्र
उकल - उलगडा, सुटका, मोकळे
उधळणे - फेकणे, पसरणे, फाजील खर्च करणे, स्वैर धावणे
उपाय - तजवीज, इलाज, उपचार
उमाळा - तरंग, लोट, उकळी
ऊब - आधार, सुख, उष्णता, वाफ
उत्कर्ष - प्रगती, संपन्नता, भरभराट, चलती एक
अलक्ष - परमेश्वर, ईश्वर, देव, अलख, ईश, भगवान
अमृत - सुधा, पीयूष, संजीवनी
अरण्य - वन, जंगल, रान, विपिन
अग्नी - विस्तव्य, पावक, निखारा, हुताशन, अनल
अश्व - तुरंग, घोडा, वारू, वाजी
अर्जुन - पार्थ, फाल्गुन, धनंजय, भारत
अमर्याद - असंख्य, अगणित, अमित
अंबर - गगन, नभ, अंतरिक्ष, आकाश, आभाळ
अपयश - पराभव, हार, अपमान, अयश
अवधी - समय, वेळ, काळ, अवकाश
आई - जननी, माऊली, माय, माता, जन्मदात्री
आठवण - ध्यान, स्मरण, संस्मरण, स्मृती
आकांत - हंबरडा, आक्रोश, रुदन
आनंद - उल्हास, हर्ष, संतोष, मोद
आशय - भावार्थ, अर्थ, तात्पर्य
आशा - आस, इच्छा, अपेक्षा, वासना, आकांक्षा
इंद्र - वज्रपाणी, शक्र, वासव, देवेंद्र, सहस्त्राक्ष
इष्ट - आवडते, प्रिय मानलेले
*इब्लिस - बदमाश, खोडकर, विचित्र
उकल - उलगडा, सुटका, मोकळे
उधळणे - फेकणे, पसरणे, फाजील खर्च करणे, स्वैर धावणे
उपाय - तजवीज, इलाज, उपचार
उमाळा - तरंग, लोट, उकळी
ऊब - आधार, सुख, उष्णता, वाफ
उत्कर्ष - प्रगती, संपन्नता, भरभराट, चलती एक
❤23👍9
Forwarded from मराठी व्याकरण
🔹समानार्थी शब्द
एकता - ऐक्य, एकी, एकजूट, एकमेळ
ऐश्वर्य - सता, संपत्ती, वैभव, सामर्थ्य
ओज - तेज, पाणी, बळ
ओढ - कल, ताण, आकर्षण
ओवळा - अपवित्र, अमंगल, अशुद्ध
ओळख - माहिती, जामीन, परिचय
कच्छ - कासव, कूर्म, कमट, कच्छप
कळकळ - चिंता, काळजी, फिकीर, आस्था
श्रीकृष्ण - वासुदेव, कन्हैया, केशव, माधव
कपाळ - ललाट, भाल, निढळ
कमळ - पदम, अंबुज, पंकज, सरोज, नीरज
कृपण - चिकू, कंजूष, खंक, हिमटा, अनुदार
काक - कावळा, वायस, एकाक्ष
किरण - रश्मी, कर, अंशू
काळोख - तिमिर, अंधार, तम
कलंक - बट्टा, दोष, डाग, काळिमा
करुणा - दया, माया, कणव, कृपा कसब - कौशल्य, प्राविण्य, नैपुण्य, खुबी
कर्तबगार - कार्यक्षम, दक्ष, कुशल, निपुण
कुरूप - विद्रूप, बेढब, विरूप
कोमल - मृदु, हळवा, मऊ, नाजुक
खग - शकुंत, पक्षी, व्दिज, अंडज, पाखरू
खजिना - द्रव्य, कोष, भांडार, तिजोरी
खच - गर्दी, दाटी, रास खट्याळ - खोडकर, व्दाड, खट
एकता - ऐक्य, एकी, एकजूट, एकमेळ
ऐश्वर्य - सता, संपत्ती, वैभव, सामर्थ्य
ओज - तेज, पाणी, बळ
ओढ - कल, ताण, आकर्षण
ओवळा - अपवित्र, अमंगल, अशुद्ध
ओळख - माहिती, जामीन, परिचय
कच्छ - कासव, कूर्म, कमट, कच्छप
कळकळ - चिंता, काळजी, फिकीर, आस्था
श्रीकृष्ण - वासुदेव, कन्हैया, केशव, माधव
कपाळ - ललाट, भाल, निढळ
कमळ - पदम, अंबुज, पंकज, सरोज, नीरज
कृपण - चिकू, कंजूष, खंक, हिमटा, अनुदार
काक - कावळा, वायस, एकाक्ष
किरण - रश्मी, कर, अंशू
काळोख - तिमिर, अंधार, तम
कलंक - बट्टा, दोष, डाग, काळिमा
करुणा - दया, माया, कणव, कृपा कसब - कौशल्य, प्राविण्य, नैपुण्य, खुबी
कर्तबगार - कार्यक्षम, दक्ष, कुशल, निपुण
कुरूप - विद्रूप, बेढब, विरूप
कोमल - मृदु, हळवा, मऊ, नाजुक
खग - शकुंत, पक्षी, व्दिज, अंडज, पाखरू
खजिना - द्रव्य, कोष, भांडार, तिजोरी
खच - गर्दी, दाटी, रास खट्याळ - खोडकर, व्दाड, खट
❤26👍2🔥1🙏1
Forwarded from मराठी व्याकरण
समानार्थी शब्द :
तापट - संतापी, चलाख
ताकीद - बजावून सांगणे, जरब, आज्ञा
ताठपणा - गर्व, अहंकार, उद्धटपणा
तिरस्कार - कंटाळा, वीट, तिटकारा
तेज - चकाकी, टवटवी, तजेला
तारणे - वाचविणे, सांभाळणे, सोडविणे
