افسانه‌ی آزمایش پنج میمون

احتمالا تاکنون «آزمایش پنج میمون» را شنیده‌اید. شرح این «آزمایش» در تعداد بیشماری کتاب و وبسایت و صفحه‌ی اجتماعی و غیره آمده است. افراد مختلف نیز از آن انواع و اقسام پندهای اخلاقی گرفته‌اند.

بهتر است ابتدا شرح این «آزمایش» را بخوانیم:

«گروهی از دانشمندان ۵ میمون را داخل قفسی قرار دادند. در وسط قفس یک نردبان و بالای آن نردبان موز گذاشتند.
هر زمانی که میمونی برای برداشتن موز بالای نردبان می‌رفت، دانشمندان بر روی سایر میمون‌ها آب سرد می‌پاشیدند و به آن‌ها ش.ک وارد می‌کردند.
ﭘﺲ ﺍﺯ ﻣﺪﺗﯽ، ﻫﺮ ﻣﯿﻤﻮنی ﮐﻪ سعی می‌کرد ﺍﺯ ﻧﺮﺩﺑﺎﻥ ﺑﺎﻻ برود، ﻣﯿﻤﻮﻥ‌ﻫﺎﯼ ﺩﯾﮕﺮ تا می‌توانستند او را کتک می‌زدند.
پس از مدتی دیگر هیچ میمونی علی‌رغم وسوسه‌ای که داشت جرات بالا رفتن از نردبان را به خود نمی‌داد.
ﺩﺍﻧﺸﻤﻨﺪﺍﻥ ﺗﺼﻤﯿﻢ می‌گیرند ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﻣﯿﻤﻮنﻫﺎ ﺭﺍ ﺑﺎ ﻣﯿﻤﻮﻥ ﺟﺪﯾﺪﯼ ﻋﻮﺽ ﮐﻨﻨﺪ. ﻣﯿﻤﻮﻥ ﺗﺎﺯﻩوارد ﺍﻭﻟﯿﻦ ﮐﺎﺭﯼ ﮐﻪ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﺑﺮﺍﯼ ﺑﺪﺳﺖ ﺁﻭﺭﺩﻥ ﻣﻮﺯ می‌خواهد از نردبان بالا برود. اما مثل سابق سایر میمون‌ها تا می‌توانستند آن میمون جدید را زیر بار کتک می‌گرفتند.

ﭘﺲ ﺍﺯ ﭼﻨﺪ ﺑﺎﺭ ﮐﺘﮏ ﺧﻮﺭﺩﻥ، ﻣﯿﻤﻮﻥ ﺗﺎﺯﻩ ﻭﺍﺭﺩ یاد ﻣﯽﮔﯿﺮﺩ ﮐﻪ ﻧﺒﺎﯾﺴﺘﯽ ﺍﺯ ﻧﺮﺩﺑﺎن ﺑﺎﻻ ﺑﺮﻭﺩ. هرچند دلیل این ممانعت را کماکان نمی‌داند.

ﻣﯿﻤﻮﻥ ﺩﻭﻡ ﺟﺎﯾﮕﺰﯾﻦ ﻣﯽ‌ﺷﻮﺩ ﻭ ﻫﻤﺎﻥ ﻭﺿﻊ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﻣﯽﯾﺎﺑﺪ. جالب اینجاست ﻣﯿﻤﻮﻥ ﺍﻭﻝ ﻫﻢ ﺩﺭ ﮐﺘﮏ ﺯﺩﻥ ﻣﯿﻤﻮﻥ ﺩﻭﻡ ﻫﻤﮑﺎﺭﯼ ﻣﯽﮐﻨﺪ.

سومین میمون هم جایگزین شد و دوباره همان اتفاق (کتک خوردن) تکرار شد.

ﻣﯿﻤﻮﻥ ﭼﻬﺎﺭﻡ ﺟﺎﯾﮕﺰﯾﻦ ﻣﯽﺷﻮﺩ ﻭ ﻫﻤﭽﻨﺎﻥ ﮐﺘﮏ ﺯﺩﻥ ﻫﺮ ﻣﯿﻤﻮﻧﯽ ﮐﻪ ﺍﺯ ﻧﺮﺩﺑﺎﻥ ﺑﺎﻻ ﻣﯽ‌ﺭﻭﺩ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺩﺍﺭﺩ.

