#HAAROMSA 💥🔨

✍ Seenaa waldaa Kristiyaanaa (church history) fi seenaa Og-waaqummaa (theology) keessatti haara'umsi wanta hin dagatamnee fi dhiibbaa guddaa uumee dha.

🟢 Haaromsa keessatti warraaqsa guddaa kan uuman Maartin Luuter (Jarmanii), Ulrich Ziwingili (Siwizerlaand) akkasumas Yohaannis Kaalvin (Faransaay) waldaa kaatolikii keessaa barsiisaa fi barteewwan haamara'aa mormuun gara barumsa dhugaa caaffata qulqull'aa tti amantoonni akka deebi'aniif xiiqeffannoo guddaan kan hojjetaa turanii dha.

📋 Haara'umsa jechuun wanta haaraa ta'e tokko uumuu jechuu osoo hin taane; wantoota hundee macaafaa hin qabne kam iyyuu mormuu fi dura dhaabbachuu, akkasumas gara macaafa qulqulluu tti deebi'u jechuu dha.

⚫️ Ijoon barsiisa dogoggoraa waldaa Kaatolikii Roomaa keessa ture keessumaa immoo haara'umsa waldaa Pirotestaantii harraaf sababa guddaa kan ta'an keessaa muraasni kanneen armaan gadii kana turani:

❗️Ol aantummaa fi aangoo waldaa Kristiyaanaa irratti kan qabu Macaafa Qulqulluu osoo hin taane Phaaphaasii waldaa Kristiyaanaa ti.

❗️Macaafni Qulqulluun afaan Laatinii irraa gara afaan saba kamiitti illee hiikamuu akka hin qabne; akkasumas amantoonni Macaafa Qulqulluu dhuunfaa dhuunfaa isaaniitin qabaachuu fi dubbifachuu akka hin dandeenye, kana qofa illee osoo hin taane namni Macaafni Qulqulluun harkatti argame kam iyyuu akka inni ajjeefamu.

❗️Dhiifamni cubbuu kan argamu dhiiga Yesus Kristosin osoo hin taane, kaardii siif dhiifameeraa (Indulgence) bitachuuni. Akkasumas maatii tokko keessaa namni tokko yoo du'e inni iddoo dhiphinaatii (Pargaatorii) gara jannataatti darba jechuun maatiin nama du'e kaardii siif dhiifameeraa bituu.

❗️Jireenyi bara baraa kan argamu Ayyaana waaqayyoo qofaan karaa Amantii qofaa akka Macaafa Qulqulluu qofatti Yesus Kristos qofaan ulfina Waaqayyoo qofaaf osoo hin taane, dhamaatii fi bu'aa addaa waaqayyo cubbamaa irraa barbaaduuni.

❗️Fayyinni amantii fi hojii gaariin malee amantii qofaan hin argamu.

❗️Karaa Lubaa yookaan Phaaphaasii malee amanaan qofaa isaa gara waaqayyootti dhi'aatee waaqayyoon kadhachuu akka hin dandeenyee fi kkf turani.

💡 Yeroo kanatti haaressitoonni garuu gaaffii gurguddaa afur kaasani:
A. Namni akkamitti fayya?
B. Aangoon namootaa waldaa Kristiyaanaa keessatti hammami?
C. Waldaan Kristiyaanaa maali?
4. Maddi jireenya kristiyaanotaa maali?
Haaluma kanaan gaaffilee kanaaf deebii barbaaduun qofaalee gurguddaa shan hundeessani.

1. MACAAFA QULQULLUU QOFA ° Scripture Alone ° Sola Scriptura.

2. AYYAANA WAAQAYYOO QOFA ° Grace Alone ° Sola Gratia.

3. AMANTII QOFA ° Faith Alone ° Sola Fide.

4. KRISTOS QOFA ° Christ Alone ° Sola Christus.

5. ULFINA WAAQAYYOOF QOFA (For the glory of God alone (Sola Deo Gloria).

📌 Qabxiiwwan haaromsaa hundumtuus onkololessa 31/1517 keeyyataawwan 95 Maartin Luuter balbala waldaa Wittenberg'tti cinqaarse keessatti cuunfamanii argamu.

♻️ Walumaa galatti ijoon isaa dhalli namaa fayyina bara baraa argachuu kan danda'u tooftaa fi dhamaatii garaa garaan osoo hin taane; Ayyaana waaqayyoo qofaan, karaa Amantii qofaa, Yesus Kristos ilma Waaqayyoo qofaan, akka Macaafa Qulqulluu qofaatti, ulfina Waaqayyoo qofaaf qofa kan jedhuu dha.

🍇 Yeroo sana booda warri pirotestaantii kaampii garaa garaa godhatani socho'uu jalqaban: Waldaa warra Luuteraan, Waldaa warra rifoormidii, Waldaa warra Pirisbiteeriyaanii fi waldaa warra Angelikaani fi kkf jedhaman.

🫴 Yeroo baayyee dhimmi haara'umaa gaafa ka'u naamoonni baayyeen "Kun taatee jaarraa 15ffaa ti malee harra nu hin ilaallatu!" jedhu. Garuu haara'umsi kan altokkotti ta'ee darbu qofa osoo hin taane harras daran kan nu barbaachisuu dha. Sababni isaa dhaadannoon haara'umsaa "Gara macaafatti deebi'uu!" kan jedhuu dha waan ta'eef.

😢 Harra waldaa Kristiyaanaa keenya yoo ilaale barsiisaa fi shaakalaawan caaffata qulqulla'aa hin taane hedduu isaaniitu mullatu. Kanaaf harras gara caaffata qulqulla'aatti deebi'uun nuuf ta'a.

🔴 Yoo nutti mullates yoo nutti mullachuu dhiises waldaan kufaatii guddaa keessa jirti:

❓Fayyinaaf isa nuuf kenname Yesusiin dagannee Zayitii dibataa Qr kuma tokko, kuma lamaan bitachuu eessaa fidne 🤔

❓Macaafa qulqulluu shelfii irraa qabaachuu dhiifnee bakka isaa Zayitii shelfii irra godhachuu eenyuutu nu barsiise 🤔

❓Yeroo barattoonni keenya gara mooraa Yuunibarsiitii deeman Macaafa qulqulluu binneefii qooda boorsaa isaanii keesa keenyuuf, zayitii kana ganamaaf galgala dibadhu jennee galaa kana galaasuufiin eessaa dhufe 🤔

❓Kristoosiin eebbifamuu keenya dagannee ashaboodhaan akka eebbi nuuf ta'u kutaa macaafaa isa kam irraa dubbifanne 🤔

❓Wangeela ta'ee isa mullate ilmicha lallabuu dhiifnee tooftaa jireenyaa, falaasamaa fi xinsammuu, hojii bizinasii akka itti hojjetani fi kkf lallabuu abboota amantii warra kamtu nutti dabarse 🤔

❓Mana keenya isa waaqa irraaf wal jajjabeessuu fi wal abdachiisuu dhiifnee, biyyoota warra adii wal abdachiisuun, furtuu qabadhu jechuun, konkolaataa bitta jechuun, sagalee irratti siif baaseera waliin jechuun maalif nu dhaale 🤔

❓Faarfannaa yeroo dheeraa wal jijjirree faarfachuuf, beeksisa yeroo dheeraa dhaggeeffachuuf, miidiyaa hawwaasaa irra yeroo dheeraa turuuf sa'itii argannee; sagalee waaqayyoo barachuuf sa'itii akkamitti dhabne 🤔

❓Fayyina tola kenname birriitti jijjiiruun, carataa garaa garaa pulpitii irratti gurguruun, qarshiif jennee waldaa banuun maaliif kaayyoo Kristiyaanummaa keenyaa nurkaa gate 🤔

❓Kristos jireenya keenya nuuf miidhegsee nuuf mi'eessee utuu jiruu; karameellaa tokko Qr kuma kudhaniin bitadhuu gali jireenyi kee akka karameellaa kanaa siif minya'a waliin jechuun maali 🤔

❓Fayyinni kennaa tolaa ayyaana Waaqayyoo isa guddaa fi dinqisiisaa sanaan kan nuuf kenname ta'ee utuu jiruu; hojii gaarii hojjettan malee jireenya bara baraatti hin galtan jechuu eessaa fidne 🤔

❓Namni fayye hojii fayyina isaa wajjin waliif galu sodaa fi rommaan hojjetaa utuu Macaafni nuun jedhuu; fayyeera'oo jennee mata jabinaan jireenya finxaalesummaatti deebi'uun eessaa dhufe 🤔

❓Gaa'illi ulfina qabeessa, dhiiraa fi durba gidduutti raawwatamas macaafni utuu nuun jedhuu; gaa'illi saal-tokkee (soodomummaan) eessaa gola nu seene 🤔

❓Dur obboloonni wal iyyaafatu, waliif kadhatu, wal gaafatu, wal jajjabeessu yeroo hundumaa dhufaatii gooftaas abdii fi hawwii guddaan eeggatu; harra wal hammeessuu, wal cabsuu, wal qeequu, wal dhiibuu fi kkk maaltu nu gidduutti facaase 🤔

👉 Walumaa galatti dubbachuuf wantoota ulfaataniin liqimfamnee jirra. Macaafni Qulqulluun garuu "Maalirraa akka kufte yaadadhu, yaada garaa kees geeddaradhu!" nuun jedha. "Fedhi Waaqayyoo maal akka inni ta'e beekuu yoo barbaadde Macaafa Qulqulluu kee dubbifadhu isas beeki!" jedhe Dustin Benge. Kanaaf harras obboloota ko gara macaafaatti, gara dubbii sagalee waaqayyoo isa dhugaa fi isa makaa hin qabnetti haa deebinuun dhaamsa koo fi kadhannaa kooti.

#October_31_1517 ⏰
#Semper_reformanda ⚓️
#Happy_508th_reformation
#Baga_guyyaa_haaromsaa_geessan 🙏

✍ Amenti Tesfa (Dr, Missionary, GCME Jimma region - SLM team, Reformed Christian).



#karaadhugaa
@karaadhugaa

Erga Galaatiyaa Boqonnaa 3ffaa ibsa gabaaba waliin

Kutaa 3ffaa

Tole, itti fufnee gara Boqonnaa 3 haa darbinnu. Boqonnaan kun garaa (bu’uura) xalayaa Galaatiyaati. Asirratti Phaawulos falmii isaa isa ti’ooloojii cimaa dhiheessa. Inni qajeelummaan seera eeguudhaan akka hin taane, amantii qofaan akka ta’e ragaa Kakuu Moofaa irraa fudhatee mirkaneessa.

Ergaa Galaatiyaa Boqonnaa 3

Yaada Ijoo Boqonnichaa: Falmii ti’ooloojii isa cimaadha. Phaawulos qajeelummaan seera eeguudhaan osoo hin taane, amantii qofaan akka argamu ragaa Kakuu Moofaa irraa (keessumaa fakkeenya Abrahaam) dhiheessa. Akkasumas, kaayyoo seerri kennameef isa dhugaa ibsa.

Gaaffii Kallattii fi Muuxannoo Galaatiyaa (Lak. 1-5)

Phaawulos falmii isaa gaaffiiwwan kallattii fi ciccimoo amantoota Galaatiyaa gaafachuun jalqaba. Inni muuxannoo hafuuraa isaanii isa jalqabaa isaan yaadachiisa.

Lak. 1: "Isin yaa warra wallaalota Galaatiyaa! ...eenyutu qoricha isinitti godhe?"

Ibsa: Phaawulos aariidhaan isaanitti dubbata. "Wallaalota" kan jedheef tuffiidhaaf osoo hin taane, gochi isaanii muuxannoo isaanii wajjin kan walfaallessuufi hubannaa kan hin qabne ta’uu isaa agarsiisuufi. Wangeelli fannoo Kiristoos ifatti isaaniif lallabamee utuu jiruu, akkamitti dafanii gara barumsa biraatti akka goran dinqisiifata. Gochi isaanii sun kan nama qoricha itti godhee (bewitched) fakkaata jedha.

Lak. 2-4: Gaaffii Bu’uuraa Waa’ee Hafuura Qulqulluu

Ibsa: Ragaa isaa isa jalqabaa dhiheessa: "Hafuura Qulqulluu kan fudhattan seera eeguudhaan moo Wangeela dhageessanii amanuudhaan?" Gaaffiin kun deebii hin qabu, sababni isaas isaan Hafuuricha kan argatan amantiin qofa akka ta’e beeku. Achii, "Hafuuraan jalqabdanii, amma fooniin (hojii namummaa/seeraan) xumurachuu barbaadduu?" jedheen. Kun gocha gowwummaa fi gara duubaatti deebi’uu akka ta’e ibsa.

Lak. 5: Gaafficha irra deebi’ee jabeessa: Waaqayyo Hafuura isaa kan isiniif kennuu fi dinqii isin gidduutti kan hojjetu sababii isin seera eegdanifi moo sababii isin amantiin dhageessaniif?

Ragaa Isa Guddaa - Fakkeenya Abrahaam (Lak. 6-14)

Phaawulos falmii isaa jabeessuuf gara fakkeenya abbaa amantii, Abrahaamitti deebi’a. Kun barsiisota sobaa warra Yihuudotaaf deebii cimaadha.

Lak. 6-9: Abrahaam Amantiin Qajeelaa Ta’e

Ibsa: Caqasa Uumama 15:6 irraa fudhatee, "Abrahaam Waaqayyoon amanate, kunis qajeelummaatti lakkaa'ameef" jedha. Yaadni ijoon kana: Abrahaam kan qajeelaa jedhame seera Musee (isa waggaa 430 booda dhufe) eeguudhaan osoo hin taane, amantii isaatiin ture. Kanaafuu, ilmaan Abrahaam warra dhalootaan Yihuudota ta’an qofa osoo hin taane, warra amantii Abrahaam qabanii fi isa fakkaatan hundumaati. Eebbi Abrahaam karaa amantii saba hundumaaf ni darba.

Lak. 10-14: Abaarsa Seeraa fi Furee Kiristoos

Ibsa: Gara fuggisootti, warri seera eeguudhaan qajeelaa of godhan, eebba jala osoo hin taane, abaarsa jala jiru. Sababni isaas, seerri namni tokkoyyuu utuu hin cabsin guutummaatti akka eegamu gaafata ("Namni ... hundumaa gochuutti qabamee hin jiraanne abaaramaa dha"). Namni cubbuu hin qabne hin jiru, kanaaf hundumtuu abaarsa seeraa jala jira. Namni seeraan qajeelaa ta’uu hin danda’u. Garuu, Kiristoos nu fureera. Akkamitti? Inni nuuf jedhee abaaramaa ta’uudhaan fannoo irratti abaarsa sana of irratti fudhate ("Namni mukatti rarraafame abaaramaa dha"). Kaayyoon isaas, (1) Eebbi Abrahaam (qajeelummaan amantiin argamu) saba hundumaatti akka darbuuf, fi (2) nuyi abdii Hafuura Qulqulluu amantiin akka arganuuf ture.

Seerri Abdii Durii Hin Diigu (Lak. 15-29)

Yoo fayyinni amantiin ta’e, seerri maaliif barbaachise? Phaawulos gaaffii kana deebisa.

Lak. 15-18: Fakkeenya Kakuu Namaa

Ibsa: Akkuma kakuun nama gidduutti galame erga mirkanaa’ee booda jijjiiramuu hin dandeenye, kakuun Waaqayyo Abrahaam wajjin gale (abdiin) immoo caalaatti hin jijjiiramu. Waaqayyo abdii sana Abrahaamii fi "hidda/sanyii" isaatiif kenne. Phaawulos asirratti, "hiddoota/sanyiiwwan" (hedduu) osoo hin taane, "hidda/sanyii" (tokkicha) jechuun isaa, abdiin sun dhuma irratti Kiristoositti akka xumuramu agarsiisa jedha.

Kanaaf, seerri inni waggaa 430 booda dhufe, abdii isa dura kenname sana diiguu yookiin gatii dhabsiisuu hin danda’u.

Lak. 19-25: Kaayyoo Seeraa Inni Dhugaa

Ibsa: Egaa seerri maaliif kenname?

Cubbuu mul’isuuf: "Irra daddarbuun maal akka ta’e mul’isuudhaaf dabala ta’ee kenname." Seerri akka daawwitiitti cubbuu keenya nutti agarsiisa.

Akka mana hidhaatti: Hamma amantiin (Kiristoos) dhufutti, seerri akka mana hidhaatti cubbuu jalatti nu hidhee nu eegaa ture.

Akka adabduutti (guardian/tutor): Seerri akka barsiisaa cimaa yookiin eegduu ijoollee ta’ee, hamma nuyi Kiristoositti amanuun qajeelaa taanutti nu adabaa fi nu eegaa ture. Kiristoos erga dhufee garuu, nuyi si’achi adabduu sana jala hin jirru.

Lak. 26-29: Ijoollee Waaqayyoo Amantiin Ta’uu

Ibsa: Kun xumura falmii isaa isa miidhagaadha. Amantiidhaan, hundumti keenya ilmaan Waaqayyoo taaneerra. Cuuphaan keenya Kiristoos uffachuu keenya agarsiisa. Si’achi, Kiristoos keessatti garaagarummaan sanyii (Yihudii yookiin Giriikii), sadarkaa hawaasummaa (garba yookiin birmaduu), yookiin saalaa (dhiira yookiin dubartii) hin jiru; hundumtuu tokko. Yoo nuyi kan Kiristoos taane, sanyii Abrahaam ta’uu keenya, dhaaltuu abdii sanaas ta’uu keenyadha.






#Karaadhugaa
@Karaadhugaa

Erga Galaatiyaa Boqonnaa 4ffaa ibsa gabaaba waliin

Kutaa 4ffaa


Mee itti fufnee Boqonnaa 4 haa xiinxallu. Boqonnaan kun falmii ti’ooloojii Boqonnaa 3 irraa itti fufa. Phaawulos asirratti garaagarummaa seera jala jiraachuu (akka garbaa) fi ayyaana jala jiraachuu (akka ilmaatti) caalaatti ibsuuf fakkeenya lama fayyadama: (1) fakkeenya ilma dhaalaa fi (2) fakkeenya haadholii lamaanii (Aggaar fi Saaraa).

Ergaa Galaatiyaa Boqonnaa 4

Yaada Ijoo Boqonnichaa: Phaawulos amantoonni Kiristoos keessatti sadarkaa garbummaa seeraa irraa gara sadarkaa ilmaan Waaqayyoo ta’uutti ol guddataniiru jedhee falma. Kanaaf, deebi’anii gara hojiiwwan seeraa warra dadhaboo ta’anitti deebi’uun gowwummaa fi sadarkaa ofii gad xiqqeessuu akka ta’e isaan akeekkachiisa.

