#نیایش

#اردی_بهشت_یشت

با نوای تار روان شاد ؛

موبد کورش نیکنام.

@khashatra

#امروز

به روز ، پیروز ‌و فرخ روز شهریور امشاسپند و بهمن ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

یک شنبه ۲۸ دی ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۱۸ ژانویه سال ۲۰۲۶ (ترسایی)

✔️ شهریور = شهریاری اهورایی.

@khashatra

#شهریور_امشاسپند

✅ خَشَتَرَه وَیریَه ، یا شهریور به چم «شهریاری و نیرومندی اهورایی» ، نام سومین امشاسپند است.
این امشاسپند نشان از پیروزی دارد ، زیرا خویش کاری (:وظیفه‌ی) اصلی او پاسداری و نگهبانی از توپال ها (:فلزات) بر روی زمین است.
خشَترا در اوستا نام سومین فروزه ی اهورامزدا از گروه امشاسپندان و نماد توانمندی و فَر و شکوه پادشاهی اهورامزدا ست.

در اوستا «خشَثرَ وَیریَه» و در پهلوی «شَهرِوَر» و در فارسی «شَهریوَر» یا «شَهریَر» است.
بخش نخست این واژه به چم (:معنای) شهریاری و شهر است (مراد از شهر ، همانا کشور است ، چنان‌که سرزمین ایران را ، ایران شهر می‌نامیدند).
بخش دوم این واژه ، یعنی «ویریه» ، فروزه (: صفت) و به چم مورد پسند است.
بر این اساس ، خشتره‌ویریه ، به چمار (: معنای) آرمان‌شهر یا شهریاری آرمانی یا توانایی مینُوی آرمانی است.
در اساتیر زرتشتی و ایرانی این امشاسپند نماد شهریاری و فّر و فرمان‌ روایی اهورامزدا و نگاهبان فلزها و پاسدار فَر و پیروزی شهریاران دادگر و یاور بینوایان و دستگیر مستمندان است.

شهریاری اهورایی از قانون اشا (:هنجار هستی) بر می خیزد و همه ی جهان را در بر می گیرد.
در این روز نیکوست به خواستگاری رفتن و زن خواستن.

در بندهش که از نامه های کهن ایرانی است از دیوی بنام سئورو یاد شده که دیو آشوب و تباهی است و از دشمنان و هماوردان خشَتریور می باشد.
از سوی دیگر ایزدانی مانند : ایزد خور ، ایزد مهر و ایزد آسمان از یاران و همکاران او هستند.

👈 چهارمین امشاسپند و روز چهارم هر ماه و ماه ششم سال در گاه شمار زرتشتی شهریور نامیده می‌شود.
در گاه شمار سی‌ روزه‌ ی زرتشتیان هنگامی که نام روز و ماه برابر می‌شود آن روز را جشن می گیرند.
و به شادمانی و ستایش آفریده های نیک اهورامزدا می‌پرداختند.
فرارسیدن روز شهریور در ماه شهریور را جشن شهریورگان می‌نامند.

❇️ مسعود سعد سلمان می‌سراید :

ای تنت را ز نیکویی زیور ،
شهره روزی ست روز شهریور.

◀️ چکامه ای از «مسعود سعد سلمان»

شهریور است و گیتی از عدل شهریار
شاد است ،
خیز و مایه ی شادی به من بیآر.

باده شناس ، مایه ی شادی و خرمی ،
بی باده هیچ جان نشد از مایه ی شاد خوار.

◀️ سروده‌‌ ی مسعود سعد سلمان ، بر پایه‌ ی کتاب بندهش :

این تنت را ز نیكویی زیور ،
شهره روزی است روز شهریور.

تا به اقبال شهریار جهان ،
بگذرانیم جان به لهو و بطر.


❇️ اندرز نامه ی آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم)

خوش باش.

◀️ اندرز نامه ی آذرباد مهر اسپندان در سروده‌ ی استاد ملک‌الشعرای بهار :

به (شهریور) اندر شوی شادخوار ،
کنی در (سپندارمز) کشت و کار.

🌺 گل شااسپرغم نماد شهریور امشاسپند است.

@khashatra

#امروز

به روز ، پیروز ‌و فرخ روز سپندارمزد امشاسپند و بهمن ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

دوشنبه ۲۹ دی ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۱۹ ژانویه سال ۲۰۲۶ (ترسایی)

✔️ سپندارمزد = فروتنی پاک و سپند.

@khashatra

#سپندارمزد_امشاسپند.

✅ سپند آرامئیتی یا همان اسپند به چم (: معنی) بی‌نقصی و تندرستی کامل است.
وی نگاهبان و پاسدار ایزد بانوی زمین سرسبز و در عین حال نشان باروری و زایش و فرمان برداری ، پرهیزگاری و نیایش است.

این واژه که در اوستا «سْپِنْتَه آرمَئیتی» (Spenta-Ârmaiti) است و نام چهارمین امشاسپند شناخته می‌شود ، از دو بخش «سپنته» (Spenta) یا «سپند» به چم (:معنی) پاک و مقدس و «آرمئیتی» (Ârmaiti) به چم فروتنی و بردباری تشکیل شده است و این دو با هم به چم فروتنیِ پاک و سپند است.
این واژه در پهلوی «سپندارمت» (SpandÂrmat) و در پارسی «سپندارمذ» و «اسفندارمذ» و «اسفند» شده است.

