جماعت دعوت و اصلاح

💠جلیل بهرامی‌نیا

بیزار کردن مردم از اسلام، زشت‌ترین گناه:

سلطان العلماء عز بن عبدالسلام شافعی(۶۶۰ق)، از فقهای برجسته در تئوریزه کردن فهم مقاصدی و کلان‌نگر از دین است و برخلاف بسیاری از مجریان و مبلغان ساده‌انگار که صرف درستی توصیه و مشروعیت پیام را جواز بی‌توجهی به بستر اجرایی و سنجیدگی روش دعوت می‌دانند، بر پیامدسنجی و برآورد نتایج احتمالی در اجرای احکام و ترویج دین تأکید دارد و معتقد است نهی از منکر در صورت انجامیدن به منکری بزرگ‌تر، خودش کاری ناپسند و منکر است!
وی، ضمن تأکید بر وجوب تأیید ازدواج کفار متمایل به مسلمانی از باب تهمید ایجاد انگیزه برای ورود به اسلام، سلب انگیزهٔ مسلمانی از مردم و فراری دادن آنان از اسلام را گناهی می‌شمارد که زشت‌تر از آن را نمی‌توان یافت:« لا مفسدة اقبح من تفويت الإسلام أو السعي في تفويته »:

«پذیرش ازدواج‌های باطل، گناه است مگر ازدواج کفاری که به دین اسلام گرویده باشند که امضای آنها واجب است؛ زیرا نپذیرفتن ازدواج کفار، سبب می‌شود از بیم فروپاشی عقد ازدواج، از گرویدن به اسلام صرف نظر کنند؛ حال آنکه تقویت انگیزه آنان برای پذیرش اسلام از طریق تأیید ازدواجشان بر سلب انگیزهٔ مسلمانی از طریق ابطال ازدواج، ترجیح دارد؛ چراکه گناهی زشت‌تر و بدتر از سلب اسلام یا زمینه‌سازی برای دین‌گریزی نیست؛ از همین روست که کفار نومسلمان از قصاص در برابر سوابق قتل و غرامت تعدی به اموال مسلمین معاف‌اند؛ زیرا در صورت محکومیت به مجازات، از گروش به اسلام خودداری خواهند کرد»۱.

به نظر می‌رسد کسی که دغدغه‌مند ترویج اسلام و دلواپس دیانت مردم و رستگاری اخروی آنان باشد، از هر نوع اقدام یا سیاست منتهی به دین‌گریزی یا دین‌ستیزی، پرهیزی وسواس‌گونه خواهد داشت و هیچ‌گاه حاضر نخواهد شد از اسلام به عنوان بهانه و پوشش برای رسیدن به مطامع سیاسی و اقتصادی و اشباع غرایز خامی چون حامی‌پروری یا ویژه‌خواری و تضییع حقوق رقبا بهره‌برداری کند؛ روشن‌تر از آفتاب است که مردم تحت تأثیر سلامت فطری و غرور اخلاقی، هر نوع آیین و مرامی را که منادی یا بهانه پایمال شدن کرامت و حقوق و منافعشان باشد، پس خواهند زد و از آن متنفر خواهند گشت؛ خداوند با اوج مهربانی و خیرخواهی خویش، دینی سرشته به رحمت به واسطه پیامبری آراسته به عطوفت فرستاده و آن را مایه خوشبختی دنیا و آخرت خوانده است؛ اما تحمیل آن به انسان‌ها یعنی تباه کردن حق انتخاب بشر را حرام کرده است؛ این بدین معناست که از نگاه شریعت، حتی اگر بهترین اشخاص و دارای بهترین پیام هم باشیم، جز به شرط احترام به آزادی و حرمت انسان‌ها حق گسترش آن را نداریم و روش‌ها و سیاست‌های اداری و تبلیغی مسلمین نیز باید از جنس ارزش‌ها و اهداف و متعد و متضمن پاسداشت آزادی، کرامت و حقوق مردم باشد؛ در غیر این صورت، مردم محرومیت و تحقیر خویش را از چشم دین و دینداران خواهند دید و ضمن پیش گرفتن واکنش گریز و ستیز، با هر چه دین و دینی است در خواهند افتاد!

۱.قواعد الاحکام في اصلاح الأنام، ص۱۰۶

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید:

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات