سالروز درگذشت اشو زرتشت،
نخستین پیامبر و آموزگار راستی درجهان گرامی باد.

@khashatra

#گرامی_داشت_سالروز_درگذشت_اشوزرتشت

✅ روز خور ایزد و دی ماه از گاه شمار زرتشتی ،
برابر با پنجم دی ماه در گاه شمار خورشیدی.
سالروز درگذشت اشوزرتشت اسپنتمان را گرامی می داریم و درود می فرستیم بر فروهر پاک آن یگانه پیام آور راستی.

@khashatra

#سال_روز_درگذشت_اشوزرتشت

✅ پنجم دی ماه خورشیدی روز خور (خير) ایزد ، سال روز درگذشت اشوزرتشت اسپنتمان پیامبر بزرگ آریایی و نخستین آموزگار راستی است.
کسی که پيام آور آزادی انديشه ، آگاهی ، آشتی و هم زيستی با انديشه‌های گوناگون بود و از ايران زمين به پاخواست.
#اشوزرتشت در هفتاد و هفت سالگی، هنگامی كه کی گشتاسب كيانی و پسرش اسفنديار ، فرمان روای #بلخ (:مزارشريف) از پايتخت بيرون رفته بودند، فرمانروای تورانی "ارجاسب" كه دشمن ديرينه‌ ی اشوزرتشت بود ، درنگی يافته و تورابراتور را با لشگر بزرگی به بلخ فرستاد.
#تورانيان دروازه‌ی شهر بلخ (:مزارشريف) را درهم شكستند و هنگامی كه #اشوزرتشت با لهراسب و گروهی از پيروانش ، در مجموع هفتاد و دوتن در #آتشكده‌ی نوبهار شهر بلخ به #نيايش سرگرم بودند به زخم شمشير كشتند.
زرتشت ، زردشت ، زردهُشت یا زراتُشت و به لاتین Zoroaster و در اوستا زرثوشتر به معنی "دارنده‌ی روشنایی زرین‌ رنگ" و یا "ستاره‌ی زرین" است.
اشوزرتشت پیام آور خرد و آزادی اندیشه و بنیان گذار كیش زرتشتی یا مزدیسنا و سراینده‌ی گات ها است.
اشو زرتشت گرچه از جهان رفت و از دیدگان پنهان گشت ، ولی روان پاكش همراه با اندیشه و آموزش‌ های جاودانه‌اش پیوسته زنده ماند.
۱
@khashatra

✅ بزرگ مردی که پس از هزاران سال هم‌ چنان نام ، راه و اندیشه‌اش بر تارک هوشمندی راست اندیشان و فیلسوفان بزرگ جهان می‌درخشد.

اشوزرتشت هرگز نجنگید و همواره انسان ها را از جنگ و ستیز می‌ پرهیزانید و هرگز اندیشه‌ ی خود را برتر یا تک ندانست و به جای آن هم زیستی با اندیشه‌های گوناگون را یاد داد.

گات ها از هر گونه كژباوری دينی ، دين نموداری (:تعصب دينی) ، پی‌ورزی (:تعصب) ، افسانه‌ها ، سخنان پوچ ، پندارهای بيهوده و به ويژه ياوه‌ها (:خرافات) تهی است و يگانه نوشتار دينی در جهان است كه از زمان‌ های كهن با كژباوری ستيز می‌كرده است و اين يكی از ويژگی‌های گات ها است.

اشوزرتشت آموزگار راستی و پایه گذار اندیشه‌ ی نیک ، گفتار نیک و کردار نیک و راه راستی در گیتی بود كه به سه وَچَك (:جمله)  كوتاه او "اندیشه ی نیک ، گفتار نیک ، كردار نیک" شناخته شده است.
و از دیدگاه پژوهش گران ، تنها همین سه وَچَک (:جمله) پایه‌ ی بنیادین مردم سالاری (دمكراسی) و شیوه‌ی سازماندهی اندیشه‌ها و سُهش‌ها (:احساسات) و در پی آن پیش رفت در جهان امروز شناخته شده است.
۲
@khashatra