سپنته آرمیتی یکی از ایزد بانوان و امشاسپندان زرتشتی است که در زبان اوستایی ، سپنته آرمیتی یا سپنت اَرمَیتی یا سپند آرامئیتی خوانده می‌شود ، در زبان پهلوی بدان سپندارمذ یا سپندارمت گویند و در پارسی ، سپندارمد نیز خوانده شده‌است.

👈 در فرهنگ پهلوی سپندرمت یا همان سپندارمذ ، نام یکی از امشاسپندان و در عین حال نام پنجمین روز ماه و دوازدهمین ماه سال در گاه شمار زرتشتی است.
در گاه شمار سی‌ روزه‌ ی زرتشتیان هنگامی که نام روز و ماه برابر می‌شود آن روز را جشن می‌گیرند.
و به شادمانی و ستایش آفریده های نیک اهورامزدا می پرداختند.
فرارسیدن روز سپندارمزد در ماه اسفند را جشن سپندارمزدگان یا اسفندگان و روز عشاق ایرانی می‌نامند.

وی را همان الهه ی بسیار قدیمی اسفند دانسته‌اند و گفته‌اند که او را دو امشاسپند دیگر یعنی هورواتات (:خرداد) و امرتات (:اَمُرداد) همراهی می‌کنند و این سه گروهی از امشاسپندان را می‌سازند که قرینه‌ی سه امشاسپند نخستین ، یعنی وهمن (:وهومن یا همان بهمن) ، اشه وهیشته (:اردی بهشت) و خشتره وییریه (:شهریور) محسوب می‌شوند.

این فروزه در انسان به گونه‌ ی فروتنی و مهر و خدمت به دیگران ، نمایان می‌شود.
سپندارمزد در جهان خاکی ، نگاه دارنده‌ی زمین و زنان است.
زمینی که بی‌هیچ چشم داشتی هرچه دارد در اختیار جانداران می‌گذارد و زنانی چون مادر که هم چون زمین ، مهربان و فروتنند ، مهر می‌ورزند بدون این که چشم‌ به راه پاسخی مهرانگیز باشند.

زن و زمین همسانی‌های بسیاری دارند.
زن و زمین هر دو نماد باروری و زایش هستند ، زندگی از زن و زمین است که جریان دارد.

❇️ سروده‌ ی مسعود سعد سلمان ، بر پایه‌ ی کتاب بندهش :

سپندارمز‌ روز خیز ای نگار ،
سپند آر ما را و جام می آر.

می ‌آر از پی آن که بی می‌‌نشد ،
دلی شادمان و تنی شاد‌خوار.

سپند آر پی آن که چشم بدان ،
بگرداند ایزد ازین روزگار.


❇️ اندرز نامه ی آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم)

ورز زمین کن.


◀️ اندرز نامه ی آذرباد مهر اسپندان در سروده‌ی استاد ملک‌الشعرای بهار :

به (شهریور) اندر شوی شادخوار ،
کنی در (سپندارمز) کشت و کار‌.

🌺 گل بیدمشک نماد سپندارمزد امشاسپند است.

@khashatra

#زادروز_استاد_هما_ارژنگی

روز سپندارمزد امشاسپند و بهمن ماه‍ برابر با ۲۹ دی ماه زادروز بانو #هما_ارژنگی
ندای میهن‌دوستی در شعر پارسی

بانوهما ارژنگی، شاعره، نویسنده و هنرمند ایرانی، چهره‌ ی برجسته ادبیات امروز ایران است.
او با سروده‌های پرشور و میهن‌دوستانه ی خویش جایگاه ویژه‌ای در دل مخاطبان ایرانی دارد

❇️ زندگی و فعالیت‌های هنری

بانو هما ارژنگی ۲۹ دی ۱۳۲۲ در تهران در خانواده‌ای هنرمند دیده به جهان گشود. پدرش، زنده‌یاد #استاد_رسام_ارژنگی از نوادگان #میرک نقاش نامدار روزگار صفویان بود.
استاد هما که دانش‌آموخته رشته زبان و ادبیات انگلیسی از دانشگاه تهران ست، از کودکی به هنر و ادبیات دل بست و در طول زندگی خود، کار‌های هنری بسیار از جمله شعر، نویسندگی، نقاشی و موسیقی را تجربه کرده است.

❇️ ویژگی‌های شعر استاد هما ارژنگی ؛

میهن‌دوستی، شعرهای استاد هما ارژنگی سرشار از عشق به ایران و فرهنگ ایرانی ست.
او در اشعار خود به تاریخ، فرهنگ و تمدن ایران پرداخته و به ارزش‌های ملی و میهنی تأکید کرده است.
زبان ساده و روان، شعرهای استاد برای عموم مردم قابل فهم است.
شعرهای استاد سرشار از احساسات عمیق و انسانی ست و به خوبی توانسته است احساسات مخاطب را درگیر کند.
مضامین شعرهای هما ارژنگی بسیار متنوع است و شامل عشق، وطن، طبیعت، تاریخ، فرهنگ و انسان‌دوستی ست.

