Forwarded from انسانیت و صلح جهانی
تمدن، نخستین بار از آنجا آغاز شد
که انسان خشمگین
به جای "سنگ"
"کلمه" پرتاب کرد...
👤 زیگموند فروید
🍁🍁🍁🍁
🆔 JOin 🔜 @Humanityandworldpeace
به ما بپيونديد🔝
که انسان خشمگین
به جای "سنگ"
"کلمه" پرتاب کرد...
👤 زیگموند فروید
🍁🍁🍁🍁
🆔 JOin 🔜 @Humanityandworldpeace
به ما بپيونديد🔝
Forwarded from رسانه
حسن نمکدوست تهرانی در گفتوگو با شفقنا رسانه:
🔹الآن در جهان، روزنامهنگاری یکپارچه دیده میشود؛ یعنی روزنامهنگار بايد همه مهارتهاي كار در محيط چاپ، رادیو و تلویزیون و وب را بیاموزد و تفکیکی بین این نوع روزنامهنگاريها وجود ندارد. روزنامهنگار امروزی، روزنامهنگار چندرسانهای است یعنی هم باید مهارت روزنامهنگاری کاغذی را داشته باشد، هم رادیویی و تلویزیون و هم وب و هم شکلهای دیگر روزنامهنگاری، که در حال پدیدار شدن هستند.
🔸به تحولات محتوایی هم نپرداخته ایم. برای همین است که ما الگوهای ثابت را تدریس میکنیم. مثلا میگوییم خبر، مصاحبه، گزارش، یادداشت و مقاله. شکلهای مختلف دیگری هم پدیدار شده که ما اساسا در ادبیات روزنامهنگاری با آنها مواجه نمیشویم.
🔹روزنامهنگاری به یک امر تخصصی به معنای نزدیک شدن به حوزههای اختصاصی تبدیل شده است.
🔸آن تفکری که میگفت روزنامهنگاری اقیانوسی به عمق یک میلیمتر است، الآن یک اسطورهی ابطال شده است.
🔹روزنامهنگار کسی است که نسبت به قلمرو تحت پوشش خود اشراف عميق داشته باشد.
🔸در حال حاضر یکی از مهمترين شيوههاي كار استفاده از اینفوگرافیک است. درحالیکه شما در سرفصلهاي رشته روزنامهنگاري دانشگاه با موضوعهايي مانند اينفوگراف، و يا گرافيك خبررسان مواجه نميشويد.
🔹اگر بخواهیم خبرگزاریهای ایران را طبقهبندی کنیم، بعضی از آنها اصلا در ژانر روزنامهنگاری نمیگنجند و بیشتر در ژانر جنگ روانی قرار میگیرند. وقتی به تیترها نگاه کنیم متوجه این موضوع میشویم. با این که اسم آنها خبرگزاری است، ولی بهعنوان یک ارتش عمل میکنند. درحالیکه روزنامهنگاری قاعدهها و تعهدهای حرفهای خاص خود را دارد و ما باید سعی کنیم خبرنگارانی بیطرف، متوازن، عینیگرا و راستگو داشته باشیم.
🔸سیاست زدگی، فضای تحریریه اعم از خبرگزاری، مطبوعات و رادیو و تلویزیون را به طور خاص و حاد تبدیل به ابزار پروپاگاندا کرده است. خب ابزار پروپاگاندا احتیاجی به آموزش روزنامهنگاری ندارد و آموزش روزنامهنگاری برای آن مخل است.
🔹متأسفانه رسانههای ما یا رانتی هستند یا بهسختی امرار معاش میکنند، مگر در موارد انگشتشمار. مادامی که وضعیت این چنین باشد، پولی نیست که نیروی خوب تربیت شود یا پولی وجود ندارد که اگر نیروی خوب تربیت شد، بتوان آن نیرو را نگهداشت.
🔸متأسفانه البته حدس من این است که روحیه آموزش، در بین روزنامهنگارها خیلی قوی نیست. دليل اين امر هم ميتواند متفاوت باشد.
