هنری که خود را "بی‌‌طرف" می‌خواند،
سرانجام به اهریمن کمک می‌کند.

#بزرگ_علوی

عکس : هوشنگ گلشیری،بزرگ علوی

🍀 @javaankavir

"بخت برگشته ها"

چشممان تا به آسمان افتاد
بخت، برگشت و رویِمان افتاد!

هر کسی همّتِ بلندی داشت
از بلندای نردبان افتاد

یک نفر داد زد: بهشت، بهشت
کَک به تُنبانِ مردمان افتاد!

صورتِ ماه را عوض کردند
چای، یخ کرد و از دهان افتاد

بعدِ صد سال وقتِ کوچیدن
گاومان فکرِ زایمان افتاد!

اتفاقاً به بُشکه خوردیم از
اتفاقی که ناگهان افتاد

راهمان بسته از پس و از پیش
در پس و پیشمان زیان افتاد

خوش به حالِ کسی که دوزاریش
عاقبت با دو تا تکان افتاد..

#شروین_سلیمانی

🍀 @javaankavir

ای آزادی
پرندگان هیچ‌گاه
در قفس لانه نمی‌سازند
می دانی چرا؟
زیرا که نمی‌خواهند اسارت را برای جوجه‌های خویش به میراث بگذارند.

#محمود_درویش

🍀 @javaankavir

آن شب که مست بودیم از جام تلخکامی
ما را گرفت باهم نیروی انتظامی

بااحترام کامل با عزت فراوان
مارا کشان کشان برد ستوان یکم غلامی

تحویل بند یک داد، بند خلافکاران
ما هم سلام کردیم با اردشیر و کامی

عزت پلنگ آن ور اصغر سه کله این ور
آن شب شدیم هم بند با جانیان نامی

عزت پلنگ سر داد آوازی از"یساری"
اصغر سه کله هم خواند تصنیفی از "قوامی"

یک آش و لاش پرسید از نام و از نشانم
گفتم که من سعیدم، فامیل من امامی!

نام و نشانی ام را وقتی ز من شنیدند
از ترس زرد کردند آن جانیان نامی

عزت پلنگ و اصغر،آن قاتلان اکبر
بر پای من فتادند چون بردگان شامی

هم شرمسار گشتند از کارشان به کلی
هم اعتراف کردند بر جرمشان تمامی

فردا به جای شیشه جستند در لباسم
ده بیت از سنایی، شش بیت از نظامی!

#سعید_بیابانکی

@javaankavir

این خاکِ مرا بگیرد از من، آن آبِ مرا برد به ناچار
ایران من است این‌که امروز برگشته به روزگار قاجار

از خانه‌ی من صدای گریه، از خانه‌ی او نفیر فریاد
این برج رسیده تا ثریا با خشت بلا، ملات ادبار

سهراب و منیژه و فریدون، افتاده به چنگ بنگ و افیون
دربند به زیر دیرک سقف، محبوس میان چند دیوار

ملت همه بیمناک و بی تاب، چون افعی زخم خورده در تاب
با خلق منم به کار ایذاء، خلقند مرا به فکر آزار

هر میز به دست ناسزایی‌ست، افتاده به چنگ اژدهایی‌ست
امروز به مسند سلیمان ابلیس نشسته است هش دار!

هم وارث تاج داریوشیم، هم تالی شاه ژنده پوشیم
فحشا و فساد و فقر و فحش است محصول نظام دیوسالار

مردم! سفر فرنگتان کو؟ آن سفره‌ی هفت رنگتان کو؟
از شدت ضعف چون اجنه دل بسته به استخوان مردار

این مضطرب بلای تازه، آن منتظر جفای بعدی
در محضر هیچکس صفا نیست چون چهره‌ی مردم عزادار

با مردم مستحق ستم شد؛ دستی که نوشت: حق! قلم شد
دل‌های شریف مانده در خاک، سرهای بلند رفته بر دار

ای مهتر قوم! با شمایم! آنک من و آخرین صدایم:
برخیز که آب رد شد از سر! بشتاب گذشت کار از کار

#علیرضا_بدیع

🍀 @javaankavir

از دوستان ما، بودند بسیاری که هیجان‌زده به رقص درآمدند و گفتند شاه خودکامگی به گور رفت، اکنون می‌تواند «شادی» باشد. گفتیم به گور رفتن شاه، آری، اما به گور سپردن خودکامگی بحثی دیگر است. بخشی عمده از این مردم، فردپرست بالفطره‌اند. پرستندگانی که معشوق قاهر را اگر نیابند به چوب و سنگ می‌تراشند. نپذیرفتند. گفتند تجربه‌ی سال‌ها و قرن‌ها اگر نتواند درسی بدهد باید بر آغل گوسفندان گذشته باشد! ــ سالیان دراز چوب خوشبینی‌ها و فردپرستی‌هامان را خورده‌ایم، چوب اعتماد بی‌جا و اعتقاد نادرست‌مان را خورده‌ایم. این، بدبینی است، به دورش افکنید که اکنون شادی باید باشد، اکنون سرود و آزادی باید باشد. اکنون امید می‌تواند از قعر جان ظلمت‌کشیده‌ی ما بشکفد و رو به خورشید، طلوع زیباترین فردای جهان را چشم به‌راه باشد.

