📕 جلسهٔ دفاع پایان‌نامهٔ کارشناسی ارشد مطالعات معماری ایران


انسان شناسی فضای خانه؛
بازخوانی الگوی خانه‌های پهلوی دوم آذربایجان با توجه به سبک زندگی

ندا عباسی ملکی

اساتید راهنما:
دکتر حامد مظاهریان
دکتر الهام اندرودی

استاد مشاور:
دکتر سعید خاقانی

اساتید داور:
دکتر حمیدرضا انصاری
دکتر محمدباقر کبیرصابر

سه‌شنبه ۲مهر ۱۳۹۸، ساعت ۱۲:۳۰

دانشگاه تهران، پردیس هنرهای زیبا
ساختمان تحصیلات تکمیلی معماری، آتلیه‌های کارشناسی‌ارشد

حضور برای علاقه‌مندان آزاد است.
@anjoman_motaleat

📕جلسه دفاع از پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد مطالعات معماری ایران


«سیر تطور تاریخی و کالبدی معماری عمارت های باغ گلستان در دوره قاجار»


پژوهشگر: فرشته درویش زانوسی

اساتید راهنما:
دکتر حامد مظاهریان
دکتر سعید خاقانی

داوران:
دکتر محمد حسن طالبیان
دکتر سیاوش صابری کاخکی

سه‌شنبه ۲ مهر ماه ۱۳۹۸، ساعت ۱۴

دانشگاه تهران، پردیس هنرهای زیبا
ساختمان تحصیلات تکمیلی، آتلیه‌های کارشناسی‌ارشد

حضور برای علاقمندان آزاد است.
@anjoman_motaleat

◾️«آیا این یک کتاب است؟»
نقدی بر کتاب «هنرهای زیبا» (۱۳۴۸-۱۳۱۹) نوشتۀ حمیدرضا انصاری

🖋 علی پوررجبی| کارشناس ارشد مطالعات معماری ایران

سال ۱۳۹۵ کتابی با عنوان «هنرهای زیبا» (۱۳۴۸-۱۳۱۹) منتشر شد. ناشر کتاب انتشارات هنر و معماری قرن و نویسنده‌اش حمیدرضا انصاری، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران و رئیس کتابخانۀ پردیس هنرهای زیبا در آن سال است. ناشر مقدمه‌اش بر این کتاب را با این جمله آغاز کرده است: «آیا این یک کتاب است؟» سؤال بسیار خوبی است و باید پرسید اگر کتاب نیست -که به نظر من هم نیست- چرا نام مؤلف بر روی جلد آن آمده است و هنر مؤلف جز اینکه به آرشیو کتابخانۀ پردیس هنرهای زیبا دسترسی داشته، چه بوده است؟

کتاب شامل مقدمۀ ناشر، پیشگفتار مؤلف، بخش اول با عنوان «نگاهی به گذشتۀ آموزش نوین در ایران»، بخش دوم با عنوان «نمونه‌هایی از نقشه‌های برداشت‌شده از آثار تاریخی ایران»، بخش سوم با عنوان «نمونه‌هایی از طرح‌های معماری و پروژۀ ساختمان»، اسامی دانشجویان، پی‌نوشت‌ها و منابع است.

مقدمۀ ناشر چنان‌که سبک انتشارات هنر و معماری است، با لحنی حماسی و مانیفست‌گونه نوشته شده است: «ما تشنۀ حضور در بالاترین سطح دانش و هنر جهانی هستیم و نه تنها در این زمینه خود را وابسته نمی‌بینیم که خود را صاحب اندیشه نیز می‌دانیم» (انصاری، ۱۳۹۵: ۸). ناشر بعد از بیان ادعاهایی حماسی، وارد فضای رمانتیک شده و نسل اول دانشجویان معماری دانشگاه تهران را «نوابغی محروم» خوانده، به خواننده توصیه کرده است که «بر اساس تجربه‌ای که داریم پیشنهاد می‌کنیم هنگام خواندن این کتاب وسط چمن‌های باغچۀ روبه‌روی ساختمان مرکزی پردیس هنرهای زیبا بایستید و با علی‌اکبر صارمی یا هر نابغۀ دیگری از این نسل صحبت کنید و هم‌زمان کتاب را فقط و فقط ورق بزنید»(همان، ۹).