✅ این روز در گاهنامه ی ایرانی تنها روزی است كه جشن نیست ، ولی روز سوگواری هم نیست!
در این روز زرتشتیان گردهم می‌آیند و به نیایش ، خواندن گات ها و پختن آش می‌ پردازند ، ولی به هیچ روی سوگواری یا جامه‌ ی سیاه بر تن نمی‌كنند.
از دیدگاه آنان ، درگذشت ، زایش دوباره و پیوستن به اهورامزداست ، پس روان مردگان نیازی به سوگواری ندارند و اندوه برای درگذشتگان مایه‌ ی رنج روان آنان خواهد شد.
شاید این یگانه آیینی در جهان باشد كه سوگواری ، اندوه ، گریه كردن ، دسته‌ های سوگواری ، سیاه پوشیدن ، آسیب رساندن به خود را در آن نمی‌توان یافت.
كوتاه سخن ، كرپانی (:قربانی) ، پتیست (:نذر) ، نیاز بستن (:دخیل بستن) ، پیراگردی (:طواف) ، بوسه زدن بر نیایش گاه‌ها و...
از آن آیین بت پرستی بود و اشوزرتشت يگانه پيامبری بود كه همه‌ ی اين آيين‌ها را از ميان برداشت و تنها خرد را جايگزين اين ابزارها برای گفت و گو و پيوند با خدا كرد.
۳
@khashatra

✅ در پايان زرتشت پیش از این كه یک دین باشد ، یک فلسفه‌ ی ژرف است كه به جای دستورها و پیروی كوركورانه ، راه آزاد اندیشیدن را به انسان ها نشان می‌دهد.
پس به راستی می‌توان نام آن را فرا دین یا فرا كیش یا هر نام دیگری نهاد ، چیزی كه جای گفتمان بسیار دارد.

❇️ فردوسی سترگ در این باره چنین گفت :

وز آن پس بــه بلخ اندر آمد سپاه ،
جهــان شـد ز تاراج و کشتــن تبــاه.

نهـــادن ســــر سوی آتشــــکده ،
بــــدان کــــاخ و ایــــــوان زر آزده.

هــمه زنـــد و وِستا برافـــروختند ،
بســـی کاخ و ایوان همی ســـوختند.

در آن هیربد بـــود و هشتاد مــرد ،
زبان شان ز یزدان پر از یــــاد کرد.

ز خون شان به مرد آتش زردهشت ،
ندانم که چــــرا هیـــــربد را بکشت.

📚 بُن مایه :

برگرفته از تارنمای روان شاد :
موبد کورش نیکنام.

👈 رونوشت ؛ بردیا بزرگمهر.
۴
@khashatra
پایان🔺🔺

#زرتشت_پیامبر

سراینده : استاد بانو هما ارژنگی

@khashatra

سخنان روانشاد موبد دکتر #کوروش_نیک‌نام
در روز خور ایزد و دی ماه ، سال روز درگذشت نخستین پیام آور و آموزگار راستی اَشوزَرتشت اِسپَنتَمان.

به روان و فروهر پاک همه ی درگذشتگان اَشو درود باد.
@khashatra

#امروز

نَبُر

به روز ، پیروز ‌و فرخ روز ماه ایزد از دی ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

شنبه ۶ دی ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۲۷ دسامبر سال ۲۰۲۵ (ترسایی)

✔️ ماه = ماوَنگهِه، ماه.

✔️ نبُر : پرهیز از کشتن حیوانات سودرسان.
پرهیز از خوردن خوراک‌های گوشت‌دار.

@khashatra

#ماه_ایزد

✅ ماه به اوستایی «ماوَنگَ» مانند خورشید ستودنی است.
در اساتیر ، ماه سازنده‌ ی نژاد ستوران شناخته شده است.
در ماه‌ یشت این ایزد آموزگار گیاه و رستنی خوانده می‌شود.
این روز یکی از چهار روز پرهیز از خوردن گوشت است.
زرتشتیان این روز را «نَبُر» می‌نامند و از کشتن حیوانات سودمند و خوردن گوشت خوداری می‌کنند.
در این روز اوستای «ماه‌ نیایش» از سوی زرتشتیان خوانده می‌شود.

👈 دوازدهمین روز از ماه سی‎روزه‌ی زرتشتی «ماه» و سی روز از سال ماه نامیده می‌شود.
ماه نام سیاره‌ای ست كه در فرهنگستان ادب پارسی به همان ماونگهه نوشته و خوانده مى‌شود.
ماونگهه در اوستا آمده و یشت هفتم به ماه است.
در ماه نیایش از ماه‌یشت گفته شده است.

در اوستا سازنده‌ یِ تخمه و نژاد جانوران و آدمی ست و پرورش دهنده ی گیاه و رستنی ست.

