جامعهٔ دانشجویان پزشکی ایران | لینوم
2.33K subscribers
374 photos
23 videos
1 file
46 links
همراه شما در مسیر علم و سلامت🏥

بررسی سوال های سال های قبل علوم پایه■
گفتگو با پزشکان متخصص■
اخبار پزشکی■
اطلاع رسانی دوره های آموزشی■
انتقال تجربه بین پزشکان و دانشجویان■

https://Linom.org
ارتباط با ادمین⬇️
@LinomSupport
Download Telegram
کروناویروس‌ها (Coronaviridae)؛



اسم این خانواده از واژه لاتین Corona (به معنی تاج یا هاله) گرفته شده، چون زیر میکروسکوپ الکترونی، گلیکوپروتئین‌های سطحیشون شبیه تاج خورشید دیده میشه.

🧬 ۱. شناسنامه ویروس (Virology Basics)

نکات ساختاری این ویروس‌ها خوراک سوالات آزمون علوم پایه است:

ژنوم: RNA تک‌رشته‌ای مثبت ((+)ssRNA).

اندازه ژنوم: بزرگترین ژنوم در بین تمام ویروس‌های RNA را دارند! (حدود ۳۰ هزار باز).

نکته: چون ژنوم بزرگی دارند، مکانیسم‌های "تصحیح خطا" (Proofreading) دارند که در RNA ویروس‌های دیگر نادر است (اما باز هم جهش می‌کنند).

پوشش (Envelope): دارد.

کپسید (نکته انحرافی): هلیکال (Helical) یا مارپیچی.

نکته طلایی: اکثر ویروس‌های RNA مثبت، کپسید ۲۰وجهی دارند، به جز کرونا که هلیکال است!

🔑 ۲. پروتئین‌های ساختاری (The Viral Toolbox)

پروتئین S (Spike): 🗝️

مهم‌ترین پروتئین! مثل کلید عمل می‌کنه و به گیرنده سلول میزبان می‌چسبه.

هدف اصلی واکسن‌ها و آنتی‌بادی‌های خنثی‌کننده همین پروتئینه.

پروتئین N (Nucleocapsid): به RNA ویروس متصل میشه.

پروتئین M و E: برای ساخت غشا و مونتاژ ویروس.

📂 ۳. طبقه‌بندی بالینی (Good vs. Bad)

این خانواده به ۴ دسته (آلفا، بتا، گاما، دلتا) تقسیم میشه، اما ما در پزشکی با دو گروه کار داریم:

🅰️ کروناهای "خوب" (Common Cold)

شامل سویه‌هایی مثل 229E و OC43.

مسئول ۱۵ تا ۳۰ درصد سرماخوردگی‌های معمولی هستن.

علائم: آبریزش بینی، گلودرد، بدون تب بالا.

🅱️ کروناهای "بد" (The Deadly Trio) - همگی از نوع بتا هستند:

این‌ها از حیوان به انسان منتقل شدن (Zoonotic) و درگیری شدید ریوی میدن:

SARS-CoV-1 (سارس کلاسیک):

سال: ۲۰۰۲ (چین).

میزبان واسط: گربه زباد (Civet Cat).

گیرنده: ACE2.

وضعیت: ناپدید شد.

MERS-CoV (سندرم تنفسی خاورمیانه): 🐫

سال: ۲۰۱۲ (عربستان سعودی).

میزبان واسط: شتر (Camel).

گیرنده: DPP-4 (CD26) ← نکته تست‌خیز: گیرنده‌اش با بقیه فرق داره!

وضعیت: کشندگی بسیار بالا (۳۵٪) اما انتقال سخت.

SARS-CoV-2 (عامل COVID-19):

سال: ۲۰۱۹ (ووهان).

گیرنده: ACE2.

وضعیت: پاندمی جهانی.