❇️ آثار مهم هما ارژنگی ؛

نخستین کتاب او، پس از مرگ تلخ برادر هنرمندش، با عنوان "زندگی بیست و دو ساله فرهاد ارژنگی" در سال ۱۳۴۰ به‌چاپ رسید.
هما ارژنگی آثار متعددی از جمله مجموعه شعر، داستان و مقالات ادبی منتشر کرده است. برخی از آثار مشهور او عبارتند از:
•  آسمان ایران
•  سروده‌های کوچه باغ
•  آوازه‌خوان پارسی

❇️ جایگاه بانو هما ارژنگی در ادبیات ایران.

بانو هما ارژنگی با شعرهای پرشور و میهن‌دوستانه ی خود، به ادبیات ایران روح تازه‌ای بخشیده، او با استفاده از زبان ساده و روان، به ترویج فرهنگ و ادبیات پارسی در میان نسل جوان کمک کرده است. هم چنین، او با پرداختن به موضوعات اجتماعی و سیاسی، به آگاهی‌بخشی و ایجاد تغییر در جامعه کمک کرده است.

❇️ میراث ماندگار بانو هما ارژنگی

بانو هما ارژنگی با آثار ماندگار خود، میراثی ارزشمند برای ادبیات ایران به جا گذاشته است.
شعرهای او ه مچنان در دل مردم ایران زنده است و نسل‌های جدید نیز از خواندن آن‌ها لذت می‌برند.

زندگی پربارش سرشار از شادی بی پایان و دراز باد.

پیوست:
چامه «منم بانوی ایرانی» سروده هما ارژنگی با آوای شاعر.
@khashatra

#امروز

به روز ، پیروز ‌و فرخ روز خورداد امشاسپند و بهمن ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

سه شنبه ۳۰ دی ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۲۰ ژانویه سال ۲۰۲۶ (ترسایی)

✔️ خورداد = هئورتات ، رسایی و کمال.

@khashatra

#خورداد_امشاسپند

✅ خورداد پنجمین امشاسپند و پاس دارنده‌ ی آب ها و سرسبزی است.
آب در كنار سه آخشیج دیگر (خاک ، هوا ، آتش) در میان ایرانیان باستان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بوده است.
وجود ایزدان گوناگون موكل بر آن و نوشته‌های ایرانی و انیرانی همه گواه اهمیت این آخشیج است در میان ایرانیان باستان و زرتشتیان و در نظر ایرانیان ، زاستار (:طبیعت) جایگاه والایی دارد و عناصر آن شایسته ی گرامی داشت و دارای تقدس ویژه‌ای است.
آب ،‌ باد ، خاک و آتش در دین اشوزرتشت و در فرهنگ و سنت ایرانی چهار آخشیج سپند است كه برای هر یک از آن ها فرشته‌ ی ویژه‌ای تعیین شده و خویش کاری فرد زرتشتی است که محیط زیست را در حد توان پاک نگاه دارد.
آب نه تنها سپند است بلكه آشامیده شده و در امور جاری زندگی به مصرف می‌رسد. عنصری كه وحدت آن نماد یكتایی اهورامزدا و كثرت آن جلوه‌گاه تمام پدیده‌ های جهان هستی است ،‌ از چكه‌ ی باران تا اقیانوس پهناور و از آب آرام چاه تا سیل جاری در بستر رودها موجد و مولد زندگی است.

👈 خورداد امشاسپند ششمین روز ماه و سومین ماه سال در گاه شمار زرتشتی است.
در گاه شمار سی‌ روزه‌ ی زرتشتیان هنگامی که نام روز و ماه برابر می‌شود آن روز را جشن می‌گیرند.
و به شادمانی و ستایش آفریده های نیک اهورامزدا می پرداختند.
فرارسیدن روز خورداد در ماه خورداد را جشن خوردادگان می‌نامند.

یشت چهارم كه به‌ نام خورداد یشت خوانده می‌شود ، به طوری كه این فرشته در جهان مینوی نماد كمال اهورامزدا و در جهان جسمانی نگهبان آب است.
خورداد در اوستا «هـَئوروَتات» و در پهلوی «خُردات» یا «هُردات» به چم رسایی و کمال است که در گات ها یکی از فروزه‌های اهورا مزدا و در اوستای نو نام یکی از هفت امشاسپند و نماد رسایی اهورا مزدا است.
بخش هئوروه که صفت است به چم رسا ، همه ، درست و کامل.
بخش دوم تات که پسوند است برای اسم ، بنابراین هئوروتات به چم کمال و رسایی است.
خورداد نماینده رسایی و کمال اهورامزداست.

خورداد ، امشاسپند بانویی است که نگهداری از آب‌ها در این جهان ، خویش کاری اوست و کسان را در چیرگی بر تشنگی یاری می‌کند از این روی در آیین ، به هنگام نوشیدن آب از او به نیکی یاد می‌شود و در گیتی به نگهبانی آب گماشته شده است.
ایزدان تیر و باد و فروردین از همکاران خورداد هستند.

در گات ها ، از خورداد و اَمُرداد پیوسته در کنار یک دیگر یاد می‌شود و در اوستای نو نیز این دو امشاسپند ، پاس دارنده ی آب‌ ها و گیاهان‌اند که به یاری مردمان می‌آیند و تشنگی و گرسنگی را شکست می‌دهند.

در یسنا ، هات ۴۷ ، آمده‌است که اهورامزدا رسایی خورداد و جاودانگی اَمُرداد را به کسی خواهد بخشید که اندیشه و گفتار و کردارش برابر آیین راستی است.