🔹ساختار تحريريههاي ما كمتر آموزشگر و روزآمد است و آموزشدهنده خوب و روزآمد و داراي فرصت در تحريريهها هم حكم كيميا دارد.
🔸یادمان باشد حرفهای یعنی آموزشگرا. تحریریه حرفهای یعنی تحریریهای که اولویتش آموختن است. من که کمتر تحریریهای از این جنس سراغ دارم. گافهای بزرگی که میدهیم نشان میدهد که خیلی اهل آموختن نیستیم.
🔹ما در مجلهها و تحریریهها، ماهنامهها و روزنامهها و سايتها و حتما در راديو و تلويزيون دانش حرفهای انباشتهشده و قابل قبولی داریم که اینها فقط باید قدری جمع شوند و مجال پیدا کنند تا دانش خود را منتقل کنند.
🔸ساحت كار روزنامهنگاري حرفهاي با ساحت رفتار آماتوري تفاوت دارد.
🔹نكته مهم اين است كه بدانيم اين دو ساحت در عين تفاوت جدي، جاي همديگر را تنگ نميكنند، جايگزين يكديگر نميشوند و قرار هم نيست بشوند.
🔸باید به مرور یک فضایی پیدا شود که اقتصاد رسانهای قدری پر و بال بگیرد، آنوقت میتوان انتظار داشت آموزش هم عمیقتر شود ولی در وضعیت کنونی چنین اتفاقی نمیافتد.
🔹روزنامهنگاری ایران به جایی رسیده که نیاز به تحول دارد اما چون چگالی اصلی فضای رسانهای کشور در ید حکومت است، این دولت است که باید تصمیم بگیرد و کاری انجام دهد. موتور اصلی تحول برای دانشگاههای روزنامهنگاری، در همه جای دنیا صنعت رسانه است؛ یعنی صنعت به دانشگاهها فشار میآورد و باعث تحول آن میشود.
🔸یک نکته این که اگر من دانشگاه را نقد میکنم، نباید تصور كرد استادان دانشگاههای ما ضعیف هستند. منظورم این است که نظام آموزشی دانشگاهها با تحولات صنعت هماهنگ نيست، كمااينكه متأسفانه صنعت در ایران با تحولات در صنعت جهاني هماهنگ نیست.
🌀اصل مطلب را اینجا بخوانید👇
goo.gl/t4BJSw
🌀لینک دریافت مجله👇
http://fa.shafaqna.com/media/2017/07/media-future.pdf
🌀آخرین اخبار حوزه رسانه را از اینجا دنبال کنيد👇👇👇
https://telegram.me/joinchat/AAAAAD7y-b_6PD_s8vZcWQ
🔹الآن در جهان، روزنامهنگاری یکپارچه دیده میشود؛ یعنی روزنامهنگار بايد همه مهارتهاي كار در محيط چاپ، رادیو و تلویزیون و وب را بیاموزد و تفکیکی بین این نوع روزنامهنگاريها وجود ندارد. روزنامهنگار امروزی، روزنامهنگار چندرسانهای است یعنی هم باید مهارت روزنامهنگاری کاغذی را داشته باشد، هم رادیویی و تلویزیون و هم وب و هم شکلهای دیگر روزنامهنگاری، که در حال پدیدار شدن هستند.
🔸به تحولات محتوایی هم نپرداخته ایم. برای همین است که ما الگوهای ثابت را تدریس میکنیم. مثلا میگوییم خبر، مصاحبه، گزارش، یادداشت و مقاله. شکلهای مختلف دیگری هم پدیدار شده که ما اساسا در ادبیات روزنامهنگاری با آنها مواجه نمیشویم.
🔹روزنامهنگاری به یک امر تخصصی به معنای نزدیک شدن به حوزههای اختصاصی تبدیل شده است.
🔸آن تفکری که میگفت روزنامهنگاری اقیانوسی به عمق یک میلیمتر است، الآن یک اسطورهی ابطال شده است.