⚔️ ۴. پاتوژنز (How it Kills)

داستان کووید-۱۹ به عنوان نماینده اصلی:

اتصال: پروتئین Spike ویروس به گیرنده ACE2 روی سلول‌های آلوئول ریه (پنوموسیت تیپ ۲)، قلب، کلیه و روده متصل میشه.

تکثیر و تخریب: ویروس وارد سلول شده، کارخانه سلول رو می‌دزده و سلول رو نابود می‌کنه.

طوفان سیتوکاینی (Cytokine Storm): 🌪️

سیستم ایمنی بیش از حد واکنش نشون میده (افزایش IL-6, TNF-alpha).

نتیجه: التهاب شدید، نشت مایع به داخل کیسه هوایی ← ARDS (سندرم زجر تنفسی حاد).

تشکیل لخته: ویروس به اندوتلیوم عروق هم حمله می‌کنه و باعث لخته‌زایی (ترومبوز) میشه.

🔬 ۵. تشخیص (Diagnosis)

RT-PCR: استاندارد طلایی. ژنوم ویروس (RNA) رو در ترشحات بینی/حلق پیدا می‌کنه.

CT Scan: نمای Ground Glass Opacity (GGO) یا "شیشه مات" در محیط ریه‌ها (دوطرفه).

سرولوژی (IgM/IgG): برای تشخیص عفونت فعال مناسب نیست، فقط سابقه برخورد رو نشون میده.



نکته نهایی برای به خاطر سپردن ساختار:
کرونا ویروسِ بزرگ (بزرگترین RNA)، تاج‌دار (Spike) و مارپیچی (Helical Capsid) است.





@linomium_student

جامعه دانشجویان علوم پزشکی لینوم
3
یه ازمون پنج سواله شب از کرونا داریم 🦠

با جایزه🎁🎁
4😐2
🦠 کوییز علوم پایه: ویروس‌شناسی کرونا (SARS-CoV-2)
۱. ژنوم ویروس SARS-CoV-2 دقیقاً از چه نوع اسید نوکلئیکی تشکیل شده است؟ (جنس، تعداد رشته و قطبیت را ذکر کنید).
۲. اتصال ویروس به سلول میزبان از طریق اتصال زیرواحد S1 پروتئین اسپایک (Spike) به کدام گیرنده سلولی خاص صورت می‌گیرد؟
۳. کدام پروتئاز غشایی سلول میزبان، نقش کلیدی در برش دادن (Priming) پروتئین Spike و تسهیل ورود ویروس به داخل سلول ایفا می‌کند؟
۴. در چرخه تکثیر ویروس، آنزیمی که مسئولیت ساخت رشته‌های RNA جدید از روی الگوی RNA ویروس را بر عهده دارد و هدف داروهایی نظیر رمدسیویر (Remdesivir) است، چه نام دارد؟
۵. کدام پروتئین ساختاری ویروس (Structural Protein)، برخلاف پروتئین‌های سطحی، در داخل پوشش قرار داشته و مستقیماً به ژنوم RNA متصل است تا نوکلئوکپسید مارپیچی را تشکیل دهد؟
تا فردا غروب مهلت دارید
🎁🎁🎁
👍3
📝 پاسخ‌نامه تشریحی

۱. پاسخ: RNA تک‌رشته‌ای با قطبیت مثبت (Single-stranded positive-sense RNA یا +ssRNA).

توضیح: "مثبت" بودن یعنی ژنوم ویروس می‌تواند مستقیماً مثل mRNA عمل کرده و توسط ریبوزوم میزبان ترجمه شود.

۲. پاسخ: گیرنده ACE2 (آنزیم مبدل آنژیوتانسین ۲).

توضیح: این گیرنده به‌وفور در سلول‌های اپیتلیال ریه (پنوموسیت‌های تایپ ۲)، قلب، کلیه و روده وجود دارد.

۳. پاسخ: TMPRSS2 (Transmembrane protease, serine 2).

توضیح: این آنزیم پروتئین S را برش می‌دهد تا پپتید فیوژن (Fusion peptide) آزاد شده و ویروس بتواند با غشای سلول ادغام شود.