در متن‌های کهن امشاسپند خورداد : چهارمین یشت از یشت های بیست و یک گانه‌ی اوستا ، ویژه ستایش و نیایش امشاسپند بانو خورداد است که در آن یشت از زبان اهورا مزدا یادآور می‌شود که «… یاری و رستگاری و رامش و بهروزی خورداد را برای مردمان اشون بیافریدم…» و سپس تاکید می‌شود هر آن کس که خورداد را بستاید همانند آن است که همه ی امشاسپندان را ستایش کرده‌ است.
در بندهش نیز درباره ی خورداد آمده‌است : «… ششم از مینویان ، خورداد است ؛ او از آفرینش گیتی ، آب را به خویش پذیرفت..» ، چنین گوید : هستی ، زایش و پرورش همه موجودات مادی جهان از آب است و زمین را نیز آبادانی از اوست…»

❇️ سروده‌ ی مسعود سعد سلمان ، بر پایه‌ ی کتاب بندهش :

خورداد ‌روز داد نباشد كه بامداد ،
از لهو و خرمی بستانی ز باده داد.

از باده جوی شادی و از باده باش خوش ،
بی‌ باده این جهان ، صنما بادگیر ، باد.

❇️ اندرز نامه ی آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم)

جوی کن.

◀️ اندرز نامه ی آذرباد مهر اسپندان در سروده‌ ی استاد ملک‌الشعرای بهار :

به (خورداد) جوی نوین کن روان ،
(اَمُرداد) بیخ نو اندر نشان.

🌺 گل سوسن نماد خورداد امشاسپند است.

@khashatra

#امروز

به روز ، پیروز ‌و فرخ روز اَمُرداد امشاسپند و بهمن ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

چهار شنبه ۱ بهمن ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۲۱ ژانویه سال ۲۰۲۶ (ترسایی)

✔️ اَمُرداد = بی مرگی و جاودانگی.

@khashatra

#امرداد_امشاسپند

✅ خویش کاری اَمُرداد امشاسپند در جهان استومند (:مادی) نگهبانی از گیاهان روی زمین و سرسبز و بارور نگاه داشتن آن ها ست و با توجه به این که وی نماد جاودانگی و بی‌مرگی و جوانی همیشگی است.

❇️ مسعود سعد سلمان گوید :
«روز اَمُرداد مژده داد بدان ،
که جهان شد به طبع باز جوان.»

در بندهش درباره‌ ی این امشاسپندبانو می‌خوانیم : «اَمُرداد بی‌مرگ سرور گیاهان بی‌شمار است زیرا او را به گیتی گیاه خویش است.
گیاهان را رویاند و رمه گوسفند را افزاید ؛ زیرا همه ی دام‌ها از او خورند و زیست کنند.
به فَرَشکَرت (:تازه کردن جهان) ، سوشیانت و نوسازی جهان نیز اَنوش از اَمُرداد آرایند.
اگر کسی گیاه را رامش و خرمی بخشد یا بیازارد ، آن گاه اَمُرداد از او آسوده یا آزرده می‌شود.
اَمُرداد امشاسپند همیشه با خورداد امشاسپند (نگهبان آب) همراه است.
در جهان خاکی ، نگهبانی گیاهان و رستنی‌ها به او سپرده شده است.

👈 اَمِرتات : جاودانگی ، ماندگار و بی‌ مرگی نام هفتمین روز ماه و پنجمین ماه سال در  گاه شمار زرتشتی است.
در گاه شمار سی‌ روزه‌ ی زرتشتیان هنگامی که نام روز و ماه برابر می‌شود آن روز را جشن می‌گیرند.
و به شادمانی و ستایش آفریده های نیک اهورامزدا می پرداختند.
فرارسیدن روز اَمُرداد در ماه اَمُرداد را جشن اَمُردادگان می‌نامند.

اَ، واگ (واژه‌) نفی هست، مِر : به چم مردن و مرگ ، تات.  پسوند  اَمُرداد به پارسی آمده است.
در  آفرینش نگهبان گیاهان و رستنی هست، دو گام امشاسپندان خورداد و اَمُرداد به هم پیوسته هستند.
آدمی بتواند این دو رده از زندگی را به وارستگی برساند و به رسایی برسد خود به‌ خود به بی‌ مرگی و جاودانگی هم خواهد رسید.
اهورامزدا خوشی خورداد و جاودانگی اَمُرداد را به کسی می‌بخشد که در دنیا اندیشه و گفتار و کردارش نیک باشد.
چه نیکوست در این روز به آینده اندیشیدن و برای آینده برنامه‌ریزی کردن.

در اوستا اَمَرتات و در فارسی اَمُرداد بنابراین اَمُرداد یعنی بی مرگی و آسیب ندیدنی یا جاودانی.
پس واژه ی “مرداد” در ادب مزدیسنا جایی ندارد.
 
✳️ در گات ها ، یسنا ۵۱ ، بند ٧  می‌خوانیم :

كس به هفت رده ، اهورامزدا ، روان ، نیک اندیشی ، بهترین راستی ، شهریاری مینوی ، آرمان سپند ، رسایی و بالندگی بی مرگی ، جاودانگی برسد و بر راه آیین راستی مى‌رود ، از بخشایش دو مینویی اهورامزدا به پاداش خواهد رسید خوشی خورداد و جاودانگی اَمُرداد را دارا مى شود.