❇️ نَبُر به چمار (: معنای) كشتار نكردن جانوران سودمند در این روزها و پرهیز از خوردن گوشت است.
پرهیز از خوردن گوشت در خوراک خود برای چهار روز در ماه ، در درازای روز (روزه) كار ناپسند می‌شمارند.
اما در هر ماه و تنها در چهار روز به نام‌ های :

◀️ بهمن ، دومین روزِ ماه.

◀️ «ماه» ، دوازدهمین روزِ ماه.

◀️ گوش ، چهاردهمین روز به ماه.

◀️ رام ، بیست‌ و یكم روز به ماه زرتشتی و مزدیسنا هست.

❇️ در اوستا نگهداری از چارپایان آمده و سفارش شده است ، جانورانی که از  كشتار آن‌ها پرهیز شده ، سگ و گربه و بره و بز و اسب…
و هرگاه پیر شدند ، از آن ها به درستی نگهداری كنند.

در مزدیسنا از كشتن جانوران ویران گر و موذی سفارش شده …


❇️ سروده‌ ی مسعود سعد سلمان، بر پایه‌ ی کتاب بندهش :

ماه ‌روز ای به روی خوب چو ماه ،
باده لعل مشک‌ب وی بخواه.

گشت روشن چو ماه بزم كه گشت ،
نام این روز ماه و روی تو ماه.


❇️ اندرز نامه‌ی آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم) :

می خور و با دوستان گفت و گو کن.


◀️ اندرز نامه‌ی آذرباد مهر اسپندان در سروده‌ ی استاد ملک‌الشعرای بهار :

بخور باده با دوستان، روز (ماه) ،
ز ماه خدای ، آمد کارخواه.

🌺 گل نرگس نماد ماه ایزد است.

@khashatra

#چهار_روز_نبر


✅ روزهای نبر در کیش زرتشت چهار روز در هر ماه است.
به عبارت دیگر ، زرتشتیان ۴۸ روز در سال نبر یا (پرهیز از خوردن گوشت و کشتار حیوانات سودمند) را می‌گیرند اما نه پشت سرهم.
زرتشتیان برای زیاده روی نکردن در خوردن گوشت جانوران ، روزهای #دوم و #دوازدهم و #چهاردهم و #بیست_و_یکم هر ماه زرتشتی از خوردن گوشت پرهیز می کنند.

این چهار روز متعلق به چهار امشاسپندِ و ایزدان  #وهمن #ماه #گوش و #رام می‌باشد.
در نزد زرتشتیان برای هر سی روز ماه اسم خاصی وجود دارد.
یکی از این روزها «وهومن» است که بعدها به نام بهمن تغییر ریخت داده و به چم‌ منش نیک است.
روز «ماه» ، روز «گئوش» یا گوش و روز «رام» نیز به همراه روز «وهومن» روزهایی هستند که گوشت خوردن درآن نکوهیده شده و به آن نبر(Nabor) می گویند.

"نبُر" فعلی جزو سنت زرتشتیان می‌باشد.
به چمار نبریدن و منظور از آن نکشتنِ حیوانات و سر آن ها را نبریدن بوده است.
در قدیم ، برخی از زرتشتیان در کلِ ماه بهمن نیز لب به گوشت نمی زدند.
نیک است بدانید که نمادِ بهمن ، سپیدی و پاکی است از همین رو موبدان زرتشتی سپید می پوشند چرا که ؛
منش نیک به چم سپیدی ست.
هم چنین برای اطلاعاتِ عمومی می‌ گویم که وهومن نزدِ مزدیسنان بزرگی زیادی دارد.
چرا که با وهومن است که یک مزدیسن هوخت/Hovakht و هورشت/Hovarasht را می فهمد و رعایت می کند.
به چم این که با اندیشه ی نیک به کردار نیک و گفتار نیک نیز می رسد و منطقی می شود.
زرتشتیان باید در سه بخش #مینویِ #شنوایی ، #اندیشه و #احساس همیشه کوشا باشند.
به آن چم که با این سه حس ،
از نیکی و "امر نیک" دور نشوند.
و “اندیشه و احساس و شنوایی” باید همیشه سرشار از نیکی باشد.