⭕️ ادامهٔ مطلب را می‌توانید در Instant View یا وب‌سایت کوبه به نشانی زیر بخوانید:
https://telegra.ph/ap9-09-28
http://koubeh.com/ap9/

@Koubeh

▪️جهان قدیم معماری

🖋امیرحسین مقتدایی| دانشجوی کارشناسی ارشد مطالعات معماری ایران

امروزه دیسیپلین معماری را به بخش‌های مختلفی چون گفتمان (تئوری، تاریخ و نقد)، تربیت معمار، حرفه و پژوهش تقسیم می‌کنند که هر یک از آنها چندین زیرمجموعه دارد. به احتمال زیاد تربیت معمار گسترده‌ترین بخش این نظام است. سالانه انبوهی از دانشجویان و علاقه‌مندان به دانشگاه‌ها و مدارس مختلف رفته تا تعلیم معماری ببینند و همین تعلیم معماری به‌عنوان یکی از کهن‌ترین بخش‌های دیسیپلین، سرآغازی است برای قدیمی‌ترین کتاب معماری که امروزه در دسترس است: «ده کتاب ویتروویوس».

ویتروویوس کتاب معماری (DE Architectura) خود، که اکنون با نام «ده کتاب معماری» شناخته می‌شود را در حوالی نیمۀ اول قرن نخست پیش از میلاد در ده بخش به نگارش درآورد. مشهورترین عبارتی که از این کتاب در گفتمان معماری حال جهان رایج است، سه اصل ایستایی، کارایی و زیبایی است. این سه اصل همان‌ طور که مترجم کتاب به زبان پارسی، ریما فیاض، در مقدمۀ خود بر کتاب توضیح داده، در کتاب به این صورت ضبط نشده و این سه اصل با این واژگان حاصل برداشت هِنری واتون در قرن هفده میلادی از عبارات کتاب است. اما ویتروویوس در کتاب به بسیاری از زمینه‌هایی که امروزه نیز از مباحث مهم و جاری معماری هستند، اشاره کرده و نشان می‌دهد معماری از آغاز با چنین مسائلی رو‌به‌رو بوده است و زمینه‌های گوناگون معماری به تازگی حادث نشده و قدیمی‌اند. این نوشته به مسائل مشترک معماری امروز و دوران ویتروویوس با توجه به اثر او می‌پردازد.


⭕️ ادامۀ مطلب را می‌توانید در وب‌سایت کوبه به نشانی زیر بخوانید:

http://koubeh.com/am2-2/

@koubeh

سیرتکامل شهرسازی دوره ایلخانی
بر اساس کاوش‌های باستان‌شناسی شهر تاریخی اوجان

سخنران: دکتر رحیم ولایتی(عضو هیئت علمی دانشگاه تهران)

یک‌شنبه ۲۱ مهر ۱۳۹۸
ساعت ۱۲:۳۰
پردیس هنرهای زیبا، ساختمان دانشکده معماری و شهرسازی

@Koubeh

🔸اطلاعیه

سخنرانی دکتر علیرضا انیسی با موضوع «هنر و معماری سلجوقیان روم»

امروز ساعت ۱۵؛ دانشگاه تهران، پردیس هنرهای زیبا، قطب علمی فناوری معماری

حضور برای علاقه‌مندان آزاد است

@Koubeh

▪️از تخریب‌گران انقلابی تا تخریب‌گران اقتصادی

🖋محمدفرید مصلح| دانشجوی کارشناسی ارشد مطالعات معماری ایران

انقلاب برای من تبلوری از ارادۀ جمعی است؛ اراده‌ای به هدف تغییر‌دادن و زیروروکردن. بنابراین انتظار دارم که این ارادۀ جمعی تأثیری هم بر شهر گذاشته باشد. به‌دنبال مستندات گشتم و به گفت‌وگو با کسانی نشستم که این وجه از تأثیر انقلاب را تجربه و درک کرده بودند. اما در حین گردآوری اطلاعات، متوجه شدم که بعضی از تحولات با وقوع انقلاب قابل توجیه نیست. با مسائلی مواجه شدم که انقلاب نقشی در به‌وجود‌آمدن آن‌ها نداشت. بنابراین به جستجوی افق‌هایی پرداختم که امکان تفسیر کلان‌تر تحولات را بدهد.