🔹روزنامهنگار کسی است که نسبت به قلمرو تحت پوشش خود اشراف عميق داشته باشد.
🔸در حال حاضر یکی از مهمترين شيوههاي كار استفاده از اینفوگرافیک است. درحالیکه شما در سرفصلهاي رشته روزنامهنگاري دانشگاه با موضوعهايي مانند اينفوگراف، و يا گرافيك خبررسان مواجه نميشويد.
🔹اگر بخواهیم خبرگزاریهای ایران را طبقهبندی کنیم، بعضی از آنها اصلا در ژانر روزنامهنگاری نمیگنجند و بیشتر در ژانر جنگ روانی قرار میگیرند. وقتی به تیترها نگاه کنیم متوجه این موضوع میشویم. با این که اسم آنها خبرگزاری است، ولی بهعنوان یک ارتش عمل میکنند. درحالیکه روزنامهنگاری قاعدهها و تعهدهای حرفهای خاص خود را دارد و ما باید سعی کنیم خبرنگارانی بیطرف، متوازن، عینیگرا و راستگو داشته باشیم.
🔸سیاست زدگی، فضای تحریریه اعم از خبرگزاری، مطبوعات و رادیو و تلویزیون را به طور خاص و حاد تبدیل به ابزار پروپاگاندا کرده است. خب ابزار پروپاگاندا احتیاجی به آموزش روزنامهنگاری ندارد و آموزش روزنامهنگاری برای آن مخل است.
🔹متأسفانه رسانههای ما یا رانتی هستند یا بهسختی امرار معاش میکنند، مگر در موارد انگشتشمار. مادامی که وضعیت این چنین باشد، پولی نیست که نیروی خوب تربیت شود یا پولی وجود ندارد که اگر نیروی خوب تربیت شد، بتوان آن نیرو را نگهداشت.
🔸متأسفانه البته حدس من این است که روحیه آموزش، در بین روزنامهنگارها خیلی قوی نیست. دليل اين امر هم ميتواند متفاوت باشد.
🔹ساختار تحريريههاي ما كمتر آموزشگر و روزآمد است و آموزشدهنده خوب و روزآمد و داراي فرصت در تحريريهها هم حكم كيميا دارد.
🔸یادمان باشد حرفهای یعنی آموزشگرا. تحریریه حرفهای یعنی تحریریهای که اولویتش آموختن است. من که کمتر تحریریهای از این جنس سراغ دارم. گافهای بزرگی که میدهیم نشان میدهد که خیلی اهل آموختن نیستیم.
🔹ما در مجلهها و تحریریهها، ماهنامهها و روزنامهها و سايتها و حتما در راديو و تلويزيون دانش حرفهای انباشتهشده و قابل قبولی داریم که اینها فقط باید قدری جمع شوند و مجال پیدا کنند تا دانش خود را منتقل کنند.
🔸ساحت كار روزنامهنگاري حرفهاي با ساحت رفتار آماتوري تفاوت دارد.
🔹نكته مهم اين است كه بدانيم اين دو ساحت در عين تفاوت جدي، جاي همديگر را تنگ نميكنند، جايگزين يكديگر نميشوند و قرار هم نيست بشوند.
🔸باید به مرور یک فضایی پیدا شود که اقتصاد رسانهای قدری پر و بال بگیرد، آنوقت میتوان انتظار داشت آموزش هم عمیقتر شود ولی در وضعیت کنونی چنین اتفاقی نمیافتد.
🔹روزنامهنگاری ایران به جایی رسیده که نیاز به تحول دارد اما چون چگالی اصلی فضای رسانهای کشور در ید حکومت است، این دولت است که باید تصمیم بگیرد و کاری انجام دهد. موتور اصلی تحول برای دانشگاههای روزنامهنگاری، در همه جای دنیا صنعت رسانه است؛ یعنی صنعت به دانشگاهها فشار میآورد و باعث تحول آن میشود.
