ایران فردا

موج خاموش تروما: افزایش بی‌سابقه مراجعان روان‌پزشکی پس از کشتارهای دی‌ماه در ایران

پس از کشتارهای دی‌ماه در ایران، همکاران روان‌پزشک در شهرهای مختلف کشور از افزایش بسیار شدید تعداد مراجعان به مطب‌ها و مراکز درمانی روان خبر داده‌اند.
به گفته آنان، این افزایش نه یک روند تدریجی، بلکه موجی ناگهانی و گسترده بوده است که بلافاصله پس از وقایع خشونت‌بار آغاز شده و همچنان ادامه دارد. بسیاری از مراجعان افرادی هستند که پیش از این هیچ سابقه‌ای از مراجعه روان‌پزشکی نداشته‌اند، اما اکنون با علائم شدید روانی به دنبال کمک تخصصی آمده‌اند.
روان‌پزشکان گزارش می‌دهند که شایع‌ترین علائم شامل اضطراب شدید، حملات پانیک، بی‌خوابی مزمن، افسردگی عمیق، افکار وسواسی، و نشانه‌های اختلال استرس پس از سانحه است. بخش قابل توجهی از این افراد یا به‌طور مستقیم شاهد خشونت، کشته‌شدن اطرافیان و صحنه‌های خونین بوده‌اند، یا از طریق تصاویر، اخبار و روایت‌های نزدیکان در معرض تروما قرار گرفته‌اند. این امر نشان می‌دهد که اثرات روانی کشتارهای جمعی محدود به قربانیان مستقیم نیست و لایه‌های گسترده‌ای از جامعه را درگیر می‌کند.
به گفته همکاران روان‌پزشک، ترس دائمی، احساس ناامنی، فروپاشی اعتماد به آینده و از بین رفتن حس کنترل بر زندگی، از مهم‌ترین محورهای شکایت مراجعان است. بسیاری از بیماران از این احساس سخن می‌گویند که «دیگر هیچ چیز قابل پیش‌بینی نیست» و همین بی‌ثباتی ذهنی، آن‌ها را دچار فرسودگی روانی شدید کرده است. در میان مراجعان، افزایش چشمگیر نوجوانان و جوانان نیز گزارش شده است؛ گروهی که با احساس بی‌آیندگی، خشم فروخورده و ناامیدی عمیق دست‌وپنجه نرم می‌کنند.
روان‌پزشکان همچنین از افزایش موارد افکار خودکشی و رفتارهای پرخطر خبر می‌دهند. به گفته آنان، ترکیب سوگ حل‌نشده، خشم سرکوب‌شده و نبود چشم‌انداز روشن، می‌تواند افراد آسیب‌پذیر را به سمت تصمیم‌های خطرناک سوق دهد. این وضعیت فشار مضاعفی بر سیستم سلامت روان وارد کرده است؛ سیستمی که پیش از این نیز با کمبود منابع، محدودیت دارویی و فرسودگی کادر درمان مواجه بوده است.
در عین حال، خود روان‌پزشکان و درمانگران نیز از این بحران بی‌تأثیر نمانده‌اند. آن‌ها هم‌زمان با درمان بیماران، خود در همان فضای ناامن، ملتهب و سوگ‌زده زندگی می‌کنند. شنیدن روایت‌های مکرر از خشونت و مرگ، بدون امکان فاصله‌گیری روانی، خطر فرسودگی شغلی و تروما ثانویه را در میان متخصصان سلامت روان افزایش داده است.

در مجموع، افزایش چشمگیر مراجعان روان‌پزشکی پس از کشتارهای دی‌ماه، نشانه‌ای روشن از یک بحران عمیق و گسترده سلامت روان در جامعه ایران است. بحرانی که اگر به‌طور جدی دیده و درمان نشود، می‌تواند پیامدهای بلندمدت فردی و اجتماعی به همراه داشته باشد و زخم‌های روانی آن، بسیار فراتر از زمان وقوع خشونت‌ها باقی بماند.

@irantomarrow

1.74K views14:25