Fakkeenya Ilma Dhaalaa: Garba Irraa Gara Ilmaatti (Lak. 1-11)

Lak. 1-3: Sadarkaa Garbummaa yeroo Ijoollummaa

Ibsa: Phaawulos fakkeenya aadaa yeroo sanaa fayyadama. Ilmi dhaala abbaa isaa hundumaa argachuuf jiru tokko, hamma umuriin isaa ga’utti, aangoon isaa hojjetaa (garba) irra hin caalu. Eegdotaa fi bulchitoota jala jiraata. Akkuma kana, nuyis (Yihuudonnii fi sabni biraa) hamma Kiristoos dhufutti, "gurguddoota hafuurota biyya lafaa" jala akka garbaatti jiraachaa turre. Kun seera Musee (Yihudootaaf) fi sirna amantii adda addaa (saba biraatiif) kan agarsiisudha.

Lak. 4-7: Kiristoos Bilisummaa Ilmummaa Fida

Ibsa: Haa ta’u malee, "barri murameef sun yeroo guutetti," Waaqayyoo Ilma isaa erge. Yesuus:

Dubartii irraa dhalate: Nama guutuu ta’uu isaa agarsiisa.

Seera jala galfame: Seera guutummaatti eeguu fi abaarsa isaa of irratti fudhachuun, warra seera jala jiran furee bilisa baasuuf dhufe.

Kaayyoon isaa inni dhumaa: Akka nuyi garba ta’uu irraa gara "ilmaan Waaqayyoo" taanutti guddifamnuuf ture. Ragaan ilmaan ta’uu keenyaa inni guddaan immoo, Waaqayyo Hafuura Ilma isaa garaa keenya keessatti erguu isaati. Hafuurri kun "Abbaa, Abbaa" (Abba, Father) jedhee gara Waaqayyootti akka ijoollee akka dhihaannu nu taasisa. Kanaaf, si’achi garba miti, ilma; erga ilma taatee immoo dhaaltuu abdii Waaqayyooti.

Lak. 8-11: Gara Gabrummaatti Deebi’uun Gowwummaadha

Ibsa: Phaawulos amantoota Galaatiyaatiin akkana jedha: Duraan Waaqayyoon utuu hin beekin, waaqolii tolfamoo (hafuurota dadhaboo) garboomtanii jiraachaa turtan. Amma Waaqayyoon erga beektanii, caalaattiyyuu Waaqayyoon erga beekamtanii, akkamitti gara gabrummaa duriitti deebitu? Inni asirratti guyyoota, ji’ootaa fi waggoota adda baasanii eeguu isaanii (aadaa amantii Yihuudummaa) akka gocha gabrummaatti lakkaa’a. "Dadhabbiin koo isin gidduutti akkasumaan ta'ee?" jedhee yaaddoo isaa ibsa.

Waamicha Jaalalaa fi Fakkeenya Haadholii Lamaanii (Lak. 12-31)

Lak. 12-20: Waamicha Dhuunfaa Phaawulos

Ibsa: Phaawulos falmii isaa isa cimaa gidduutti, jaalalaan isaan kadhata. Akkamitti yeroo jalqabaa dhukkubsatee isaan bira turetti akka isaan isa simatan isaan yaadachiisa: akka ergamaa Waaqayyootti, akka Kiristoos Yesuusitti isa simatan. "Utuu danda'amee ija keessan baaftanii anaaf in kennitu turtan," jedha. Jaalalli durii sun eessa dhaqe? "Dhugaa isinitti dubbachuu kootiinan diina keessan ta'ee?" jedhee isaan gaafata. Barsiisonni sobaa sun jaalala sobaatiin isaanitti dhiyaatu, kaayyoon isaanii garuu isaan ofitti fudhatanii, isaan garboomsuufidha. Phaawulos garuu akka haadha ciniinsifattuutti, hamma Kiristoos isaan keessatti mul’atutti deebi'ee isaaniif ciniinsifachaa akka jiru dubbata.

Lak. 21-31: Fakkeenya Ti’ooloojii - Aggaar fi Saaraa

Ibsa: Kun fakkeenya (allegory) ti’ooloojii isa cimaadha. Phaawulos dubartoota lamaan (Aggaar fi Saaraa) fi ilmaan isaanii (Ishmaa'el fi Yisihaq) fayyadamee kakuu lamaan walbira qabee ibsa:

Aggaarii fi Ishmaa’el (Garbittittii fi Ilma Foonii):

Isaan Kakuu Seeraa isa Tulluu Siinaa irratti kenname bakka bu'u. Kakuun kun garbummaa fida.

Aggaar Yerusaalem ishee yeroo sanaa (isa seera jala jirtu) bakka buuti.

Warri seeraan qajeelaa of godhan ijoollee garbummaati (ijoollee Aggaar).

Saaraa fi Yisihaq (Birmaduu fi Ilma Abdii):

Isaan Kakuu Ayyaanaa isa abdiin kenname bakka bu'u. Kakuun kun birmadummaa fida.

Saaraa Yerusaalem ishee waaqa keessaa (ishee bilisa taate) bakka buuti. Isheen haadha keenya.

Nuyi, akkuma Yisihaq, ijoollee abdii ti.

Ari'amuu fi Dhaala (Lak. 29-31): Akkuma Ishmaa’el (ilmi foonii) Yisihaqiin (ilma hafuuraa) ari’achaa ture, har’as warri seera jala jiran warra amantii jala jiran ni ari’atu. Garuu Kitaabni Qulqulluun maal jedha? "Ilmi garbittittii ilma ishee birmaduu wajjin dhaala hin hirmatu; garbittittii fi ilma ishee baasi!" Kanaaf, Phaawulos xumura irratti akkana jedha: "Nuyi ijoollee ishee birmaduu ti malee, kan ishee garbittii miti."

Join and share
#karaadhugaa
@karaadhugaa

Erga Galaatiyaa Boqonnaa 5ffaa ibsa gabaaba waliin

Kutaa 5ffaa

Erga Phaawulos falmii ti’oolooojii isaa boqonnaa 3 fi 4 keessatti xumuree booda, boqonnaan kun gara jireenya qabatamaatti deebi’a. Gaaffiin isaas: "Egaa bilisummaa Kiristoos nuuf kenne kanaan akkamitti jiraanna?" jedhudha.
Ergaa Galaatiyaa Boqonnaa 5

Yaada Ijoo Boqonnichaa: Phaawulos bilisummaa Kiristaanaa jechuun seera jal’isuu yookiin cubbuu hojjechuuf heyyama argachuu osoo hin taane, jaalalaan wal tajaajiluu fi Hafuura Qulqulluudhaan geggeeffamuudhaan ija hafuuraa godhachuu akka ta’e barsiisa.

Waamicha Gara Bilisummaatti (Lak. 1-15)

Lak. 1: Yaada Ijoo - Jabaadhaa Dhaabadhaa!

Ibsa: Phaawulos yaada isaa isa guddaa lafa kaa’a: "Birmadummaatti akka nuyi jiraannuuf Kiristoos birmaduu nu baase; kanaaf itti jabaadhaa dhaabadhaa! Deebitaniis waanjoo garbummaa jalatti hin qabaminaa!" Kun guduunfaa boqonnaawwan duraanii fi seensa boqonnaa kanaati. "Waanjoo garbummaa" kan jedhame seera Musee, keessumaa dhaqna qabaadha.

Lak. 2-6: Akeekkachiisa Cimaa Waa’ee Dhaqna Qabaa

Ibsa: Phaawulos ifatti akeekkachiisa:

Lak. 2: Yoo fayyinaaf jettanii dhaqna qabattan, Kiristoos homaa waa’ee isiniif hin baasu. Sababni isaas, hojii Kiristoos isa guutuu tuffattanii hojii fooniitti of irkiftaniirtu.

Lak. 3: Namni dhaqna qabate, seera guutummaatti eeguuf dirqama of irratti fudhata. Seera cabsuun immoo abaarsa jala nama galcha.

Lak. 4: Warri seera eeguudhaan qajeelaa of godhan, Kiristoos irraa addaan of kutaniiru; ayyaana Waaqayyoo irraas kufaniiru. Kun gocha baay’ee sodaachisaadha.

Lak. 5-6: Karaa keenya isa sirrii ibsa: Nuyi qajeelummaa kan eeggannu Hafuuraan, karaa amantii qofa. Kiristoos keessatti kan gatii qabu dhaqna qabachuu yookiin dhiisuu osoo hin taane, amantii isa jaalalaan hojjetudha.

Lak. 7-12: Eenyutu Isin Gufachiise?

Ibsa: "Fiigicha gaarii fiigaa turtan; eenyutu isin dhowwe?" jedhee gaafata. Barsiisni sobaa kun Waaqayyo irraa akka hin taane ifa taasisa. Jecha isaa isa beekamaa "Raacitiin xinnoon bukoo guutuu bukeessa" jedhu fayyadamee, barsiifni sobaa xiqqoon illee waldaa guutuu balleessuu akka danda’u akeekkachiisa. Phaawulos ammas yoo inni dhaqna qabaa lallaba ta’ee, maaliif akka ari’atamu gaafata. Yoo dhaqna qabaan lallabama ta’ee, fannoon Kiristoos gufuu ta’uun isaa in hafa ture. Xumura irratti aarii isaatiin, "Namoonni isin raasan kun utuu of muranii (xu’aashii of godhanii) ni wayya ture!" jedha.

