loant.in
468 members
1.69K photos
516 videos
59 files
891K links
Download Telegram
to view and join the conversation
🇨🇳🇨🇳 #PDChina | U.S. media exposes ulterior motives behind Trump's "sanctions against China" https://t.co/JJ2WtKDAyV https://t.co/s38fEnGp69
.
PDChina
KỂ CHUYỆN SPACEX: RỒNG CỦA MỸ BAY VÀO VŨ TRỤ
(Nhiều thông tin và phân tích lý thú của nhà báo Nguyễn Giang qua bài này- từ BBC tiếng Việt)
- - - - - -

Sau 19 giờ bay trong viên con nhộng (capsule) mang tên Dragon được điều khiển gần như tự động hòa toàn, hai phi hành gia Doug Hurley và Bob Behnken đã cặp vào Trạm Không gian Quốc tế (ISS) an toàn.
Sự kiện này đã được đánh giá là bước ngoặt trong ngành hàng không vũ trụ của nhân loại và vị thế số một của Hoa Kỳ về chinh phục vũ trụ.
Ý nghĩa chính trị, kinh tế của sự kiện này cũng rất lớn.
Tôi muốn nói điều đầu tiên là về thành công của dự án SpaceX và tàu vũ trụ nhỏ Dragon và các điểm mới so với những chương trình trước.

BA ĐIỂM MỚI CỦA HÀNG KHÔNG VŨ TRỤ
1. Giá thành thấp hơn
Năm 2011, sau khi ngưng chương trình Phi thuyền Con thoi (Space Shuttle program), Hoa Kỳ phải thuê tàu vũ trụ Soyuz của Nga để đưa người và hàng hóa, vật dụng lên không trung. Giá thuê 'một ghế bay' là 86 triệu USD.
SpaceX của Elon Musk theo hợp đồng ký với Cơ quan Hàng không Không gian Mỹ (Nasa) giá đã hạ xuống còn chừng 55 triệu cho mỗi phi hành gia bay lên không gian.
2. Vai trò của kinh tế tư nhân
Không chỉ có giá rẻ hơn, việc để một công ty tư nhân đóng vai trò chính trong hoạt động khai thác không gian vũ trụ lthì chỉ có Mỹ mới dám làm, vô tiền khoáng hậu.
Năm 1967, khi Hoa Kỳ và Liên Xô cùng ký Hiệp ước Không gian Bên ngoài (Outer Space Treaty), chuyện thám hiểm không gian là của hai CHÍNH PHỦ. Ngày nay, Trung Quốc cũng đặt trọng tâm chạy đua vào không gian và Quân Đội Trung Quốc (Quân Giải phóng - PLA) đóng vai trò chủ chốt.
Chuyến bay đưa người vào vũ trụ của công ty SpaceX đem lại vinh dự lớn cho ông Elon Musk, người Cộng hòa Nam Phi, năm nay 48 tuổi.
6 năm trước, 2014, năm ông 42 tuổi, công ty của ông được NASA ký hợp đồng 2,6 tỷ USD nhằm phát triển tàu vũ trụ đủ an toàn để mang người vào vũ trụ.
Các tàu Dragon dùng chở hàng (cargo) đã hoạt động rồi, nhưng tiêu chuẩn cho tàu chở người (human-rated spacecraft) là một đẳng cấp khác, cần công nghệ vật liệu, viễn thông, xử lý năng lượng đạt trình độ cao nhất có thể.
Cũng năm 2014, Nasa trao cho Boeing một hợp đồng 4,2 tỷ USD để chế tạo tàu Starliner với nhiệm vụ tương tự. Và khi đại tập đoàn Boeing chưa làm được thì cá nhân một người trẻ, quốc tịch nước ngoài như Elon Musk lại làm được.
Rõ ràng, việc “outsource' (chuyển ra thuê bên ngoài) dịch vụ hàng không không gian cho hai công ty rất khác nhau (Boeing và SpaceX) cho thấy tầm nhìn của lãnh đạo Mỹ (Tổng thống lúc đó là Obama).
3. Thiết kế mới của tàu Dragon
Sao lại là Rồng, một trong tứ quý của Trung Quốc, trở thành tên của dòng tàu vũ trụ thế hệ mới của Mỹ ? Phải chăng Mỹ và Nasa muốn đoạt cái tên của “Thiên tử” vũ trụ?
Điều chắc chắn là Dragon có những tính năng khác phi thuyền con thoi trước đây:
-Dragon bỏ cách dùng phi thuyền có cánh như tàu con thoi (shuttle) và trở lại một phần phương án của thế hệ tàu Apollo nhưng có nâng cao. Tàu gắn với 'trunk' (thân ống) có pin mặt trời (solar panels), tấm chắn nhiệt và cánh để cân bằng khi bay lên. Cả thân ống và buồng lái có chiều cao 8,1m (26.7ft) và đường kính 4m (13ft).
-Dragon có 16 ống phóng nhỏ (Draco thrusters) để dẫn nó bay trong không gian. Mỗi động cơ Draco có sức đẩy 90 pounds (cân Anh) trong không gian.
-Hoạt động của Dragon là hoàn toàn tự động. Các phi hành gia dùng màn hình touchscreen như iPhone, iPad, để bổ sung thông số mà không còn các nút bấm cơ khí, cần điều khiển kiểu cũ. Thực ra, không có họ trong đó thì con tàu vẫn lên được trạm không gian như các chuyến cargo tự động trước đó.
-Dragon có khoang thoát hiểm kể cả ở giai đoạn vừa rời bệ phóng, để khi cần thì phi hành gia 'bật dù' bắn ra ngoài và đáp xuống đất, hệt như một số phim viễn tưởng.
-Phần tên lửa đẩy có thể dùng lại, và nếu rơi xuống biển, SpaceX chuẩn bị sẵn một bệ đỡ trên tàu thủy không người, dạng drone ship để đón. Việc này tiết kiệm cho họ hàng triệu đô. Tàu Dragon vừa bay lên là hoàn toàn mới như SpaceX dự tính dùng nó ít nhất là ba lần trước khi chỉnh sửa.
CHUỖI THAM VỌNG 3 BƯỚC: KHÔNG GIAN-MẶT TRĂNG-SAO HỎA

Tham vọng của Hoa Kỳ trong cuộc chinh phục và khai thác không gian là phải đi trước đối thủ Trung Quốc.
Cần phải nói là dù do tư nhân điều hành, SpaceX hợp tác chặt chẽ với Nasa và Bộ Tư lệnh Không gian của Hoa Kỳ.
Space Wing là lực lượng duyệt cho việc phóng tàu vũ trụ. Hai phi hành gia vừa bay lên đều là cựu phi công quân đội. Doug Hurley (sinh năm 1966) là cựu phi công Hải quân Mỹ và là phi hành gia kinh nghiệm của Nasa, từng điều khiển hai tàu con thoi STS-127, STS-135. Robert Behnken (sinh năm 1970) là phi công chuyên lái thử của F-22 Combined Test Force, và từng là kỹ sư trưởng của dự án Raptor 4004.
Về đối tác, trong quá trình đánh giá an toàn cho chuyến bay vừa qua, Hoa Kỳ mời và tham vấn cùng Nga và Nhật Bản. Đây là chỉ dấu cho thấy việc khai thác không gian sắp tới của Hoa Kỳ sẽ đi theo hướng đó.
Tuy thế, việc phóng thành công Dragon sẽ chấm dứt dần hợp tác với Liên bang Nga, ít nhất là trong việc dùng tàu Soyuz đưa người và hàng lên không gian.

PHỤC HỒI CÁC CHƯƠNG TRÌNH KHÔNG GIAN TỐN KÉM CÓ Ý NGHĨA GÌ?
Đồng ý là Hoa Kỳ đang có hai khủng hoảng lớn: Covid-19 và xung đột sắc tộc, giai cấp. Nhưng việc bay lên không gian vũ trụ là một thắng lợi lớn, và biết đâu lại chẳng là 'bước ngoặt toàn diện' cho kinh tế Hoa Kỳ.
Có hai chủ đề chúng ta cần bàn thêm nhưng theo những gì chúng tôi tìm hiểu thì chương trình không gian của Hoa Kỳ sẽ nhằm vào các mục tiêu sau:
-Mục tiêu Hoàn thiện ngành hàng không không gian để kết nối bình thường Mặt Đất – Trạm Không gian
-Mục tiêu khai khoáng trên Mặt Trăng nơi sản lượng kim loại hiếm có thể coi là 'vô tận'. Năm ngoái Trung Quốc đã phóng thành công phi thuyền Hằng Nga, đưa xe tự hành Thỏ Ngọc 2 lên vùng tối của Mặt Trăng, nơi họ đặt tên cho một quả đồi là Quảng Hàn Cung, thể hiện ý chí muốn đánh dấu 'lãnh thổ' và chuẩn bị cho các dự án về sau. Cuộc đua Mỹ - Trung từ nay chỉ tăng tốc, không giảm.
- Mục tiêu chỉ huy và kiểm soát (Command and Control) về an ninh không gian

CÙNG THỜI VỚI NGƯỜI XUẤT CHÚNG: ELON MUSK
Chính chính tôi nhìn thấy trạm không gian ISS bằng mắt thường, khi từ chỗ đứng trong vườn nhà, ở Anh nhìn lên, vào một giờ nhất định buổi tối: quả là thấy được ở hướng Đông Bắc trạm ISS trên quỹ đạo, lóe sáng như một vì sao to.
Từ Mặt Đất lên đó... chỉ có trên 400 km nhưng nếu không có những con người đã lên tới đó và còn muốn bay cao hơn thì chúng ta chỉ dừng lại với các vấn đề của Mặt Đất mà thôi. Vấn đề là tầm nhìn, và viễn kiến.
Ở đây, phải nói là có hai viễn kiến cho chinh phục không gian: của những cá nhân xuất chúng như Elon Musk, và của tập thể ý thức hệ: đảng Cộng sản Trung Quốc.
Hoa Kỳ đã đi cùng Elon Musk ở hai điểm về hàng không không gian và kế hoạch lên Mặt Trăng. Còn về cạnh tranh quân sự với Trung Quốc thì là việc của chính phủ Mỹ.
Nói như thế không có nghĩa Elon Musk không có có các tham vọng riêng.
Anh đã hướng tới 'nền kinh tế không gian' của tương lai: khai thác vệ tinh để phục vụ TỰ ĐỘNG HÓA TOÀN BỘ MẶT ĐẤT.
Elon Musk đã đề ra dự án đưa lên không gian tới 30 nghìn vệ tinh viễn thông có độ chính xác cao.
Hiện nay tổng số vệ tinh được tất cả các nước cộng lại là 2200 con, với nhiều thế hệ khác nhau. Nhưng nếu thiên tài Elon Musk làm được chuyện phóng lên không gian 30 nghìn vệ tinh viễn thông thì các dự án dùng data để điều khiển từng xe hơi không người lái trên mặt đất mới khả thi.
Một tỷ phú khác, Jeff Bezof cũng có kế hoạch tương tự cho công ty Amazon. Các hoạt động này sẽ biến đổi hoàn toàn cách chúng ta hiểu về Internet, về mạng toàn cầu và trí tuệ nhân tạo.
Ngoài ra, Elon Musk còn có giấc mơ đưa người lên Sao Hỏa, bằng con tàu tư nhân mà anh chế tạo.
Một số dự án khác của Musk đã không thành, nhưng anh tin rằng nay mai SpaceX sẽ đưa HÀNG lên Sao Hỏa để đến 2024 là đưa NGƯỜI lên đầu tiên.
4 năm nữa đến sao Hỏa? Nhiều khả năng đó là người Mỹ, ít ra phải là người như hai phi công dày dạn kinh nghiệm với hàng nghìn giờ bay của Không lực Hoa Kỳ Doug Hurley và Bob Behnken.