در همین راستا در سال‌های اخیر کسانی به بازخوانی تاریخ پرداخته‌ و تفاوت‌های بین قبل و بعد از انقلاب را زیر سوال برده‌اند. یکی از آخرین آن‌ها، عباس آخوندی است که در نشستی در سال ۹۶ ترجیح داد چالش‌های ایران معاصر را به چالش برخورد ایرانیان با مدرنیته نسبت دهد؛ چالشی صدساله و دیرپاتر از انقلاب. نکتۀ قابل تأمل این بود که این سخن از طرف وزیر وقت راه و شهرسازی جمهوری اسلامی ایران بیان شده و این بار مقامی دولتی، چالش‌های زمان حال ایران را در امتداد چالش‌های دورۀ پهلوی در نظر گرفته بود.

یک سال بعد، نشر نی کتاب «تهران-۵۶» را منتشر کرد. این کتاب در واقع گزارشی است از وضعیت شهر تهران در سال ۵۶ و توسط کارشناسانِ «دبیرخانهٔ شورای نظارت بر گسترش شهر تهران» تهیه شده است. انتشار دوبارۀ این گزارش فرصتی را برای قیاس تهران قبل و بعد از انقلاب به‌وجود آورده است. معضلات بیان‌شده در این کتاب برای ما کاملاً ملموس است؛ معضلاتی مثل«تمرکز‌گرایی»، «محدودیت منابع طبیعی»، «فرسودگی بافت‌ها»، «فقر و شکاف طبقاتی» و «آلودگی هوا» و ... . در واقع این گزارش گواهی است بر اینکه آنچه ما امروز معضل می‌نامیم دیرپاتر از آن است که به انقلاب منسوب شود...

⭕️ ادامهٔ مطلب را می‌توانید در Instant View یا وب‌سایت کوبه به نشانی زیر بخوانید:

https://telegra.ph/fm-10-17
http://koubeh.com/fm3/

@Koubeh

◾️متروکه‌ها؛ بودن یا نبودن

🖋ماردین امینی| دانشجوی مطالعات معماری ایران دانشگاه تهران

در لغت‌نامۀ دهخدا معنای «متروکه» این‌گونه آمده است «متروکه: مأخوذی ازتازی ، هر چیز واگذاشته شده و ترک شده و ساقط گشته».
حتما تا کنون از کنار یک متروکه گذر کرده‌اید. احساسی مرموز برای دیدن دوران اوج مکانی که اکنون دیگر کاربردی ندارد ذهن آدمی را درگیر میکند. اما جز این احساس یک متروکه برای ما تداعی کننده چیست؟ هر بنایی یکی از عناصر تشکیل دهنده یک مجتمع زیستی است. اگر متروکه‌ها را سلول‌های مرده یک کالبد تصور کنیم و این کالبد همان مجتمع زیستی باشد با افزایش سلول‌های مرده کالبد نیز به مرور زمان از حیات می‌افتد. بنابراین برای نجات یک مجموعه زیستی باید فضای اشغال شده توسط متروکه‌ها را احیا کنیم. اما چگونه؟ جواب این سوال بستگی به نسبت اهمیت متروکه‌ها برای ما دارد. در ادامه به دنبال جواب این سوال خواهیم بود.