Lak. 13-15: Bilisummaan Akkamitti Fayyadamama?

Ibsa: Phaawulos gaaffii, "Egaa bilisummaan cubbuu hojjechuuf heyyamamoo?" jedhuuf deebii kenna. Gonkumaa! Bilisummaan keessan "yaada fooniitiif karaa hin kennin." Kanaa mannaa, "jaalalaan waliif ergamaa." Guutummaan seeraa jecha tokkoon xumurama: "Nama akka ofii keetiitti jaalladhu." Yoo kana gochuu dhiistanii wal ciniintanii wal nyaattan, dhuma irratti wal fixxu.

Jireenyi Hafuuraan Moo Fooniin? (Lak. 16-26)

Kun kutaa isa beekamaa waa’ee waldhabdee foonii fi hafuuraa ibsudha.

Lak. 16-18: Waldhabdee Isa Garaa Keessaa

Ibsa: Qajeelfamni Phaawulos ifaadha: "Hafuuraan geggeeffamaa jiraadhaa malee, fedha foonii hin raawwatinaa." Sababni isaas, foonii fi hafuurri wal mormu. Isaan diinota. Waan jaallannu akka hin gooneef wal ittisu. Garuu yoo Hafuuraan geggeeffamtan, seera jala hin jirtan.

Lak. 19-21: Hojii Foonii

Ibsa: Hojiin foonii (amala cubbamaa isa moofaa) ifatti mul’ata. Inni tarreeffama dheeraa cubbuuwwanii kaa’a: halalummaa, xuraa’ummaa, waaqolii tolfamoo waaqessuu, diinummaa, hinaaffaa, dheekkamsa, ofittummaa, machii fi kkf. Akeekkachiisa cimaa kenna: "Warri wanta akkasii hojjetan mootummaa Waaqayyootti galuu hin danda’an."

Lak. 22-24: Ija Hafuuraa

Ibsa: Gara fuggisootti, yeroo Hafuurri Qulqulluun jireenya keenya to’atu, amala Kiristoos fakkaatu "Ija Hafuuraa" jedhamu argamsiisa. Isaanis: jaalala, gammachuu, nagaa, obsa, gaarummaa, arjummaa, amanamummaa, garraamummaa fi of dhowwuu. "Seerri isaan kanaan mormu hin jiru," sababni isaas amalli kun fedhii seeraa guutummaatti raawwata. Warri kan Kiristoos ta'an, foon fedha isaa wajjin fannisaniiru.

Lak. 25-26: Hafuuraan Jiraachuu fi Hafuuraan Adeemuu

Ibsa: Xumura irratti, yoo jireenyi keenya hafuuraan ta’e, adeemsi keenya guyyaa guyyaas hafuurumaan ta’uu qaba. Of tuuluu, walitti naquu (wal aarsuu) fi walitti hinaafuu dhiisuu qabna.







#Karaadhuga
@Karaadhugaa

ERGA GALAATIYAA BOQONNAA 6FFAA IBSA GABAABAA WALIIN

KUTAA 6FFAA

Mee amma boqonnaa isa xumuraa, Boqonnaa 6, haa xiinxallu. Boqonnaan kun erga Phaawulos waa’ee bilisummaa fi jireenya hafuuraa barsiisee booda, qajeelfama qabatamaa waldaan Kiristaanaa ittiin jiraachuu qabdu kenna. Akkasumas, xalayaa isaa guduunfee xumura.

Ergaa Galaatiyaa Boqonnaa 6

Yaada Ijoo Boqonnichaa: Phaawulos bilisummaa Kiristaanaa isa jaalalaan hojjetamu jireenya waldaa keessatti akkamitti akka agarsiifamu ibsa. Inni waa’ee ba’aa walii baachuu, ittigaafatamummaa dhuunfaa, seera facaasuu fi galfachuu, akkasumas guduunfaa isa xumuraa barreeffama isaa keessatti lafa kaa’a.

Ittigaafatamummaa Hawaasummaa fi Dhuunfaa (Lak. 1-10)

Lak. 1: Obboleessa Kufe Deebisuu

Ibsa: Qajeelfamni jalqabaa: Yoo namni tokko cubbuutti kufe (osoo itti hin yaadin), isin warri hafuuraan geggeeffamtan hafuura garraamummaatiin isa deebisuu qabdu. Phaawulos akeekkachiisa dabala: "Isinumti iyyuu akka hin qoramnetti of eeggadhaa." Kun of tuuluu dhiisanii, gad of deebisuun wal gargaaruu akka qaban ibsa.

Lak. 2: Ba’aa Walii Baachuu

Ibsa: Yaada isa duraa itti fufa: "Ba’aa walii baadhaa! Akkasittis seera Kristos in raawwattu." "Ba’aa" asirratti rakkina, dadhabbii fi qorumsa jireenyaa agarsiisa. "Seerri Kiristoos" immoo seera jaalalaa isa "nama akka ofii keetiitti jaalladhu" jedhudha. Bilisummaan keenya jaalalaan wal gargaaruu keessatti mul’ata.

Lak. 3-5: Ittigaafatamummaa Dhuunfaa

Ibsa: Phaawulos yaada isaa madaala. Ba’aa walii baachuun gaarii ta’us, namni hundinuu ittigaafatamummaa mataa isaa qaba.

Lak. 3: Namni homaa utuu hin taane, of tuulee waan tokko yoo of se’e, of gowwoomsa.

Lak. 4: Namni kamiyyuu of jajuu kan qabu hojii ofii isaa qoree, Waaqayyo duratti fudhatamaa ta’uu isaa yoo argeedha malee, nama biraatiin of madaalee miti.

Lak. 5: Dhuma irratti, "Namni adduma addaan waan ofii isaatii baatu qaba." "Ba’aa" asirratti kan lakkoofsa 2 irraa adda. Inni ittigaafatamummaa dhuunfaa nama hundumaatu Waaqayyo duratti qabu agarsiisa (fakkeenyaaf, guyyaa firdiitti).

Lak. 6-10: Seera Facaasuu fi Galfachuu (Seera Guddifachaa)

Ibsa: Kun seera hafuuraa isa bu’uuraati.

Lak. 6: Nama dubbii Waaqayyoo barsiisu wanta gaarii qaban hunda irraa hirmaachisuun (gargaaruun) gaariidha.

Lak. 7-8: "Hin gowwoominaa, Waaqayyo kan itti ga’isan miti. Namni waanuma facaase in galfata."

Namni foon isaatiif facaasu (jireenya ofittummaa fi cubbuu jiraatu), badiisa galfata.

Namni hafuuraaf facaasu (jireenya Waaqayyoof abboomamu jiraatu), jireenya bara baraa galfata.

Lak. 9-10: Waan gaarii hojjechuutti hin laafinaa (hin nuffinaa), sababni isaas yeroo isaatti galfachuuf jirra. Kanaaf, hamma carraa qabnutti, nama hundumaaf, keessumaa warra amantiin maatii keenya ta’aniif, gaarii haa hojjennu.

Guduunfaa Xumuraa fi Nagaa Dhaamsa (Lak. 11-18)

Phaawulos xalayaa isaa guduunfa. Yaada isaa isa ijoo irra deebi’ee mirkaneessa, kunis harka isaatiin ta’uu isaa ibsa.

Lak. 11: Mallattoo Dhuunfaa Isaa

Ibsa: "Kunoo, amma fidala gurguddaadhaan harka kootiin isiniif caafuu kootii ilaalaa!" Yeroo baayyee Phaawulos nama biraatiin barreessisa ture. Kutaa isa xumuraa garuu harka isaatiin barreessuun, dhimmi sun hammam barbaachisaa fi dhuunfaa akka ta’e agarsiisa.

Lak. 12-13: Kaka’umsa Barsiisota Sobaa Saaxiluu

Ibsa: Irra deebi’ee sababa barsiisonni sobaa dhaqna qabaa lallaban saaxila:

Fooniin of jajuuf: "Wanta namummaa keessan irratti mul’atu kanaan of jajuu duwwaadhaaf" kana godhu.

Ari’atamu jalaa ba’uuf: Fannoo Kiristoos lallabuun Yihuudota biratti ari’atamuu fida. Isaan garuu kana sodaatanii, dhaqna qabaa lallabu. Isaan ofii isaaniitiiyyuu seera hin eegan.

Lak. 14-16: Of Jajuu Phaawulos Isa Tokkicha

Ibsa: Phaawulos of jajuun isaa tokkicha: "Ani garuu fannoo gooftaa keenya Yesus Kristosiin malee, waan biraatiin of jajuun matumaa anaaf hin ta’u." Fannoon sun iddoo biyyi lafaa isaaf duute, innis biyya lafaatiif du’eedha.

Lak. 15: Wanti gatii qabu dhaqna qabachuu yookiin dhiisuu miti; uumama haaraa ta’uu qofa.

Lak. 16: Eebbi warra amantii haaraa kana hordofanii fi "Israa’el Waaqayyoo" (waldaa Kiristaanaa) irra haa jiraatu.

Lak. 17-18: Mallattoo Amanamummaa fi Nagaa Dhaamsa Dhumaa

Ibsa: Phaawulos xumura irratti, "Ani godaannisa madaa isa Yesuus qaba ture namummaa koo irraa waanan qabuuf, si’achi namni tokko iyyuu ana hin rakkisin" jedha. Godaannisa reebichaa fi dararaa Wangeelaaf jedhee irra ga’e, mallattoo amanamummaa isaatiif ragaa godhee dhiheessa.