پیدا بود که این دوستان، در اوج غم‌انگیز هیجانی کور چشم بر خوف‌انگیزترین حقایق بسته‌اند. آنان درست به هنگامی‌که می‌بایست بیش از هر لحظه‌ی دیگری گوش‌به‌زنگ باشند. به رقص و پایکوبی برخاستند، و درست به هنگامی‌که می‌بایست بیش از هر زمان دیگری هشیار و بیدار بمانند و به هر صدا و حرکت ناچیزی بدگمان باشند و حساسیت نشان دهند به غریو و هلهله پیروزی صدا به صدا درانداختند تا اسب فریب یکبار دیگر از دروازه‌ی تاریخ گذشت و به «تروا»ی خواب‌آلود خوش‌خیال درآمد. گیرم این بار، آنان که در شکم اسب نهان بودند شمشیر به کف نداشتند: آنان زهری با خود آورده بودند که دوست را دشمن و دشمن را دوست جلوه می‌داد. قهرمانان جان‌برکف و پاکباز خلق، منافق و بیگانه‌پرست نام گرفتند. و رسواترین دشمنان خلق بر اریکه‌ی قدرت نشانده شدند. شادی خوش‌بینان دو روزی بیش نپائید. سرود، در دهن‌های بازمانده از حیرت به خاموشی کشید. آزادی، بار نیفکنده بازگشت و امید، ناشکفته فرو مُرد.

متأسفم، دوستان روزهای نخست سخن از «هشدار» بود، امروز سخن از «تسلیت» است. برنامه‌ی طلوع خورشید به کلی لغو شده است!



■ از مقالهٔ «برنامه‌ی طلوع خورشید لغو شده است» | تهران مصور، شماره‌ی ۲۲، جمعه اول تیرماه ۱۳۵۸ | وب‌سایت، کانال و صفحهٔ رسمی اینستاگرام احمد شاملو

www.shamlou.org ■ @ShamlouHouse ■ instagram.com/shamlouhouse

فایل صوتی سخنرانی "در ستایش ادبیات" در جلسه رونمایی از رمان ماخونیک.http://t.me/mostafamehraeen

ده سال بعد از حال این روزام
با کافـه هـای بــی تو درگیرم
گفتم جهان بی تو یعنی مرگ
ده سال ِ رفتی و نمی میرم

ده سال بعد از حال این روزام
تو تــوی آغـــوش یکی خوابی
من گفتم و دکتر موافق نیست
تو بهتـــر از قرصـــای اعصابــی

ده سال بعـــد از حــال این روزام
من چهل سالم می شه و تنهام
با حوصـــله ،قرمز، سفید ، آبی
رنگین کمون می سازم از قرصام

می ترسم از هر چی که جا مونده
از ریمل ِ با گریـــه ها جاری
از سایه روشن های بعد از ظهر
از شوهری کـــه دوستش داری

گرم ِ هم آغوشی و لبخندین
توُ بستر ِ بـی تابتون تا صبح
تکلیف تنهـاییم روشن بود
مثل چراغ ِ خوابتون تا صبح

ده سال ِ که لب هام و می بندم
با بوسه های تلـــخ هر جایی
ده سال ِ وقتی شعر می خونم
لبخند ِ روی صندلی هایی

یه عمر بعد از حال این روزام
یـــه پیرمردم توی ِ یـــه کافه
بارون دلم می خواد ،هوا اما
مثل موهای دخترت صافه

#حسین_غیاثی

🍀 @javaankavir

"تیر غیب خورده ها"

تیرِ غیب آمد و از اوج، زمین افتادیم
شک نکردیم و تَهِ چاهِ یقین افتادیم

همه دعوت به جهنّم شده بودیم اما
فکر کردیم که در خُلدِ بَرین افتادیم

منجنیقی که به ما وعده ی فردا می داد
پَرتِمان کرد و به دورانِ لِنین افتادیم!

عصرِ تسخیرِ فضا بود و مُدرنیته و ما
گیرِ عصرِ حجری های نوین افتادیم!

در جهانی که همه غرقِ ترقّی بودند
ما پِیِ راندنِ شیطانِ لعین افتادیم!