तळं - तलाव, धरण, तटाक
तरुण - जवान, यौवन, युवक
तोंड - मुख, वदन, आनन
त्रास - वैताग, ज्वर, ताप
थट्टा - चेष्टा, मस्करी, विनोद
थोर - श्रेष्ठ, मोठा, महान
थंड - गार, शीत, शीतल
दंग - मग्न, गुंग, आश्चर्यचकित
दंडक - नियम, चाल, वहिवाट
दामटणे - धमकी देणे, कोबणे
दरवेशी - फिरताभिक्षेकरी, माकड किंवा अस्वल घेऊन पोट भरणारा
दीन - दुबळा, गरीब, नम्र
देव - ईश, सुर, परमेश्वर, ईश्वर, अमर
देवालय - देऊळ, राऊळ, मंदिर
दुर्धर - अवघड, गहन, श्रीमंत
धनु - कमठा, कोदंड, चाप, धनुष्य
धनाढ्य - सधन, धनिक, श्रीमंत
तापट - संतापी, चलाख
ताकीद - बजावून सांगणे, जरब, आज्ञा
ताठपणा - गर्व, अहंकार, उद्धटपणा
तिरस्कार - कंटाळा, वीट, तिटकारा
तेज - चकाकी, टवटवी, तजेला
तारणे - वाचविणे, सांभाळणे, सोडविणे
तळं - तलाव, धरण, तटाक
तरुण - जवान, यौवन, युवक
तोंड - मुख, वदन, आनन
त्रास - वैताग, ज्वर, ताप
थट्टा - चेष्टा, मस्करी, विनोद
थोर - श्रेष्ठ, मोठा, महान
थंड - गार, शीत, शीतल
दंग - मग्न, गुंग, आश्चर्यचकित
दंडक - नियम, चाल, वहिवाट
दामटणे - धमकी देणे, कोबणे
दरवेशी - फिरताभिक्षेकरी, माकड किंवा अस्वल घेऊन पोट भरणारा
दीन - दुबळा, गरीब, नम्र
देव - ईश, सुर, परमेश्वर, ईश्वर, अमर
देवालय - देऊळ, राऊळ, मंदिर
दुर्धर - अवघड, गहन, श्रीमंत
धनु - कमठा, कोदंड, चाप, धनुष्य
धनाढ्य - सधन, धनिक, श्रीमंत
❤32👍3
Forwarded from मराठी व्याकरण
समानार्थी शब्द :
झोपाळा - झुला, हिंदोळा, टाळाटाळ
झरा - निर्झर, ओहळ, ओढा
झगडा - कलह, भांडण, तंटा
टका - पैसा, पैका, जमीन मोजण्याचे माप
टणक - निबर, कठिण, धट्टाकट्टा
टिळा - तिलक, टिळक, ठिपका
टूक - कुशलता, युक्ती, टक
टाळाटाळ - र्हयगय, दिरंगाई, टगळमंगळ
ठराव - नियम, सिद्धांत, निकाल
ठळक - स्पष्ट, मोठे, जाड
ठाम - पक्का, कायम, दृढ
ठिकाण - पत्ता, स्थान, खूण
डोके - माथा, मस्तक, शिर
डोळा - नेत्र, लोचन, अक्ष, चक्षू
डगर - उतरण, टेकडी, ढळ
डौल - रुबाब, दिमाख, ऐट
ढग - घन, जलद, मेघ, नीरद
ढाळणे - गाळणे, आतणे, अभिषेक करणे
ढेकूळ - ढेप, पेंड, भेली
ढिलाई - चालढकल, दुर्लक्ष, दिरंगाई, हयगय
ढोंगी - लबाड, भोंदू, दांभिक, फसवा
ढोल - नगारा, डंका, पडघम
तक्रार - वाद, भांडण, हरकत
तट - काठ, किनारा, बाजू, भांडण
तत्व - सत्य, तात्पर्य, अंश
आमच्या चॅनेल वर जॉईन होण्यासाठी @marathi यथे क्लीक करा , चॅनेल ओपन होईल , त्यानंतर चॅनेल च्या तळाशी असणाऱ्या JOIN ऑप्शन वर क्लिक करा.
झोपाळा - झुला, हिंदोळा, टाळाटाळ
झरा - निर्झर, ओहळ, ओढा
झगडा - कलह, भांडण, तंटा
टका - पैसा, पैका, जमीन मोजण्याचे माप
टणक - निबर, कठिण, धट्टाकट्टा
टिळा - तिलक, टिळक, ठिपका
टूक - कुशलता, युक्ती, टक
टाळाटाळ - र्हयगय, दिरंगाई, टगळमंगळ
ठराव - नियम, सिद्धांत, निकाल
ठळक - स्पष्ट, मोठे, जाड
ठाम - पक्का, कायम, दृढ
ठिकाण - पत्ता, स्थान, खूण
डोके - माथा, मस्तक, शिर
डोळा - नेत्र, लोचन, अक्ष, चक्षू
डगर - उतरण, टेकडी, ढळ
डौल - रुबाब, दिमाख, ऐट
ढग - घन, जलद, मेघ, नीरद
ढाळणे - गाळणे, आतणे, अभिषेक करणे
ढेकूळ - ढेप, पेंड, भेली
ढिलाई - चालढकल, दुर्लक्ष, दिरंगाई, हयगय
ढोंगी - लबाड, भोंदू, दांभिक, फसवा
ढोल - नगारा, डंका, पडघम
तक्रार - वाद, भांडण, हरकत
तट - काठ, किनारा, बाजू, भांडण
तत्व - सत्य, तात्पर्य, अंश
आमच्या चॅनेल वर जॉईन होण्यासाठी @marathi यथे क्लीक करा , चॅनेल ओपन होईल , त्यानंतर चॅनेल च्या तळाशी असणाऱ्या JOIN ऑप्शन वर क्लिक करा.
