🇮🇷🌎 مقایسه خریداران کتاب ایران با جهان

💪 در سال 2019 نسبت خریداران کتاب در ایران کمی بیش از متوسط جهانی شده است.
⚠️در چهار سال بعد وضعیت ایران انقباضی شده و شکاف موجود در حال بزرگتر شدن است.

این نمودار هم نشان‌دهنده وجود پتانسیل ملی قوی است و هم هشداری برای توجه جدی صادر کرده است.

منبع داده‌ها:
https://www.statista.com/outlook/amo/media/books/worldwide

جمعیت خریداران کتاب از کل جامعه:
وضعیت ایران در مقایسه با پنج قاره جهان

در چند مطلب قبلی کاغذک به ضریب نفوذ کتاب در میان خریداران ایرانی پرداختیم.
چرا این موضوع مهم است؟

🥇 عدالت اجتماعی
کتاب تا چه اندازه برای طبقات ضعیف و محروم جامعه دسترس‌پذیر است؟ اولین خریداران کتاب در جامعه، طبقه متوسط باسواد شهری هستند. افزایش نسبت خریداران کتاب در جامعه نشان‌دهنده میزان تحقق عدالت فرهنگی و شعار «کتاب برای همه» در عمل است.

🥈رونق چرخه نشر
تقاضای کتاب است که چرخه نشر را به حرکت درمی‌آورد. صنعت نشر با مخاطبان فراگیر و خوانندگان عمومی رونق می‌گیرد. کاهش تعداد خریداران کتاب ـ با تاخیری چندساله ـ عوارض خود را در این صنعت نشان داده و به پدیدآورندگان کتاب فشار می‌آورد.

🥉توجه حرفه‌ای
انتظار می‌رود که انحراف روند خریداران کتاب ایران از آمارهای آسیایی توسط رسانه‌های تخصصی حوزه کتاب بازنمایی شود، دغدغه مدیران و سیاستگذاران باشد، پژوهشگران آن را تحلیل کرده و ناشران بیش از همه نگرانش باشند؛ اما این خلاء ملموس است.

در شرایط موجود، چه باید کرد؟

☝️هدف‌گذاری و سنجش شاخص
این آمار، کارنامه موفقیت سیاست‌های ترویج کتاب‌خوانی و یک نشانگر پیشگو برای رونق صنعت نشر است. شایسته بود که چنین شاخص مهمی در سند برنامه پنج‌ساله هفتم توسعه تصویب می‌شد تا اهدافش مشخص می‌شد و بهبود آن یک الزام قانونی می‌یافت.
اولین گامی که سازمان‌های متولی و علاقه‌مند می‌توانند برای ارتقای این شاخص بردارند، تعریف پیمایش بومی سالانه برای سنجش آن به تفکیک استان‌های کشور است. پژوهش‌های متخصصان رشته‌های مرتبط دانشگاهی نیز برای درک بهتر و ارزیابی آن راهگشا خواهد بود.

✌️ برنامه‌ریزی و اقدام هماهنگ
نتایج سنجش ضریب نفوذ کتاب در مناطق مختلف ایران می‌تواند در اولویت‌بندی و تصمیم‌گیری‌های مختلف مدیریتی به کار آید؛ اما در هر صورت، یک دستور کار واضح برای عهده ماست:
مدیریت اجرا و حمایت از طرح‌های پایدار و کارآمدی که تجربه خرید کتاب را برای حداکثر افراد ممکن فراهم آورد، به نحوی که از خرید خود لذت ببرند و مشتاقانه خواهان تکرار آن باشند.

📊 ضریب نفوذ کتاب در ۵۰ کشور دنیا

کشورهای کوچک و بزرگ چقدر موفق شده‌اند خرید کتاب را برای مردم خود دسترس‌پذیر کنند؟
کاغذک فردا گزارشی از وضعیت این شاخص در ۱۵۰ کشور دنیا تقدیم می‌کند.