@khashatra‌

#تاربخچه_آدریان_مریم‌آباد

✅ درب مهر مریم آباد درب مهری ست قدیمی ، بنای آتشکده بر روی زمینی مسطح در وسط مریم آباد واقع گردیده است.
و با توجه به نقشه ی پهنه بندی مقدماتی خطر نسبی زلزله در ایران ، این منطقه در نقشه با خطر نسبی متوسط مشخص گردیده است.
لیکن تاکنون هیچ گونه اثر تخریب زلزله در این آتشکده مشهود نشده است.
تنها دو سیل بزرگ آتشکده را ویران و بنای کنونی آتشکده ، برابر سنگ نوشته ی موجود در درب مهر مربوط به سد سال و اندی پیش است.
مالکیت بنا وقفی جامعه ی زرتشتیان مریـم آباد است.
و سـالیان سـال اسـت با کمک های مالی و مردمی و تحت پوشش انجمن زرتشتیان مریم آباد اداره می شود.
آدریان مریم آباد جواهری است در کنار این کویر تفتیده که درخششی خاص دارد تمامأ با خشت و گل ساخته شده که یک دنیا ظرافت درآن به کار رفته است.

در آن زمان که این آتشکده را می‌ساختند نه جرثقیل بود و نه تیر آهن ، از این رو وقتی اندیشه نمایید احساس خواهید فرمود که چه زحمتی در راه ایجاد آن کشیده شده است.
گویند دیوار آن بزرگ بوده هر شاگردی را می آوردند قادر به انداختن خشت گلی به بالا نبوده و دستگاه های بالابر امروزی هم موجود نبود روان شاد رستم بمان استاد مهر تعریف می‌کرد شخصی را برای بالا انداختن خشت گلی چند کیلویی استخدام می کنند ، نامبرده شخصی بوده قد بلند و قوی هیکل تمام خشت های مدرسه ماهیاری و درب مهر را یک تنه بالا می داده متأسفانه نام ایشان از حافظه ام محو گردیده است.
او تمام روز را با شوق زیاد به کارش ادامه می داده تا این بنای رفیع شکل بگیرد. (روانش شاد)
۱
@khashatra

✅ انسان وقتی در محوطه ی مقدس و دلگشای آدریان مریم آباد گام می‌گذارد ، متحول می‌شود و بر پنجه‌های هنر آفرین شان درود می‌فرستد.
افرادی در این آدریان زحمت کشیدند ، تلاش کردند تا به سهم خود گامی هر چند کوچک ، در راه آبادانی آن بردارند و نام بلند گذشتگان این محله را زنده نگاه دارند و امّا از همه ی بهدینان و همه ی یاران و کسانی که ما را در جهت این خدمت و نگهداری و سرپرستی آدریان یاری داده اند سپاسگزاریم و با پشت گرمی همان عنایت ها راه خود را ادامه خواهیم داد.

این روز ها اگر سری به آتشکده بزنید آتش همیشه فروزان مریم آباد را خواهید دید و آتش بندی که اکنون مدت ۱۵ سال است وظیفه ی خوراک دادن به آتش و روشن نگاه داشتن را بر دوش دارد ، آقای رستم آتش بند ، آتش بند آتشکده ی مریم آباد از بامداد تا غروب آفتاب به آتشکده سرکشی و به آن خوراک می دهد پس از آخرین وعده ، آتش در زیر خاکستر ، مهار می شود.
به گفته ی رستم آتش بند برای خوراک آتش بیشتر از چوب زردآلو ، بادام و سیاه درخت استفاده می‌شود چون هم خوب می‌سوزد و هم خوش بو هستند.
انبار چوب یاخوراک آتش ، اتاقی است روبروی درب وارد شدن به محوطه ی آتش پر از تنه های بریده شده درختان که از دهش مردم ، قرار است خوراک آتش شوند و یا از پول آدریان (شاباش) خریداری شده اند.
۲
@khashatra