❤40
Forwarded from मराठी व्याकरण
समानार्थी शब्द :
तापट - संतापी, चलाख
ताकीद - बजावून सांगणे, जरब, आज्ञा
ताठपणा - गर्व, अहंकार, उद्धटपणा
तिरस्कार - कंटाळा, वीट, तिटकारा
तेज - चकाकी, टवटवी, तजेला
तारणे - वाचविणे, सांभाळणे, सोडविणे
तळं - तलाव, धरण, तटाक
तरुण - जवान, यौवन, युवक
तोंड - मुख, वदन, आनन
त्रास - वैताग, ज्वर, ताप
थट्टा - चेष्टा, मस्करी, विनोद
थोर - श्रेष्ठ, मोठा, महान
थंड - गार, शीत, शीतल
दंग - मग्न, गुंग, आश्चर्यचकित
दंडक - नियम, चाल, वहिवाट
दामटणे - धमकी देणे, कोबणे
दरवेशी - फिरताभिक्षेकरी, माकड किंवा अस्वल घेऊन पोट भरणारा
दीन - दुबळा, गरीब, नम्र
देव - ईश, सुर, परमेश्वर, ईश्वर, अमर
देवालय - देऊळ, राऊळ, मंदिर
दुर्धर - अवघड, गहन, श्रीमंत
धनु - कमठा, कोदंड, चाप, धनुष्य
धनाढ्य - सधन, धनिक, श्रीमंत
@marathi
तापट - संतापी, चलाख
ताकीद - बजावून सांगणे, जरब, आज्ञा
ताठपणा - गर्व, अहंकार, उद्धटपणा
तिरस्कार - कंटाळा, वीट, तिटकारा
तेज - चकाकी, टवटवी, तजेला
तारणे - वाचविणे, सांभाळणे, सोडविणे
तळं - तलाव, धरण, तटाक
तरुण - जवान, यौवन, युवक
तोंड - मुख, वदन, आनन
त्रास - वैताग, ज्वर, ताप
थट्टा - चेष्टा, मस्करी, विनोद
थोर - श्रेष्ठ, मोठा, महान
थंड - गार, शीत, शीतल
दंग - मग्न, गुंग, आश्चर्यचकित
दंडक - नियम, चाल, वहिवाट
दामटणे - धमकी देणे, कोबणे
दरवेशी - फिरताभिक्षेकरी, माकड किंवा अस्वल घेऊन पोट भरणारा
दीन - दुबळा, गरीब, नम्र
देव - ईश, सुर, परमेश्वर, ईश्वर, अमर
देवालय - देऊळ, राऊळ, मंदिर
दुर्धर - अवघड, गहन, श्रीमंत
धनु - कमठा, कोदंड, चाप, धनुष्य
धनाढ्य - सधन, धनिक, श्रीमंत
@marathi
❤30👍2
Forwarded from मराठी व्याकरण
समानार्थी शब्द :
चढण - चढ, चढाव, चढाई
चातुर्य - हुशारी, कुशलता, चतुराई
चवड - ढीग, रास, चळत
चव - रुचि, शशांक, सोम, सुधाकर, इंदु, रंजनीकांत, कुमुदनाथ
चंद्रिका - कौमुदी, चांदणे, ज्योत्स्ना
चक्रपाणी - विष्णु, रमापती, नारायण केशव, कृष्ण, वासुदेव, शेषशायी
चतुर - धूर्त, हुशार, चाणाक्ष
चाल - चढाई, रीत, हला, चालण्याची रीत
छाया - सावली, प्रतिबिंब, छटा, शैली
छाप - ठसा, छापा, अचानक हल्ला
छळ - लुबाडनुक, गांजवणूक, ठकवणे, जाच
छिद्र - छेद, दोष, भोक, कपट
छडा - तपास, शोध, माग
जतावणी - सूचना, इशारा, ताकीद
जन्म - उत्पति, जनन, आयुष्य
जप - ध्यास, ध्यान, देवाचेनाव मंत्राची पुन्हा पुन्हा आवृति
जबडा - तोंड, दाढ
जुलूम - जबरदस्ती, जबरी, बळजोरी, अन्याय
जरब - दहशत, दरारा, धास्ती, वचक
जल - जीवन, तोय, उदक, पाणी, नीर
झाड - वृक्ष, पादप, दुम, तरु
झुंज - टक्कर, संघर्ष, लढा
झुणका - बेसन, पिठले, अळण
झटका - झोक, डौल, शरीराचा तोल, कल
जॉईन करा @marathi
चढण - चढ, चढाव, चढाई
चातुर्य - हुशारी, कुशलता, चतुराई
चवड - ढीग, रास, चळत
चव - रुचि, शशांक, सोम, सुधाकर, इंदु, रंजनीकांत, कुमुदनाथ
चंद्रिका - कौमुदी, चांदणे, ज्योत्स्ना
चक्रपाणी - विष्णु, रमापती, नारायण केशव, कृष्ण, वासुदेव, शेषशायी
चतुर - धूर्त, हुशार, चाणाक्ष
चाल - चढाई, रीत, हला, चालण्याची रीत
छाया - सावली, प्रतिबिंब, छटा, शैली
छाप - ठसा, छापा, अचानक हल्ला
छळ - लुबाडनुक, गांजवणूक, ठकवणे, जाच
छिद्र - छेद, दोष, भोक, कपट
छडा - तपास, शोध, माग
जतावणी - सूचना, इशारा, ताकीद
जन्म - उत्पति, जनन, आयुष्य
जप - ध्यास, ध्यान, देवाचेनाव मंत्राची पुन्हा पुन्हा आवृति
जबडा - तोंड, दाढ