منبع داده‌ها:
https://www.statista.com/outlook/amo/media/books/worldwide

🗺 نقشه ترویج کتاب در جهان

برای بررسی دقیق‌تر، فایل اکسل داده‌های ضریب نفوذ کتاب در ۱۵۱ کشور را به تفکیک سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۳ دریافت فرمایید 👇

داده‌های ضریب نفوذ کتاب در ۱۵۱ کشور از سال ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۳ استخراج شده از پایگاه استاتیستا

🗺 نقشۀ ترویج کتاب در کشورهای همسایه

در کشورهای همسایۀ ایران:
🔸چند درصد از مردم در سال گذشته کتاب خریده‌اند؟
🔸خریداران کتاب طی سه سال گذشته چه تغییری کرده‌اند؟

نقشۀ ترویج کتاب همسایگان ایران چه می‌گوید؟

🇰🇼 کشور کویت بالاترین نرخ خریداران کتاب را در این مقایسه دارد و شبیه کشورهای حوزه اسکاندیناوی (فنلاند، سوئد و نروژ) رفتار کرده است. در این کشور 47.5 % از مردم در سال گذشته حداقل یک کتاب خریده‌اند. خریداران کتاب در کویت نسبت به سه سال گذشته 1.4 % بیشتر شده‌اند؛

🇹🇷 در ترکیه هم 46.6 % از مردم تجربه خرید کتاب را در سال گذشته داشته‌اند، و خریداران کتاب نسبت به سه سال گذشته 1.1 % بیشتر شده‌اند؛

🇴🇲 در عمان 46.3 % از مردم تجربه خرید کتاب را در سال گذشته داشته‌اند، اما خریداران کتاب نسبت به سه سال گذشته 0.9 % کمتر شده‌اند؛

🇦🇪 در امارات متحده عربی 43.8 % از مردم تجربه خرید کتاب را در سال گذشته داشته‌اند. علی‌رغم تلاش‌های فراوان، خریداران کتاب در این کشور نسبت به سه سال گذشته 0.9 % کمتر شده‌اند؛

🇸🇦 در عربستان سعودی 40.7 % از مردم تجربه خرید کتاب را در سال گذشته داشته‌اند. در عین حال، خریداران کتاب نسبت به سه سال گذشته 3.4 % بیشتر شده‌اند که بالاترین نرخ موفقیت ترویج کتاب در این مقایسه است؛

🇦🇲 در ارمنستان 35.8 % از مردم تجربه خرید کتاب را در سال گذشته داشته‌اند، و خریداران کتاب نسبت به سه سال گذشته حدود 2 % بیشتر شده‌اند؛

🇮🇶 در عراق 26.4 % از مردم تجربه خرید کتاب را در سال گذشته داشته‌اند، اما خریداران کتاب نسبت به سه سال گذشته حدود 1 % کمتر شده‌اند؛

🇮🇷 در ایران 24.7 % از مردم تجربه خرید کتاب را در سال گذشته داشته‌اند، اما خریداران کتاب نسبت به سه سال گذشته 1.3 % کمتر شده‌اند؛

🇦🇿 در جمهوری آذربایجان 21.4 % از مردم تجربه خرید کتاب را در سال گذشته داشته‌اند. این کشور بیشترین افت را در این شاخص تجربه کرده است. حدود 2.6 % از جمعیت جمهوری آذربایجان که در سال 2020 کتاب خریده بودند، در سال گذشته دیگر کتابی نخریده‌اند؛

🇹🇲 در ترکمنستان 14.9 % از مردم تجربه خرید کتاب را در سال گذشته داشته‌اند، و خریداران کتاب نسبت به سه سال گذشته 0.8 % بیشتر شده‌اند؛

🇵🇰 در پاکستان 9.1 % از مردم تجربه خرید کتاب را در سال گذشته داشته‌اند، و خریداران کتاب نسبت به سه سال گذشته 0.8 % بیشتر شده‌اند؛

🇦🇫 داده‌های مربوط به افغانستان در دسترس نیست.

#کاغذک #صنعت_نشر #ترویج_کتابخوانی #بازار_کتاب #ایران
@kaghazakplus

🔮 پیش‌بینی بازار نشر کتاب

کاغذک با تحلیل داده‌های خانه کتاب و ادبیات ایران و اطلاعات رسمی تکمیلی مانند نرخ تورم بانک مرکزی، آمارهای کلیدی صنعت نشر ایران را تا پایان سال پیش‌بینی کرده است.

در سال ۱۴۰۳ (نسبت به سال ۱۴۰۲) تعداد عنوان کتاب‌های منتشر شده حدود ۶ ٪ افزایش خواهد یافت؛ اما شمارگان کتاب‌های منتشر شده بیش از ۹ ٪ کاهش می‌یابد. قیمت متوسط هر کتاب نیز حدود ۴۶ ٪ گران‌تر می‌شود و به ۱۷۶ هزار تومان می‌رسد. هر روز بخشی از این یافته‌های قابل تامل را بررسی می‌کنیم.

آگاهی از وضعیت پیش رو کمک می‌کند ناشران و پدیدآورندگان کتاب، تصمیمات سنجیده‌تری بگیرند تا با بهترین بازدهی فعالیت کنند. مدیران و سیاست‌گذاران این حوزه نیز می‌توانند با شناخت دقیق‌تر، اقدامات به‌هنگام و موثری برای حمایت از این صنعت انجام دهند.

#کاغذک #صنعت_نشر #ترویج_کتابخوانی #بازار_کتاب #ایران #خانه_کتاب #قیمت_کتاب

📚 پیش‌بینی عنوان کتاب ۱۴۰۳

نمودار ۳۰ ساله تعداد عنوان کتاب‌های منتشر شده، روند خطی صعودی واضحی را شکل داده است.
با این حساب، انتظار می‌رود در سال ۱۴۰۳ تعداد ۱۱۶,۹۹۳ عنوان کتاب منتشر شود (۵.۹۲ ٪ افزایش سالانه).
این آمار بی‌سابقه، ظرفیت بازتاب رسانه‌ای گسترده‌ای خواهد داشت.

#کتاب #نشر #ناشر #مطالعه #کتابخوانی #آمار #کاغذک

📚 پیش‌بینی شمارگان کتاب ۱۴۰۳

طبق این نمودار، آمار شمارگان کتاب طی ۱۳ سال نخست صعودی بوده (همگرا با روند عنوان کتاب)، اما در ۱۷ سال اخیر روندی نزولی (واگرا با روند عنوان کتاب) در پیش گرفته است.
بنابراین در سال ۱۴۰۳ انتظار داریم مجموع شمارگان کتاب‌ها به ۹۳,۷۰۸,۱۰۰ نسخه برسد (۹.۱۸ ٪ کاهش سالانه) که موضوع قابل توجهی است.
در سال ۱۴۰۳ مجموع شمارگان کتاب میل دارد به آمارهای ۲۵ سال پیش بازگردد.

#کتاب #نشر #ناشر #مطالعه #کتابخوانی #آمار #کاغذک

📚 پیش‌بینی قیمت کتاب ۱۴۰۳

تغییرات قیمت کتاب در ۳۰ سال گذشته طی یک روند نمایی صعودی مشهود است.
در طول این سال‌ها، رابطه بیان شده در پیش‌بینی قیمت سال بعدی موفق بوده است.
طبق این رابطه، قیمت متوسط هر نسخه کتاب در سال ۱۴۰۳ مبلغ ۱۷۶,۱۲۴ تومان خواهد شد.
این آمار، تورم سال ۱۴۰۳ را ۴۴.۸۶ ٪ برآورد کرده که معقول به نظر می‌رسد.

#قیمت #کتاب #نشر #ناشر #انتشارات #کتابفروشی #مطالعه #کتابخوانی #تورم #کاغذک

افزایش قیمت به تفکیک انواع کتاب

مقایسه تغییرات قیمت کتاب نسبت به سال گذشته، به تفکیک انواع آن، راهنمای ملموس‌تری برای مدیریت تولید و عرضه کتاب فراهم می‌آورد.

🔹به طور متوسط، در سال ۱۴۰۲ هر کتاب در رده موضوعی «رایانه، اطلاعات و آثار عمومی» با در حجمی حدود ۲۱۱ صفحه تولید و به قیمت ۱۷۰,۳۹۴ تومان عرضه شده است. این قیمت با لحاظ تورم پیش‌فرض (میانگین تورم ۵ سال گذشته طبق داده‌های بانک مرکزی) در  سال ۱۴۰۳ معادل ۲۴۶,۸۳۳ تومان خواهد شد. به شکل مشابه:

🔸قیمت کتاب‌های فلسفه و روانشناسی (۲۲۰ صفحه) از ۱۴۰,۲۰۳ تومان به ۲۰۳,۰۹۸ تومان افزایش خواهد یافت.

🔹قیمت کتاب‌های دین (۲۵۹ صفحه) از ۸۶,۴۱۹ تومان به ۱۲۵,۱۸۶ تومان افزایش خواهد یافت.

