▪️#به‌تماشا (۱)

🎥 فیلمی از مجموعه آثار تاریخی هنر و معماری کشورهای عربی، ترکیه، ایران و آسیای مرکزی و جنوب آسیا که از سال ۲۰۱۱ در موزۀ متروپولیتن به نمایش درآمده‌اند.

در این ویدئو «شیلا کَنبی» و «نوینه حیدر» دربارهٔ آثار موجود توضیح می‌دهند.

⏰ مدت زمان: ۱۱:۰۵

⭕️ منبع: وبگاه موزهٔ متروپولیتن

@Koubeh

▪️«فاش گردید»

🖋سیده‌شیرین حجازی| دانشجوی کارشناسی ارشد مطالعات معماری ایران، دانشگاه تهران


در صفحۀ سوم شمارۀ ۱۵۷۹۹ روزنامۀ اطلاعات در ۱۳ اسفند ۱۳۵۷، خبری با این عنوان منتشر شده است: «شاه سابق برای خود مقبرۀ ۴ میلیارد تومانی می‌ساخت».
خبر با جملۀ خبری مجذوب‌کننده‌ای آغاز می‌شود که مشخصات تازه‌ای از ۸ آرامگاه خاندان پهلوی «فاش گردید»، چیزی در حال پنهان‌شدن بود که خوشبختانه افشا شد. چیزی بزرگ در زیر زمین، شبیه به مقبرۀ کوروش. تلاشی برای القای عظمت از درگاه نزدیک‌کردن خود به پادشاه هخامنشی. تلاشی که حالا حنایش رنگی ندارد و بخت یار نبود و فاش گردید.
آرامگاهی که برای ساخت آن ۵۵هزار متر مربع زمین از روستاییان غصب شده و آن‌ها مبلغی در ازای آن دریافت نکرده‌اند، کشف و مصالح مورد نیاز آن از ژاپن به ایران وارد شده است.
پنج تصویر، ضمیمۀ این چند خط می‌شود تا «فاش‌شدن» تکرار شود: تصویر برگ روزنامۀ مورخ ۱۳ اسفند ۵۷، تصاویر پاسخ حسین امانت به این پرسش و دو تصویر از کتاب علی مظفری.
#حسین_امانت #آرامگاه #سیده‌شیرین_حجازی

⭕️ این نوشته را در سایت کوبه به نشانی زیر هم می‌توانید بخوانید:

http://koubeh.com/sh12/

@koubeh

نشست #معماری_آلترناتیو؛ تمرین معماری خارج از دانشگاه

سعید حقیر
کامران صفامنش
هومن طالبی

دانشگاه تهران، پردیس هنرهای زیبا، نگارخانه
یکشنبه ۲۳ اردیبهشت، ساعت ۱۲ تا ۱۴
@Anjoman_Motaleat

نشست #معماری_آلترناتیو؛ تجربه‌ی دانشگاه: فرصت‌ها و تهدیدها

افرا غریب‌پور
غلامرضا اسلامی
پویا خزائلی
نشید نبیان

دانشگاه تهران، پردیس هنرهای زیبا، نگارخانه
دوشنبه ۲۴اردیبهشت، ۱۲تا ۱۴
@Anjoman_Motaleat

نشست #معماری_آلترناتیو؛ جریان‌های موازی دانشگاه

محمدیاسر موسی‌پور
یحیی اسلامی
کاوه بذرافکن
الهام رضوی

دانشگاه تهران، پردیس هنرهای زیبا، نگارخانه
سه‌شنبه ۲۵اردیبهشت، ساعت ۱۲ تا ۱۴
@Anjoman_Motaleat

⭕️ سلسله‌ نشست‌های معماری آلترناتیو را به‌صورت زنده در اینستاگرام کوبه دنبال کنید.

