جماعت دعوت و اصلاح

💢این کارِ دل است، کارِ پیشانی نیست

✍صدیق قطبی

یکی گولی هَمی‌خواهم که در دِلْبَر نَظَر دارد
نمی‌خواهم هُنرمندی که دیده در هُنر دارد
دلی همچون صَدَف خواهم که در جانْ گیرد آن گوهر
دلِ سنگین نمی‌خواهم که پِنْدارَد گُهَر دارد
زِ خودبینی جُدا گشته پُر از عشقِ خدا گشته
زِ مالش‌هایِ غمْ غافل به مالَنْده عَبَر دارد
(غزلیات شمس)
گول: ابله و ساده‌دل

این غزل، همین سه بیت است. مولانا در این غزل، معاشرت با دلی را آرزو می‌کند که سبک است. سبک از خود، سبک از دانش و نبوغ خود، و خالی. خالی به کردار صدفی در تمنّای گوهر. نه دلی سنگین از پندارِ فضل و دانایی(آنچه تو گنجش توهّم می‌کنی / زآن توهّم ، گنج را گُم می‌کنی)
دلی که چشم از خود برداشته و محو تماشای جلوه‌های راز است. دلی رهیده از خود و آکنده از مهر خدا. دلی که از میوه‌های غم و شادی دل برگرفته و به آن باغبان دل باخته. باغبان لطیف ازل.

دلیل اینکه شمس و مولانا مجذوب مشایخ دین نبودند، همین نکته است. می‌گفتند این مشایخ پُر اند. و آن نیازمندی و تشنگی روحانی را به همین سبب از دست داده‌اند.

شمس می‌گفت اگر از خود پُر باشی، صدهزار پیامبر هم نمی‌توانند تو را چاره کنند. می‌گفت سرمایه در این بازار، نیاز است. هر که نیازِ بیشتر آورد، برخوردارتر شد:

«رومی‌ای که از این در درآید، و ما را بیند، و ایمان آوَرد، و روی به ما آرَد، از ما بیش‌تر برخورد از این مشایخ؛ زیرا از خود پُر باشند، و سرمایه‌ی ایشان که نیاز است روزگار به باد داده، و ایشان پراکنده‌ی دهر!...»(مقالات، ص۶۹۷)

«هر که عالِم تمام شد، از خدا تمام محروم شد، و از خود تمام پُر شد. رومی‌ای که این ساعت مسلمان شود، بوی خدا بیابد. و او را که پُر است، صدهزار پیغامبر نتوانند تهی کردن.»(همان، ص۲۰۶)

«خاکِ کفشِ کهنِ یک عاشق راستین را ندهم به سرِ عاشقان و مشایخ روزگار، که همچو شب‌بازان که از پس پرده خیال‌ها می‌نمایند به ازیشان. زیرا که آن همه مُقرّند که بازی می‌کنند، و مقرند که باطل است، از ضرورت از برای نان می‌کنیم. جهت این اقرار، ایشان به‌اند.»(همان، ص۹۱)

«هرکه فاضل‌تر دورتر از مقصود. هرچند فکرش غامض تر، دورتر است. این کارِ دل است، کارِ پیشانی نیست.»(همان، ص۷۵)

مولانا می‌گفت در هر دکانی کالایی می‌فروشند. و آنچه ما در دکان مثنوی به تو عرضه می‌کنیم فقر است:

هر دکانی راست سودایی دگر
مثنوی دُکّان فَقر است ای پسر

🌐 www.islahweb.org

🆔 @Islahweb

👍2👏1

860 viewsedited 03:03