⭕️ادامهٔ این مطلب را در وب‌سایت کوبه یا با کلیک روی Instant View بخوانید.

https://telegra.ph/ma01-10-21
http://koubeh.com/ma01-2/

«نقش کهن الگوهای فضایی در طراحی»
سخنران: دکتر کاوه بذرافکن( عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد تهران مرکز)
سه‌شنبه 14 آبان ماه 1398
ساعت 14 تا 16
دانشگاه تهران، پردیس هنرهای زیبا، سالن نگارخانه
@anjoman_motaleat

▪ «غیررسمی همیشه صرفا راه‌حل نیست. یعنی ما فقط برای اینکه مشکلی را حل کنیم دست به فعالیت غیررسمی نمی‌زنیم. این جنس فعالیت‌ها را همچنین باید نوعی «شدن» دانست. شدن از این نظر که جای خودمان را در شهر پیدا کنیم و حضور خودمان را با دگرگونی‌هایی که ایجاد می‌کنیم، اعلام کنیم. شاید کنشگری شهری را هم بتوان از این دسته دانست، این بار اما خودمان را علاوه بر انسان، به‌عنوان شهروند در شهر ابراز می‌کنیم و تلاش می‌کنیم با انجام برخی کارها، شهر را به نفع خودمان تغییر دهیم، یا حداقل توجه را به سمت خودمان جلب کنیم. این را می‌توان شهروندی دانست. یعنی کسی که در روندهای کالبدی شهر، اظهار نظر می‌کند.»

مطلب:
safhehmag.com/whos-responsible-for-the-city

@safhehmag

کوبه هفتۀ آینده دومین شمارۀ مجلۀ الکترونیکی خود را منتشر خواهد کرد. در طول این هفته و تا انتشار نسخۀ کامل مجله با سرفصل مطالب آن آشنا خواهید شد: ⬇️

◾️معماری و انقلاب؛ معرفی دومین شمارۀ نشریۀ الکترونیکی کوبه

🖋 سیده شیرین حجازی | دبیر پروندۀ معماری و انقلاب

انقلاب تحول سیاسی پیچیده‌ای است که در طی آن حکومت مستقر به دلایلی توانایی اعمال قدرت را از دست می‌دهد و گروه‌های گوناگون اجتماعی و سیاسی به مبارزه برمی‌خیزند تا قدرت سیاسی را قبضه کنند. این مبارزه اغلب مدتی طول می‌کشد تا آنکه سرانجام نهادهای جدید سیاسی جانشین نهادهای قدیم شوند. محصول پیروزی یک انقلاب، استقرار نهاد سیاسی تازه است. سال گذشته، جمهوری اسلامی ایران چهلمین سال پیروزی انقلاب خود را جشن گرفت. انقلاب اسلامی به‌لحاظ نظری یک جنبش متکی بر اهداف عدالت‌خواهانه و برابر بود که در اشکال مختلف، پیش و پس از انقلاب در لباس احزاب قوام یافته بود.
نظام سیاسی محصول انقلاب در آغاز اختلاطی نظری از رویکردهای حاضر در جریان پیروزی انقلاب بود. رفته‌رفته این ایدئولوژی روشن‌‌تر شد و تعین یافت و دوگانۀ «خود» و «دیگری» را نانوشته تعریف کرد. معماری و شهر در خدمت نهاد قدرت درآمد و نظام ثبات‌یافته، که مفاهیمی را با خود یدک می‌کشید، نیروی مولد کالبد زیست جامعه شد.
به‌دنبال جنبش اجتماعی، انقلاب و تثبیت نظام، ایدئولوژی قدرت مسلط جای آرمان‌خواهی انقلابیون را گرفت و در تمام عناصر جامعه جاری شد. فضای معماری نه فقط از این جریان مستثنی نشد که رسول انتقال پیام و بیش از همه متأثر شد.
گروه پرتعداد ابنیۀ پرطمطراق مذهبی، استقرار کارکردهای سیاسی در کالبدهای مطرود پیشین، استفاده‌های صوری از موتیف‌های به‌کاررفته در ابنیۀ اسلامی تاریخی، نظام‌های نشانگانی سطح شهرها، بازآفرینی مرتب تصاویر رهبران سیاسی و شهدای انقلاب و جنگ، گزاره‌های رنگارنگ سوار بر ایدئولوژی در تعارض با هرچه غیر از خود و تلاش برای احیای مفاهیم رنگ‌باختۀ آرمانی، همه، شهری انقلاب‌کرده را به تصویر می‌کشد، لبریز از پیام‌هایی که خیال می‌کند هنوز به درستی منتقل نشده‌اند.
آنچه کوبه قصد دارد در پروندۀ «معماری و انقلاب»، به آن بپردازد بررسی روند تأثیرپذیری مستقیم معماری و شهر و مفاهیم همبستۀ آن‌ها از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران است. در این پرونده، «احمد افلاکیان» متن معماری را در ساختار گفتمانی رویداد انقلاب بازخوانی کرده، «علی جاودانی» منطق حاکم بر نظریات انقلاب و معماری را با استفاده از استعارۀ صحنۀ نمایش بررسی نموده، «سعید خاقانی» کوشش معماری پس از انقلاب اسلامی را برای یافتن هویت و شخصیتی از آن خود به تصویر کشیده است، من، نقش نگاه‌های ایدئولوژیک به معماری را در مصداق مصلای تهران جستجو کرده‌ام، «سارا کریمی» به طرح چند پرسش دربارۀ نسبت فلسفی میان انقلاب و معماری و چگونگی ایجاد تغییر در معماری پرداخته، «نسرین لاریجانی» دیوارنگاره‌های شهری را مبنای جستجو در روند تغییرات نگاه قدرت به نقش شهروندان قرار داده و «علی پوررجبی» به گفتگو با سیدرضا هاشمی معاون پیشین وزیر مسکن در جمهوری اسلامی ایران نشسته است.
@Koubeh
http://koubeh.com/par2/