❇️ «مسعود سعد سلمان» می‌سراید :

روز اَمُرداد مژده داد بداند ،
كه جهان شد به طبع باز خواند.
 

◀️ سروده‌ ی مسعود سعد سلمان ، بر پایه‌ ی کتاب بندهش ؛

روز اَمُرداد مژده داد بدان ،
كه جهان شد به طبع باز جوان.

عدل بارید بر جهان یک سر ،
دولت و ملک شهریار جهان.


❇️ اندرز نامه ی آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم)

دار و درخت بنشان.


◀️ اندرز نامه ی آذرباد مهر اسپندان در سروده‌ ی استاد ملک‌الشعرای بهار :

به (خورداد) جوی نوین کن روان ، اَمُرداد بیخ نو اندر نشان.

🌺 گل چمبک نماد اَمُرداد امشاسپند است.

@khashatra

#زادروز_پدر_زبان_پارسی_فردوسی_سترگ_خجسته_باد

جهان یادگار است و ما رفتنی
به گیتی نماند به جز مردمی

به نامِ نکو گر بمیرم رواست
مرا نام باید که تن مرگ راست

یکم بهمن ماه خورشیدی زادروز پدر زبان پارسی خجسته باد.

۱
@khashatra

‍ ‍ ‍

✅ ۱ بهمن ماه خورشیدی زادروز حکیم ابوالقاسم فردوسی سترگ

(زاده ی ۱ بهمن ۳۱۹ خورشیدی توس – درگذشته ی سال ۳۹۹ خورشیدی توس) حماسه‌سرای بزرگ، سراینده ی شاهنامه.
او در روستای پاژ، از توابع طبران توس در خراسان دیده به جهان گشود.
پدرش دهقان بود و ثروت و موقعیت قابل توجهی داشت.
وی از کودکی به کسب علم و دانش پرداخت و به خواندن داستان علاقه‌مند بود.
همان گونه که در زندگی‌نامه ی فردوسی آمده است، آغاز زندگی وی هم‌ زمان با جنبش نوزایش در میان ایرانیان بود که از سده ی سوم هجری آغاز شده و دنباله و اوج آن به سده ی چهارم رسید.
فردوسی از همان روزگار کودکی، بیننده ی کوشش‌های مردم پیرامونش برای پاسداری ارزش‌های دیرینه بود و خود نیز در چنان زمانه و زمینه‌ای پا به‌ پای بالندگی جسمی به فرهیختگی رسید و رهرو سخت‌گام همان راه شد.
کودکی و جوانی فردوسی در زمان سامانیان سپری شد.
شاهان سامانی از دوست داران ادب پارسی بودند.
آغاز سرودن شاهنامه را بر پایه ی شاهنامه ی ابومنصوری از زمان سی‌سالگی فردوسی می‌دانند،
اما با مطالعه ی زندگی‌نامه ی‌ فردوسی، می‌توان چنین برداشت کرد که وی در جوانی نیز به سرایندگی می‌پرداخته‌ و چه بسا سرودن داستان‌های شاهنامه را در همان زمان و بر پایه ی داستان‌های کهنی که در داستان‌های گفتاری مردم جای داشته‌اند، آغاز کرده است.
از میان داستان‌های شاهنامه که گمان می‌رود در زمان جوانی وی گفته شده باشد، می‌توان داستان‌های بیژن و منیژه، رستم و اسفندیار، رستم و سهراب، داستان اکوان دیو و داستان سیاوش را نام برد.
شاهنامه پرآوازه‌ترین سروده ی فردوسی و یکی از بزرگ‌ترین نوشته‌ های ادبیات کهن پارسی است.
شاهنامه منظومه ی مفصلی است که از حدود ۶۰ هزار بیت تشکیل شده و دارای ۳ دوره ی اساتیری، پهلوانی و تاریخی است.
۲
@khashatra

✅ شاهنامه روایت نبرد خوبی و بدی است و پهلوانان، جنگجویان این نبرد دائمی، در هستی‌اند.
پهلوانانی هم چون ؛ فریدون، سیاوش، کیخسرو، رستم، گودرز و طوس از این دسته هستند.
شخصیت‌های دیگری نیز هم چون ؛
ضحاک و سلم و تور وجودشان آکنده از شرارت و بدخویی و فساد است.
فردوسی پس از سرودن نزدیک به بیست سال در تکمیل آن کوشید.
این سال‌ها هم‌ زمان با بر افتادن سامانیان و برآمدن سلطان محمود غزنوی بود.
فردوسی در سال ۳۹۴ هجری قمری در ۶۵ سالگی بر آن شد که شاهنامه را به سلطان محمود اهدا کند و از این‌ رو دست به کار تدوین ویرایش تازه‌ای از شاهنامه شد.
او در ویرایش دوم، بخش‌های مربوط به پادشاهی ساسانیان را تکمیل کرد.
پایان ویرایش دوم شاهنامه در سال ۴۰۰ هجری قمری در ۷۱ سالگی او بوده است.
وی شاهنامه را در شش یا هفت دفتر به دربار غزنه نزد سلطان محمود فرستاد.
به گفته ی‌خود فردوسی، سلطان محمود «نکرد اندر این داستان ها نگاه»
و پاداشی هم برای وی نفرستاد.
از این رویداد تا پایان زندگانی، فردوسی بخش‌های دیگری نیز به شاهنامه افزود که بیشتر در گله و انتقاد از محمود و تلخ‌‌ کامی سراینده از اوضاع زمانه بوده‌است.
فردوسی در روزهای پایانی زندگی، خود را ۸۰ ساله و جای دیگر ۷۶ ساله خوانده است.
وی را در شهر توس، در باغی که متعلق به خودش بود، به خاک سپردند.
از زمان خاک سپاری فردوسی، آرامگاه او چندین بار ویران شد.
در سال ۱۳۰۲  به دستور «میرزا عبدالوهاب شیرازی» که والی خراسان بود، محل آرامگاه را تعیین کردند و ساختمانی آجری در آن جا ساختند.
پس از تخریب تدریجی این ساختمان، انجمن آثار ملی به اصرار رئیس و نایب ‌رئیس، «محمدعلی فروغی» و «حسن تقی‌زاده» بنای آرامگاه فردوسی با جمع‌آوری هزینه این کار از مردم و بدون استفاده از بودجه ی دولتی در ۱۳۰۴ آغاز شد و آرامگاهی ساختند که در سال ۱۳۱۳ افتتاح شد.
شاهنامه متعلق به همه ی اقوام ایرانی از کرد تا آذری و لر و بلوچ و خراسان و گیلکی است و همه در این کتاب اقوام آریایی ایران نامیده شده‌اند.
یونسکو شاهنامه ی فردوسی را یکی از سه اثر برجسته ی جهان معرفی کرده است.
۳
@khashatra
پایان🔺🔺