Lak. 18: Xalayaa isaa eebba isaatiin xumura: "Ayyaanni gooftaa keenyaa Yesus Kristos hafuura keessanii wajjin haa ta’u. Ameen."

Kanaan, ibsa kitaaba Galaatiyaa guutummaa isaa xumurreerra.









#Karaadhugaa
@Karaadhugaa

⌛️ Old Telegram Group namoonni qabdan na dubbisaa!
⌛️  Group waggaa 2 yookiin 3n dura baname yoo qabaattan gatii gaariidhaan bitaa jirra! 🙏

#Notice: ⬇️

✅ Baay'inni miseensaa gatii groupichaa hin hir'isu! Bara baname qofatu ilaalama.
✅ Private irra yoo jiraate rakkoo hin qabu garuu visible ta'uu qaba.

#Warning: ⬇️

❌ Clear history hin taasisinaa! Yookiin post groupicha keessa jirullee hin balleessinaa! Baay'inni text group keessan keessa jiru gatii groupichaa ol kaasa!
❌ Clear history goonan bara create ta'e isin duraa balleessuun groupicha gatii dhabsiisa!
❌ Group location qabu gurgurtaaf hin ta'u! Akkasumas groupin biyya Russiatiin jiru gurgurtaaf hin ta'u!

🙏 Amanamummaan Keenya Hunda biratti kan mirkanaa'edha 💟
Ammuma kottaa, kallattiidhaan nu qunnamaa! Haqummaadhaan daldala amansiisaa raawwanna!

🟢 Karaa fuula telegram Koo kana naaf barreessa:
Inbox: ✉️ •➤  @Bonashalom 💟

KIRISTOOS OGUMMAA KEENYA KAN WAAQAYYOON NUUF KENNAME DHA.

•Kiristoos amantootaaf akka isaan jireenya kiristaanummaa isa dhugaa jiraataniif kan kenname dha.

Waaqayyo amantoota hundumaaf akka isaan jireenya waaqummaa jiraataniif ogummaa waaqummaa isaaniif kenne. Waaqayyo akka nuyi ogummaa mataa keenyan jireenya kiristaanummaa jiraannu barbaada otoo hin ta'in akka nuy ogummaa waaqummaa kanan geggeeffamne jireenya waaqummaa lafa kana irratti jiraachuun wangeela keenya isa jiraatamu goone lallabnu barbaada.

Waaqayyo namni kamiyyuu ogummaa kana gaafa hunda barbaadun akka ittin guutamnu nu irra barbada. Ogummaa biyya lafaa argachuuf yeroo keenya baayyee akkuma irratti fixnu, ogummaa waaqummaa kana gammadun shaakalun ittin guutamuf ofii keenya kennuufi qabna. Ofii keenya ogummaa kanan guutamuf gaafa kenninu yeroon keenya akkasuma wanti nuti qabnu hundiyyuu isaaf ta'a adeema. Yeroo nuy ogummaa kanan guutamuf ofii keenya isaa kenninu inni ammoo kutaa keenya hundumaa ogummaa isaan guutuun akka nuy ogummaa kana gara alaatti jiraatnu nu godha.

Ogummaan waaqummaa nuuf kenname kun eenyummaa jiraata gara alaatti jiraatamudha. Gaafa gara alaatti ogummaa kana jiraatnu ogummaa kun wangeela keenya isa namoota hundumaa fayyisu akkasuma oduu gaarii namootaaf ta'a. Ogummaa akkaana of keessaa barabaraaf qabna. Ogummaan kun waan ta'e tokko miti eenyummaa jiraata isa ta'e Kiristoos isa fannifame dha. Ogummaan kun Kiristoos isa fannifame fi humna waaqummaa ittin jireenya waaqummaa jiraatnu isa nuuf ta'e dha.

•Ogummaa waaqummaa isa nuuf kenname kanaan gaafa hundayyuu guutamun akka wangeelaati gara alaatti haa jiraannu. Wangeelli ogummaa waaqummaa keenya isa keessoon nu guutuun gara alaatti jiraatamu danda'u dha. Wangeelli akkaana eenyummaa Kiristoos isa fannifame jiraachuun gara alaatti humna waaqummaan kan lallabamudha. Kana akka shaakaluuf Gooftaan ayyaana isaa nuuf haa baayyisu. Wangeela akkaana Waaqayyoo jireenya keenya keessatti argufi nu irra aloon dhaga'u baayyee barbaada. Dubbii kana akka hubannuuf Gooftaan nu haa gargaru. Ameen.

•Warra waamamaniif garuu Yihuudootaa fis taʼu Giriikotaaf Kiristoos humna Waaqaatii fi ogummaa Waaqaa ti. Isin sababii isaatiin kan Kiristoos Yesuus taatan; inni ogummaa keenya kan Waaqa biraa dhufe jechuunis qajeelummaa keenya, qulqullummaa fi furii keenyaa dha. Kunis akkuma, “Namni boonu Gooftaadhaan haa boonu” jedhamee barreeffamee dha.
1 Qorontos 1:24, 30-31


Kan barreesse obboleessa keessan Boonaa Asfaawu!

#Karaadhugaa
@Karaadhugaa

Jaalalli Waaqummaa Amantaan Wal Jaallachu Miti Akkasuman Jaallachudha Malee'o!

•Jaalalli amantaan miti, Kiristoos amantaa keenyan miti kan nu jaallate!

•Namni Jireenya Kiristoos jiraate jiraachuu barbaadu namoota amantaan otoo hin ta'in akkasuman jaallata.

•Jaalalli amantaa kan uumamadha, jaalalli kiristaanummaa garuu kan waaqummaa dha. Jaalala uumama keenya irra gara jaalala waaqummaa haa deebinu isaan haa jiraannu, isaan haa jaallannu.

•Ati nama amantaa kee qofaa addan gaafa jaallatu nama amantaa taataa!

•Nama amantaa ta'un jireenya kiristaanummaa jiraachuu miti faallaa isaa jiraachuu dha malee'o.

•Nama amantaa ta'u osoo hin ta'in Kiristaana dhugaa fi sirrii ta'u nu barbaachisa. Kiristaana dhugaa jireenyan gaafa taanu amantaa keenyaaf otoo hin ta'in amantootaf iddoo dhugaa ta'e kenninaaf! Nama amantaa ta'u keenyaan Waaqayyoo nutti gammadu tasa hin danda'u akkasuma garaan isaa nutti boqochuu hin danda'u garuu nama jireenya kiristaanummaa dhugaan amantoota hunda waliin jiraatu gaafa taanu Waaqayyoof kun gammachuu adda kennaaf. Garaan isaas kana nu keessatti argu isaatii baayyee boqota. Jireenya amantaa otoo hin ta'in jireenya kiristaanummaa isa jaalalaan guute jiraachuun akkuma Kiristoos haa taanu, isa fakkaacha haa deemnu, gara isaati gaafa hundayyuu haa guddannu. Macaafa Qulqulluu Kakuu haaraa keessatti amantoota jireenya kiristaanummaa dhugaa jiraachuun Gooftaan itti gammadun fakkeenya nuuf ta'an malee amantoota jireenya amantaa jiraachuun fakkeenya nuuf ta'an hinqabnu. Shaakala kakuu haaraa qabachuun jireenya kiristaanummaa dhugaa kan hafuuran geggeeffamun ta'e jiraachuu dha. Fakkeenyummaan nuy barannuus Kiristoosiin amantoota hundumaa amantaan utuu adda hinqoodin jaallachudha.

==>>Michoota ko! Jaalalli kan Waaqayyoo waan ta'eef, kottaa wal in jaallannaa! Namni jaallatu hundinuu mucaa Waaqayyoo ti, Waaqayyoonis in beeka. Waaqayyo jaalala waan ta'eef, namni hin jaallatin, Waaqayyoon hin beekne. Waaqayyo akka nuyi isaan jireenya argannuuf, tokkicha ilma isaa gara biyya lafaatti erge; kanaan jaalalli Waaqayyoo nu gidduutti in mul'ate. Nuyi Waaqayyoon hin jaallanne; inni garuu nu jaallate, ilma isaas cubbuu keenyaaf furee haa ta'uuf nuuf erge. Jaalala jechuun isa kana. Michoota ko! Waaqayyo akkana erga nu jaallatee, nuufis immoo wal jaallachuun in ta'a. Namni tokko illee Waaqayyoon takkaa hin argine; yoo wal jaallanne, Waaqayyo nu keessa in jiraata, jaalalli inni ittiin nu jaallatus nu keessatti fiixaan ba'uu isaa ti.
1 Yohannis 4:7-12

Kan barreesse Boonaa Asfaawu
#Karaadhugaa
@Karaadhugaa

Nuyi Ammantootni Kiristoos Keessatti Guutuu Taaneera.

Nuyi Kiristoos wajjin tokko waan taaneef, nuyi qooddattoota wanta Inni fiixaan baase, argate, akkasumas harka keessa galfate hundumaati . Nuyi amantoonni bu’aalee (miseensota) Kiristoos isa hunda-of keessatti haammataati. Nuyi Isa keessa ka'aamneerra, Isaa wajjin tokkoomneerra, akkasumas akka abbaa manaa keenyaatti Isatti maxxanneerra (Qol. 1:28, Room.7:2-4)… Nuyi Kiristoos akkasii keessa jirra, akkasumas Innis nu keessa jira.