🔸یک نکته این که اگر من دانشگاه را نقد میکنم، نباید تصور كرد استادان دانشگاههای ما ضعیف هستند. منظورم این است که نظام آموزشی دانشگاهها با تحولات صنعت هماهنگ نيست، كمااينكه متأسفانه صنعت در ایران با تحولات در صنعت جهاني هماهنگ نیست.
🌀اصل مطلب را اینجا بخوانید👇
goo.gl/t4BJSw
🌀لینک دریافت مجله👇
http://fa.shafaqna.com/media/2017/07/media-future.pdf
🌀آخرین اخبار حوزه رسانه را از اینجا دنبال کنيد👇👇👇
https://telegram.me/joinchat/AAAAAD7y-b_6PD_s8vZcWQ
Shafaqna
نمکدوست: ابزار پروپاگاندا احتیاجی به آموزش روزنامهنگاری ندارد
شرط تحول بنیادین در روزنامهنگاری؛ سیاستزدگی به نفع مشی حرفهای کنار برود اولویت تحريريهی حرفهاي آموختن است شفقنا رسانه- گاهنامهی اینترنتی شفقنا...
Forwarded from رسانه
نخستین جشنواره «رسانه و رفاه اجتماعی» با رویکرد نقد عوامل موثر در ایجاد فقر برگزار میشود.
@mediashafaqna
@mediashafaqna
Forwarded from فراسوی خبر
سه گانه هشدار نسبت به انقراض حیوانات.
هر 60 ثانیه یک حیوان می میرد.
آژانس تبلیغاتی Scholz and Friends آلمان
به ما بپیوندید👇👇👇
🆔 @farasoo_khabar
هر 60 ثانیه یک حیوان می میرد.
آژانس تبلیغاتی Scholz and Friends آلمان
به ما بپیوندید👇👇👇
🆔 @farasoo_khabar
Forwarded from دیده بان علم ایران
Forwarded from جامعه دانايى
⭕️چرخ دوشنبه ٢٧ شهریور را ببینید.
☝️اخلاق مهندسی
👈 استراتژی های تعامل با زلزله
❓سوال پیامک: بنظر شما مهم ترین چالش های اخلاقی در مواجهه با فناوری های جدید چه هستند؟
📩پیامک: 3000045
@CharkhIRIB4
☝️اخلاق مهندسی
👈 استراتژی های تعامل با زلزله
❓سوال پیامک: بنظر شما مهم ترین چالش های اخلاقی در مواجهه با فناوری های جدید چه هستند؟
📩پیامک: 3000045
@CharkhIRIB4
Forwarded from کانال گیزمیز 💯 (🌍)
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
«رقص زندگی» فیلمی که از سوی ایران در مسابقه ویدئویی سازمان جهانی جهانگردی ملل متحد در چین، به نمایش گذاشته میشود.
🆔 @GizmizTel 💯
🆔 @GizmizTel 💯
Forwarded from سیناپرس
.
✳️ خطری که سامانه مدیریت محتوای وب محبوب در ایران را تهدید میکند
—---—
❗️ادامه مطلب 👇🏻👇🏻👇🏻
https://goo.gl/yJVcJT
—------
کانال سیناپرس (خبرگزاری علم و فرهنگ) 👇🏻👇🏻👇🏻
@sinapress
✳️ خطری که سامانه مدیریت محتوای وب محبوب در ایران را تهدید میکند
—---—
❗️ادامه مطلب 👇🏻👇🏻👇🏻
https://goo.gl/yJVcJT
—------
کانال سیناپرس (خبرگزاری علم و فرهنگ) 👇🏻👇🏻👇🏻
@sinapress
Forwarded from دیده بان علم ایران
اعلام آخرین وضعیت آلودگی رودخانه «مند» خلیج فارس: فراوانی بالای کروم در نواحی ساحلی!
http://www.isw.ir/?p=27309
@ISWIR
http://www.isw.ir/?p=27309
@ISWIR
Forwarded from جامعه دانايى
⭕️چرخ سه شنبه 28شهریور را ببینید
🔎 نقشه برداری مغز
💫از آفلاتوکسین نان خشک نترسیم!