#امروز

به روز ، پیروز ‌و فرخ روز دی به آذر از بهمن ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

پنج شنبه ۲ بهمن ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۲۲ ژانویه سال ۲۰۲۶ (ترسایی)

✔️ دی به آذر = آفریدگار.

✔️ روز آرامش و نیایش همگانی زرتشتیان.

@khashatra

#دی_به_آذر

✅ دی به آذر ، روز هشتم از هر ماه در گاه شماری زرتشتیان است.
دی یکی از نام‌های اهورامزداست.

«دی» (اوستایی:«دَثوش») به چم (:معنی) پروردگار ، دادار ، آفریننده و جهاندار زیبایی‌ها است.
در گاه‌ شماری زرتشتی ، روز نخست هر ماه اورمزد روز نامیده می‌شود ، سه روز دیگر به نام اهورامزدای بی‌همتاست که به واژه‌ی دی آمده و از آن سخن گفته شده است.

👈 در هر ماه سه روز با نام «دی» شناخته می‌شود.
در گاه شمار سی‌ روزه‌ ی زرتشتیان هنگامی که نام روز و ماه برابر می‌شود آن روز را جشن می‌گیرند.
و به شادمانی و ستایش آفریده های نیک اهورامزدا می پرداختند.
فرارسیدن روز دی در ماه دی را جشن دیگان می‌نامند.
روزهای هشتم ، پانزدهم و بیست و سوم ماه زرتشتی به نام «دی» است مانند دی به آذر ، روز هشتم هر ماه ، دی به مهر ، روز پانزدهم از هرماه ، دی به دین ، روز بیست و سوم از هر ماه.
برای باز شناختن هر یک از این سه روز ، نام روز پس از آن به واژه‌ی دی پیوند داده شده است برای نمونه فردای روز دی به آذر روز آذر است.

❇️ روزهای دی در هر ماه روزهای نیایش همگانی ، به آتشکده رفتن ، آسایش و دست از كار كشیدن زرتشتیان است.
 
❇️ سروده‌ ی مسعود سعد سلمان ، بر پایه‌ ی کتاب بندهش ؛

روز دی است خیز و بیار ای نگار مِی ،
ای ترک ، مِی‌ بیار كه تركی گرفت دی.

مِی ده برطل و جام كه در بزم خسروی ،
بنشست شاه شاد ملک ارسلان به مِی.

اندرز نامه ی آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم)

سر شوی و موی و ناخن پیرای ،

🌺 گل بادرنگ بویه نماد دی به آذر است.

@khashatra

#امروز

به روز ، پیروز ‌و فرخ روز آذر ایزد از بهمن ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

آدینه ۳ بهمن ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۲۳ ژانویه سال ۲۰۲۶ (ترسایی)

✔️ آذر = آتر ، آدر ، آگر آتش.

✔️ روز دیدار پیر مراد در شهر یزد.

@khashatra

#آذر_ایزد

✅ ایزد آذر از بزرگ ترین ایزدان دین زرتشتی ست و نگهبان آتش است.
آذر از آفریده‌های بزرگ اهورامزدا ست.
زرتشتیان ، در تاریخ خود «آتش» را به مانند پرچم سپندینه می‌دانند و آذر نماد پایداری و استواری در دین زرتشتی است.
در فرهنگ ایران ، آتش یکی از پدیده‌های طبیعی با ارزش است چون گرمای زندگی را در کالبد دیگر پدیده‌های هستی جاری می‌سازد.

👈 «آذر» در اوستا «آترَ»، نهمین روز از هر ماه سی‌ روزه و نهمین ماه در سال نمای زرتشتی به این نام است.
در گاه شمار سی‌ روزه‌ ی زرتشتیان هنگامی که نام روز و ماه برابر می‌شود آن روز را جشن می‌گیرند.
و به شادمانی و ستایش آفریده های نیک اهورامزدا می پرداختند.
فرارسیدن روز آذر در ماه آذر را جشن آذرگان می‌نامند.