به اُمیدِ پُلویِ چرب و کبابِ مُفتی
همه به سَق زدنِ نانِ جُوین افتادیم!

آرزوها به فنا رفت ولی در عوضش
به غلط کردن و اعمالِ چنین افتادیم!

بعدِ این‌شعر اگر نصفه شبی غیبم زد
بنویسید که ما هم به اِوین افتادیم!

#شروین_سلیمانی

@javaankavir

دشمنانمان می‌توانند
همه‌ی گل‌ها را بچینند
ولی هرگز
نخواهند توانست
بر بهار
چیره شوند...

#پابلو_نرودا

🍀 @javaankavir

دلت را خوش مکن با ظاهر خوشنود این مردم
که می‌بینی به زودی روی خشم آلود این مردم

مشخص نیست مأمور کجایی با چه ترفندی
کمر بستی درآری تار را از پود این مردم

نه حتی یک قدم برداشتی در راه این کشور
نه حتی یک قدم در راستای سود این مردم

بنازم آن کلید چاره سازت را که لاکردار
دری را وانکرد از دولت محمود این مردم

نه حرفی می‌زنی درمورد کم کاری دولت
نه کاری می‌کنی درباره‌ی کمبود این مردم

نشستی قرص و قایم پشت میزت تا ته ِدوره
مدیریت کنی نابود گردد بودِ این مردم!

درختی ریشه دار و پرثمر بوده‌ست، دیگر نیست
چهل سال‌ست می‌ریزد به پایش کود این مردم

چهل سال‌ست یعنی کمترین صبر خدادادی
که قاطی می‌شود دیرِ خدا با زودِ این مردم

به این آمارهایت کور مادرزاد می‌خندد
نمایش می‌دهی درنقش خالیوود این مردم

بترس از روز رستاخیز بامردم مکن بازی
مبادا مثل بعضی‌ها شوی مطرود این مردم

بیا بازی مکن باآتش درزیر خاکستر
به چشمت می‌رود درطول بازی دود این مردم

خودت را می‌کشی سد می‌زنی مرداب می‌سازی
به دریا می‌رسد توفنده روزی رود این مردم

#ح_الف_شاکی
#حمید_اسماعیلی

🍀 @javaankavir

به مادرم گفتم: "دیگر تمام شد."
گفتم: " همیشه پیش از آنکه فکر کنی اتفاق میافتد
باید برای روزنامه تسلیتی بفرستیم."

#فروغ_فرخزاد

24 بهمن ماه سالروز درگذشت فروغ فرخزاد نازنین ♥️
🍀 @JavaanKavir

نمی خواهم به اين زودی بميرم
لبالب از زندگيم...
خونم گرم است
می خواهم عمری دراز داشته باشم
با تو.

مرگ نمی تواند
به هراسم افکند
اما پيش از آنکه بميرم
بسيار چيزها
می‌تواند اتفاق افتد

شانس آزادی تو به اين زودی ها؟
شايد.
 
#ناظم_حکمت

🍀 @javaankavir

مردم مظلوم ما را توسری لازم نبود
اختلاس و دزدی و غارتگری لازم نبود

ما که عمری از چپ و از راست تیپا خورده ایم
وعده هایی چون عدالت گستری لازم نبود

لا اقل در دولتی که بوده خیلی پاک دست
دزد هایی از قبیل خاوری لازم نبود

یا برای افتتاح طرح تولید کلم!!
این همه اینجا مقام کشوری لازم نبود

تا شده هر "مش غلامی" اهلِ تحلیلِ خبر
گفت و گوی ویژه هم با "حیدری" لازم نبود

در قمار زندگی هر چیزمان را باختیم
در حقیقت این همه نا داوری لازم نبود

سالهای سال با هر ساز شان رقصیده ایم
حال هم با این تورّم بندری لازم نبود

ما که از لطفِ رژیم خویش سگدو می زنیم
پس برای ما رژیم لاغری لازم نبود

کشوری اسلامی امّا هر طرف دافِ قشنگ
در خیابان این همه حور و پری لازم نبود

هر رئیس دولتی آمد کمی گل کاشت رفت!!
ای خدا شکرت ؛ ولی این آخری لازم نبود

در مسلمانی اگر تقوا ی کافی داشتیم
این همه مداح و شیخ و منبری لازم نبود

ما که در تولید پوشک زیر مان نمناک شد
دایما تأکید بر خود باوری لازم نبود

با وجود این همه طنّاز های خوش زبان
شعر طنزی از زبان "قنبری" لازم نبود

#عبدالرحمن_قنبری
تربت جام
دلنوشته های طنز
@javaankavir

چه فرقی می‌کند برای زندانی
رنگ پيراهنش سبز باشد
یا سفید
فصل اما پشت ميله هم تغيير می‌کند
هنوز خاک گلدان را عوض می‌کنيم
و بهار با گلویی گرفته
دکمه هايش را باز می‌کند.