امروز: سعید حقیر، کامران صفامنش و هومن طالبی، با موضوع تمرین معماری خارج از دانشگاه.

https://www.instagram.com/koubeh_com/

@Koubeh

▪️«انگارۀ فضای بستۀ قابل کنترل


🖋 لیلا گلپایگانی| کارشناس‌ارشد معماری دانشگاه شهید بهشتی و پژوهشگر معماری


تصویر مادری که با دقتی وسواس­‌گونه در حال گردگیری و ستردن غبار از مبلمان خانه است و سعی وافری در بستن روزنه­‌های ورود گرد و خاک به داخل و کنترل فضای خانه دارد، برای بسیاری از ما آشناست. هرچه از دهه­‌های پیشین به این­‌سو می­‌آییم امکان­‌های بیشتری برای تسلط بر فضا ایجاد شده­‌است.

با پیشرفت روزافزون فن­‌آوری ساختمان و با ورود شیشه­‌های دوجداره، وسایل گرمایشی و سرمایشی پیشرفته که دمای خانه را در فصول مختلف به دلخواه تنظیم می­‌کنند و …، به­‌نوعی احساس تسلط بر عوامل مزاحم طبیعی مانند گرد و غبار، آلودگی­‌ها، حشرات و حیوانات موذی، سرما و گرما نیز بیشتر شده­‌است.

این تحول همگام بوده­‌است با سیر تحول خانۀ ایرانی از خانه­‌ای که در آن فضاهای بسته و باز و نیمه­‌باز در هم تنیده­‌اند به خانه­‌ای که میل به هر چه بسته­‌تر شدن و کنترل­‌پذیر­تر شدن دارد.

در نحوۀ انتظام­‌بخشی فضاهای یک خانه رویکردها و مؤلفه­‌های مختلفی را از وجوه گوناگون می­‌توان در نظر گرفت. هر کدام از این مؤلفه‌ها نوعی از رابطه و انتظام فضایی را آشکار می­‌کنند. یکی از این مؤلفه­‌ها، مولفۀ باز و بستگی فضاها است.

اهمیت مؤلفۀ باز و بستگی صرفاً در وجه کالبدی آن نیست بلکه این مؤلفه، نشان‌دهندۀ میزان و نحوۀ کنترل انسان بر فضا است. این امر همۀ ابعاد زندگی را در برمی‌گیرد. از رابطه با طبیعت و اقلیم گرفته تا ایجاد حریم خصوصی و حفظ و مراقبت از اسباب زندگی. اهمیت این مسئله به حدی است که در بسیاری از موارد، محل اصلی تقابل و تفاوت در شیوه­‌های زندگی است. فضای باز امکان بیشتری برای بهره بردن از مواهب طبیعی فراهم می­‌کند و در مقابل، فضای بسته­‌ای که امکان باز شدن داشته باشد، امکانات بیشتری برای کنترل فضا ایجاد می­‌نماید.
#فضای_باز_کانونی #مولفۀ_بازوبستگی #لیلا_گلپایگانی

⭕️ ادامۀ این نوشته را در سایت کوبه به نشانی زیر بخوانید:

http://koubeh.com/lg1/

@Koubeh

🎥در یک نگاه: خانه آذربا
اثر: ايرج كلانتری
منبع: مجله معمار
#در_یک_نگاه
@Koubeh

▪️ داستان حمام نمرهٔ آقامیرزا در روزنامهٔ تربیت

🖋کامیار صلواتی| کارشناس ارشد مطالعات معماری ایران از دانشگاه تهران

حکایت حمام‌های نمره و چالش‌هایی که بر سر آن‌ها وجود داشته است یکی از ماجراهای جالب و قابل تأمل صد و چندده سال اخیر ماست. «جنبش خزینه» و جدال‌هایی که بر سر شرعی بودن یا نبودن این حمام‌ها در می‌گرفته است از نمونهٔ این چالش‌هاست. هنگامی که بر روی پایان‌نامه‌ام کار می‌کردم به مسائلی از این دست برخوردم که نمونهٔ یکی از آن‌ها را در این یادداشت می‌آورم: نکاتی دربارهٔ حمامی به نام «حمام آقامیرزا ابوطالب».

تربیت قدیمی‌ترین روزنامه‌ی غیردولتی ایران است که از سال ۱۳۱۴ ه.ق –یعنی در سومین سال حکومت مظفرالدین‌شاه و نُه سال پیش از مشروطیت- شروع به انتشار کرد. تربیت در تهران منتشر می‌شد و مدیریت آن به‌عهدهٔ محمدحسین فروغی یا ذکاءالملک اوّل، پدر محمدعلی فروغی بود. او با پسرش در ادارهٔ این نشریه همکاری داشت. این نشریه که نقش قابل‌توجهی در آگاه‌سازی ایرانیان پیش از مشروطه ایفا می‌کرد، آخرین شماره‌هایش را همزمان با پیروزی جنبش مشروطه منتشر کرد. دامنهٔ مطالب این نشریه از نظر موضوعی شامل مسائل سیاسی، اجتماعی، ادبی و خبری می‌شد.

در شمارهٔ ۴۱۷ «تربیت» مطلبی شبیه به رپورتاژ آگهی‌های امروزی دربارهٔ راه‌اندازی یک حمام نمرهٔ جدید وجود دارد. عنوان مطلب «حمام پاک» است. نویسنده در این مطلب گشایش این حمام را مژده می‌دهد:

«آن مرد باشعور مقدس که صاحب مشعر و مدرک عالی است مقرب‌الحضرة آقامیرزا ابوطالب زید مجده می‌باشد که در جنب سرای جناب مستطاب اجلّ اکرم اعتمادالسلطنه وزیر انطباعات و دارالترجمه‌ی همایون ضاعف‌الله اجلاله منزل دارد و در همان محل حمّامی ترتیب داده به‌سبک حمّام‌های اروپا با آب‌های پاک و دست‌نخورده و شیرها و خلوت‌خانه‌های نظیف و سایر لوازم مرتّب منقح که در حقیقت برای مردم این شهر دیدن دارد و برای آن‌ها که در این فکرها و خیال‌ها می‌باشند سرمشق به‌قاعده‌ای‌ست و البته می‌توان از این وسیع‌تر و کامل‌تر نیز حمّام بنا کرد و تصرف‌های دیگر در آن نمود، لکن کار را آن کرد که شروع و ابداع کرد» (روزنامهٔ تربیت: ۱۳۲۴ ه.ق، ۲۲۵۴-۲۲۵۵).

نویسندهٔ این مطلب ادعا دارد که حمام میرزا ابوطالب، که در کنار «سرای اعتمادالسلطنه» واقع شده، اولین حمام از این نوع حمام‌های مدرن و «نظیف» است؛ اما جالب است که همو در ادامهٔ نوشتهٔ خود حمام حاجی سیاح معروف را قدیمی‌تر از حمام میرزا ابوطالب می‌داند با این تفاوت که حمام حاجی سیاح «کوچک است» و «می‌توان گفت عمومی نیست». با خواندن «اعلان و تعرفهٔ حمام» می‌فهمیم که حمام حاجی سیاح نیز حمام نمره بوده است:

«فصل اوّل: اشخاص غیرمحترم و بدنام و متهّم حقّ شست‌وشو و دخول درین دو نمره ندارند و ممانعت خواهد شد. فصل دویّم: اجرت سرکیسه از هرجهت در نمرهٔ اوّل در مدّت یک‌ساعت و نیم توقف از سه قران کمتر نمی‌شود قبول کرد زیرا که ضرر دارد و در نمرهٔ دویّم از دو هزار کمتر نمی‌شود قبول کرد و علاوه هرچه مرحمت شود بسته به همّت مشتریان عظام است. فصل سیّم: هرگاه آقایان عظام فقط میلشان به صابون زدن و تطهیر و تغسیل باشد اجرت در نمرهٔ اوّل یک قران و پانزده شاهی است و در نمرهٔ دویّم یک قران و پنج‌شاهی. تنیبه اینکه تعیین اجرت شده برای ممانعت از بعضی اشخاص نامناسب است که درین دو نمره شست‌وشو نمایند والّا آقایان عظام به میل خودشان هرچه عنایت کنند با کمال امتنان قبول و پذیرفته خواهد شد. فصل چهارم: هرگاه دو نفر یا سه نفر علاوه که با هم منسوب و دوست باشند متفقاً خیال شست‌وشو و استحمام داشته باشند در نمرهٔ اوّل در اجرت تخفیف است. دو نفر پنجقران سه نفر و علاوه نفری دو هزار و پنجشاهی. فصل پنجم: چائی روسی و شربت‌آلات مباح همه‌ قسم و لیموناد در آبدارخانه‌ی مخصوص حاضر و موجود است. هرکس مایل شود داده خواهد شد و قیمت آن علاوه بر اجرت حمّام است» (همان).

اما این همهٔ ماجرا نیست. شش شماره بعد از انتشار این مطلب ،در شمارهٔ ۴۲۳، یعنی یک‌ماه‌ونیم بعد، باز در تربیت به مطلبی برمی‌خوریم که درباره‌ی این حمام است. چنانکه به نظر می‌رسد دربارهٔ بعضی حمام‌های «به‌طرز جدید» آن دوران نیز مرسوم بوده، این حمام انگار چندان با اقبال عمومی روبه‌رو نمی‌شود. این وضعیت از لحن خواهشمندانه‌ٔ این مطلب نیز عیان است.

#کامیار_صلواتی #روزنامه_تاریخی

⭕️ ادامۀ این نوشته را در سایت کوبه به نشانی زیر بخوانید:
@Koubeh
http://koubeh.com/ks15/

#به‌تماشا (٢)

🎥 فیلمی از مجموعۀ عکس‌های كارخانۀ قند قزوين كه در دورۀ پهلوی اول ساخته شده است.

⏰ مدت زمان ٠٣:١٧
⭕️ گردآوری و تدوين: مهسا مسئله‌گو

@Koubeh

• درباره رشته «مطالعات معماری ایران» بیشتر بدانیم...

با توجه به اینکه «مطالعات معماری ایران» در «دانشگاه تهران» از گرایش‌های نوپای رشته معماری به شمار می‌رود و از نظر کارکردی با گستره بسیاری از دانش‌ها پیوند خورده است؛ دیدگاه‌های گوناگونی را نیز در بر می‌گیرد. از این رو، ناگفته‌ها و ناشناخته‌های بسیاری درباره کارایی و رویکرد این رشته وجود دارد.
در ادامه دیدگا‌ه شماری از استادان و پژوهشگران این زمینه در راستای درک و شناخت بیشتر رشته مطالعات معماری ایران با طرح #بیشتر_بدانیم آورده خواهد شد. با ما همراه باشید.

#مطالعات_معماری_ایران
#بیشتر_بدانیم

• درباره رشته «مطالعات معماری ایران» بیشتر بدانیم...

#بیشتر_بدانیم
@Anjoman_Motaleat

#بیشتر_بدانیم
• دیدگاه «پیروز حناچی» درباره رشته «مطالعات معماری ایران» را در لینک زیر بخوانیم.


http://telegra.ph/PHnch-06-05

#بیشتر_بدانیم
• دیدگاه «محمدحسن خادم‌زاده» درباره رشته «مطالعات معماری ایران» را در لینک زیر بخوانیم.


http://telegra.ph/Mkhd-06-04

#بیشتر_بدانیم
• دیدگاه «غلامحسین معماریان» درباره رشته «مطالعات معماری ایران» را در لینک زیر بخوانیم.


http://telegra.ph/GhMm-06-05

#بیشتر_بدانیم
• دیدگاه «سعید خاقانی» درباره رشته «مطالعات معماری ایران» را در لینک زیر بخوانیم.


http://telegra.ph/KhGN-06-06