जुलूम - जबरदस्ती, जबरी, बळजोरी, अन्याय
जरब - दहशत, दरारा, धास्ती, वचक
जल - जीवन, तोय, उदक, पाणी, नीर
झाड - वृक्ष, पादप, दुम, तरु
झुंज - टक्कर, संघर्ष, लढा
झुणका - बेसन, पिठले, अळण
झटका - झोक, डौल, शरीराचा तोल, कल
जॉईन करा @marathi
❤23👌1
Forwarded from मराठी व्याकरण
@marathi
समानार्थी शब्द :
खंड - भाग, तुकडा, दंड, अनेक देशांचा समूह
खाट - बाज, खाटले, बाजले
खास - खुद, स्वत:विशेष, मुद्दाम
खूण - संकेत, ईशारा, चिन्ह
खूळ - गडबड, छंद, वेड
खेळकुडी - थट्टा, खेळ, गंमत
गणपती - गजवदन, गजानन, गणराज, लांबोदर
विनायक - विघ्नहर्ता, गौरीनंदन, हेरंब, अमेय
गर्व - अभिमान, घंमेड, अंहकार
गाय - धेनु, गोमाता, गो, कामधेनू
गरज - निकड, आवश्यकता, जरूरी
गृह - धाम, घर, सदन, भवन, निवास
गरुड - वैनतय, खगेद्र, दविराज
गोपाळ - गिरीधर, मुरलीधर, गोविंद
गावठी - अडाणी, आडमुठा, खेडवळ, गावंढळ
घमेंडखोर - अंहकारी, गर्विष्ठ, बढाईखोर
घृणा - शिसारी, किळस, तिटकरा
घोर - काळजी, चिंता, विवंचना
घेर - चक्कर, प्रदक्षिणा, फिरणे
घट - मडक, पात्र, भांडे, तूट
घडी - घटका, पडदा, पट, घडयाळ
घात - नारा, हंगाम, वध, समसंख्याचा गुणाकार
घाणेरडा - ओंगळ, घामट, गलिच्छ,
घोट - चूळ, आवंडा, घुटका
चंडिका - दुर्गा, उग्र, निर्दय
समानार्थी शब्द :
खंड - भाग, तुकडा, दंड, अनेक देशांचा समूह
खाट - बाज, खाटले, बाजले
खास - खुद, स्वत:विशेष, मुद्दाम
खूण - संकेत, ईशारा, चिन्ह
खूळ - गडबड, छंद, वेड
खेळकुडी - थट्टा, खेळ, गंमत
गणपती - गजवदन, गजानन, गणराज, लांबोदर
विनायक - विघ्नहर्ता, गौरीनंदन, हेरंब, अमेय
गर्व - अभिमान, घंमेड, अंहकार
गाय - धेनु, गोमाता, गो, कामधेनू
गरज - निकड, आवश्यकता, जरूरी
गृह - धाम, घर, सदन, भवन, निवास
गरुड - वैनतय, खगेद्र, दविराज
गोपाळ - गिरीधर, मुरलीधर, गोविंद
गावठी - अडाणी, आडमुठा, खेडवळ, गावंढळ
घमेंडखोर - अंहकारी, गर्विष्ठ, बढाईखोर
घृणा - शिसारी, किळस, तिटकरा
घोर - काळजी, चिंता, विवंचना
घेर - चक्कर, प्रदक्षिणा, फिरणे
घट - मडक, पात्र, भांडे, तूट
घडी - घटका, पडदा, पट, घडयाळ
घात - नारा, हंगाम, वध, समसंख्याचा गुणाकार
घाणेरडा - ओंगळ, घामट, गलिच्छ,
घोट - चूळ, आवंडा, घुटका
चंडिका - दुर्गा, उग्र, निर्दय
❤35👍2🤔2👌2
Forwarded from मराठी व्याकरण
समानार्थी शब्द :
निकड - गरज, जरूरी, लकडा
निका - चांगला, पवित्र, योग्य, शुद्ध
निमंत्रण - अवतण, आमंत्रण, बोलावण
पंगत - भोजन, रांग, ओळ
पत्नी - भार्या, बायको, अर्धांगी, अस्तुरी
पान - पर्ण, पत्र, दल
परंपरा - प्रथा, पद्धत, चाल, रीत
प्रभात - उषा, पहाट, प्रात:काल
पाठ - नियम, धडा, पुन्हा-पुन्हा म्हणने, पार्श्वभाग
पार्वती - उमा, दुर्गा, गौरी, भवानी
पुष्प - कुसुम, सुमन, फूल
पिता - जनक, तीर्थरुप, बाप, वडील
प्रताप - शौर्य, बहादुरी, पराक्रम, सामर्थ्य
पुरुष - मर्द, नर, मनुष्य
पाखरू - पक्षी, खग, द्विज, विहंग
पुरातन - जुनाट, प्राचीन, पूर्वीचा
प्रख्यात - ख्यातनाम, प्रसिद्ध, नामांकित
पाय - चरण, पाऊल, पद
पोपट - शुक, रावा, राघू, कीर
प्रौढ - प्रगल्भ, घीट, शहाणा
प्रवाह - पाझर, धार, प्रस्त्रव
फाकडा - माणीदार, हुशार, ऐटबाज, रुबाबदार
फट - चीर, खाच, भेग
फोड - सूज, फुगलेला भाग, फुगारा
फरक - अंतर, भेद
@marathi
निकड - गरज, जरूरी, लकडा
निका - चांगला, पवित्र, योग्य, शुद्ध
निमंत्रण - अवतण, आमंत्रण, बोलावण
पंगत - भोजन, रांग, ओळ
पत्नी - भार्या, बायको, अर्धांगी, अस्तुरी
पान - पर्ण, पत्र, दल
परंपरा - प्रथा, पद्धत, चाल, रीत
प्रभात - उषा, पहाट, प्रात:काल
पाठ - नियम, धडा, पुन्हा-पुन्हा म्हणने, पार्श्वभाग
पार्वती - उमा, दुर्गा, गौरी, भवानी
पुष्प - कुसुम, सुमन, फूल
पिता - जनक, तीर्थरुप, बाप, वडील
प्रताप - शौर्य, बहादुरी, पराक्रम, सामर्थ्य
पुरुष - मर्द, नर, मनुष्य
पाखरू - पक्षी, खग, द्विज, विहंग
पुरातन - जुनाट, प्राचीन, पूर्वीचा
प्रख्यात - ख्यातनाम, प्रसिद्ध, नामांकित
पाय - चरण, पाऊल, पद
पोपट - शुक, रावा, राघू, कीर
प्रौढ - प्रगल्भ, घीट, शहाणा
प्रवाह - पाझर, धार, प्रस्त्रव
फाकडा - माणीदार, हुशार, ऐटबाज, रुबाबदार
फट - चीर, खाच, भेग
फोड - सूज, फुगलेला भाग, फुगारा
फरक - अंतर, भेद
@marathi
❤28
Forwarded from मराठी व्याकरण
🔹मराठी व्याकरण प्रश्नमंजुषा
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖
*प्रश्न १: हरि-हर या शब्दात कोणते चिन्ह वापरले?*
*१) प्रश्नचिन्ह*
*२) उद्गारवाचक चिन्ह*
*३) संयोगचिन्ह* ✅
*४) अवतरण चिन्ह*
*प्रश्न २: 'कर्णमधुर' याचा विरूध्दार्थी शब्द कोणता?*
*१) कर्णपटू* ✅
*२) कमाल*
*३) कृपण*
*४) कृश*
*प्रश्न ३: पुढील वाक्प्रचार व अर्थाच्या जोड्यांमधून अयोग्य जोडी ओळखा*
*१) पालथ्या घागरीवर पाणी - निष्फळ श्रम*
*२) त्राटिका - कजाख बायको*
*३) कळीचा नारद- भांडणे लावणारा*
*४) उंबराचे फूल - नेहमी भेटणारी व्यक्ती* ✅
*प्रश्न ४: दोन वस्तूंतील साम्य चमत्कृतिपूर्ण रीतीने जिथे वर्णन केलेले असते, तेथे माझी निर्मिती होते.*
*१) यमक*
*२) उत्प्रेक्षा अलंकार*
*३) उपमा अलंकार* ✅
*४) अनुप्रास अलंकार*
*प्रश्न ५: आमच्या गावचे पाटील कर्णासारखे दानशूर आहेत. यातील अलंकार ओळखा*
*१) उपमा* ✅
*२) उत्प्रेक्षा*
*३) दृष्टांत*
*४) रूपक*
*प्रश्न ६: 'मराठी भाषा गुदमरते आहे.' विधेय ओळखा*
*१) मराठी*
*२) भाषा*
*३) गुदमरते आहे* ✅
*४) यांपैकी नाही*
*प्रश्न ७: होकार, प्रतिकार, करू, करून यांसारखे शब्द बनवितात त्यांना .......... म्हणतात*
*१) तत्सम शब्द*
*२) प्रत्यय*
*३) सिध्द शब्द*
*४) साधित शब्द* ✅
*प्रश्न ८: संकटात सापडलेली मी देवाची प्रार्थना करीत होते. या वाक्यातील काळ ओळखा?*
*१) साधा भूतकाळ*
*२) पूर्ण भूतकाळ*
*३) अपूर्ण भूतकाळ* ✅
*४) रीति भूतकाळ*
*प्रश्न ९: 'ईण' प्रत्यय लागून तयार झालेले स्त्रीलिंगी प्राणीवाचक शब्द ओळखा*
*१) वानर*
*२) माळी*
*३) सुतारीण* ✅
*४) बेडकी*
*प्रश्न १०: समासात किमान किती शब्द व पदे एकत्र येतात?*
*१) अनेक शब्द, पदे*
*२) एक शब्द व अनेक पदे*
*३) दोन शब्द किंवा पदे* ✅
*४) ठराविक शब्दच असतात*
@marathi
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖
*प्रश्न १: हरि-हर या शब्दात कोणते चिन्ह वापरले?*
*१) प्रश्नचिन्ह*
*२) उद्गारवाचक चिन्ह*
*३) संयोगचिन्ह* ✅
*४) अवतरण चिन्ह*
*प्रश्न २: 'कर्णमधुर' याचा विरूध्दार्थी शब्द कोणता?*
*१) कर्णपटू* ✅
*२) कमाल*
*३) कृपण*
*४) कृश*
*प्रश्न ३: पुढील वाक्प्रचार व अर्थाच्या जोड्यांमधून अयोग्य जोडी ओळखा*
*१) पालथ्या घागरीवर पाणी - निष्फळ श्रम*
*२) त्राटिका - कजाख बायको*
*३) कळीचा नारद- भांडणे लावणारा*
*४) उंबराचे फूल - नेहमी भेटणारी व्यक्ती* ✅
*प्रश्न ४: दोन वस्तूंतील साम्य चमत्कृतिपूर्ण रीतीने जिथे वर्णन केलेले असते, तेथे माझी निर्मिती होते.*
*१) यमक*
*२) उत्प्रेक्षा अलंकार*
*३) उपमा अलंकार* ✅
*४) अनुप्रास अलंकार*
*प्रश्न ५: आमच्या गावचे पाटील कर्णासारखे दानशूर आहेत. यातील अलंकार ओळखा*
*१) उपमा* ✅
*२) उत्प्रेक्षा*
*३) दृष्टांत*
*४) रूपक*
*प्रश्न ६: 'मराठी भाषा गुदमरते आहे.' विधेय ओळखा*
*१) मराठी*
*२) भाषा*
*३) गुदमरते आहे* ✅
*४) यांपैकी नाही*
*प्रश्न ७: होकार, प्रतिकार, करू, करून यांसारखे शब्द बनवितात त्यांना .......... म्हणतात*
*१) तत्सम शब्द*
*२) प्रत्यय*
*३) सिध्द शब्द*
*४) साधित शब्द* ✅
*प्रश्न ८: संकटात सापडलेली मी देवाची प्रार्थना करीत होते. या वाक्यातील काळ ओळखा?*
*१) साधा भूतकाळ*
*२) पूर्ण भूतकाळ*
*३) अपूर्ण भूतकाळ* ✅
*४) रीति भूतकाळ*
*प्रश्न ९: 'ईण' प्रत्यय लागून तयार झालेले स्त्रीलिंगी प्राणीवाचक शब्द ओळखा*
*१) वानर*
*२) माळी*
*३) सुतारीण* ✅
*४) बेडकी*
*प्रश्न १०: समासात किमान किती शब्द व पदे एकत्र येतात?*
*१) अनेक शब्द, पदे*
*२) एक शब्द व अनेक पदे*
*३) दोन शब्द किंवा पदे* ✅
*४) ठराविक शब्दच असतात*
@marathi
❤38👍1
Forwarded from मराठी व्याकरण
🔹शुद्ध शब्द
अशुद्ध शब्द - शुद्ध शब्द
1) चाह - चहा
2) छपर - छप्पर
3) जागार - जागर
4) जागर्त - जागृत
5) ज्यादुगार - जादूगार
6) जीज्ञासू - जिज्ञासू
7) ज्योस्त्ना - ज्योत्स्ना
8) तिर्थरूप - तीर्थरूप
9) त्रीभूवन - त्रिभुवन
10) ततसम - तत्सम
11) जागतीक - जागतिक
12) हूंकार - हुंकार
13) हिंदू - हिंदु
14) हारजित - हारजीत
जॉईन करा : @marathi
अशुद्ध शब्द - शुद्ध शब्द
1) चाह - चहा
2) छपर - छप्पर
3) जागार - जागर
4) जागर्त - जागृत
5) ज्यादुगार - जादूगार
6) जीज्ञासू - जिज्ञासू
7) ज्योस्त्ना - ज्योत्स्ना
8) तिर्थरूप - तीर्थरूप
9) त्रीभूवन - त्रिभुवन
10) ततसम - तत्सम
11) जागतीक - जागतिक
12) हूंकार - हुंकार
13) हिंदू - हिंदु
14) हारजित - हारजीत
जॉईन करा : @marathi
❤32👍6
Forwarded from मराठी व्याकरण
🔹शुद्ध शब्द:
अशुद्ध शब्द - शुद्ध शब्द
1) तरून - तरुण
2) तांत्रीक - तांत्रिक
3) तरका - तारका
4) बंकेश्वर - त्र्यंबकेश्वर
5) थाठ - थाट
6) थेरला - थोरला
7) दिर्घ - दीर्घ
8) दाण - दान
9) दागीना - दागिना
10) दक्षीणा - दक्षिणा
11) दूसरा - दुसरा
12) दिलगीरी - दिलगिरी
13) दरारोज - दररोज
14) दिर्घोद्योग - दीर्घोदयोग
15) दत्पर - दप्तर
16) धिकार - धिक्कार
17) धण - धन
18) धनूष्य - धनुष्य
19) धुर्त - धूर्त
20) धोपटर्माग - धोपटमार्ग
21) ध्यानधारना - ध्यानधारणा
22) धारीष्ट - धारिष्ट
23) नोर्झर - निर्झर
24) नीष्कारण - निष्कारण
25) नियूक्त - नियुक्त
अशुद्ध शब्द - शुद्ध शब्द
1) तरून - तरुण
2) तांत्रीक - तांत्रिक
3) तरका - तारका
4) बंकेश्वर - त्र्यंबकेश्वर
5) थाठ - थाट
6) थेरला - थोरला
7) दिर्घ - दीर्घ
8) दाण - दान
9) दागीना - दागिना
10) दक्षीणा - दक्षिणा
11) दूसरा - दुसरा
12) दिलगीरी - दिलगिरी
13) दरारोज - दररोज
14) दिर्घोद्योग - दीर्घोदयोग
15) दत्पर - दप्तर
16) धिकार - धिक्कार
17) धण - धन
18) धनूष्य - धनुष्य
19) धुर्त - धूर्त
20) धोपटर्माग - धोपटमार्ग
21) ध्यानधारना - ध्यानधारणा
22) धारीष्ट - धारिष्ट
23) नोर्झर - निर्झर
24) नीष्कारण - निष्कारण
25) नियूक्त - नियुक्त
❤35
Forwarded from मराठी व्याकरण
🔹लिंग विचार
नामाच्या रूपावरुन एखादी वस्तु वास्तविक अगर काल्पनिक पुरुषजातीची आहे की, स्त्रीजातीची आहे की, दोन्हीपैकी कोणत्याच जातीची नाही असे ज्यावरून कळते त्याला त्याचे लिंग असे म्हणतात.