❓خبرهایی که بتازگی از منابع مختلف شنیده اید و به صحت علمی آن شک دارید برای ما بفرستید
📩 3000045
@CharkhIRIB4
🔎 نقشه برداری مغز
💫از آفلاتوکسین نان خشک نترسیم!
❓خبرهایی که بتازگی از منابع مختلف شنیده اید و به صحت علمی آن شک دارید برای ما بفرستید
📩 3000045
@CharkhIRIB4
Forwarded from دیده بان علم ایران
Forwarded from دیده بان علم ایران
بررسی گزینه وزارت علوم یک ماهه شد/ علت تأخیر در «شانس رأی اعتماد» یا «فقدان گزینه جدی»؟
http://www.isw.ir/?p=27409
@ISWIR
http://www.isw.ir/?p=27409
@ISWIR
Forwarded from Armook
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
♦️کتابدارشو - قسمت اول
🔸دکتر مهرناز خراسانچی
✅ برنامه کتابدارشو٬ کاری از گروه فرهنگی آرموک است که به زندگی کتابداران موفق می پردازد.
🆔 @armook
🔸دکتر مهرناز خراسانچی
✅ برنامه کتابدارشو٬ کاری از گروه فرهنگی آرموک است که به زندگی کتابداران موفق می پردازد.
🆔 @armook
Forwarded from مکث | سینا رضایی | MAX
رونمایی از سردیس و تمبر مرحوم پروفسور #مریم_میرزاخانی با حضور پدر و مادر این نابغه فقید ریاضی.
روحش شاد و یادش گرامی باد.
@riazi_amoozzz
روحش شاد و یادش گرامی باد.
@riazi_amoozzz
Forwarded from جامعه دانايى
⭕️چرخ چهارشنبه 29شهریور را ببینید
⚖️حکمرانی و سیاستگذاری عمومی
💫 آلودگی رودخانه «مند»
❓خبرهایی که بتازگی از منابع مختلف شنیده اید و به صحت علمی آن شک دارید برای ما بفرستید.
📩 3000045
@charkhIRIB4
⚖️حکمرانی و سیاستگذاری عمومی
💫 آلودگی رودخانه «مند»
❓خبرهایی که بتازگی از منابع مختلف شنیده اید و به صحت علمی آن شک دارید برای ما بفرستید.
📩 3000045
@charkhIRIB4
Forwarded from دیده بان علم ایران
برنده نوبل فیزیک در دانشگاه صنعتی شریف: سیستم جدید واحدهای اندازهگیری سال آینده جایگزین سیستم فعلی میشود
http://www.isw.ir/?p=27500
@ISWIR
http://www.isw.ir/?p=27500
@ISWIR
Forwarded from آینده مشترک
http://sharenovate.com/posts/385
برای توسعه باید پیشبینیپذیر بود!
امیر ناظمی (هیات علمی مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور)
«هر استدلال علمی یک گفتگوست میان «آنچه باید اتفاق میافتاد» با «آنچه واقعا اتفاق افتاد».» (پیتر مداوار)
گزارههای علمی در یک حوزه به ندرت گزارهای جذاب در حوزة دیگر علم دانسته میشوند. اگرچه بعید میدانیم یک پزشک یا ریاضیدان از یافتههای دانشمند فلسفه شوقزده یا حتی شگفتزده شود؛ اما در تاریخ علم، برخلاف تصور ما، یافتههای یک حوزة علمی اغلب متاثر از یافتههای حوزههای دیگر است. حد اعلای آن پیتر مداوار، برنده جایزة نوبل پزشکی سال 1960 است که تاثیر پوپر فیلسوف را بر یافتههای علمیاش ستایش میکند، یا هرمان باندی، ریاضیدان و اخترشناس نوبلیست دیگری است که آراء مشابهی دارد؛ و عجیب نیست که پوپر برای نخستین بار عضو آکادمی سلطنتی علوم بریتانیا میشود؛ در حالی که بنابه تعریف متداول او یک فیلسوف است و نه دانشمند حوزة علوم طبیعی.