در نهایت ﻣﯿﻤﻮﻥ ﭘﻨﺠﻢ ﻫﻢ ﺟﺎﯾﮕﺰﯾﻦ ﻣﯽﺷﻮﺩ ﻭ ﮐﺘﮏ ﺯﺩﻥ ﻭ ﮐﺘﮏ ﺧﻮﺭﺩﻥ ﻫﻤﭽﻨﺎﻥ ﺍﺩﺍمه می‌یابد.

ﺣﺎﻻ ﺁﻧﭽﻪ ﻣﺎﻧﺪﻩ ﻣﯿﻤﻮﻥﻫﺎﯼ ﺟﺪﯾﺪﯼ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ حتی هیچ کدامشان ﺩﻭﺵ ﺁﺏ ﺳﺮﺩ ﺭﺍ ﻫﺮﮔﺰ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻧﮑﺮﺩﻩ‌ﺍﻧﺪ، ﻭﻟﯽ ﻫﻤﭽﻨﺎﻥ ﻫﺮ ﻣﯿﻤﻮﻧﯽ ﮐﻪ ﺍﺯ ﻧﺮﺩﺑﺎﻥ ﺑﺎﻻ ﻣﯽ‌ﺭﻭﺩ ﺭﺍ ﮐﺘﮏ ﻣﯽﺯﻧﻨﺪ.

اگر ممکن بود آزمایش را ادامه دهیم و فرضا بتوانیم از میمون‌ها سوال بپرسیم چرا هر میمونی که سمت نردبان می‌رود کتکش می‌زنید، احتمالا جواب آن‌ها یکی از موارد زیر باشد:
۱. نمی‌دانم! این رسم است. همه این کار را می‌کنند.
۲. ﻣﻦ نمی‌دانم! ﺍﯾﻦ ﺭﻭﺵ ﮐﺎﺭﯼ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﯾﻨﺠﺎ ﻣﺮﺳﻮﻡ ﺍست.
۳. باید به آیین و رسوم احترام بگذاری و تبعیت کنی.»

ادامه 👇
🆔 @iran_evolution

بسیار جالب! اما آیا چنین آزمایشی اصلا انجام شده است؟ خیر. این آزمایش توسط هیچ دانشمندی انجام نشده است. «آزمایش پنج میمون» (five monkeys experiment) فقط یک شایعه است که به عنوان علم به خورد مردم داده می‌شود.

داستان از کجا شروع شد؟

به نظر می‌رسد که این داستان از کتاب «رقابت برای آینده» به قلم Gary Hamel و C. K. Prahalad سرچشمه گرفته است. در این کتاب، نویسندگان صرفا داستان این «آزمایش» را تعریف می‌کنند. بدون هیچ‌گونه استنادی به یک پژوهش واقعی یا حتی ذکر نام دانشمندی که آن را انجام داده باشد. آن‌ها صرفا به عبارت «یکی از دوستان ما یک‌بار تعریف کرد...» اکتفا می‌کنند. همین و همین.
همین کافی بوده تا این به اصطلاح «آزمایش علمی» توسط دیگر نویسندگان و مشاورین باور شده و در هزاران کتاب، مطلب، وبسایت و غیره تکرار شود. حتی عده‌ای از راویان این داستان، برای آن رفرنس نیز جعل کرده‌اند. آن‌ها برای اینکه حرفشان بی سند و مدرک به نظر نیاید، نام پژوهشی که توسط دانشمندی به نام G.R. Stephenson بر روی میمون‌های رزوس انجام شده را می‌آورند. لینک دریافت مقاله‌ی این پژوهش در بخش انتهایی این پست قرار گرفته است. اما آیا این پژوهش، همان «آزمایش پنج میمون» است؟ به هیچ وجه. آیا استفنسون پنج میمون را در اتاقی گذاشت و نردبانی قرار داد تا اگر از آن بالا رفتند تا به موز برسند، بر آن‌ها آب پاشیده شود؟ خیر. پنج میمونی در کار نبوده، نردبان و موزی درکار نبوده. مجازات آب‌پاشی درکار نبوده. هدف آزمایش نیز مطالعه‌ی رفتار گله‌ای یا تقلید گروهی و سنت‌های نهادینه شده و ... نبوده. چنین نتایج یا تفسیری هم از آزمایش او بدست نیامده است. فقط کافی است اصل مقاله را نگاهی بیاندازید تا ببینید که این آزمایش هیچ ارتباطی به افسانه‌ی «آزمایش پنج میمون» ندارد.