❇️ ایزد آذر فروزه‌ی اهورامزداست از این رو گاه او را در شمار امشاسپندان آورده‌اند.
آذر به چم آتش و گرما و نیروی داخلی برای جنبش و حرکت است.
ایزد آذر از بزرگ ترین ایزدان دین زرتشتی و یكی از آخشیج‌های چهارگانه ی طبیعت است كه ایرانیان همواره آن‌را پاس می‌داشته‌اند.
چه نیکوست در این روز آتش نیایش خواندن و نیایش به درگاه اهورامزدا.

در فرهنگ ایران ، آتش یکی از پدیده‌های طبیعی با ارزش است چون گرمای زندگی را در کالبد دیگر پدیده‌های هستی جاری می‌سازد و با نور خود که نشانی از آذر اهورایی است جان و دل یاران اهورامزدا را روشنایی می‌بخشد پس سوی پرستش اهورامزدا است.
هر زرتشتی برای نیایش باید رو به سوی روشنایی و پشت بر تاریکی کند.
آتش پرستاران در آتشکده از آن پرستاری می‌کنند. جشن آذرگان از جشن‌های ویژه آتش در فرهنگ ایران است.

❇️ سروده‌ ی مسعود سعد سلمان ، بر پایه‌ ی کتا ب بندهش :

ای خرامنده سرو تابان ماه ،
روز آذر می چو آذر خواه.

شادمان كن مرا به مِی كه جهان ،
شادمان شد به فر دولت شاه.

🌺 گل آفتاب گردان نماد آذر ایزد است.

@khashatra

‍ ‍ #آتش_نیایش

🔥 درود بر تو ای آتش 🔥
ای برترین آفریده ی سزاوار ستایش اهورا مزدا.
درود به تو ای آتش ،
ای پرتو اهورامزدا ،
خشنودی و ستایش آفریدگار و آفریدگانش برساد.
افروخته باش در این خانه پیوسته!
فروزان باش در این خانه!
تا دیر زمان افزاینده باش در این خانه!
به من ارزانی ده.
ای آتش ای پرتو اهورامزدا ؛
آسایش آسان ،
پناه آسان ،
آسایش فراوان ،
فرزانگی ، افزونی ، شیوایی زبان و هوشیاری روان ،
و پس از آن خرد بزرگ و نیک و بی‌زیان ،
و پس از آن دلیری مردانه ، استواری ، هوشیاری و بیداری ،
فرزندان برومند و کاردان ، کشورداری و انجمن آرا ،
بالنده ، نیک کردار ، آزادی بخش و جوانمرد ،
که خانه مرا و ده مرا و شهر مرا و کشور مرا آباد سازند.
و انجمن برادری کشورها و هم بستگی جهانی را فروغ بخشند.

با نوای دل نشین :

روان شاد ؛

موبد مهربان فیروزگری.

@khashatra

#امروز

به روز ، پیروز ‌و فرخ روز آبان ایزد از بهمن ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

شنبه ۴ بهمن ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۲۴ ژانویه سال ۲۰۲۶ (ترسایی)

✔️ آبان = آب ها ، فرشته ی نگهبان آب.

@khashatra

#آبان_ایزد

✅ در اوستا آپ در پارسی باستان آپی و در فارسی آب گفته می‌شود.
در اوستا بارها «آپ» به چم فرشته‌ی نگهبان آب ، گفته شده و همه جا جمع آمده است.
آبان نام پارسی شده‌ ی ایزد آب ها یا آناهیتا است.
در اوستا (اردی‌ویسور آناهیتا) به چم رودخانه‌ ی نیرومند بی‌آلودگی نامیده شده است.
آناهیتا که کوتاه شده این نام اوستایی ست ، نام الهه‌‌ ی نماینده ی بر این آب‌های روان بوده و یَشتی که در اوستا به مناسبت این الهه سروده شده آبان یشت نام دارد.

👈 آبان دهمین روز ماه و هشتمین ماه سال در گاه شماری زرتشتی است.
در گاه شمار سی‌ روزه‌ ی زرتشتیان هنگامی که نام روز و ماه برابر می‌شود آن روز را جشن می‌گیرند.
و به شادمانی و ستایش آفریده های نیک اهورامزدا می پرداختند.
فرارسیدن روز آبان در ماه آبان را جشن آبان گان می‌نامند.

◀️ آب یكی از آخشیج‌ های چهارگانه و بسیار گرامی در نزد ایرانیان بوده و نیاكان ما ستایش ویژه‌ای برای آب داشته‌اند ، به‌ گونه‌ا‌ی كه آتشكده‌ها را نزدیک چشمه‌ سارها یا جویبارها می‌ساختند تا هم ایزد آذر و هم ایزد آب ، این دو آفریده‌ ی نیک اهورایی را بستایند.