به همین ترتیب نباید عجیب باشد اگر من که نه به حوزة سیاسی دلمشغولی دارم و نه مطالعهگر جدی در این حوزهام؛ در میان یک سری عدد و محاسبه برخورد کنم به سیاست! آنهم از نوع خیلی سیاسیاش!
مفهوم پیشبینیناپذیری
به نظر میرسد میان انتخابات ۷۶ و ۹۲ شباهتهایی هست؛ شباهتهایی که شاخصهایی کمیِ مناسبی برای توضیحشان وجود ندارد. اما یک شاخص کمی و عینی مشخص وجود دارد که نشان میدهد در دو سال ۷۵ و ۹۱ یک اتفاق مشابه در ایران افتاده است! در هر دو سال ما از نظر اقتصادی بسیار «پیشبینیناپذیر» بودهایم!
پیشبینیناپذیری از جایی آغاز میشود که کسی نمیتواند در خصوص آیندة ما برآورد درستی داشته باشد. اگر برآوردها با واقعیت روی داده تفاوتی زیاد داشته باشد، یعنی ما پیشبینیناپذیریم! اگر همکارتان از شما انتظار دارد با کتوشلوار سر کار بروید؛ ولی شما با شلوارک رفتهاید، یعنی شما پیشبینیناپذیر بودهاید.
اهمیت پیشبینیناپذیری
سرمایهگذاری، یعنی کسب سود در آینده، بر پایة هزینههای امروز. به این ترتیب تصمیم برای سرمایهگذاری بر پایة برآورد از آینده است؛ یعنی آینده را چگونه پیشبینی میکنیم. وقتی در سطح ملی پیشبینیناپذیر باشیم، یعنی سرمایهگذاری را از یک تصمیمگیری منطقی به یک قمار تبدیل کردهایم. یعنی دل بستهایم به شگفتیسازها!
به این ترتیب پیشبینیناپذیری برابر است با فاصلة میانِ «آنچه باید اتفاق میافتاد» با «آنچه واقعا اتفاق افتاد». هر چه این فاصله بیشتر باشد، یعنی کمتر پیشبینیپذیر هستیم و هر چه فاصله بیشتر باشد یعنی نمیشود رفتار ما را پیشبینی کرد.
نهادها و سازمانهای بینالمللی پیشبینیهای خود را پیرامون کشورهای مختلف منتشر میکنند؛ از طرف دیگر «واقعیت اتفاق افتاده» نیز در دادههای بانک مرکزی و مرکز آمار وجود دارد. دادهها در خصوص وضعیت رشد اقتصادی و همچنین نرخ تورم ایران در ۲۲ سال گذشته (۱۳۷۱ تا ۱۳۹۲)، برای پیشبینیمورد انتظار و همچنین واقعیت رخ داده، استخراج شده است. این محاسبه نشان میدهد که ما تا چه اندازهای ما پیشبینیپذیریم.
به منظور محاسبة کمی برآورد یا پیشبینی آیندة وضعیت اقتصاد کشور، از گزارشهای نهادهای زیر استفاده شد:
-بانک جهانی
-صندوق بینالمللی پول
-اکونومی واچ(Economy Watch)
-بیزینس مانیتور(Business Monitor)
اولین و مهمترین واقعیت قابل مشاهده آن است که در تمامی ۲۲ سال گذشته تقریبا اغلب این گزارشها پیشبینیشان با واقعیت روی داده، زیاد است. به عبارت دیگر تمامی این گزارشها نشان میدهند که ایران به ندرت کشور پیشبینیپذیری بوده است. این در حالی است که کشورهای توسعه یافته و نوظهور به شدت پیشبینیپذیر هستند.