هر زمانی که مطالبی تحت عنوان «دانشمندان می‌‌گویند...» و یا «در تحقیقات دانشمندان مشخص شد که...» را شنیدید، می‌بایست بپرسید که کدام دانشمندان و طبق کدام پژوهش و شواهد؟ اگر پژوهشی در کار است، مقاله‌اش در کدام نشریه‌ی علمی و در چه زمانی منتشر شده است؟ این سوالات اهمیت دارند چرا که اگر آن‌ها را نپرسید، به راحتی فریب می‌خورید. برای مثال یکی از وبسایت‌هایی که همین شایعه‌ی «آزمایش پنج میمون» را با آن رفرنس جعلی منتشر کرده، وبسایت «Harvard Business Review» است. کتابی که گفتیم کل این شایعه از آن سرچشمه گرفته نیز توسط انتشارات Harvard Business Review Press منتشر شده بود. بدون این سوال‌ها و بررسی پژوهش، ممکن بود حتی با سرچ گوگل نیز به سادگی فریب نام هاروارد را خورده و این داستان بی‌اساس را به عنوان یک آزمایش علمی معتبر باور کنید.

نویسنده: نولان (ادمین صفحه‌ی iran.evolution)

جزییات بیشتر:

https://www.throwcase.com/2014/12/21/that-five-monkeys-and-a-banana-story-is-rubbish/
‌
مطلب وبسایت Harvard Business Review:

https://hbr.org/2014/10/how-to-invent-the-future
‌‌
لینک دریافت مقاله‌ی G.R. Stephenson:

https://www.throwcase.com/wp-content/uploads/2015/08/Cultural-Acquisition-of-Specific-Learned-Response_Stephenson_1966.pdf
‌
✳️ کانال فرگشت:
🆔 @iran_evolution

⁉️ چرا ما نمی‌توانیم خود را قلقلک بدهیم؟

سیستم‌های حسی ما به طور مداوم توسط تعداد زیادی از محرکات حسی بمباران می‌شوند و ما باید از میان آن‌ها چند محرک را که مربوط به تغییرات مهم محیطی هستند شناسایی و استخراج کنیم. یک گروه از محرک‌هایی که در بیش‌تر شرایط بی‌اهمیت هستند و بنابراین می‌توان آن‌ها را کنار گذاشت محرکاتی هستند که به عنوان یک نتیجه بدیهی از اقدامات حرکتی خود ما به وجود می‌آیند. وقتی خود را لمس می‌کنید، مغز شما تحریک حاصل شده را با تحریک مورد انتظار مقایسه می‌کند و پاسخ حسی ضعیف‌تری نسبت به یک لمس غیر منتظره ایجاد می‌نماید. هنگامی که محرک منشاء خارجی داشته باشد، فعالیت بیش‌تری در قشر حسی مشاهده می‌شود. مخچه در پیش‌بینی پیامدهای حسی خاص حرکات دخیل است و سیگنالی را برای خنثی کردن واکنش حسی به محرکات خودساخته همچون قلقلک ایجاد می‌کند. بنابراین شما نمی‌توانید خود را غافلگیر کنید و قلقلک بدهید.

https://www.nature.com/articles/nn1198_635

برگرفته از ساینسولوژی

🆔 @iran_evolution

خویشاوند کهن انسان ۲ میلیون سال پیش مانند ما راه می‌رفت

دانشمندان با بررسی فسیل یک انسان‌تبار که حدود دو میلیون سال پیش می‌زیست، دریافتند که همچون انسان می‌توانست روی دو پا راه برود و مثل یک میمون نیز از بلندی‌ها بالا می‌رفت.

ادامه 👇
🆔 @iran_evolution

✳️ خویشاوند کهن انسان ۲ میلیون سال پیش مانند ما راه می‌رفت

دانشمندان با بررسی فسیل یک انسان‌تبار که حدود دو میلیون سال پیش می‌زیست، دریافتند که همچون انسان می‌توانست روی دو پا راه برود و مثل یک میمون نیز از بلندی‌ها بالا می‌رفت.

به گزارش بیگ بنگ، زمانی که اجداد پستاندار ما شروع به ایستاده راه رفتن کردند، این همان لحظه‌‌ی تبدیل شدن به انسان در امتداد جادۀ پر پیچ و خم تکامل(فرگشت) بود. در واقع این همان ویژگی است که محققان از آن برای تشخیص انسان‌تباران از سایر میمون‌ها استفاده می‌کنند. اگرچه علت وقوع آن همچنان یک رازِ جالب باقی مانده است.