◀️ در ایران باستان ، آلودن آب از گناهان بزرگ به‌شمار می‌رفته‌ ، به‌ گونه‌ای كه بر روی رود گذری می‌ساختند ، تا هنگام رفت‌ و ‌آمد ، آب را گل‌آلود نكنند.
هم چنین ایرانیان برای شست شوی بدن در محفظه‌ای به نام «آبزن» كه به اندازه‌‌ی اندام انسان بود ، آب ریخته و خود را می‌شستند.
آبزن ، چیزی هم چون وان حمام است كه این‌ روزها از آن ، بهره می‌جوییم.
آب مایه‌ ی  زندگی است ، انسان نخستین شهر نشینی بشری را در کنار چشمه‌ها و رودها به وجود آورد ، سپس آبادانی آغاز شد و به ستایش خداوند پرداخت.
آبان ، نام دیگر ارِدْوی سورَ اَنَهیتَه (اَناهیتا)، نماد آب‌های پاک و بالنده روی زمین و نگاهبان پاکی و بی‌ آلایشی در جهان هستی است.
آناهیتا در استوره‌های ایرانی ، از جایگاه ارزشمندی برخوردار بوده است به همین روی نیاکان ما نیایشگاه‌هایی در کنار رودخانه‌ها و آب‌های روان برای بزرگ داشت آب ساخته بودند که نمونه‌ی آن در کنگاور کرمانشاه و بیشاپور هم چنان پابرجا است.

❇️ ” بخش‌هایى از اردویسور نیایش یا آبزور”

و توانایى و زور و آفرین باد به اهورامزداى فروغمند ، باشکوه و به امشاسپندان ، به آب هاى خوب مزدا داده ، به آب اردویسور آناهیتاى پاک ، به همه‌ ی آب هاى مزدا داده ،
به همه‌ ی گیاهان مزدا داده ، به همه‌ ی ستودگان مادى و مینوى،
و به فروهرهاى پاکان و راستان که پیروز و پرتوان هستند.

❇️ سروده‌ ی مسعود سعد سلمان ، بر پایه‌ ی کتاب بندهش ؛

آبان‌روز است روز آبان ،
خرم گردان به آب رز جان.
بنشین به نشاط و دوستان را ،
ای دوست به عز و ناز بنشان.

❇️ اندرز نامه ی آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم)

از آب پرهیز کن و آب را میازار.

◀️ اندرز نامه ی آذرباد مهر اسپندان در سروده‌ی استاد ملک‌الشعرای بهار :

به (آبان) بپرهیز از آب و ای جوان ،
میالای و میازار آب روان.

🌺 گل نماد این روز #گل_نیلوفر است.

@khashatra

‍ #آبان‌_یشت

✅ آبان‌یشت یکی از قسمت‌های یشت ها در اوستاست که ، به ستایش ناهید یا #آناهیتا ایزد بانوی آب ها اختصاص دارد.

آبان‌یشت یکی از یشت ها یا قصاید بسیار بلند اوستا ست ، و دارای ۳۰ کرده و ۱۳۳ بند است.
#آبان‌_یشت از نظر ترتیب یشت پنجم و از لحاظ تفصیل ، پس از فروردین‌ یشت و مهر یشت قرار دارد. و سومین یشت بزرگ به شمار می‌آید.

◀️ در بند ۱ – ۱۵ در مدح و ثنای ناهید سخن رفته‌است.

◀️ در بند ۱۶ – ۸۳ از پادشاهان و نامدارانی که پیش از اشو زرتشت ؛ ناهید را ستودند ، یاد می‌کند.

◀️ در بند ۸۴ – ۹۶ از مینوی نژاد بودن ناهید ، و نزول وی از کره ستارگان به سوی زمین  سخن می‌گوید.
و حاوی دستوری است که خود ناهید به اشو زرتشت می‌دهد. از آن که چگونه مردم او را بستایند.

◀️ در بند ۹۷ – ۱۱۸ دگرباره از ستایش پادشاهان و نامدارانی سخن می‌راند که معاصر اشوزرتشت بودند.

◀️ در بند ۱۱۹ – ۱۳۲ در تعریف و توصیف ناهید است.

❇️ در آبان‌یشت نیز همانند یشت های دیگر باورهای پیش از اشوزرتشت با باور زرتشتی درآمیخته‌ است.

◀️ در بندهای ۳ تا ۵ و ۹۶ و ۱۳۲ مشخصات پیش زرتشتی (Pre-Zoroastrian)،
ایزدبانوی #آناهیتا و نیروی زندگی بخشی او دیده‌می‌شود.

◀️ در بندهای دیگر خصوصیت زرتشتی شده او آشکار است.
و به گونه‌ای اهورامزدا به او زندگی بخشیده‌است. تا در ستیز آفریدگان نیک با بدی یاور آنان باشد، مانند بندهای ۱ ، ۶ ، ۷ ، ۹۴ ، ۹۵ ، ۱۰۴ و ۱۱۸.
این بندها همه قدیمی است و شاید به دوره‌های پیش از هخامنشیان تعلق دارد.

❇️ #کریستن_سن ذکر نام بابل را در این یشت (بند ۲۹) قرینه‌ای می‌داند.
که این یشت در دروه ی هخامنشی تدوین نهایی یافته‌است.

❇️ #ایرانویج_در_آبان‌_یشت

◀️ در بند ۱۰۴ نام  ایرانویج آمده است :
«او را بستود اشوزرتشت پاک ، در آریاویچ در کنار رود دائیتیا. با هوم آمیخته به شیر با بَرسَم با زبان خرد ،
با اندیشه و گفتار و کردار نیک با زَور و با کلام بلیغ»


📚بُن مایه
- ابراهیم پورداوود ؛ یشت ها، جلد اول
- تفضلی، احمد.
کهن نگاره‌ی ادبیات ایران پیش از اسلام.

✍ رونوشت ؛ بردیا بزرگمهر.

@khashatra