#عليرضا_عباسی

🍀 @javaankavir

آب از سرم گذشته و بارانم آرزوست!
سد بسته‌اند و لذّتِ طغیانم آرزوست!
‌
کنجِ اتاق، نعره‌زدن حاصلی نداشت،
از خانه، ریختن به خیابانم آرزوست!
‌
مشروطه‌خواهم، از در و دروازه خسته‌ام
با ایلِ لُر گشودنِ تهرانم آرزوست!
‌
تا این حریصِ خیره نخورده‌ست سفره‌را،
جاروبِ خانه زین‌همه مهمانم آرزوست!
‌
از کافران ملولم و دردا چو دیگران،
تَرکِ وطن زِ جورِ مسلمانم آزوست!
‌
زخمی عمیق دارم و اینبار ای پدر!
محتاجِ بخیه نیست، نمکدانم آرزوست!
‌
هان ای پدر! جوانی‌ات از یاد رفته‌است...
من نیز چون تو رفتنِ سلطانم آرزوست!
‌
ای‌صبح! صبحِ روشنِ آزاد زیستن...
"بنمای رخ که باغ و گلستانم آرزوست"
‌
#حسین_جنتی
‌
‌🍀 @javaankavir

وقتی گفتی دوستت دارم،
فهمیدم من همانم که می توانم،
کبریتی خیس را در باد روشن کنم.
دیگر چه اهمیتی دارد،
زخمی اگر از مردم بر تن من است؟
من که می دانم،
گرد هیچ طوفانی نمی تواند،
پیراهن آبی دریا را خاکی کند.

عزیزم
بیا شب ها بر آسمان ستاره بپاشیم
تا صبح،
ساقه های روشن آفتاب درو کنیم.
بیا رودخانه را لاجرعه سر بکشیم
و استکان هایمان را،
به سلامتی ماهی ها به هم بزنیم.

پیش از تو من عشق را،
سال ها در گوشه ی تاریک و سردی از قلبم،
پنهان کرده بودم.
اما دوستت دارم و می دانم،
نمی توان خورشید را،
تا ابد در زندانی یخی نگه داشت.

#علیرضا_طالبی_پور

🍀 @javaankavir

قرار بود برایت فقط ترانه بگویم
بنا نبود که از زشتی زمانه بگویم

به هر طرف که نظر می‌کنم عمودِ حصار است
چگونه وصفِ افق‌های بی‌کرانه بگویم؟

زمانه‌ای‌ست که فرموده‌اند شعرِ بلندی
به طرزِ تازه در اوصافِ تازیانه بگویم!

تمام حِیثیتم را قفس به باد فنا داد
چگونه می‌شود از مدح آب و دانه بگویم؟!

چه آتشی‌ست که افتاده است در تب اینان؟
که حق ندارم از آن شمعِ بی‌نشانه بگویم

مصمّم‌اند تبردارها به قطعِ زبانم
اگر ز شعله‌ی پنهانِ آن زبانه بگویم

صدای "وا هَرَسا" از هزار سوی بلند است
اگر که لحظه‌ای از رویش جوانه بگویم

مرا ببخش عزیزم که فکر این همه اندوه
رها نمی‌کندم شعرِ عاشقانه بگویم!


#محمدرضا_طاهری

🌱 @javaankavir

آن‌هایی که در خانه می‌گریند
واشک‌های‌شان را
هم‌چون زنجیری گران
برگردن آویخته‌اند
با ما نیایند.

آن‌ها که در پوست دل خود
زندگی می‌کنند
ما را دنبال نکنند!

در این‌جا:
میلیون‌ها قلب سرخ
در آتشی
که از خورشید فرو می‌افتد
می‌سوزند!
مردگان
در مبارزه مردند
آنان در خورشید مدفونند

وقت ماتم گرفتن نداریم!

#ناظم_حکمت

🍀 @javaankavir

وای از شپش وقتی که بر جانت بیفتد
زالو بیاید فکر درمانت بیفتد

با موش ها هم سفره باشی و نفهمی
تا فضله موشی زیر دندانت بیفتد

آنقدر در خوردن قناعت کرده باشی
حالا کپک در سفره ی نانت بیفتد

عمری به چشم دیگران پاکی و اما
کرم از میان بند تنبانت بیفتد

هر جا خدایت را تظاهر کرده باشی
آفت به دینت، شک به ایمانت بیفتد

وقتی گدا را معتبر کردی بینی
انگشتر از دست سلیمانت بیفتد

#طیبه_افشاری
@javaankavir