حدود دو میلیون سال پیش، ما کاملاً روی دوپا ایستادیم، اما مراحل زیادی را طی کردیم. برخی از این مراحل هنوز در سوابق فسیلی ما یافت نشده‌اند، اما بتازگی محققان بقایای یک “استرالوپیتکوس” ماده بنام Issa (ایسا) را تجزیه و تحلیل کرده و به نتایج دیگری دست پیدا کرده است.

“لی برگر” دیرینه‌انسان‌شناس دانشگاه ویت واترسرند در آفریقای‌جنوبی می‌گوید: «”ایسا” تا حدودی شبیه انسان راه می‌رفت، اما می‌توانست مانند میمون از بلندی‌ها بالا برود.» برای راه رفتن و ایستادن به صورت عمودی، سیستم اسکلتی پستانداران نخستین باید تا حد زیادی تغییر جهت پیدا می‌کرد – از پاها گرفته تا مفاصل زانو و ستون فقرات.

قسمت تحتانی ستون فقرات انسان برخلاف میمون‌ها و بوزینه‌های دیگر، به سمت داخل خمیده شده است. این انحنای متمایز، به نام لوردوز، به ما کمک می‌کند تا وزن قسمت فوقانی بدن خود را تحمل کنیم. در سال ۲۰۰۸، فسیل یک “استرالوپیتکوس سدیبا” ماده‌ و بالغ دو میلیون ساله در مالاپا، آفریقای جنوبی کشف شد. تکه‌های گم‌ شده باعث شدند که مشخص نشود آیا او دارای انحنای مستقیم در ستون فقراتش است یا انحنای مدرن.

“اسکات ویلیامز”، مورفولوژیست تکاملی از دانشگاه نیویورک گفت: «مهره‌های کمری به ندرت در سوابق فسیلی انسان‌تباران یافت می‌شود. ساختار استخوانی انگشتان “ایسا” نشان می‌دهد که او برای زندگی بر روی درختان مناسب بوده است (اورانگوتان‌ها نیز دارای همین ویژگی‌ها هستند) و همچنین از مفصل پای بسیار انعطاف‌پذیری برخوردار بوده که برای صعود عمودی مفید می‌باشد.

تحلیل‌های دندانی نشان می‌دهد که رژیم غذایی “ایسا” احتمالاً مانند شامپانزه‌های ساوانا سرشار از میوه و برگ بود که باز هم نشان دهندۀ زندگی درختی است. با این حال، زاویه‌ی اتصال استخوان ران او به مفصل زانو حاکی از آن است که او قادر به ایستادن نیز بوده است.

در سال ۲۰۱۵، دو فسیل دیگر از مهره‌های پایین ستون فقرات کشف شد که کاملاً با بقیه بقایای “ایسا” مطابقت داشتند. بازسازی‌هایی که با استفاده از میکروسی‌تی اسکن فسیل‌ها انجام شده بتازگی تایید کردند که گونه‌ی او واقعاً ستون فقرات خمیده‌ای داشته است – این شواهد به طور قطعی نشان می‌دهد که او حداقل می‌توانست روی دو پا بایستد و راه برود. “برگر” افزود: «این مهره‌ها عملاً قسمت پایین کمر قرار دارند و بهترین فسیلِ ناحیه‌ی پایین کمرِ انسان‌تباران در “ایسا” کشف شده است».

این کشف، همراه با تأیید سایر مهره‌های فسیلی یافت شدۀ متعلق به “ایسا” ، نشان می‌دهد که او و همنوعانش چیزی بین انسان‌های مدرن‌تر و میمون‌های بزرگ(great apes) بودند. آنها «لوردوز» داشتند، اما مهره‌های آنها همچنین فرآیندهای دنده‌ای طولانی را حفظ کرده‌اند – یعنی همان فضای اتصال ماهیچه‌ای برای کمک به صعود قدرتمند.

محققان در بیانیه‌ای اعلام کردند که ستون فقراتِ یافت شده به ما نشان می‌دهد که “ایسا” مثل بسیاری از میمون‌ها می‌توانست با استفاده از اندام‌های فوقانی خود از بلندی‌ها بالا رود، همچنین او قادر بود به خوبی روی دو پا راه برود.» تحلیل قبلی روی دست‌های “ایسا” نیز نشان داد که او واسطه‌ای بین میمون‌ها و انسان‌ها است.

این موضوع هنوز بررسی نشده است که «ایسا» چه جایگاهی در شجره‌نامه خانوادگی ما دارد – آیا آنها یک بن‌بست بودند یا یک جد مستقیم؟ صرف نظر از این مسئله، محققان گمان می‌کنند که یافته‌های آنها حتی ممکن است به ما در درک بهتر فیزیولوژی خودمان کمک کند.

این تیم در مقاله‌ی خود نوشته: «کمر ما مستعد آسیب و درد ناشی از طرز ایستادن، بارداری و ورزش (یا عدم وجود آنها) است. بنابراین، درک چگونگی تکامل کمر ممکن است به ما کمک کند تا یاد بگیریم که چگونه از صدمات جلوگیری کنیم و کمر سالمی داشته باشیم.» تحقیقات آنها در مجله eLife منتشر شده است.

https://www.sciencealert.com/this-ancient-human-relative-walked-like-a-human-but-climbed-like-an-ape

https://doi.org/10.7554/eLife.70447

📝 مترجم: سحر الله‌وردی، وبسایت بیگ بنگ پیج

🆔 @iran_evolution

✳️ کشف جنین ۶۶ میلیون ساله و دست نخورده یک دایناسور

🆔 @iran_evolution

✳️ کشف جنین ۶۶ میلیون ساله و دست نخورده یک دایناسور

دانشمندان از کشف یک جنین دایناسور با قدمت حداقل ۶۶ میلیون سال در چین خبر دادند که وضعیت کاملا مناسبی دارد و شبیه جوجه‌ای است که می‌خواهد از تخم‌مرغ بیرون بیاید.

این جنین دایناسور در «گانژوو» در جنوب چین کشف شده و به نظر می‌رسد که یک دایناسور تروپود بی‌دندان یا «خاگ‌دزدخزندگان» (Oviraptorosaur) است و «Baby Yingliang» نام گرفته است.
بهترین جنین دایناسور در تاریخ

به گفته محققی به نام «فیون وایسوم ما»، بهترین جنین دایناسور در تاریخ کشف شده. این کشف به دانشمندان کمک می‌کند تا به درک بهتری از ارتباط میان دایناسورها و پرندگان مدرن دست پیدا کنند.

نحوه قرارگیری این دایناسور در تخم برای دانشمندان اهمیت بالایی دارد چرا که طبق این فسیل، جنین شبیه جوجه‌ای در تخم قرار دارد که پس از مدت کوتاهی از تخم بیرون می‌آید. به گفته ما، این موضوع به معنای آن است که چنین رفتاری قدمت بالایی دارد:
«این فسیل نشان می‌دهد که چنین رفتاری در پرندگان مدرن از اجداد دایناسور آن‌ها ریشه می‌گیرد.»

دایناسورهای خاگ‌دزدخزندگان در دوره «کرتاسه پسین» یعنی ۱۰۰ تا ۶۶ میلیون سال پیش در آسیا و آمریکای شمالی کنونی زندگی می‌کردند.

دیرینه‌شناسی به نام پروفسور «استیو بروسات» که در تحقیق اخیر نقش داشته، در توییتی گفته یکی از خیره‌کنندگان فسیل‌های دایناسورهایی که تاکنون دیده است، کشف شده و جنین در حال بیرون آمدن از تخم بوده است.

این جنین دایناسور از سر تا دم تنها ۲۷ سانتی‌متر طول دارد که خود را درون یک تخم ۱۷ سانتی‌متری جای داده است. این تخم برای اولین بار در سال ۲۰۰۰ کشف شد اما برای ۱۰ سال در انبار یک موزه ملی چین نگهداری شد.

زمانی که کار ساخت و ساز در موزه آغاز شد و فسیل‌های قدیمی در حال تفکیک بودند، این تخم توجه دانشمندان را به خود جلب کرد و آن‌ها با این تصور که شاید جنینی درونش باشد، آن را مورد بررسی قرار دادند. هنوز قسمتی از بدن دایناسور توسط سنگ‌ها پوشیده شده و دانشمندان با تکنیک‌های اسکن پیشرفته می‌خواهند تصویری از اسکلت کامل آن تهیه کنند.