Nuyi Isa keessa ka'aamneerra, nuyi Isaa wajjin tokko, akkasumas nuyi wanta Inni ta’ee fi wanta Inni qabu hundumaa ni fudhanna. Hubannaan sammuu Kiristoositti maxxanuu keenyaa duwwaan ga’aa miti. Wanta Kiristoos keessaan kan keenya ta’e hundumaa qooddachuuf, amantii sochoosuu nu barbaachisa .

Kadhannaa isaanii keessatti kiristaanonni baay’een akkam akka isaan hiyyeessa ta'an, akkam akka jibbisiisoo ta'an, fi gadi bu'oo ta'an labsuu jaallatu. Kadhaannaan akkasii amanti- maleessa ykn wabi- maleessa. Wabii guutuun akka nuyi badhaadhummichaa wajjin, Kiristoos Isa hunda- ofkeessatti haammataa wajjin akka tokko taane amanuu nubarbaachisa. Utuu wabii guutuudhaan kana mirkaneeffannee, nuyi gonkumaa ofii keenya akka hiyyeessaatti hin ilaallu. Nuyi gara Kiristoos ilaaluu (Ibr.12:2) malee miirota waa'ee ofii keenyaa amanuu hin qabnu. Erga Kiristoos samii sadaffaa keessa jira ta’ee akkasumas nuyi Isaa wajjin tokko taanee, akkasuma nuyis samii sadaffaa keessa jirra. Nuyi Kiristoos isa badhaadhummaan isaa bira hinga’amne keessa ka'amneerra. Isa keessatti guutummaadha, muda- maleessummaadha, fiixaan ba'ummaadha. Dhugaadhumatti, Inni mataansaa guutummaadha, muda- maleessummaadha, akkasumas fiixaan ba'ummaadha. Sababa nuyi Isa keessa jirruuf, nuyis fiixaan ba'oo fi muda- maleeyyiidha. Nuyi warra badhaadhummaawwan Kiristoos dhaalaniidha.

"Ani warra Waaqayyoof qulqullaa'an hundumaa irra nan xinnaadha; haa ta'u iyyuu malee, badhaadhummaa Kristos isa bira ga'uun hin danda'amne, saba Waaqayyoo warra hin ta'initti misraachoo akkan lallabuuf ayyaanni kun anaaf kennameera."(Efe.3:8) Heertuu kana keessatti Phaawuloos badhaadhummaawwan Kiristoos isa bira hinga’amne dubbata.

Nuyi salphaadhumatti badhaadhummaawwan bal'aa Kiristoos keessaan dhaalle maal akka ta’ee hin beeknu. Yeroo baay’ee “Gooftaa, ani hiyyeessaa, waa tokko hinqabnu" jennee kadhanneerra. Garuu karaa kanaan kadhachuutu nu barbaachisa, “Gooftaa, Ati waanan badhaadhaa, fiixaan ba'aa, fi guutuu taateef sin galateeffadha. Gooftaa Yesuus, sababa ani si keessa jiruuf, ani homaa hir'ina hin
qabu.” Sababa nuyi Kiristoos Isabadhaadhummaa -wwan isaa bira hinga’amne keessa jirruuf, nuyi Gooftaatti, ergamootatti, akkasumas dabyaabiloositti illee nuyi biliyeeneroota biyya lafaa kam irrayyuu badhaadhoo akka taane himuu qabna. Yemmuu nuyi akka biyyeetti Kiristoos keessa dhaabamne, wanti jalqaba ta’e nuyi Isa keessatti guutuu ta’uu keenyadha; nuyi mul’ina Isaa ta’uudhaafbadhaadhummaa wwan waaqummaa hundumaan guutamneerra (lakk. 8,17,19). Kiristoos keessatti akka biyyeetti nuyi guutamneerra, fiixaan baaneerra, muda-maleeyyii taaneerra, kan garaa ga’ee taaneerra akkasumas guutummaatti sooramneerra; nuyi homaa hindhabnu (Fil. 1:19). Kiristoos akka biyyeetti dhoksaa Waaqayyoo badhaadhummaawwan eenyummaa Isaa hundumaa wajjiniti.

Erga Kiristoos lafa gaarii isa nuyi keessa dhaabamne ta’ee, nuyi guutummaa kana keessa dhaabamneerra; isa keessatti nuyi guutuu, fiixaan ba'oo,fi muda-maleessa taaneerra. Wanta kamiinuu yoo ta'e nu hinbarbaachisu. Gara guutummaa kanaa keessa dhaabamuudhaan, nuyi salphaa dhumatti soorata irraa fudhanna (arganna). Akkuma akkas goonuun, akka nuti hanqina hinqabaane argina .




#Karaadhugaa
@Karaadhugaa

NUY NAANNAWA WAAQUMMAA KEESSATTI ISA AKKA AYYAANNEFFANNUF WAAQAYYO NAMA TA'E.

•Dubbiin foon taʼee nu gidduu jiraate. Nus ulfina isaa, ulfina Ilma Tokkicha ayyaanaa fi dhugaadhaan guutamee Abbaa biraa dhufe sanaa argineerra.•Guutama isaa irraas hundi keenya ayyaana irratti ayyaana arganneerra. •Yesuusis deebisee, “Ani dhuguman, dhuguman sitti hima; namni yoo lammata dhalate malee mootummaa Waaqaa arguu hin dandaʼu” jedheen.
Yesuusis akkana jedhee deebise; “Ani dhuguman, dhuguman sitti hima; namni yoo bishaanii fi Hafuura irraa dhalate malee mootummaa Waaqaatti galuu hin dandaʼu.”
(Yoh.1:14,16; 3:3, 5)HABH

Kaayyoon Waaqayyo nama ta'u isaa nun ijoollee Waaqayyoo nu gochuuf malee furii keenya qofaa nuuf ta'uuf hin ture. Namoonni baayyeen inni furii keenya qofadha jedhaani yaadu ta'a garuu Waaqayyo gaafa nama ta'e naannoo waaqummaa keessa akka nuyi jiraachuun isa gammadnuuf ture. Jireenya keenya guyyaa guyyaan naannoo kana keessa akka nuy jiraannu waan barbaaduuf gara mootimmaa isa keessa nu galche. Naannoo waaqummaa inni keessa nu galche naannoo Kiristoosiin qofa gaafa hundayyuu akka ayyaana keenyatti isa ayyaanneffannu dha akkasuma Isa gammadnu dha.

Naannawa waaqummaa yokiis naanoo ifa waaqummaa keessatti bakka kan qabu eenyummaa moofaa keenya fi addunyaa amantaa keenya miti Kiristoos qofadha. Giddu galeessa naannawa kana illee Kiristoosidha. Kan ayyaanneffannu Kiristoos, kan gammadnu Kiristoos, kan nyaannu Kiristoos, kan uffaannu Kiristoos, kan dhugnu Kiristoosidha. Karaan Kenya Kiristoos..... Wanti hundumti naannawa kana keessatti Kiristoosidha. Kiristoos naannoo kana keessatti inni waan hundumaa dha. Yeroo karaa nuf hin barreeffamne irra deemu jalqabnu karaa waaqummaa keenya isa tahe Kiristoosiin dhiisne deema jirra. Kiristoos nuuf dhalateera kun dhugaadha. Dhugaa kana ammoo namootaa gaafa hundayyuu gammadan ta'u qabna. Wanta ergamoonni hin shaakale kamiyyuu gaafa shaakalu jalqabnu kun karaa amantaa akka ta'e beeku qabna. Kiristoos mataansaa guyyaa dhalate kabaje hinbeeku, akkasuma namoonni guyyaa dhaloota isaa kabajan hinbarreeffamne. Wantootni hin barreeffamne akkaana gara Kiristoos tasayyuu nu hin geessan. Inni naannawa nuy uumne keessa hinjiru. Naannawa inni itti nuwaame keessa jiraachuuf gara isaati haa deebinu.

Kiristaannni Kiristoosiin barbaadu fi jaallatu nama waahee guyyaa yaadu otoo hin ta'in, nama Kiristoos isa foon uffaate, isa jireenya nama jiraate, isa fannifame, isa du'e, isa awwaalame, isa du'a ka'e, isa ol ba'e fi isa akka hafuura jireenya kennutti nu keessa jiraachaa jiru nama gammadun gaafa hundayyuu isa ayyaannessudha. Naannoo waaqummaa kana keessa kan jiraannu yoo taane waahee guyyaa yaadna otoo hin ta'in waahee Kiristoos isa akkaana namoota yaadnu taana. Kiristaana akkaana ta'un gammachu dhugaafi ayyaana dhugaa akka ayyaanneffannu nu godha. Ayyaanni keenya guyyaa adda addaa miti eenyummaa jiraata isa ta'e Kiristoosiin mataasaa dha. Guyyaa adda addaa ayyaana kabajun addunyaa amantaa keessa malee naannoo waaqummaa keessa akkasuma shaakala kiristaanummaa dhugaa keessa tasayyuu hinjiru.

Yesuus guyyaa dhaloota naaf kabaja iddoo inni itti nun jedhe tokkoyyuu hinqabu, akkasuma ergamoonni guyyaa kana yeroo isaan kabajan macaafa qulqulluu keessa hin arginu. Guyyaa kana kabajun kiristaanummaa miti addunyaa amantaa keessa jiraachuun biyya lafaaf fira ta'u yoo ta'e malee. Amantaa kiristaanummaa yeroo amma fi biyyi lafaa akkam walitti dhihoo akka ta'an wanti nu agarsiisu keessa kun ragaa guddaadha. Waaqayyo isa nama ta'e akka gaafa hunda gammadnuuf waamamne malee guyyaa dhaloota isaa kabajuf hin waamamne akkasuma kiristaana hintaane.