✅ هموبد رستم آتش بند در سال ۱۳۳۰ خورشیدی در کراچی عضو انجمن زرتشتیان مریم آبادی‌های مقیم کراچی بوده است.
از رستم آتش بند که با تعهد و احساس مسئولیت حقیقتأ امور اصلی آدریان و سرپرستی آن را در این برهه حساس به عهده دارند روزگاری پر از مهرورزی و عاقبت به خیری از درگاه اهورامزدای بزرگ مسئلت دارم.
به گونه ای که گفته شد قدمت روشن بودن آتشکده ی مریم آباد به ۶۰۰ سال پیش می‌رسد و در شبانه روز به طور مرتب آتش فروزان است که در دو نوبت صبح و عصر چوب به آتش افزوده می شود.
از آتش بندانی که در این سال ها آمدند و رفتند و عمری خدمت به جامعه و هم کیشان نمودند اکنون که رخت از این جهان بربسته و به رهروان دنیای باقی پیوسته‌اند گرامی داشت و یاد این نیک نامان عرصه فرهنگ و دین و کار و تلاش ، موجب خوشنودی بازماندگان و اهالی و جامعه ی مریم آباد خواهد بود.
خداوند ایشان را قرین رحمت خود نماید.
به گونه ای که باید بگویم قدر زر زرگر شناسد ، قدر گوهر ، گوهری.
۳
@khashatra

✅ آدریان مریم آباد نام بانی و سال و بنای آن معلوم نیست ولی از آخرین سنگ نوشته ی آن این گونه برآورد می‌شود که در زمان ناصرالدّین شاه قاجار در اثر سیل ویران گردیده و چندین بار تعمیر شده و سنگ تاریخ تعمیر آن از آنِ تَن آخری است مرمت آن به دست اسفندیار کیخسرو آدر مریم آبادی بانی آب انبار اسفندیار کیخسرو در سال ۱۲۵۶ یزدگردی انجام گرفته و تخت نشین شده است.

پیش از انقلاب آقای بهرام کیخسرو زاده درب مهر مریم آباد را از نو تعمیر و بافت محوطه ی داخلی آن را به کلی تغییر دادند.
در سال ۱۳۶ه به علت خرابی بدنه و شالوده درب مهر آقای جهانگیر خداداد نجمی آن را مرمت و سنگ کاری نمودند بر پایه ی پژوهش هایی که از اهالی محل به عمل آمده آتش بندان معروف مریم آباد از ۱۵۰ سال پیش به این سو عبارتند از :
۱ - صندل دهموبد.
۲ - پشوتن دهموبد.
۳ - مهربان ماهیار مذکوری.
۴ - اردشیر پشوتن آتش بند.
۵ - لعل سروش خدابخش.
۶ - خورشید خداداد شهریار نجمی.
۷ - برزو پشوتن آتش بند.
۸ - رستم خسرو آتش بند.
۹ - جمشید صندل آتش بند.

✔️ و اما دهموبدان سابق مریم آباد ؛
۱ - اردشیر دهموبد.
۲ - سروش دهموبد.
۳ - صندل دهموبد.
۴ - پشوتن دهموبد.
۵ - خسرو مهربان معروف به خسرو پشوتن.
۶ - جمشید صندل آتش بند.
۷ - جمشید خسرو پاک منش.
۸ - رستم خسرو آتش بند (دهموبد فعلی مریم آباد)
۴
@khashatra

📚 بُن مایه :

برگرفته از نسک گذری در تاریخچه و فرهنگ زرتشتیان مریم آباد یزد
- نویسنده : سروش مالی.

✍ رونوشت ؛ بردیا بزرگمهر.
۵
@khashatra
پایان 🔺🔺

#امروز

به روز ، پیروز ‌و فرخ روز تیر ایزد از دی ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

یک شنبه ۷ دی ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۲۸ دسامبر سال ۲۰۲۵ (ترسایی)

✔️ تیر = تیشتر ، نماد و نشانه ی باران.


@khashatra

#تیر_ایزد

✅ تیر یا تیشتر ، ایزد باران بوده و به یاری او کشتزارها سیراب از باران می‌شوند ، هم چنین نگهبان ستوران است.
در اوستا «تیریشت» در نیایش ایزد باران است.
ستاره ی عطارد تیر نامیده می‌شود و نیز تیری که در کمان نهند و بجهانند.

👈 روز «تیر ایزد» سیزدهمین روز هر ماه و چهارمین ماه هر سال، در گاه شمار زرتشتی «تیر» نام گرفته است.
در گاه شمار سی‌ روزه‌ ی زرتشتیان هنگامی که نام روز و ماه برابر می‌شود آن روز را جشن می‌گیرند.
و به شادمانی و ستایش آفریده های نیک اهورامزدا می پرداختند.
فرارسیدن روز تیر در ماه تیر را جشن تیرگان می‌نامند.

❇️ ایرانیان باستان هنگام خشک سالی در این روز آیین ویژه‌ای برگزار می‌کردند و برای خواهش باران و پیروزی تیر ایزد بر دیو خشک سالی(اپوش) به در و دشت می‌رفتند و تیریشت می‌خواندند.