واقعیت فرعی دوم آن است که در دو سال ۱۳۷۵ (منتهی به انتخابات ۷۶) و سال ۱۳۹۱ (منتهی به انتخابات ۹۲) بیشترین میزان خطاها قابل مشاهده است، واقعیت رخ داده در این سالها به شدت پایینتر از پیشبینیها بوده است. به عبارت دیگر آستانة پیشبینیناپذیری در این دو سال بیش از حد متداول ایران بوده است. به عنوان نمونه در تمامی ۲۲ سال گذشتة مورد مطالعه، تنها در این دو سال است که بانک جهانی در نرخ تورم بیش از ۵ واحد خطا دارد! (توجه کنید که نرخ تورم را کمتر از واقعیت رخداده، پیشبینی کرده است و این امر توسل به تئوری توطئه را نیز منتفی میکند. به عبارت دیگر وضعیت بدِ پیشبینیناپذیردر اقتصاد میتواند منجر به امید بستنها در حوزة سیاست شود!
به نظر میرسد برای توسعه یافتن باید پیشبینیپذیر شویم. تنها کشورهایی که برای جهان پیشبینیپذیر هستند میتوانند سرمایهگذاری خارجی را جذب نمایند. تنها پیشبینیپذیر بودن است که میتواند در بلندمدت تداوم یابد. در بهترین حالت، پیشبینیناپذیری یک تاکتیک کوتاهمدت است که اعتماد بلندمدت را از بین میبرد! اما کشورها را منافع بلندمدتشان میسازد.
برای توسعه باید پیشبینیپذیر بود!
امیر ناظمی (هیات علمی مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور)
«هر استدلال علمی یک گفتگوست میان «آنچه باید اتفاق میافتاد» با «آنچه واقعا اتفاق افتاد».» (پیتر مداوار)
گزارههای علمی در یک حوزه به ندرت گزارهای جذاب در حوزة دیگر علم دانسته میشوند. اگرچه بعید میدانیم یک پزشک یا ریاضیدان از یافتههای دانشمند فلسفه شوقزده یا حتی شگفتزده شود؛ اما در تاریخ علم، برخلاف تصور ما، یافتههای یک حوزة علمی اغلب متاثر از یافتههای حوزههای دیگر است. حد اعلای آن پیتر مداوار، برنده جایزة نوبل پزشکی سال 1960 است که تاثیر پوپر فیلسوف را بر یافتههای علمیاش ستایش میکند، یا هرمان باندی، ریاضیدان و اخترشناس نوبلیست دیگری است که آراء مشابهی دارد؛ و عجیب نیست که پوپر برای نخستین بار عضو آکادمی سلطنتی علوم بریتانیا میشود؛ در حالی که بنابه تعریف متداول او یک فیلسوف است و نه دانشمند حوزة علوم طبیعی.
به همین ترتیب نباید عجیب باشد اگر من که نه به حوزة سیاسی دلمشغولی دارم و نه مطالعهگر جدی در این حوزهام؛ در میان یک سری عدد و محاسبه برخورد کنم به سیاست! آنهم از نوع خیلی سیاسیاش!
مفهوم پیشبینیناپذیری
به نظر میرسد میان انتخابات ۷۶ و ۹۲ شباهتهایی هست؛ شباهتهایی که شاخصهایی کمیِ مناسبی برای توضیحشان وجود ندارد. اما یک شاخص کمی و عینی مشخص وجود دارد که نشان میدهد در دو سال ۷۵ و ۹۱ یک اتفاق مشابه در ایران افتاده است! در هر دو سال ما از نظر اقتصادی بسیار «پیشبینیناپذیر» بودهایم!
پیشبینیناپذیری از جایی آغاز میشود که کسی نمیتواند در خصوص آیندة ما برآورد درستی داشته باشد. اگر برآوردها با واقعیت روی داده تفاوتی زیاد داشته باشد، یعنی ما پیشبینیناپذیریم! اگر همکارتان از شما انتظار دارد با کتوشلوار سر کار بروید؛ ولی شما با شلوارک رفتهاید، یعنی شما پیشبینیناپذیر بودهاید.