🔸قیمت کتاب‌های علوم اجتماعی (۲۱۹ صفحه) از ۱۴۱,۷۶۰ تومان به ۲۰۵,۳۵۴ تومان افزایش خواهد یافت.

🔹قیمت کتاب‌های زبان (۲۰۶ صفحه) از ۱۲۸,۲۰۴ تومان به ۱۸۵,۷۱۶ تومان افزایش خواهد یافت.

🔸قیمت کتاب‌های علوم محض (۱۸۹ صفحه) از ۱۳۲,۱۴۸ تومان به ۱۹۱,۴۳۰ تومان افزایش خواهد یافت.

🔹قیمت کتاب‌های فناوری (۲۰۰ صفحه) از ۱۳۸,۶۸۲ تومان به ۲۰۰,۸۹۵ تومان افزایش خواهد یافت.

🔸قیمت کتاب‌های هنر و سرگرمی (۱۶۳ صفحه) از ۱۳۵,۶۷۲ تومان به ۱۹۶,۵۳۴ تومان افزایش خواهد یافت.

🔹قیمت کتاب‌های ادبیات (۲۲۶ صفحه) از ۱۳۱,۰۱۶ تومان به ۱۸۹,۷۹۰ تومان افزایش خواهد یافت.

🔸قیمت کتاب‌های تاریخ و جغرافیا (۲۴۶ صفحه) از ۱۱۵,۲۲۷ تومان به ۱۶۶,۹۱۸ تومان افزایش خواهد یافت.

🔹قیمت کتاب‌های کمک‌درسی (۲۸۱ صفحه) از ۲۰۸,۴۹۱ به ۳۰۲,۰۲۰ تومان افزایش خواهد یافت.

🔸قیمت کتاب‌های کودک و نوجوان (۷۹ صفحه) از ۷۴,۲۱۳ تومان به ۱۰۷,۵۰۴ تومان افزایش خواهد یافت.

#قیمت #کتاب #نشر #ناشر #انتشارات #کتابفروشی #مطالعه #کتابخوانی #تورم #کاغذک

💸 گرانی انواع کتاب در مقایسه با تورم کالاها و خدمات خانوار شهری (بررسی سی ساله)

تورم انواع کتاب

شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی (CPI) بانک مرکزی، معیار سنجش تغییرات قیمت کالاها و خدماتی است که توسط خانوارهای شهرنشین ایرانی مصرف می‌شود. این شاخص با نشان دادن تغییر قدرت خرید پول داخل کشور، نرخ تورم واقعی را نشان می‌دهد.

طبق این شاخص، هر مبلغی که خانوارهای شهری ایران در سال ۱۳۷۲ برای کالاها و خدمات مصرفی خود می‌پرداختند، پس از ۳۰ سال به اندازه ۵۰۶ برابر گران شده است. نمودار بالا نشان می‌دهد هر یک از انواع کتاب، چقدر از این تورم پیشی گرفته‌اند یا از آن جا مانده‌اند.

در این نمودار ۳۰ ساله، واحد سال اول (۱۳۷۲) همسان و برابر یک شده است تا مقایسه راحت‌تر انجام شود. همچنین قیمت‌ها بر اساس صفحه کتاب انجام شده تا اثر تغییر تعداد صفحات کتاب خللی در دقت تحلیل ایجاد نکند. برای مثال، می‌توان یکی از خطوط نمودار را به این صورت خواند: ۳۰ سال پیش برای یک کتاب ادبی چه مبلغی می‌پرداختیم؟ در سال ۱۴۰۲ برای تهیه همان کتاب باید ۵۷۹ برابر آن مبلغ را بپردازیم.

کتاب‌های رده صفر دیویی (رایانه، اطلاعات و آثار عمومی) تقریبا ۲ برابر تورم گران شده است. آثار مرجع (مثل دایره‌المعارف‌ها و واژه‌نامه‌ها) در این رده می‌گنجند. پس از آن کتاب‌های زبان و سپس کمک‌درسی‌ها بیشترین افزایش قیمت را داشته‌اند. از سوی دیگر، آثار هنر و سرگرمی، همچنین تاریخ و جغرافیا تنها کتاب‌هایی هستند که کمتر از تورم روزمره افزایش قیمت داشته‌اند.

به طور کلی ـ بر خلاف انتظار ـ کتاب بیش از سایر کالاها و خدمات گران شده است. یعنی حمایت‌های مختلفی که از کتاب و نشر انجام شده، در نهایت اثر خود را روی قیمت مصرف‌کننده نشان نداده (و حتی اندکی اثر وارونه داشته است). بررسی علل این پدیده موضوعی حیاتی برای مدیران و سیاستگذاران است.