۴. پاسخ: RdRp (RNA-dependent RNA Polymerase) یا RNA پلیمراز وابسته به RNA.

توضیح: انسان‌ها این آنزیم را ندارند، بنابراین هدفی عالی برای داروهای ضدویروس است.

۵. پاسخ: پروتئین N (پروتئین نوکلئوکپسید / Nucleocapsid).

توضیح: پروتئین‌های S (اسپایک)، M (ماتریکس) و E (انولوپ) روی غشا هستند، اما پروتئین N داخل ویروس است و ژنوم را بسته‌بندی می‌کند.





@linomium_student

جامعه دانشجویان علوم پزشکی لینوم
4
مبحث بعدی از چی باشه؟
شما بگید 👇👇👇
آبراهام وِرگِس (پزشک متخصص عفونی و نویسنده کتاب مشهور "Cutting for Stone")


«معاینه کردن بیمار، یک "آیین" است. تنها در پزشکی است که یک غریبه اجازه دارد بدنش را به غریبه‌ای دیگر (تو) بسپارد، لباسش را درآورد و اجازه دهد لمسش کنی. او به تو اعتماد می‌کند چون باور دارد تو به سوگندی که خورده‌ای، پایبندی. وقتی گوشی را روی سینه کسی می‌گذاری، فقط به صدای دریچه‌ها گوش نمی‌دهی؛ تو داری به "اعتماد" گوش می‌دهی. این اعتماد را نشکن.»




@linomium_student

جامعه دانشجویان علوم پزشکی لینوم
15
فردا میریم برای جمع بندی مالاریا
موافقید؟
3👍3😐1
مالاریا🦟



(می‌دونم این پشه ی انوفله)🙄😁



@linomium_student

جامعه دانشجویان علوم پزشکی لینوم
🦟 مالاریا: از نیش پشه تا همولیز




مالاریا یک بیماری پروتوزوآیی است که توسط گونه‌های پلاسمودیوم ایجاد می‌شود. برای تسلط بر این مبحث، باید تفاوت‌های کلیدی ۴ گونه اصلی و چرخه زندگی آن‌ها را دقیق بدانید.

🦠 ۱. معرفی (گونه‌های پلاسمودیوم):

پلاسمودیوم فالسیپاروم (P. falciparum):

💀 خطرناک‌ترین فرم: عامل مالاریای مغزی و "تب پیشاب سیاه" (Blackwater fever).

🔍 مورفولوژی: گامتوسیت‌های موزی‌شکل (Banana-shaped) یا هلالی دارد. در اسمیر خون محیطی معمولاً فقط فرم‌های رینگ (Ring) و گامتوسیت دیده می‌شود (شیزونت‌ها در مویرگ‌های احشایی گیر می‌کنند).

تب: نامنظم یا سه روزه بدخیم (Malignant Tertian).

پلاسمودیوم ویواکس (P. vivax):

🌍 شایع‌ترین فرم: به خصوص در ایران.

💤 ویژگی خاص: ایجاد فرم خفته کبدی (Hypnozoite) که مسئول عود (Relapse) بیماری ماه‌ها یا سال‌ها بعد است.

🔍 مورفولوژی: گلبول قرمز آلوده بزرگ می‌شود و دانه‌های شوفنر (Schüffner's dots) در آن دیده می‌شود.

پلاسمودیوم مالاریه (P. malariae):

تب: چهار روزه (Quartan) - هر ۷۲ ساعت.

🔍 مورفولوژی: فرم تروفوزوایت به صورت نواری (Band form) در عرض گلبول قرمز دیده می‌شود. دانه‌های زیمان (Ziemann's dots) دارد.

پلاسمودیوم اووال (P. ovale):

شبیه ویواکس است (دارای هیپنوزوایت)، اما گلبول‌های قرمز آلوده بیضی‌شکل و دندانه‌دار می‌شوند.

🔄 ۲. چرخه زندگی (Life Cycle) - نکات کنکوری:

ناقل: پشه آنوفل ماده (تزریق اسپوروزوایت به انسان).