⭕️از سر اهمیت همین واکنش‌های عاطفی است که می‌توان وضع موجود را به هیئت نمایش‌خانه‌ای تصور کرد که در آن، هر شب نمایشی روی صحنه می‌آید. در این نمایش، تحلیل‌گران خواسته و ناخواسته هم در مقام «گروه همسرایان» و هم در مقام تماشاچیان متأثر، دائماً نسبت به داستانی که در حال اجرا است داوری می‌کنند و تأثیر می‌پذیرند و می‌گذارند. از این قرار [نا]تحلیل‌های ما خود جزئی از ادوات صحنه است و بدیهی است این نه تنها صحنه را به هم نمی‌ریزد، بلکه عامل دوام - بخوانید بازتولید- آن هم هست. نمایش از واکنش تماشاچیان/گروه همسرایان تغذیه می‌کند و البته، هر چه جز داستانی که بر صحنه آمده، در «نقطۀ کور» نظر قرار می‌گیرد. می‌توان با کمی دقت، سایۀ یک سؤال مشترک و مشروع را بر فراز جایگاه تماشاچیان احساس کرد: «چرا هربار همین اتفاق می‌افتد؟».

⭕️ در دومین شمارۀ مجله الکترونیکی کوبه که هفتۀ آینده با عنوان «معماری و انقلاب» منتشر خواهد شد بخوانید.
@Koubeh
http://koubeh.com/ch1/

⭕️ همانگونه که انقلاب اسلامی در جغرافیای سیاسی از دریچۀ تعبیر قرآنی «نه شرقی نه غربی» – که به نوعی واگویه‌ای اسلامی از تعبیر روشنفکران فرانسوی در گفتن «نه مسکو، نه واشنگتن» بود– ناکجایی میان دو قطب همه‌گیر می‌جست، انقلاب اسلامی را در بعد زمان هم می‌توان نه دیروز و نه فردا نامید، لازمانی که میان دیروز و فردا به دنبال حالی نه این و نه آن می‌گردد. تعبیر مولانایی «ما از اینجا و از آنجا نیستیم»، تفاوتی گنگ بین لامکان و بی‌جایی (آواره) در خود دارد، مشابه تفاوتی که خواهش انقلاب اسلامی از وضعیت معاصر در قالب زمان، بین لازمان و بی‌زمان (گم‌گشته) نشان می‌دهد. یک جا به دنبال زمان اثیری در قالب سنت است، یک جا به دنبال آخرالزمان.

