⭕️ سلسله‌ نشست‌های معماری آلترناتیو را به‌صورت زنده در اینستاگرام کوبه دنبال کنید.

امروز: سعید حقیر، کامران صفامنش و هومن طالبی، با موضوع تمرین معماری خارج از دانشگاه.

https://www.instagram.com/koubeh_com/

@Koubeh

▪️«انگارۀ فضای بستۀ قابل کنترل


🖋 لیلا گلپایگانی| کارشناس‌ارشد معماری دانشگاه شهید بهشتی و پژوهشگر معماری


تصویر مادری که با دقتی وسواس­‌گونه در حال گردگیری و ستردن غبار از مبلمان خانه است و سعی وافری در بستن روزنه­‌های ورود گرد و خاک به داخل و کنترل فضای خانه دارد، برای بسیاری از ما آشناست. هرچه از دهه­‌های پیشین به این­‌سو می­‌آییم امکان­‌های بیشتری برای تسلط بر فضا ایجاد شده­‌است.

با پیشرفت روزافزون فن­‌آوری ساختمان و با ورود شیشه­‌های دوجداره، وسایل گرمایشی و سرمایشی پیشرفته که دمای خانه را در فصول مختلف به دلخواه تنظیم می­‌کنند و …، به­‌نوعی احساس تسلط بر عوامل مزاحم طبیعی مانند گرد و غبار، آلودگی­‌ها، حشرات و حیوانات موذی، سرما و گرما نیز بیشتر شده­‌است.

این تحول همگام بوده­‌است با سیر تحول خانۀ ایرانی از خانه­‌ای که در آن فضاهای بسته و باز و نیمه­‌باز در هم تنیده­‌اند به خانه­‌ای که میل به هر چه بسته­‌تر شدن و کنترل­‌پذیر­تر شدن دارد.

در نحوۀ انتظام­‌بخشی فضاهای یک خانه رویکردها و مؤلفه­‌های مختلفی را از وجوه گوناگون می­‌توان در نظر گرفت. هر کدام از این مؤلفه‌ها نوعی از رابطه و انتظام فضایی را آشکار می­‌کنند. یکی از این مؤلفه­‌ها، مولفۀ باز و بستگی فضاها است.

اهمیت مؤلفۀ باز و بستگی صرفاً در وجه کالبدی آن نیست بلکه این مؤلفه، نشان‌دهندۀ میزان و نحوۀ کنترل انسان بر فضا است. این امر همۀ ابعاد زندگی را در برمی‌گیرد. از رابطه با طبیعت و اقلیم گرفته تا ایجاد حریم خصوصی و حفظ و مراقبت از اسباب زندگی. اهمیت این مسئله به حدی است که در بسیاری از موارد، محل اصلی تقابل و تفاوت در شیوه­‌های زندگی است. فضای باز امکان بیشتری برای بهره بردن از مواهب طبیعی فراهم می­‌کند و در مقابل، فضای بسته­‌ای که امکان باز شدن داشته باشد، امکانات بیشتری برای کنترل فضا ایجاد می­‌نماید.
#فضای_باز_کانونی #مولفۀ_بازوبستگی #لیلا_گلپایگانی

⭕️ ادامۀ این نوشته را در سایت کوبه به نشانی زیر بخوانید:

http://koubeh.com/lg1/

@Koubeh

🎥در یک نگاه: خانه آذربا
اثر: ايرج كلانتری
منبع: مجله معمار
#در_یک_نگاه
@Koubeh

▪️ داستان حمام نمرهٔ آقامیرزا در روزنامهٔ تربیت

🖋کامیار صلواتی| کارشناس ارشد مطالعات معماری ایران از دانشگاه تهران

حکایت حمام‌های نمره و چالش‌هایی که بر سر آن‌ها وجود داشته است یکی از ماجراهای جالب و قابل تأمل صد و چندده سال اخیر ماست. «جنبش خزینه» و جدال‌هایی که بر سر شرعی بودن یا نبودن این حمام‌ها در می‌گرفته است از نمونهٔ این چالش‌هاست. هنگامی که بر روی پایان‌نامه‌ام کار می‌کردم به مسائلی از این دست برخوردم که نمونهٔ یکی از آن‌ها را در این یادداشت می‌آورم: نکاتی دربارهٔ حمامی به نام «حمام آقامیرزا ابوطالب».

تربیت قدیمی‌ترین روزنامه‌ی غیردولتی ایران است که از سال ۱۳۱۴ ه.ق –یعنی در سومین سال حکومت مظفرالدین‌شاه و نُه سال پیش از مشروطیت- شروع به انتشار کرد. تربیت در تهران منتشر می‌شد و مدیریت آن به‌عهدهٔ محمدحسین فروغی یا ذکاءالملک اوّل، پدر محمدعلی فروغی بود. او با پسرش در ادارهٔ این نشریه همکاری داشت. این نشریه که نقش قابل‌توجهی در آگاه‌سازی ایرانیان پیش از مشروطه ایفا می‌کرد، آخرین شماره‌هایش را همزمان با پیروزی جنبش مشروطه منتشر کرد. دامنهٔ مطالب این نشریه از نظر موضوعی شامل مسائل سیاسی، اجتماعی، ادبی و خبری می‌شد.

