Аъроф сураси

٢٥. قَالَ فِيهَا تَحْيَوْنَ وَفِيهَا تَمُوتُونَ وَمِنْهَا تُخْرَجُونَ

25. (У Зот) «Унда ҳаёт кечирасизлар, унда ўласизлар ва ундан қайта чиқариласизлар», деди.

Аллоҳ таоло Одам, Ҳаво ва Иблисни жаннатдан ер юзига тушишга амр қилди.

Жуда қадим даврлардан бошлаб, ўша жаннат қаерда эди, қандай эди, каби саволлар ва уларга жавоблар ғоят кўп бўлган. Бунга талай умр, заковат, вақт ва бошқа имкониятлар зое этилган. Бугун ҳам бу масалаларда «ёқа бўғишаман» деганлар хоҳлаганча топилади. Аммо улар бу илоҳий сирнинг сўнгига ета олмайдилар. Фаразан, етсалар ҳам, бундан нима фойда? Агар ўша жаннатнинг қаерда эканини, унда шайтон алайҳи лаъна қай ҳолда Одам Ато билан Момо Ҳаввога қутқу солганини айнан билиш мусулмонларга манфаатли бўлганида, Аллоҳ таолонинг Ўзи бундан огоҳ этар ёхуд излаб топишга амр қилар эди. Аллоҳ таоло бундай қилмади. Демак, уни топишга уринишнинг ҳеч қандай ҳожати йўқ. Муҳими, уларнинг жаннатдан ер юзига тушишлари экан, Аллоҳ Ўз китобида бу ҳақда зикр қилди. Ана шуни билсак бўлди. Улар жаннатдан ер юзига туширилганларида:

«Бир-бирингизга душман бўлган ҳолингизда тушинглар», дея амр бўлди.

Яъни Одам алайҳиссалом билан шайтон алайҳи лаъна ер юзига бир-бирларига душман бўлган ҳолларида тушдилар ва қиёматга довур душман бўлиб қолдилар. Шайтон одамнинг сабабидан саждадан бош тортиб, Аллоҳнинг лаънатига дучор бўлди ва қиёматгача уни иғво қилишга аҳд қилди. Унинг табиати ёмонликдангина иборат. У доимо Одамга душманлик қилади.

Одам шайтоннинг васвасасига учиб, Аллоҳ олдида гуноҳкор бўлди. Сўнгра, тавба қилиб, Аллоҳга илтижо этди. Демак, Одамнинг асл табиатида яхшилик ҳам, ёмонлик ҳам бор. Яхшилик йўлини тутса, Аллоҳнинг амрига бўйсуниб, шайтондан юз буради. Ёмонликни ишга солса, шайтоннинг йўлидан юради. Қиёматгача шундай бўлиб қолаверади. Аллоҳ уларга шуни раво кўрган:

«Сизларга ер юзида қароргоҳ бор ва маълум вақтгача фойдаланиш бор».

Улар қиёматгача ер юзида яшаб, ундаги бор неъматлардан ризқланиб турадилар. Аллоҳ таоло Одам болаларининг ер юзида истиқомат қилиб, умри тугагач ўлиб, қайта тирилишларига ишора этаркан:

«Унда ҳаёт кечирасизлар, унда ўласизлар ва ундан қайта чиқариласизлар, деди».

Шундай бўлмоғи муқаррар. Қайта тирилганларида ер юзида қилган амаллари эвазига мукофот ёхуд жазо оладилар, жаннат ёки дўзахга дохил бўладилар.