مرحله کبدی (Exo-erythrocytic): اسپوروزوایت وارد هپاتوسیت شده ⬅️ شیزوگونی ⬅️ تولید مروزوایت.

⚠️ نکته: در فالسیپاروم و مالاریه تمام انگل‌ها از کبد خارج می‌شوند (عود ندارند)، اما در ویواکس و اووال برخی به شکل هیپنوزوایت در کبد می‌مانند.

مرحله خونی (Erythrocytic): مروزوایت وارد RBC می‌شود ⬅️ رینگ ⬅️ تروفوزوایت ⬅️ شیزونت ⬅️ پارگی RBC و آزاد شدن مروزوایت‌های جدید.

⚠️ نکته: حملات تب‌ولرز دقیقاً همزمان با پارگی RBCها رخ می‌دهد.

🩸 ۳. پاتوفیزیولوژی (چرا فالسیپاروم می‌کشد؟):

چسبندگی (Cytoadherence): گلبول‌های قرمز آلوده به فالسیپاروم، برجستگی‌هایی به نام Knobs پیدا می‌کنند که حاوی پروتئین PfEMP1 است.

پیامد: این گلبول‌ها به اندوتلیوم مویرگ‌های مغز، کلیه و ریه می‌چسبند و باعث انسداد جریان خون و هیپوکسی بافتی می‌شوند.

مغز: مالاریای مغزی (کما، تشنج).

کلیه: همولیز شدید داخل عروقی ⬅️ هموگلوبینوری ⬅️ ادرار تیره (Blackwater fever) ⬅️ نارسایی کلیه.

🔬 ۴. تشخیص آزمایشگاهی:

گسترش ضخیم (Thick Smear): برای غربالگری (آیا انگل هست یا نه؟ حساسیت بالا).

گسترش نازک (Thin Smear): برای تعیین گونه (کدام پلاسمودیوم است؟) و تعیین درصد پارازیتمی.

رنگ‌آمیزی: گیمسا (Giemsa).

💊 ۵. نکات فارماکولوژی و درمان (Integration):

کلروکین: داروی انتخابی برای فرم‌های خونی حساس. مکانیسم: جلوگیری از پلیمریزه شدن "هِم" سمی به "هموزوئن" بی‌خطر ⬅️ تجمع هِم و مرگ انگل.

پریماکین: داروی حیاتی برای ریشه‌کنی هیپنوزوایت‌های کبدی (در ویواکس و اووال).

⛔️ کنترااندیکاسیون مطلق: در بیماران کمبود G6PD (فاویسم) باعث همولیز شدید می‌شود. (حتما قبل از تجویز تست G6PD چک شود).

آرتسونات/آرتمتر: درمان خط اول مالاریای شدید و فالسیپاروم مقاوم.

🛡 ۶. مقاومت ژنتیکی (Natural Resistance):
افراد دارای Sickle Cell Trait (HbAS)، تالاسمی‌ها و کمبود G6PD نسبت به مالاریای فالسیپاروم کشنده مقاوم‌ترند. (انگل در این گلبول‌ها خوب رشد نمی‌کند).

#انگل_شناسی #مالاریا #پلاسمودیوم #عفونی #علوم_پایه #جمع_بندی_جامع




@linomium_student

جامعه دانشجویان علوم پزشکی لینوم
3
امروز یه آزمون شش سواله از مالاریا میزارم
چالش جدید🎁🎁🎁
🧠 چالشِ "Active Recall" مالاریا
1️⃣ گامتوسیت‌های «موزی‌شکل» (Banana-shaped) یا هلالی، مشخصه‌ی پاتگنومونیکِ کدام گونه پلاسمودیوم هستند؟
2️⃣ کدام دو گونه پلاسمودیوم توانایی تشکیل «هیپنوزوایت» (Hypnozoite) در کبد را دارند و مسئول عود (Relapse) بیماری هستند؟