در شمارهٔ ۴۱۷ «تربیت» مطلبی شبیه به رپورتاژ آگهی‌های امروزی دربارهٔ راه‌اندازی یک حمام نمرهٔ جدید وجود دارد. عنوان مطلب «حمام پاک» است. نویسنده در این مطلب گشایش این حمام را مژده می‌دهد:

«آن مرد باشعور مقدس که صاحب مشعر و مدرک عالی است مقرب‌الحضرة آقامیرزا ابوطالب زید مجده می‌باشد که در جنب سرای جناب مستطاب اجلّ اکرم اعتمادالسلطنه وزیر انطباعات و دارالترجمه‌ی همایون ضاعف‌الله اجلاله منزل دارد و در همان محل حمّامی ترتیب داده به‌سبک حمّام‌های اروپا با آب‌های پاک و دست‌نخورده و شیرها و خلوت‌خانه‌های نظیف و سایر لوازم مرتّب منقح که در حقیقت برای مردم این شهر دیدن دارد و برای آن‌ها که در این فکرها و خیال‌ها می‌باشند سرمشق به‌قاعده‌ای‌ست و البته می‌توان از این وسیع‌تر و کامل‌تر نیز حمّام بنا کرد و تصرف‌های دیگر در آن نمود، لکن کار را آن کرد که شروع و ابداع کرد» (روزنامهٔ تربیت: ۱۳۲۴ ه.ق، ۲۲۵۴-۲۲۵۵).

نویسندهٔ این مطلب ادعا دارد که حمام میرزا ابوطالب، که در کنار «سرای اعتمادالسلطنه» واقع شده، اولین حمام از این نوع حمام‌های مدرن و «نظیف» است؛ اما جالب است که همو در ادامهٔ نوشتهٔ خود حمام حاجی سیاح معروف را قدیمی‌تر از حمام میرزا ابوطالب می‌داند با این تفاوت که حمام حاجی سیاح «کوچک است» و «می‌توان گفت عمومی نیست». با خواندن «اعلان و تعرفهٔ حمام» می‌فهمیم که حمام حاجی سیاح نیز حمام نمره بوده است:

«فصل اوّل: اشخاص غیرمحترم و بدنام و متهّم حقّ شست‌وشو و دخول درین دو نمره ندارند و ممانعت خواهد شد. فصل دویّم: اجرت سرکیسه از هرجهت در نمرهٔ اوّل در مدّت یک‌ساعت و نیم توقف از سه قران کمتر نمی‌شود قبول کرد زیرا که ضرر دارد و در نمرهٔ دویّم از دو هزار کمتر نمی‌شود قبول کرد و علاوه هرچه مرحمت شود بسته به همّت مشتریان عظام است. فصل سیّم: هرگاه آقایان عظام فقط میلشان به صابون زدن و تطهیر و تغسیل باشد اجرت در نمرهٔ اوّل یک قران و پانزده شاهی است و در نمرهٔ دویّم یک قران و پنج‌شاهی. تنیبه اینکه تعیین اجرت شده برای ممانعت از بعضی اشخاص نامناسب است که درین دو نمره شست‌وشو نمایند والّا آقایان عظام به میل خودشان هرچه عنایت کنند با کمال امتنان قبول و پذیرفته خواهد شد. فصل چهارم: هرگاه دو نفر یا سه نفر علاوه که با هم منسوب و دوست باشند متفقاً خیال شست‌وشو و استحمام داشته باشند در نمرهٔ اوّل در اجرت تخفیف است. دو نفر پنجقران سه نفر و علاوه نفری دو هزار و پنجشاهی. فصل پنجم: چائی روسی و شربت‌آلات مباح همه‌ قسم و لیموناد در آبدارخانه‌ی مخصوص حاضر و موجود است. هرکس مایل شود داده خواهد شد و قیمت آن علاوه بر اجرت حمّام است» (همان).

اما این همهٔ ماجرا نیست. شش شماره بعد از انتشار این مطلب ،در شمارهٔ ۴۲۳، یعنی یک‌ماه‌ونیم بعد، باز در تربیت به مطلبی برمی‌خوریم که درباره‌ی این حمام است. چنانکه به نظر می‌رسد دربارهٔ بعضی حمام‌های «به‌طرز جدید» آن دوران نیز مرسوم بوده، این حمام انگار چندان با اقبال عمومی روبه‌رو نمی‌شود. این وضعیت از لحن خواهشمندانه‌ٔ این مطلب نیز عیان است.