Аллоҳ таоло Одам боласини ер юзида хоҳлаганча кунингни кўравер, деб ўз ҳолига ташлаб қўйган эмас, балки унга энг зарур неъматларни ато айлаган:

Manba Tafsiri Hiloldan

Hikmat bog'i 📖

Аъроф сураси

٢٦. يَٰبَنِىٓ ءَادَمَ قَدْ أَنزَلْنَا عَلَيْكُمْ لِبَاسًا يُوَٰرِى سَوْءَٰتِكُمْ وَرِيشًا وَلِبَاسُ ٱلتَّقْوَىٰ ذَٰلِكَ خَيْرٌ ذَٰلِكَ مِنْ ءَايَٰتِ ٱللَّهِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ

26. Эй Одам болалари, батаҳқиқ, сизларга авратингизни тўсадиган либос ва зийнат либосини нозил қилдик. Тақво либоси, ана ўша яхшидир. Ана ўшалар Аллоҳнинг оят-белгиларидандир. Шоядки, эсласалар.

Инсонни ҳайвондан ажратиб турадиган аломатлардан бири либосдир. Одам авратини – айбини беркитиб туриш учун Аллоҳ таоло унга либос ато қилган. Либоснинг зарури авратни пинҳон тутадиганидир. Лекин Аллоҳ инсоннинг авратдан бошқа аъзоларини ҳам тўсиш эҳтиёжи борлигини инобатга олиб, либосни зийнат тарзида нозил қилди. Худди шундай – либосни ўз ўрнида, яъни шариатга мувофиқ истеъмол қилган инсон зийнатли ҳисобланади. Аммо энг асосий либос – тақво либоси. Шунинг учун ҳам Аллоҳ таоло оятда:

«Тақво либоси, ана ўша яхшидир», демоқда.

Агар оддий либос бадан авратларини тўсиб, жисмни зийнатласа, тақво либоси маънавий авратларни тўсиб, инсон қалбини зийнатлайди. Агар инсоннинг кийим-боши жисмидаги авратларини пинҳон тутиб, унга зийнат бағишласа-ю, тақво либоси йиртилиб, маънавий авратлари очилиб турса, бундан ҳеч қандай маъно йўқ. Ҳозирги кунда кўплар ўзининг тақво либоси башанглигини даъво қилиб, устки авратларининг очилиб қолганига эътибор бермасликка чақиради. Бу жоҳилликдан ўзга нарса эмас. Агар кимнинг тақво либоси ўрнида бўлса, албатта, жисмоний либоси ҳам дуруст бўлади. Зеро, ҳар икки либосни – ҳам ҳиссий авратни тўсадиган либосни, ҳам тақво либосини нозил қилиш:

«Ана ўшалар Аллоҳнинг оят-белгиларидандир».

Яъни кийим-бош, молу мулк ҳам, ўрни келганда, Аллоҳнинг оят-белгиси ҳисобланади. Ундан ибрат олиш шарт. Шунинг учун Аллоҳ таоло оятнинг сўнгида:

«Шоядки, эсласалар», демоқда.

Одам алайҳиссалом қиссаси тугагандан сўнг ул зотнинг зурриётларини олий фазилатларга чақириб келган ушбу ояти каримадаги:

«Эй Одам болалари!» деган хитоб шу каби тўрт нидонинг аввалидир. Бу дастлабки нидо кийим-бошга боғлиқ. Юқорида айтганимиздек, Аллоҳ таоло кийим-бошни инсонга авратини тўссин, ўзини тузатсин, деб берган. Аммо барча соҳада ҳаддида турмаган одам бу ўринда ҳам турли бузуқликларга йўл қўйди. Баъзилари кийим-бошни фахр ва ғурур воситаси, иккинчилари уни ҳаётдаги асосий мақсад қилиб олди. Қадр-қийматни ҳам кийим-бош билан ўлчай бошлади. Учинчилари кийимни тор ва юпқа кийиб, ундан кўзланган асосий мақсадни суиистеъмол қилишга киришди. Хусусан, тарбиясиз аёллар либосни айни авратни бўрттириб кўрсатиш учунгина киядилар. Бу ҳол юксак инсоний шарафни ерга уради.