Namni Kiristaana gaafa ta'u naannoo ifa waaqummaa keessa dhufa. Naannoo ifa waaqummaa kana keessa ammoo addunyaan amantaa fi ilaalchi biyya lafaa tasayyuu hinjiru. Kan naannoo kana keessa keessa jiru Waaqayyoon Kiristoos keessan akka Hafuuratti gammadun shaakalu qofaadha. Naannoo ifa keessa jirra ofiin jecha jireenya biyyaa lafa tasayyuu gammadu hinqabnu. Kana irra deebine gara naannoo waaqummaa keessatti Kiristoosiin gammadun shaakalu dhufu qabna.

Ijoollee ifa ta'u keenyan ifa erga taanee naannoo biyya kan hafuura in taane keessa jiraachuun Waaqayyoof gammachuu hin kennu." Yesuus ammas, “Ani ifa addunyaa ti. Namni na duukaa buʼu kam iyyuu ifa jireenyaa qabaata malee dukkana keessa hin deddeebiʼu” jedhee isaanitti dubbate."
(Yoh.8:12 HABH). Addunyaa amantaa keessatti wanta barreeffamne didne wanta hin barreeffamne keessa deddeebi'un dukkana keessa jiraachuun faallaa Waaqayyoon jiraachuudha. Wanta hin barreeffamne shaakalun faallaa Waaqayyoon wanta ta'e shaakaludha.

Addunyaan amantaa ayyaana biyya lafaan guutuu dha garuu Kiristoos isa nuuf barreeffame fi jiraata ta'e jireenya isa keessa hinqabu. Ayyaanni keenya Kiristoos miti yoo ta'e karaa barreeffame irra namoota hinjire taane argamna. Ayyaanni Kiristaana dhugaa Kiristoosiin mataasaa dha. Ayyaanni keenya Kiristoos isa nuuf barreeffame dha. Kiristoos inni eenyummaa jiraata ta'e ammoo akka Hafuura jireenya kennutti keessa keenya gaafa hundayyuu jiraachaa jira.


Kan barreesse obboleessa keessan Boonaa Asfaawuti.



#Karaadhugaa
@karaadhugaa

ILMI NUUF KENNAMEERA.

••Mucaan nuuf dhalateera, ilmis nuuf kennameera; humni mootummaa isaa gatiittii isaa irra jira; maqaan isaa, “Gorsaa,
dinqii, Waaqayyo-jabaa, abbaa bara baraa, angafa nagaa” in jedhama.
Isaayaas 9:6
••Manatti lixaniis mucicha haadha isaa Maariyaamii wajjin argatanii, lafatti gad gombifamanii isaaf sagadan; qorxii isaaniis bananii, warqee, ixaanaa fi qumbii harka fuudhaa kennaniif.
Maatewos 2:11

•Waaqayyoo nama ta'e, dubbichi foon ta'e, Waaqayyoo foon uffate. Waaqayyo waaqummaa duran ture irratti namummaa dabalate. Bara baraa darbe keessa Waaqayyo qofa inni ture yeroo nama ta'e jalqabe namummaa qaba. Kiristoos eenyummaa tokkicha garuu amala waaqummaafi namummaa kan qabudha. Inni Waaq-Namadha. Inni Waaqaa guutuu fi nama sirriidha.

1•Mucaan dhalate sun Waaqayyo jabaadha.
2•Waaqayyo mucaa ta'ee nuuf kennameera.
3•Mucaan dhalate sun humni mootummaa isaa gatiitti isa irra jira.
4•Mucaan dhalate sun Waaqayyo dha.
5•Ilmi nuuf kenname Waaqayyo dha akkasuma inni nama dha.
6•Ilmi nuuf kenname sun Abba bara baraadha.
7•Ilmi nuuf kenname sun angafa nagaadha.
8•Ilmi nuuf kenneme sun gorsaa dha.
9•Ilmi nuuf kenname sun dinqiidha.
10•Ilmi nuuf kenname sun fayyisaa biyya lafaa dha.
11• Ilmi nuuf kenname sun mootii bara baraadha.
12• Mucaan dhalate sun gammachuu keenyadha. Sababa gammachuu keenya bara baraa nuuf ta'e.
13• Mucaan xiqqaan dhalate sun kan sagadamun ta'uufidha.
14• Mucaan dhalate sun Waaqayyo keenya isa guddicha dha. Mucichi waan hundumaa nuuf ta'uuf isa bara baraan nuuf kennamedha.

Waahee mucichaaf Waaqayyoon haa galatu. Waahee Waaq-nama isa jalqaba kanaaf Waaqayyoof galaanni bara baraan haa ta'uuf.



#Boonaa Asfaawu

#Karaadhugaa
@karaadhugaa

Maddi jaalala qaraxxoota jaalala Waaqayyoo miti!

•Isin warra isin jaallatan qofa yoo jaallattan gatii maalii argattu? Kana immoo qaraxxoonni iyyuu ni godhu mitii? -Mat. 5:46HAHB

Jaalalli Waaqayyo namoota nu jaallatan qofaa akka jaallannu nu hingodhu kana ol namoota hundumaa akka jaallannu akkasuma immoo isaaniif akka kadhannu nu godha. Qaraxxoonni namoota isaan jaallatan in jaallatu, har'a nuyis jireenya kiristaanummaa keenya keessatti namoota nu jaallatan qofaa jaallanna yoo taane jaalalli keenya maddisaa Waaqayyoon kan ta'e miti. Maddi jaalala akkaana kan uumama dha. Kan namummaa keenya irra dhufudha. Jaalala qaraxxoota shaakalu irra gara jaalala Waaqayyo shaakalu dhufu qabna. Namoota yaa'ii amantoota keenya qofa deeman kan jaallannu yoo taane, namoota beeknu fi yaada barumsa amantaa keenya fudhatan qofa kan jaallannu yoo taane jaalalli keenya kan qaraxxoota sana waliin tokkodha. Jaalala qaraxxoota shaakalu irra gara jaalala Waaqayyo shaakalu dhufun jiraachuu danda'u qabna.

WARRA KAAN CAALAA MAALFAA GOOTU?

•Obboloota keessan duwwaa ho'iftanii nagaa yoo gaafattan, warra kaan caalaa maalfaa gootu? Warri saba Waaqayyoo hin ta'in iyyuu akkanuma in godhu mitii ree?
Maatewos 5:47
Warra kaan waliin jireenyi fi jaalalli keenya tokkodha yoo ta'e warra kaan caalaa wanti nuy goonu tokkoyyuu akka hinjirre argu qabna. Jireenyi Waaqayyo inni nu keessa warra kaan caaluun akka argamnu nu godha. Warra kaan kan caalu dandeenyu jaalala maddi isaa Waaqayyo ta'e sanaan namoota hundumaa jaallachuu dha. Warra kaan caaluun jaalala fi jireenya waaqummaa nuuf kennamenidha. Jaalala nu keessa jiru kana namoota hin fayyadamne yoo taane akkuma qaraxxoota sana taanee jiraanna jechuudha. Waaqayyo garuu kan inni nu irra barbaada jiru jaalalaa isaan jaallachuun akka isaati akka jaallannudha. Obboloota keenya qofa nagaa kan gaafannu yoo taane namoonni biyya lafaa hundinuu kana ni godhu.

Kiristaana taane namoota obboloota keenya ta'an kan nagaa hin gaafanne yoo taane, kan hinjaallatne yoo taanee argamne jaalalli keenya kan biyya lafaa keessa iyyuu isa kufa ta'e argama. Jaalala qaraxxoota irra gaditti kan jaallannu yoo taanee- jaalalli keenya kan akkamitti? Jireenyi keenya kan akkamitti? Gooftaan haala keessa jirru fi iddoo jirru kana nu haa agarsiisu. Nuy warra kaan jaalalaan jireenya jiraannun caalee akka Waaqayyo mudaa malee akka taanu nu irra barbaada Kiristoos. Fedha Waaqayyo bira ga'uu kan dandeenyu dubbii Yesuus dubbate kana karaa sirriin shaakalun jiraachuunidha.

Obboloota keenya qofa jaallachuun akka Waaqayyooti jaallachuu shaakalu hindandeenyu, kan nuy akka Waaqayyooti jaallachuu shaakalu dandeenyu namoota hundumaa garaa tokkichan kan jaalalli waaqummaa guuteen jaallachuunidha. Jaalala kanaan ammuma namoota hundumaa jaallachaa adeemnu akka Waaqayyoon muda-maleessa ta'a adeemna. Jaalala Waaqayyoon jaallachuun muda-maleessa nu gocha adeema.

==>>>Yesus, “‘Fira kee jaalladhu, diina kees jibbi!’ jedhamee akka himame dhageessaniittu. Ani garuu isinittan hima, diinota keessan jaalladhaa, warra isin ari'ataniifis kadhadhaa! Kana yoo gootan ijoollee abbaa keessanii isa waaqa irraa in taatu; innoo aduu isaa warra hamootaa fi warra gaggaariidhaaf in baasa, bokkaa isaas warra qajeelotaa fi warra jal'ootaaf in roobsa. ”
Maatewos 5:43-45
•“Egaa abbaan keessan inni waaqa irraa mudaa malee akkuma ta'e, isinis warra mudaa hin qabne ta'aa!” jedhe.
Maatewos 5:48

Akka Waaqayyo mudaa malee ta'uuf jaalala namoota qabnu kamiyyuu jaalala nu keessan sirreessu danda'u qabna. Mudaa kan hinqabne ta'e jaalalli keenya muldhachuu kan danda'u yoo jaalala Waaqayyoon namoota hundumaa jaallanne fi namoota nu jibban akkasuma namoota nu ar'ataniif yoo kadhannedha. Jaalala akkaana kan shaakala akkasuma jiraachuu jirru taanaan jaalalli nuy ittin jiraachuun jaallacha jiru kan Waaqayyoodha jechu nidandeenya. Waaqayyo inni jaalala anaaf ta'e nu keessan jaallachaa jira akkasuma na keessa mudaa-malee kan gocha jira jechuu ni dandeenya.

Jireenya mudaa malee Waaqayyo jiraachuuf akkasuma akka Abba keenya mudaa malee ta'uuf jaalala Waaqayyoon namoota hundumaa jaallachuu danda'u qabna.

Guyyaa gaarii

#Karaadhugaa
@karaadhugaa

KUTAA 1FFAA
GUYYAA HUNDUMAA MACAAFA QULQULLUU DUBBISUU

Amantoonni baay’een yeroo hunda dubbii Waaqayyo isa barreeffame Macaafa Qulqulluu hin dubbisan, dubbicha keessan immoo hafuura isaaniin Hafuura Qulqulluu hintuqan akkasuma jireenya dubbicha keessa gara ofiitti hin fudhatan. Jireenya kiristaanummaa keenyaaf qabxiin baayyee barbaachisa ta'e guyyaa guyyaan Macaafa Qulqulluu dubbisuu fi dubbii dubbisne sanaan Gooftaa kadhachuu dha. Guyyaa guyyaadhaan kutaa Macaafa Qulqulluu tokko tokko yeroo hunda dubbisuun hafuura dubbicha tuquun jireenya dubbicha keessa fudhachuu danda'u qabna. Kana gochuun shaakala guyyaa guyyaa nuuf ta'u danda'u qaba. Jireenya keenya guyyaa guyyaa keessatti jireenya Macaafa Qulqulluu dubbisuu shaakalu dirqama nutti ta'u qaba.

Amantoonni tokko tokko waan kamiinuu jireenya keenya guyyaa guyyaa keessatti dirqama gochuu hin qabnu jechuu danda’u. Akkasuma heertuu Roomaa 6:14a irra jiru "Isin ayyaana jala jirtu malee waan seera jala hin jirreef, " kan jedhu nuuf caqasuun seera jala hinjiru akkasuma kana gaafa hundayyuu gochuuf dirqama hinqabnu jechuu danda’u. Nuy seera jala otoo hin ayyaana jala jirra nun jechu danda'u. Eeyyee dhuguma nuy seera durii jala hin jirru, garuu seera haaraa jala akka jirru hubachuu qabna. Seera Kiristoos yokiis seera hafuura jireenya jala akka jiru beeku qabna. Yohaannis 13:34 irratti Gooftaan “Akka isiin wal jaallattaniif abboommii haaraa isiniif nan kenna” jedheera. Abboommiin haaraa Gooftaan nun jedhe kun kan durii sana akka hin ta'in beekama dha akkasuma abboommii hafuura akka inni ta'es hubachuu danda'u qabna. Kakuu haaraan abboommii baay’ee of keessa kan qabudha. 1Tasaloonqee 5:17 “Kadhannaa addaan hin kutina yokiis utuu gargar hin kutin kadhadhaa.” jedha. Kun abboommiidha. Filiphisiiyus 4:4 “Yeroo hundumaa Gooftaatti gammadaa” jedha. Kunis abboommii biraati. 1Qorontoos 9:21 irratti Phaawuloos, “Ani utuun seera Waaqaatiin ala hin taʼin, garuu utuman seera Kiristoos jala jiruu, ” jedha. Kana malees, Ibroota 8:10b “‘Seera koo yaada isaanii keessa nan kaa'a, garaa isaanii keessattis isa nan caafa;” jedha. Warri ayyaana qofa jala jirra, seera hin qabnu jedhan ayyaana dogoggoraan fayyadamaa jiraachuu jiru. Amantootni kakuu haaraa keessatti seera hafuura kan Kiristoos jala jiru seerri sun immoo seera Hafuura Qulqulluun geggeeffamun jiraachuu dha. Phaawuloos Galaatiyaa 5 keessatti Hafuuran geggeeffama jedha, boqonnaa 6:2 irratti immoo "Ba'aa walii baadhaa! Akkasittis seera Kristos in raawwattu." jedha. Kun kan agarsiisu Hafuuran geggeeffamun jiraachuun seera Kiristoos isa haaraa sana jala jiraachuudha.

Guyyaa guyyaan gara Macaafa Qulqulluu dhufuu jireenya keenya godhachuu qabna. Tokko tokko kakuu haaraa keessatti seera Macaafa Qulqulluu gaafa hundayyuu dubbisuu qabna jedhu eessa jira jedhanii gaafachuu danda’u. Garuu qajeelfama jireenya guyyaa guyyaa Maatewos 4 keessa qabna. Maatewos 4:4 irratti Gooftaan Yesuus akkas jedha “Namni nyaata duwwaadhaan hin jiraatu, dubbii afaan Waaqayyoo keessaa ba'u hundumaan malee”. Qajeelfamni caqasa kana keessa jiru akkuma nuti guyyaa guyyaan nyaata foonii nyaannu, guyyaa hundumaas sagalee Waaqayyoo fudhachuu qabnudha. Jireenya keenya fooniif gaafa hundayyuu nyaachuu qabna akkasuma jireenya keenya hafuurafis nyaatni hafuura kun nu barbaachisa. Nyaata hafuura kana kan nuy argachuu dandeenyu gara dubbii Waaqayyo isa nuuf barreeffame jiru dhufunidha. Nyaata kana barbaadna yoo taane gara dubbicha gaafa hunda dhufu qabna. Nyaachuun jireenya itti fufsiisuufidha. Namni dubbicha gaafa nyaatu jireenya kiristaanummaa isa sirrii fi isa dhugaa jiraachuu danda'a. Dubbiin afaan Waaqayyo keessa ba'u jireenya keenyaaf murteessa akka ta'e argu qabna.

Simoon Phexros deebisee, “Si dhiifnee eenyu bira dhaqna ree? Gooftaa, dubbii waa'ee jireenya bara baraa nama barsiisu situ qaba'o. ” Yoh. 6:68. Pheexiroos gaafa gaaffii Yesuus gaafateef deebii kennu dubbii waa'ee jireenya bara baraa nama barsiisu situ qaba, Si dhiifnee eenyu bira dhaqna jedhe. Dubbiin waa'ee jireenya bara baraa nama barsiisu har'a guutummaa guutuutti Macaafa Qulqulluu keessa jira.

Yeroo inni akkas jedhu Yesuus isaan waliin ture. Kanaaf, dubbicha Yesuus irra barachaa turan. Har'a dubbicha argachuuf garri nuy deemu qabnu gara Macaafa Qulqulluu dha. Akkuma baratoonni Gooftaa waliin turan gaafa hundayyuu dubbichaa waliin yeroo keenya dabarsuu qabna. Dubbichaa waliin yeroo keenya dabarsuun Gooftaa waliin yeroo keenya dabarsuu dha. Abbaa dubbicha isa ta'e waliin yeroo keenya dabarsuudha. Sagalee Macaafa Qulqulluu dubbisuun akka nyaataati fudhachuun ittin jiraachuun jireenya keenya guyyaa guyyaaf baayyee murteessaa dha. Ammuma dubbicha waliin yeroo keenya dabarsine Gooftichaa karaa dubbicha beeka adeemna. “Nuyi isa tokkicha qulqulluu Waaqayyoo akka ati taate amanneerra, beekneerras” jedhan. (Yoh.6:69). Baratoonni dubbicha isa ta'e Kiristoosiin irra waan barataniif Kiristoosiin beeku danda'an. Nuy har'a dubbicha isa Hafuura Qulqulluun nuuf barreeffame sana hafuura keenyan gaafa tuqnu fi gara keessatti akka nyaata keenyatti yeroo fudhannu Kiristoosiin baayyee beeka adeemna akkasuma jireenya amantoota guddatan taana. Kanaaf, dubbii Waaqayyo isa barreeffame sana gaafa hundayyuu deemne jaha dubbisnu akkasuma Hafuura fi jireenya dubbicha keessan haa guutamun. "Dubbiin ani isinitti dubbadhe Hafuura; jireenyas." Yoh.6:63.

Dubbichi nyaata keenya isa jireenya waaqummaa fi hafuura Waaqayyoon nu guutuu waan ta'eef gaafa hundayyuu nu barbaachisu. Gara dubbichaati haa deebinu, haa dubbisnu, irra soorata hafuura keenya guyyaa guyyaa haa fudhannu. Qajeelfama gaafa hundayyuu gara Macaafa Qulqulluu dhufuun Gooftaa tuquufi jireenya isa gara keessatti fudhachuu haa shaakalu.

Barreessan obboleessa keessan Boonaa Asfaawu ti.


@Karaadhugaa