मराठी भाषेत लिंगाचे तीन प्रकार पडतात.
1. पुल्लिंगी 2. स्त्रीलिंगी 3. नपुसकलिंगी
पुल्लिंगी : मुलगा, शिक्षक, घोडा, चिमणा, सूर्य, चंद्र, सागर, दगड, कागद, पंखा इ.
स्त्रीलिंगी : मुलगी, शिक्षिका, घोडी, चिमणी, खुर्ची, शाळा, नदी, वही, खिडकी, इमारत, पाटी इ.
नपुंसकलिंगी: पुस्तक, घर, वासरू, पाखरू, लेकरू, झाड, शहर, घड्याळ, वाहन इ.
*लिंग भेदामुळे नामांच्या रूपात होणारे बदल*
नियम : 1
'अ' कारान्त पुल्लिंगी प्राणीवाचक नामांचे स्त्रीलिंगी रूप 'ई' कारान्त होते व त्याचे नपुसकलिंगी 'ए' कारान्त होते.
उदा : 1. मुलगा - मुलगी - मूलगे
2. पोरगा - पोरगी - पोरगे
3. कुत्रा - कुत्री - कुत्रे
नियम : 2
काही प्राणीवाचक पुल्लिंग नामांना ईन प्रत्यय लागून त्यांचे स्त्रीलिंगी रूप होतात.
उदा : 1. सुतार - सुतारीन
2. माळी - माळीन
3. तेली - तेलीन
4. वाघ - वाघीन
नियम : 3
काही प्राणीवाचक 'अ' कारान्त, पुल्लिंगी नामांची स्त्रीलिंगी रुपे 'ई' कारान्त होतात.
उदा : 1. हंस - हंसी
2. वानर - वानरी
3. बेडूक - बेडकी
4. तरुण - तरुणी
नियम : 4
काही आ कारान्त पुल्लिंगी पदार्थ वाचक नामांना ई प्रत्यय लावून त्यांची स्त्रीलिंगी रूप बनतात.
उदा : 1. लोटा - लोटी
2. खडा - खडी
3. दांडा - दांडी
4. विळा - विळी
5. डबा - डबी
नियम : 5
संस्कृतातून मराठी आलेल्या नामांची स्त्रीलिंगी रूप ई प्रत्यय लागून होतात.
उदा : 1. युवा - युवती
2. श्रीमान - श्रीमती
3. ग्रंथकर्ता - ग्रंथकर्ती
नियम : 6
काही नामांची स्त्रीलिंगी रुपे स्वतंत्ररीतीने होतात.
उदा : 1. वर - वधू 2. पिता - माता
3. राजा - रानी 4. पती - पत्नी 5. दीर - जाऊ 6. सासरा - सासू
7. बोकड - शेळी 8. मोर - लांडोर
नियम : 7
मराठीतील काही शब्द निरनिराळ्या लिंगात आढळतात.
उदा : 1. वेळ - वेळ 2. बाग - बाग
3. वीणा - वीणा 4. मजा - मजा 5. टेकर - टेकर 6. तंबाखू - तंबाखू
नियम : 8
परभाषेतून आलेले शब्दांचे लिंग त्याच अर्थाच्या शब्दांच्या लिंगावरून ठरवितात.
उदा : 1. बुट(जोडा) - पुल्लिंगी
2. क्लास(वर्ग) - पुल्लिंगी
3. पेन्सिल (लेखनी) - स्त्रीलिंगी
4. कंपनी(मंडळी) - स्त्रीलिंगी
5. बूक(पुस्तक) - नपुसकलिंगी
नियम : 9
सामासिक शब्दांचे लिंग हे शेवटच्या लिंगाप्रमाणे असते.
उदा : 1. साखरभात - पुल्लिंगी
2. मिठभाकरी - स्त्रीलिंगी
3. भाजीपाला - पुल्लिंगी
4. भाऊबहीण - स्त्रीलिंगी
5. देवघर - नपुसकलिंगी
नियम : 10
काही नामे पुल्लिंगी व स्त्रीलिंगी असूनही उल्लेख पुल्लिंगीच करतात.