#قیمت #کتاب #نشر #ناشر #انتشارات #کتابفروشی #مطالعه #کتابخوانی #تورم #سیاستگذاری #کاغذک

📖 از هر کتاب چند نسخه چاپ می‌شود؟
بررسی روند ۳۰ ساله تغییرات در شمارگان کتاب‌های عمومی، کودک و کمک‌درسی

پیش‌بینی میانگین شمارگان کتاب ۱۴۰۳

سی سال پیش از هر عنوان کتاب به طور متوسط ۵,۵۱۱ نسخه چاپ می‌شد. این تیراژ در یک روند نزولی چنان کاهش یافته که در سال گذشته به زیر هزار (۹۳۴ نسخه) رسیده است.
طبق خط روند ۳۰ ساله، این رقم پتانسیل کاهش تا ۵۳۵ نسخه را هم دارد، اما اگر محتاطانه از خط روند ۱۰ سال اخیر استفاده کنیم، هر عنوان کتاب در سال ۱۴۰۳ به طور متوسط در ۷۵۳ نسخه منتشر خواهد شد.
بر اساس مفاهیم صرفه مقیاس (Economies of scale) در صنعت نشر، کاهش شمارگان کتاب ـ به هر دلیلی ـ چند نتیجه ناگزیر دارد: افزایش قیمت کتاب، افت کیفیت اثر، کاهش سود و انگیزه پدیدآورندگان.

#اقتصاد_نشر #کتاب #نویسنده #ویراستار #ناشر #شمارگان #تیراژ #صرفه_مقیاس #مزیت_مقیاس #قیمت_کتاب #سیاستگذاری #کاغذک

🍽 شاخص سفره کتاب ایرانیان

بیایید تمام کتاب‌هایی که در سال چاپ می‌شود را به جمعیت مردم تقسیم کنیم، ببینیم به هر نفر چقدر می‌رسد. اسم این شاخص را می‌گذاریم «سفرۀ کتاب ایرانیان».

برای سنجش بهتر، کتاب‌های کمک‌درسی را از محاسبات کنار می‌گذاریم تا با نمایش کتاب‌های ۱۰ رده موضوعی + آثار کودک و نوجوان وضعیت کتاب‌هایی که برای مطالعه آزاد استفاده می‌شود را نشان دهیم.

به جای تعداد نسخه کتاب هم تعداد صفحه کتاب منتشر شده در سال را استفاده می‌کنیم تا دقت شاخص بالاتر رود، نیازی به اعشار نباشد، و اثر تغییر تعداد صفحات کتاب نیز کنترل شود.

نتیجه به شکل سرانه اعلام می‌شود؛ یعنی آثار منتشر شده در هر سال به جمعیت همان سال تقسیم می‌شود تا برآمد تلاش دست اندرکاران چرخه نشر را برای مردم نشان دهد.

به زبان ساده، شاخص سفره کتاب ایرانیان نشان می‌دهد در هر سال به ازای هر ایرانی، چند صفحه کتاب منتشر شده است.

#سرانه_کتاب #سفره_کتاب #ترویج_کتاب #مردم #شاخص #کاغذک

سفره کتاب ایرانیان در سال ۱۴۰۲

در سال ۱۴۰۲ به ازای هر ایرانی ۱۶۷ صفحه کتاب منتشر شده است.
ترکیب این ۱۶۷ صفحه را در نمودار بالا می‌بینید.

در سال ۱۴۰۲ تعداد ۲,۸۵۸,۳۱۰,۰۰۰ صفحه کتاب کودک و نوجوان و ۱۱,۳۹۱,۹۶۸,۰۰۰ صفحه کتاب بزرگسالان (در ۱۰ رده موضوعی) منتشر شده است.
یعنی در مجموع ۱۴,۲۵۰,۲۷۸,۰۰۰ صفحه کتاب برای مطالعه آزاد منتشر شده است.
اگر این صفحات را به ۸۵,۳۲۹,۰۰۰ نفر جمعیت کشور تقسیم کنیم، به هر نفر ۱۶۷ صفحه می‌رسد.

#سرانه_کتاب #سفره_کتاب #ترویج_کتاب #مردم #شاخص #کاغذک