اهمیت پیشبینیناپذیری
سرمایهگذاری، یعنی کسب سود در آینده، بر پایة هزینههای امروز. به این ترتیب تصمیم برای سرمایهگذاری بر پایة برآورد از آینده است؛ یعنی آینده را چگونه پیشبینی میکنیم. وقتی در سطح ملی پیشبینیناپذیر باشیم، یعنی سرمایهگذاری را از یک تصمیمگیری منطقی به یک قمار تبدیل کردهایم. یعنی دل بستهایم به شگفتیسازها!
به این ترتیب پیشبینیناپذیری برابر است با فاصلة میانِ «آنچه باید اتفاق میافتاد» با «آنچه واقعا اتفاق افتاد». هر چه این فاصله بیشتر باشد، یعنی کمتر پیشبینیپذیر هستیم و هر چه فاصله بیشتر باشد یعنی نمیشود رفتار ما را پیشبینی کرد.
نهادها و سازمانهای بینالمللی پیشبینیهای خود را پیرامون کشورهای مختلف منتشر میکنند؛ از طرف دیگر «واقعیت اتفاق افتاده» نیز در دادههای بانک مرکزی و مرکز آمار وجود دارد. دادهها در خصوص وضعیت رشد اقتصادی و همچنین نرخ تورم ایران در ۲۲ سال گذشته (۱۳۷۱ تا ۱۳۹۲)، برای پیشبینیمورد انتظار و همچنین واقعیت رخ داده، استخراج شده است. این محاسبه نشان میدهد که ما تا چه اندازهای ما پیشبینیپذیریم.
به منظور محاسبة کمی برآورد یا پیشبینی آیندة وضعیت اقتصاد کشور، از گزارشهای نهادهای زیر استفاده شد:
-بانک جهانی
-صندوق بینالمللی پول
-اکونومی واچ(Economy Watch)
-بیزینس مانیتور(Business Monitor)
اولین و مهمترین واقعیت قابل مشاهده آن است که در تمامی ۲۲ سال گذشته تقریبا اغلب این گزارشها پیشبینیشان با واقعیت روی داده، زیاد است. به عبارت دیگر تمامی این گزارشها نشان میدهند که ایران به ندرت کشور پیشبینیپذیری بوده است. این در حالی است که کشورهای توسعه یافته و نوظهور به شدت پیشبینیپذیر هستند.
واقعیت فرعی دوم آن است که در دو سال ۱۳۷۵ (منتهی به انتخابات ۷۶) و سال ۱۳۹۱ (منتهی به انتخابات ۹۲) بیشترین میزان خطاها قابل مشاهده است، واقعیت رخ داده در این سالها به شدت پایینتر از پیشبینیها بوده است. به عبارت دیگر آستانة پیشبینیناپذیری در این دو سال بیش از حد متداول ایران بوده است. به عنوان نمونه در تمامی ۲۲ سال گذشتة مورد مطالعه، تنها در این دو سال است که بانک جهانی در نرخ تورم بیش از ۵ واحد خطا دارد! (توجه کنید که نرخ تورم را کمتر از واقعیت رخداده، پیشبینی کرده است و این امر توسل به تئوری توطئه را نیز منتفی میکند. به عبارت دیگر وضعیت بدِ پیشبینیناپذیردر اقتصاد میتواند منجر به امید بستنها در حوزة سیاست شود!
به نظر میرسد برای توسعه یافتن باید پیشبینیپذیر شویم. تنها کشورهایی که برای جهان پیشبینیپذیر هستند میتوانند سرمایهگذاری خارجی را جذب نمایند. تنها پیشبینیپذیر بودن است که میتواند در بلندمدت تداوم یابد. در بهترین حالت، پیشبینیناپذیری یک تاکتیک کوتاهمدت است که اعتماد بلندمدت را از بین میبرد! اما کشورها را منافع بلندمدتشان میسازد.