उदा .1. गरुड 2. मासा 3. सुरवड
4. साप 5. होळ 6. उंदीर
नियम : 11
काही नामे पुल्लिंगी व स्त्रीलिंगी असूनही त्यांचा उल्लेख केवळ स्त्रीलिंगी करतात.
उदा 1. घुस 2. पिसू 3. माशी
4. ऊ 5. सुसर 6. खार
7. घार 8. पाल
जॉईन करा आमचे चॅनेल @marathi
नामाच्या रूपावरुन एखादी वस्तु वास्तविक अगर काल्पनिक पुरुषजातीची आहे की, स्त्रीजातीची आहे की, दोन्हीपैकी कोणत्याच जातीची नाही असे ज्यावरून कळते त्याला त्याचे लिंग असे म्हणतात.
मराठी भाषेत लिंगाचे तीन प्रकार पडतात.
1. पुल्लिंगी 2. स्त्रीलिंगी 3. नपुसकलिंगी
पुल्लिंगी : मुलगा, शिक्षक, घोडा, चिमणा, सूर्य, चंद्र, सागर, दगड, कागद, पंखा इ.
स्त्रीलिंगी : मुलगी, शिक्षिका, घोडी, चिमणी, खुर्ची, शाळा, नदी, वही, खिडकी, इमारत, पाटी इ.
नपुंसकलिंगी: पुस्तक, घर, वासरू, पाखरू, लेकरू, झाड, शहर, घड्याळ, वाहन इ.
*लिंग भेदामुळे नामांच्या रूपात होणारे बदल*
नियम : 1
'अ' कारान्त पुल्लिंगी प्राणीवाचक नामांचे स्त्रीलिंगी रूप 'ई' कारान्त होते व त्याचे नपुसकलिंगी 'ए' कारान्त होते.
उदा : 1. मुलगा - मुलगी - मूलगे
2. पोरगा - पोरगी - पोरगे
3. कुत्रा - कुत्री - कुत्रे
नियम : 2
काही प्राणीवाचक पुल्लिंग नामांना ईन प्रत्यय लागून त्यांचे स्त्रीलिंगी रूप होतात.
उदा : 1. सुतार - सुतारीन
2. माळी - माळीन
3. तेली - तेलीन
4. वाघ - वाघीन
नियम : 3
काही प्राणीवाचक 'अ' कारान्त, पुल्लिंगी नामांची स्त्रीलिंगी रुपे 'ई' कारान्त होतात.
उदा : 1. हंस - हंसी
2. वानर - वानरी
3. बेडूक - बेडकी
4. तरुण - तरुणी
नियम : 4
काही आ कारान्त पुल्लिंगी पदार्थ वाचक नामांना ई प्रत्यय लावून त्यांची स्त्रीलिंगी रूप बनतात.
उदा : 1. लोटा - लोटी
2. खडा - खडी
3. दांडा - दांडी
4. विळा - विळी
5. डबा - डबी
नियम : 5
संस्कृतातून मराठी आलेल्या नामांची स्त्रीलिंगी रूप ई प्रत्यय लागून होतात.
उदा : 1. युवा - युवती
2. श्रीमान - श्रीमती
3. ग्रंथकर्ता - ग्रंथकर्ती
नियम : 6
काही नामांची स्त्रीलिंगी रुपे स्वतंत्ररीतीने होतात.
उदा : 1. वर - वधू 2. पिता - माता
3. राजा - रानी 4. पती - पत्नी 5. दीर - जाऊ 6. सासरा - सासू
7. बोकड - शेळी 8. मोर - लांडोर
नियम : 7
मराठीतील काही शब्द निरनिराळ्या लिंगात आढळतात.
उदा : 1. वेळ - वेळ 2. बाग - बाग
3. वीणा - वीणा 4. मजा - मजा 5. टेकर - टेकर 6. तंबाखू - तंबाखू
नियम : 8
परभाषेतून आलेले शब्दांचे लिंग त्याच अर्थाच्या शब्दांच्या लिंगावरून ठरवितात.
उदा : 1. बुट(जोडा) - पुल्लिंगी
2. क्लास(वर्ग) - पुल्लिंगी
3. पेन्सिल (लेखनी) - स्त्रीलिंगी
4. कंपनी(मंडळी) - स्त्रीलिंगी
5. बूक(पुस्तक) - नपुसकलिंगी
नियम : 9
सामासिक शब्दांचे लिंग हे शेवटच्या लिंगाप्रमाणे असते.
उदा : 1. साखरभात - पुल्लिंगी
2. मिठभाकरी - स्त्रीलिंगी
3. भाजीपाला - पुल्लिंगी
4. भाऊबहीण - स्त्रीलिंगी
5. देवघर - नपुसकलिंगी
नियम : 10
काही नामे पुल्लिंगी व स्त्रीलिंगी असूनही उल्लेख पुल्लिंगीच करतात.
उदा .1. गरुड 2. मासा 3. सुरवड
4. साप 5. होळ 6. उंदीर
नियम : 11
काही नामे पुल्लिंगी व स्त्रीलिंगी असूनही त्यांचा उल्लेख केवळ स्त्रीलिंगी करतात.
उदा 1. घुस 2. पिसू 3. माशी
4. ऊ 5. सुसर 6. खार
7. घार 8. पाल
जॉईन करा आमचे चॅनेल @marathi
❤46👍3🔥2👏1