#کامیار_صلواتی #روزنامه_تاریخی

⭕️ ادامۀ این نوشته را در سایت کوبه به نشانی زیر بخوانید:
@Koubeh
http://koubeh.com/ks15/

#به‌تماشا (٢)

🎥 فیلمی از مجموعۀ عکس‌های كارخانۀ قند قزوين كه در دورۀ پهلوی اول ساخته شده است.

⏰ مدت زمان ٠٣:١٧
⭕️ گردآوری و تدوين: مهسا مسئله‌گو

@Koubeh

• درباره رشته «مطالعات معماری ایران» بیشتر بدانیم...

با توجه به اینکه «مطالعات معماری ایران» در «دانشگاه تهران» از گرایش‌های نوپای رشته معماری به شمار می‌رود و از نظر کارکردی با گستره بسیاری از دانش‌ها پیوند خورده است؛ دیدگاه‌های گوناگونی را نیز در بر می‌گیرد. از این رو، ناگفته‌ها و ناشناخته‌های بسیاری درباره کارایی و رویکرد این رشته وجود دارد.
در ادامه دیدگا‌ه شماری از استادان و پژوهشگران این زمینه در راستای درک و شناخت بیشتر رشته مطالعات معماری ایران با طرح #بیشتر_بدانیم آورده خواهد شد. با ما همراه باشید.

#مطالعات_معماری_ایران
#بیشتر_بدانیم

• درباره رشته «مطالعات معماری ایران» بیشتر بدانیم...

#بیشتر_بدانیم
@Anjoman_Motaleat

#بیشتر_بدانیم
• دیدگاه «پیروز حناچی» درباره رشته «مطالعات معماری ایران» را در لینک زیر بخوانیم.


http://telegra.ph/PHnch-06-05

#بیشتر_بدانیم
• دیدگاه «محمدحسن خادم‌زاده» درباره رشته «مطالعات معماری ایران» را در لینک زیر بخوانیم.


http://telegra.ph/Mkhd-06-04

#بیشتر_بدانیم
• دیدگاه «غلامحسین معماریان» درباره رشته «مطالعات معماری ایران» را در لینک زیر بخوانیم.


http://telegra.ph/GhMm-06-05

#بیشتر_بدانیم
• دیدگاه «سعید خاقانی» درباره رشته «مطالعات معماری ایران» را در لینک زیر بخوانیم.


http://telegra.ph/KhGN-06-06

#بیشتر_بدانیم
• دیدگاه «الهام اندرودی» درباره رشته «مطالعات معماری ایران» را در لینک زیر بخوانیم.


http://telegra.ph/AndRI-06-09

▪فضانوردی در فرنگ
گفت‌و‌گو با وحید وحدت دربارهٔ کتاب «تلقی‌های غرب‌شناسانه از معماری اروپایی از خلال سفرنامه‌های ایرانی قرن نوزدهم»

🖋گفت‌و‌گو: مهسا نوری سولا

در این مصاحبه به گفت‌وگو با وحید وحدت دربارۀ کتابش با عنوان «تلقی‌های غرب‌شناسانه از معماری اروپایی از خلال سفرنامه‌های ایرانی قرن نوزدهم» پرداخته‌ام که «انتشارات راتلج» آن را در سال ۲۰۱۷ به چاپ رسانده است. وحید وحدت تاریخ‌نگار معماری و مدرس دانشگاه‌های هوستون و تگزاس ای.اند.ام است. او در این کتاب به بررسی ایرانیانی که در قرن نوزدهم به اروپا رفته‌اند و ادراک ایشان درخصوص معماری اروپا می‌پردازد. او این کار را با بررسی سفرنامه‌ها و خاطرات این سفرنامه‌نویسان انجام داده است. کتاب حول خاطرات و سفرنامه‌های چهار ایرانی است که در دورۀ قاجار به «فرنگ» سفر کرده‌اند. وحدت به هرآنچه که این سفرنامه‌نویسان در دفتر خاطرات نوشته یا به‌عمدْ ننوشته‌اند، و نیز نگاهی انتقادی به متون ایشان و همراهان خارجی آن‌ها، پرداخته است تا به ذهنیت ادراکی آن‌ها و نقش ایشان در بازترسیم فرنگ در ایران بپردازد.

⭕ متن کامل این گفت‌و‌گو را در سایت کوبه به نشانی زیر بخوانید:
www.Koubeh.com/vv1
@Koubeh

جلسه دفاع از پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد مطالعات معماری ایران، دانشگاه تهران

• جلسۀ دفاع از پایان‌نامۀ کارشناسی‌ارشد مطالعات معماری ایران، دانشگاه تهران

«تحلیل رقومی‌سازی داده‌های معماری مسجدهای تاریخی ایران با استفاده از نرم افزارهای SPSS و ArcGIS: درآمدی بر پژوهش‌های گونه‌شناختی معماری مسجدهای ایران»

محمدمهدی طاهری

استاد راهنما: دکتر حامد مظاهریان
استاد مشاور: دکتر سعید خاقانی

یکشنبه ۳ تیر ۱۳۹۷‌؛ ساعت ۱۰:۰۰
پردیس هنرهای زیبا، دانشکدۀ معماری، ساختمان تحصیلات تکمیلی

کارگاه علمی بازشناسی و احیا حصار چینه‌ای باغ‌های تاریخی

زمان:بیست و پنجم لغایت بیست و هشتم تیرماه ۱۳۹۷
مکان:یزد،مهریز، محوطه باغ جهانی پهلوان‌پور
@Koubeh

⭕️باغ پهلوانپور به عنوان یکی از سایت‌های میراث جهانی ایران امروزه با معضلی مهم در بافت اطراف خود روبه‌روست. در سال‌های اخیر، با رشد حضور گردشگر در محوطهٔ اطراف باغ پهلوانپور و در بافت باغات و اراضی کشاورزی محلهٔ مزویرآباد مهریز، مالکین اراضی اقدام به ایجاد یا تقویت دیوارهای موجود با مصالح ناسازگار جدید، از جمله بلوک‌های سیمانی کرده‌اند.

این مسئله سبب شده تا یکپارچگی بصری و کالبدی بافت باغات و اراضی کشاورزی بمهریز و اصالت این محوطه با تهدیدی جدی روبرو شود.

⭕️ هدف اصلی این برنامه این است که این کارگاه به عنوان نخستین کارگاه از مجموعه کارگاه‌های مرتبط با حفاظت بافت باغات و اراضی کشاورزی، آغازگر مسیری برای برچیدن مصالح ناسازگار این محوطه باشد. در کنار این مسئله، برگزاری کارگاه اقدامی است که هدف و نتایج مثبت متعددی به همراه خود دارد که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از: جلب توجه اهالی و ساکنین محوطه به ارزش‌های برجستهٔ محوطه، جلب توجه جامعهٔ علمی و دانشجویان رشته‌های معماری کشور به ارزش‌های معماری سنتی و جنبه‌هایی از این معماری که کمتربه آن‌ها توجه شده است، و در نهایت تربیت نیروی ماهر برای اجرای چینه و حفاظت و احیاء آن.

این کارگاه در چهار روز برگزار خواهد شد که در روز اول بخش نظری کارگاه، به صورت حلقهٔ هم‌اندیشی و سخنرانی استادان با موضوع حفاظت معماری بومی و شیوه‌های نوین معماری خاک برگزار خواهد شد و در ادامه ظرف مدت سه روز، بخش اجرایی کارگاه معطوف به اجرای دیوار چینه در محوطهٔ مجاور باغ پهلوانپور و زیر نظر استادکار سنتی خواهد بود.

اقامت شرکت‌کنندگان در مجموعهٔ اقامتی باغ پهلوانپور خواهد بود و در پایان به شرکت‌کنندگان در کارگاه گواهی معتبر شرکت در کارگاه اعطا خواهد شد.

@Koubeh

📕 جلسهٔ دفاع پایان‌نامهٔ کارشناسی ارشد مطالعات معماری ایران

«بررسی ساختار فضای جنسیتی در خانه‌های اعیانی تهران، از ابتدای دورۀ قاجار تا پایان دورۀ ناصری»

نیلوفر رسولی

اساتید راهنما: حامد مظاهریان و امیلیا نرسیسیانس؛ استاد مشاور: سعید خاقانی

چهارشنبه، ۱۳ تیر ۱۳۹۷، ساعت ۱۳:۰۰
دانشگاه تهران، پردیس هنرهای زیبا، ساختمان تحصیلات تکمیلی، آتلیه ۳

حضور در این جلسه برای علاقه‌مندان آزاد است.

📕 جلسهٔ دفاع پایان‌نامهٔ کارشناسی ارشد مطالعات معماری ایران

«تاریخ اجتماعی فضاهای عمومی در دورهٔ قاجار؛ نمونهٔ موردی: میدان توپخانهٔ تهران»

مهسا نوری سولا

استادان راهنما: حامد مظاهریان و سعید حقیر؛ استاد مشاور: سعید خاقانی
داوران: حمیدرضا پارسی، حمیدرضا انصاری، محمدحسن خادم‌زاده

چهارشنبه، ۱۳ تیر ۱۳۹۷، ساعت ۱۰:۳۰
دانشگاه تهران، پردیس هنرهای زیبا، ساختمان تحصیلات تکمیلی، آتلیه ۳

حضور در این جلسه برای علاقه‌مندان آزاد است.

@Koubeh