❇️ بخشی از یشت های اوستا درباره‌ی این ایزد است.
تیر نام ستاره‌ای‌ است كه امروزه آن ‌را «‌شعرای یمانی» یا به لاتین «سیریوس» (Silius) می‌نامیم.


❇️ سروده‌ ی مسعود سعد سلمان ، بر پایه‌ ی کتاب بندهش :

ای نگار تیر بالا روز تیر ،
خیز و جام باده ده بر لحن زیر.

عاشقی در پرده‌ ی عشاق گوی ،
راه‌ های طبع خواه دل‌پذیر.


❇️ اندرز نامه ی آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم) :

کودک به تیراندازی و نبرد و سواری آموختن فرست.


◀️ اندرز نامه ی آذرباد مهر اسپندان در سروده‌ ی استاد ملک‌الشعرای بهار :

بفرمای بر کودکان روز (تیر) ،
نبرد و سواری و پرتاب.

🌺 گل بنفشه نماد تیر ایزد است.

@khashatra

‍ ‍ #رابطه_ی_بین_زرتشت_و_ایران

✅ رابطه ی بین زرتشت و ایران را چگونه است؟ 

پیام اشوزرتشت و جایگاه فرهنگ و تمدن ایران چنان به هم تنیده شده که ،
با هیچ نیرو ، ابزار و ترفندی نمی توان آن ها را از هم جدا کرد.
آنان که اشوزرتشت را بدون ایران یا ایران را بدون اشوزرتشت می خواهند هر دو به بیراهه می روند.

❇️ دسته ی نخست که اشوزرتشت را بدون نگاهی ژرف به ایران ، فراز و فرودهای آن ، شکست و پیروزی های آن ،  اشک و لبخند آن ، با سرزمین پر راز و رمز آن می خواهند.
باید دریابند که نام ایران ، (اییرینه- واِیجه = سرزمین ایران) ،
برخاسته از نسک اوستا بوده است.
میهن پرستی و ملی گرایی ایرانی نیز برگرفته از اوستا ، گنجینه ی دانش نیاکان بوده و اوستا فر سرزمین ایران را در ؛
« اورمزد یشت » این گونه ستایش کرده است.
« نِمو. اییرینَه. وَاِجَه هی. نِمو. کَوَه اِم. خورِنو. »

❇️ گروه دوم که سرافرازی ایران ، فرهنگ و باورهای ایرانی ، جشن های ملی این کشور ، شکوه پیروزی راستی و شکست نیروهای اهریمنی را بدون اشوزرتشت می خواهند ، باید بدانند که همه ی این آیین های شادی افزا و باورهای نیک انسانی ، برگرفته از اندیشه ی نیک اشو زرتشت  و نیاکان خردمند سرزمین ایران بوده و زرتشتیان درگذر گاهداد (:تاریخ) با رنج فراوان آن ها را پاسداری کرده اند.
اگر اشوزرتشت و اوستا نبود ، بی گمان نام این جشن و آیین ها ، گویش و باورهای گوناگون تیره ها (:اقوام) به روزگار کنونی نرسیده بود.
و بوستانی پر گل از مهربانی و گذشت با آرمان پیروزی فره ایزدی ، پیش روی ما خودنمایی نمی کرد.

📚 بن مایه :

برگفته از تارنمای روانشاد ؛
موبد کورش نیکنام.

✍ رونوشت ؛ بردیا بزرگمهر.

@khashatra

#امروز

نَبُر

به روز ، پیروز ‌و فرخ روز گوش ایزد از دی ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

دو شنبه ۸ دی ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۲۹ دسامبر سال ۲۰۲۵ (ترسایی)

✔️ گوش = گئوش ، روان جهان.

✔️ نبُر : پرهیز از کشتن حیوانات سودرسان.
پرهیز از خوردن خوراک‌های گوشت‌دار.

@khashatra

#گوش_ایزد

✅ امروز «گوش ایزد» چهاردهمین روز از گاه شمار زرتشتی است.
بنابر گاه شمار زرتشتی ، هر ماه، ٣٠ روز دارد و هر کدام از این ٣٠ روز ، نامی.
و امروز ، روزی ست که نامش «گوش» است.
گوش ، یک ایزد است و عنوان ایزد برای آن‌ چیزهایی کاربری دارد که ستودنی هستند ، یعنی داده‌های نیک اهورایی که در خور ستایشند.
گوش‌ایزد ، ستودنی است آن اندازه که هتا یکی از یشت های اوستا ، به این ایزد ویژه شده است. «گوش‌یشت» یا «درواسپ‌یشت» ، آن یشتی است که در‌ آن از «گوش‌ایزد» سخن رفته است.

