Bilaman avrab yana siz bo’lasiz ulfatim..)

©️Bahodir Mamajonov

@kenjayeffnote

O’qishga erinmang!!!

📚 “Kitob o‘qigan yaxshi… lekin qaysi kitob?”

– Haqiqatni o‘zida aks ettirmaydigan o‘qishlar haqida

Bugungi kunda kitob o‘qish, bilim olish — qadrlanadigan fazilatga aylandi. Jamiyatimizda ba’zi insonlar ilmli bo‘lish, ziyoli ko‘rinish maqsadida ko‘plab kitoblar mutolaa qilishmoqda. Bu, o‘z-o‘zidan, yomon emas. Balki juda ham quvonarli hol. Ammo bir haqiqatni esdan chiqarmasligimiz kerak:
Kitobni ko‘p o‘qish — haqiqatni anglashning kafolati emas.

📖 Dunyoviy va diniy kitoblar — bir birini to‘ldiruvchi haqiqatlar

Diniy bilimlar — insonni o‘z Xoliqi bilan bog‘laydi. Dunyoviy fanlar esa — tabiat, jamiyat, inson hayotini anglashga xizmat qiladi.
Musulmonlar tarixida buyuk allomalar — Ibn Sino, Al-Xorazmiy, Al-Farg‘oniy, Al-Biruniy, Imom G‘azzoliy — ham diniy, ham dunyoviy ilmlarda chuqur bilim egasi bo‘lgan. Bunday muvozanatli o‘qish — sog‘lom tafakkur, kuchli manaviyat, va haqiqiy tafsirni beradi.

Badiiy kitoblar, falsafiy asarlar, ilmiy adabiyotlar — bularning barchasi agar niyat to‘g‘ri bo‘lsa, insonni yetuklikka olib boradi. Ammo… agar inson tanlab emas, yoppasiga, hatto nohaq, soxta, yolg‘on manbalarni ham haqiqat deb o‘qisa — bu shubhasiz, manaviy falokatga aylanishi mumkin.

❗️**“Tirik kitob” deyilgan inson – ifrat yondashuv samarasimi?**

Bugungi kunda ko‘rinib turibdiki, bir inson atrofidagi odamlar tomonidan haddan ortiq ulug‘lanmoqda. “U tirik kitob”, qabilidagi gaplar bilan shaxsga mutlaq ishonch berish — bu sog‘lom fikrga zid. O‘sha insonning o‘zi bunday iddaoni qilmayotgan bo‘lsa-da, atrofdagilar uni ideal holatda ko‘rsatmoqda. Bu esa tarixda ko‘p bora bid’at, ilohiylashtirish, va oqibatsiz taqlid holatlariga olib kelgan.

🚫 Rus va yahudi manbalaridagi cho‘pchalarga e’tibor

Ayrim kimsalar sovet davrida yozilgan yoki G‘arb manbalarida uchraydigan diniy buzib ko‘rsatilgan kitoblarni ko‘p o‘qib, haqiqat deb qabul qilgan. Bu esa ularni chalg‘itgan. Yahudiy yoki kommunistik mafkura asosida yozilgan asarlar ko‘p hollarda islomni “orqali-yu ustidan” tushuntiradi — ya’ni asl manbaga emas, ularning o‘z talqiniga asoslanadi. Natijada shariatda yo‘q gaplarni haqiqat sifatida yoyish holatlari yuzaga keladi.

🧠 Ibn Sino — tuhmat emas, tarixiy haqiqat bilan baholanishi kerak

Ibn Sino — musulmon dunyosining faxri. U tibbiyot, falsafa va mantiq jahon ilm-faniga mislsiz hissa qo‘shgan. Unga “3 kishiga aroq ichishga ruxsat bergan” degan tuhmat esa hech qanday ishonchli manbaga tayanmaydi. Bu kabi gaplar:
• Na Ibn Sinoning asarlarida mavjud,
• Na musulmon olimlar tomonidan tasdiqlangan,
• Na Islom tarixida hujjatli dalil bilan qayd etilgan.

Tuhmat — og‘ir gunoh. Ayniqsa, tarixiy shaxslarga nisbat berilgan bo‘lsa, bu yanada javobgarlik talab qiladi.

📘 3. Tirik kitob — kimlar bu maqomga loyiq?

“Tirik kitob” iborasi ko‘pincha majoziy ma’noda ishlatiladi — ya’ni Qur’onni, ilohiy haqiqatni hayotida amalda ko‘rsatgan insonlar haqida. Ammo bu so‘z bilan har qanday kitobxonni, notiqni, yoki ziyolini atash – xavfli ifratga olib borishi mumkin. Shu bois bu maqomni kimga nisbatan ishlatish mumkin degan savolga, shariat mezonlari asosida yondashish kerak.

✅ 1. Qur’onni yodlab, unga amal qilgan Qorilar

Haqiqiy qorilar — Qur’onni faqat yodlabgina qolmay, uning ma’nosi bilan yashagan, axloqi, ko‘z qarashi, yurishi, hatto sukuti bilan Qur’onni ifoda etgan insonlar — tirik kitob maqomiga eng yaqin odamlardir. Rasululloh ﷺ aytganlar:

“Qur’on ahlidan bo‘ling, chunki ular Allohning xos kishilaridir.”
(Ibn Moja, 215)

Bunday qorilarni ko‘rgan kishi Qur’onni eslaydi, u bilan suhbat qilgan odam Allohni yod qiladi. Ammo, afsuski, zamonimizda Qur’onni yodlagan, lekin amal qilmaydigan, yoki hatto Qur’onni dunyoviy manfaatlarga vosita qilgan odamlar ham uchramoqda. Bu esa ogohlantiruvchi holat.

🕋 2. Sahobalar – haqiqiy tirik Qur’on

Sahobalar Qur’on bilan yashagan, uni o‘z joni bilan himoya qilgan, va uni so‘zda emas, hayotda targ‘ib qilgan avloddir. Ular haqida aytilgan:

“Agar siz Qur’onni yurgan holda ko‘rishni istasangiz, sahobalarga qarang.”
(Imom Shofe’iy)

©️ Malham kitoblardan olindi..)

@kenjayeffnote

Eng xayrlisi bo’lsin🤲

Xayrlisi uchun harakatdamiz😉

@kenjayeffnote

Onasidan kaltak yesa ham, "oyi" deb yig'laydigan bolaga o'xshaydi sevgi...

©️Jamol Surayyo

@kenjayeffnote

Shavkat Rahmon aytadi: mening har qadamim muqaddas, mening har qadamim o’limga qarshi📎

@kenjayeffnote

Kishi o`zganing baxtidan baxt topsa, u haqiqiy yashagan hisoblanadi.

©️Gyote

@kenjayeffnote

1 yil-u 8 kun

🤔

#endida

Qalamni yo’qotdim deb siqilyapsizmi?
Endi qo’rqing shu ketishda davom etsangiz hademay daftarni ham yo’qotasiz….!)


©️Gap qalam va daftar haqida emas)

@kenjayeffnote