⭕️ در دومین شمارۀ مجله الکترونیکی کوبه که هفتۀ آینده با عنوان «معماری و انقلاب» منتشر خواهد شد بخوانید.
@Koubeh
http://koubeh.com/ch1/

⭕️ سید رضا هاشمی: «جمهوری اسلامی اساساً چیزی به نام معماری ندارد. اصلاً الویتش نیست. مگر باید درون هر انقلابی تمام لایه‌های تمدنی باشد؟ نیست. این انقلاب، انقلاب ایستادگی در برابر غرب بوده و امروز هم ایستاده ولی از لحاظ تمدنی بسیار عقب افتاده‌ است و این عقب‌افتادگی هم ربطی به خود انقلاب ندارد، حاصل یک سیر تاریخی است. این یک جریان انحطاط فرهنگی است و اگر انقلاب هم نمی‌شد ادامه پیدا می‌کرد».


⭕️ در دومین شمارۀ مجله الکترونیکی کوبه که هفتۀ آینده با عنوان «معماری و انقلاب» منتشر خواهد شد بخوانید.

@Koubeh
http://koubeh.com/ch1/

⭕️ با پوشانده‌شدن دیوارها، این جداره‌ها کاربردی را که در جریان انقلاب اسلامی داشتند، از دست داده‌اند. یعنی دیوارها از مکان‌هایی برای بیان آنچه که شهروندان فضای دیگری برای گفتنش پیدا نمی‌کنند به تخته‌های سیاهی تبدیل شده‌اند که هر نقش و نوشته‌ای که خالق آن، شهروندان باشند، موقت است و پاک می‌شود.

⭕️ در دومین شمارۀ مجله الکترونیکی کوبه که هفتۀ آینده با عنوان «معماری و انقلاب» منتشر خواهد شد بخوانید.

@Koubeh
http://koubeh.com/ch1/

⭕️ انقلاب بر مجموعه‎ای از رویدادها دلالت دارد که متناظر با فضاهای گفتمانی است و محمل بسیاری از رویدادهای دیگر، از فضاهای دموکراتیک تا پای گیوتین. در انقلاب گرایشی بنیادین نیز برای تصاحب منظر عمومی یا فضای عمومی وجود دارد. به‌عبارت‌دیگر هیچ انقلابی نمی‎تواند بدون آنکه در ابعادی چشم‎گیر شود و عمومیت بیابد یا مخاطب‌سازی کند، معنای کامل داشته باشد. نقد و اخلاق، روشنگری و علم که هر کدام بر پایۀ ساختار گفتمانی‌اند و سازندۀ پارادایم‎های نقادانه، می‎توانند تسلطی بر این فضا که به واسطۀ انقلابی‌بودنش، مقیاس عمومیت بالایی یافته ‎است، داشته باشند. همین‌طور ایدئولوژی شریعت و سرمایه‎داری.

⭕️ در دومین شمارۀ مجله الکترونیکی کوبه که هفتۀ آینده با عنوان «معماری و انقلاب» منتشر خواهد شد بخوانید.
@Koubeh
www.koubeh.com

⬛️خواستیم با چند خط از «تأخیر پیش‌آمده پوزش بطلبیم». اما پیش از آن تسلیتمان را بپذیرید. متأسفیم که در این هوای عفن نفس می‌کشیم.
شمارۀ دوم کوبه به خاطرۀ همۀ رفتگان حوادث اخیر پیشکش می‌شود. پیشکشی که البته برای التیام این زخم پشیزی نمی‌ارزد.

@Koubeh
www.koubeh.com

🔹شمارۀ دوم کوبه با موضوع «معماری و انقلاب» منتشر شد.

📌برای دریافت رایگان فایل پی‌دی‌اف این شماره به سایت یا کانال کوبه در تلگرام مراجعه کنید.

@Koubeh
www.koubeh.com

کوبه - شمارۀ دوم- ویژه‌نامۀ «معماری و انقلاب»- پائیز ۱۳۹۸.

📣 اطلاعیه

🔹انجمن علمی معماری دانشگاه مازندران برگزار میکند: «همایش آشنایی با گرایش های معماری در مقطع کارشناسی ارشد»
🔸مکان: بابلسر، دانشگاه مازندران، سالن کنفرانس و دفاع دانشکده هنر و معماری
🔹زمان: سه شنبه،۱۹ آذر،ساعت ۱۱ تا ۱۳

@Koubeh