❇️ واژه‌ ی «گِوش» یا «گئوش» بارها در «گاتها» (سروده‌های اشوزرتشت) ، در «اوستا» و در نوشته‌های پهلوی آمده است.
واژه‌ ی گئوش هم چون واژگان بسیار دیگری که چم های گوناگون دارند ، چند چم دارد که بی‌گمان باید در جمله معنایش کرد.
این واژه به چمار «گیتی» و «مجموعه‌ ی آفرینش» و از سویی دیگر به چم «گاو» است ، البته این چم یعنی گاو نیز در استوره‌ های ایرانی ، همان «آفریده»  یا گیتی است.
گوش یا گئوش در اوستا هم به چم گاو و هم به چم گیتی آمده است.
«اورو» نیز  كه به چم روان است همراه با واژه‌ی گئوش ، معنی روان جهان یا روان گاو را می‌رساند.
«گئوش‌ارورون» نگاه دار گله‌ها و چارپایان سودمند است.
گاو در استوره‌ها ، نماد گیتی ست و از دیدگاه فلسفی نماد زندگی دنیوی و خاكی است.

بنابر باور ایرانیان گوش‌ایزد ، پاسدار و نگهبان جانداران سودمند است که این خویش کاری با چم این ایزد ، هم‌خوانی دارد.
یعنی آزردن جانداران سودمند به نوعی به چم آزار آفرینش ، به چم آزار گیتی‌ست.

ایزد گوش برای پاسداری از جانداران سودمند ، به همراهیِ «ماه ایزد» و «رام‌ایزد» به یاریِ«وهمن امشاسپند» می‌شتابد.

◀️ پس ماه ایزد ، رام‌ایزد و گوش‌ایزد ، یارانِ «وهمن امشاسپند» در این خویش کاری هستند.

❇️ زرتشتیان از دیرباز در این ۴ روز از ریختن خون جانوران سودمند و از خوردن گوشت آن‌ ها پرهیز می‌کنند و این کار برای نگهبانی از شمار جانوری و تندرستی انسان‌ ها انجام می‌شود.

پرهیز از کشتن و خوردن جانوران سودمند هم چون یک قرارداد کلی است برای آن‌که در این ۴ روز ، جانوران در امان باشند.

تصور کنید که این قرارداد از این دایره‌ ی کوچک (هازمان زرتشتی) فراتر رود و جهانیان در این ۴ روز بر خود بایسته بدانند که از کشتن جانوران سودمند و خوردن خوراک‌های گوشتی بپرهیزند ؛ بی‌گمان که آمار کشتار جانوران به اندازه‌ ی بسیاری پایین خواهد آمد و از سویی برای انسان‌ها تمرینی خواهد بود برای خوردن خوراک‌ های گیاهی.

◀️ روز «گوش‌ایزد» هم چون یک تلنگر ، هر ماه ، به ما «مجموعه‌ی آفرینش» را یاد آوری می‌کند.
گوش‌ایزد ، هم چون رام‌ایزد و ماه ایزد و وهمن‌امشاسپند ، تلنگری است تا «گیتی» را از یاد نبریم و یادمان نرود که بخشی از این مجموعه هستیم ، اگر بخشی از هستی را بیازاریم ، آزرده خواهیم شد.
گویند در این روز باید جشن گرفت.

❇️ سروده‌ ی مسعود سعد سلمان ، بر پایه‌ ی کتاب بندهش :

گوش‌روز ای نگار مشكین‌ خال ،
گوش بربط بگیر و نیک بمال.

من ز بهر سماع خواهم گوش ،
بی‌ سماعم مدار در هر حال.


❇️ اندرز نامه ی آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم) :

پرورش گوش اورون کن ، گاو به ورز آموز.


◀️ اندرز نامه‌ی آذرباد مهر اسپندان در سروده‌ ی استاد ملک‌الشعرای بهار :

به (گوش) اندرون گاو ساله ، به مرز ،
ببند و بیامرز بر گاو ، ورز.

🌺 گل میزورس نماد گوش ایزد است.

@khashatra