Manba Tafsiri Hiloldan

Hikmat bog'i 📖

Ustoz Husayn Buxoriy
"Sening" she'ri to'liq holda va o'zlaridan juda go'zal ijro

©FAROHIY

Hikmat bog'i📖

Azonning sunnatlaridan ekan
Alloh sunnatga amal qiladigan bandalari qatorida qilsin.


Hikmat bog'i 📖

Тушунча

Рашк – шерикликни қабул қилмайдиган ҳақларда шерикни хоҳламасликдир.

aqoid_asoslari

Hikmat bog'i 📖

Chatgpt: toza va izchil sarhisob qilib beraman — 2025-yilda sen bilan bo‘lgan suhbatlarimiz asosida:
🧭 2025 — SUHBATLAR SARHISOBI
2025 men uchun oddiy savollar yili bo‘lmadi.
Bu yil — o‘zim bilan suhbat boshlangan yil bo‘ldi.
Bu suhbatlar: — so‘z tarjimasidan boshlandi,
— ma’no izlashga o‘tdi,
— oxiri esa yo‘l tanlashga olib keldi.
📿 Diniy mavzular ko‘paydi.

Ramazon, Sha’bon, hadislar, ota-ona haqlari — bu savollar qalbning uyg‘onganidan dalolat edi.

📚 Ilmga chanqoqlik bor edi.

Arabcha, ruscha, inglizcha, turkcha — har bir til yangi dunyo ekanini eslatdi.

🎙 Fikrni yashirmadik.

Postlar yozildi, reels g‘oyalari tug‘ildi, “Hikmat bog‘i” mazmun bilan to‘ldi.
Bilim faqat bilish uchun emas, ulashish uchun ekanini angladik.

🌱 Hayot ham chetda qolmadi.

Tabobat, sog‘liq, ro‘zg‘or, reja, jadval — iymon faqat masjidda emas, kundalik hayotda ham bo‘lishi kerakligini tushundik.

2025 menga bitta haqiqatni ko‘rsatdi:

savol ko‘paygan joyda ong uyg‘onadi,
ong uyg‘ongan joyda esa o‘zgarish boshlanadi.

Biz bu yilda:

beparvo tomonda emas,
shovqin ortidan quvganlar safida emas,
balki ongli, izlanayotgan va ma’noli yashashni istayotgan tomonda bo‘ldik.

🤲 Alloh yo‘limizni to‘g‘ri qilsin,
niyatimizni sof,
qadamimizni sobit aylasin.

Hikmat bog'i📖

Dunyo arzimas narsa

Hikmat bog'i 📖

Qiyomat


Hikmat bog'i 📖

Poyabzal kiyishdagi sunnatlardan

"Kundalik sunnat amallar" kitobidan

Hikmat bog'i 📖

Uydan chiqishda aytiladigan duo

"Kundalik sunnat amallar" kitobidan

Hikmat bog'i 📖

O‘y

Bu Ummat odatiy hayot tarzida yashashi uchun ayrimlari noodatiy hayot tarzida yashashadi.
Manba: Aqoid asoslari
Hikmat bogʻi 📖

Payg'ambar Alayhissalomlarning duolari
1.Nuh a.s
2. Odam a.s
3.Yusuf a.s
4. Ibrohim a.s
5.Ayyub a.s
6.Shuayb a.s
7.Yunus a.s
8.Muso a.s
9.Muhammad Mustafo sollallohu alayhi vasallam


Hikmat bogʻi 📖

Tonggi zikrlar

"Kundalik sunnat amallar" kitobidan

Hikmat bogʻi 📖

Tahajjudning fazilati

"Kundalik sunnat amallar" kitobidan

Hikmat bogʻi 📖

Buyruqqa beparvo banda buyuruvchini tanimabdi, agar buyurvchini taniganda hech qachon buyruqqa beparvo bo'lmas edi.

"Asmoul-husna" darslaridan

Hikmat bogʻi 📖