برگرفته از وبسایت دیجیاتو

https://doi.org/10.1016/j.isci.2021.103516

✳️ کانال فرگشت:

🆔 @iran_evolution

اگر ابتدا تو را نادیده می‌گیرند، بعد به تو می‌خندند، سپس با تو می‌جنگند، لزوماً در نهایت تو پیروز نمی‌شوی!‍

درست است که گاه اندیشمندانی ایده‌ی متفاوتی ارائه دادند که ابتدا نادیده گرفته شده و بعدها درستی آن تأیید گشته و به عنوان یک واقعیت مورد قبول قرار گرفت؛ اما نمی‌توان نتیجه گرفت که هر ایده‌ی نادیده‌گرفته‌شده‌ای قطعاً بعدها به عنوان واقعیت پذیرفته می‌شود! در طول تاریخ به ازای هر یک از آن بدعت‌گذاران می‌توانید بیشمار اندیشمندانی پیدا کنید که کاملاً در اشتباه بودند و بر اشتباه خود پافشاری می‌کردند، و همچنین شیادانی پیدا کنید که مشغول دروغ‌گویی و کلاه‌برداری بوده‌اند.

ادامه 👇
🆔 @iran_evolution

اکثریت لزوماً درست نمی‌گویند. معروف‌ترین مثالی که برای این موضوع زده می‌شود، ماجرای گالیله است که برخلاف اکثریت اندیشمندان هم‌دوره‌ی خود به چرخش زمین به دور خورشید باور داشت. اما چنین نیست که هرکس ایده‌ی متفاوتی ارائه داد و از سوی دیگران نادیده گرفته شد (و یا مورد تمسخر یا حتی برخورد و مانع‌تراشی قرار گرفت)، لزوماً درست بگوید. به ازای هر یک «گالیله»، افراد زیادی نیز وجود دارند که در عالم هپروت سیر می‌کنند؛ ولی به واسطه‌ی مخالفت اکثریت با ایده‌هایشان خود را همچون گالیله‌ی دیگری می‌بینند که از زمان خود جلوتر است و به واقعیاتی رسیده که هنوز برای هم‌عصرانش قابل درک نیست!

به این حالت، «سندروم گالیله» گفته می‌شود. منطق آن بر پایه‌ی مغلطه‌ای است که با استناد به مقدمه‌های «گالیله درست می‌گفت و مورد برخورد قرار گرفت» و «من مورد برخورد قرار گرفتم»، نتیجه می‌گیرد که «من درست می‌گویم». شخص معمولاً دچار یک خودبزرگ‌بینی کاذب شده و تصور می‌کند که مخالفت دیگران با او از سر نادانی است. حتی گاه ممکن است دچار توهم توطئه نیز شده و خیال کند که او راه نجات انسان‌ها را کشف کرده است، اما «گردانندگان جهان» برای پیش‌گیری از درخطرافتادن منافع مالی یا کاهش کنترل و نفوذشان، مشغول دسیسه‌چینی علیه وی هستند.

کلاه‌برداران نیز عاشق این تاکتیک بوده و ضمن فریب دیگران، آن‌ها را متقاعد می‌سازند که علت عدم مقبولیت آنان نزد جامعه‌ی علمی، عدم چاپ یافته‌هایشان در ژورنال‌های معتبر و عدم موفقیتشان در کسب مجوزهای رسمی این است که آن‌ها گالیله‌ی مدرن بوده، دیگر همکارانشان یا قادر به درک کارهای ایشان نیستند و البته قربانی توطئه‌های سازمان‌یافته نیز هستند؛ اما به هر حال از سر خیرخواهی آمده‌اند تا شما را نجات دهند! از نمونه‌های بارز آن می‌توان به اراجیف بسیاری از مدعیان طب سنتی، ادعای ساخت خودروی آب‌سوز و… اشاره کرد.

ابتدا تو را نادیده می‌گیرند، بعد به تو می‌خندند، سپس مشخص می‌شود که در شمار بسیار شگفت‌انگیزی از موارد همچنان داری اشتباه می‌کنی!

علم به ویژه در خصوص بدعت‌گذاری بسیار سخت‌گیر است. این نوعی روش خودپاسبانی است که گوهر علم را از خاشاک شبه‌علم و ضدعلم جدا می‌سازد. هر مقاله‌ی علمی - مخصوصاً اگر نتایج متفاوت یا مناقشه‌برانگیزی داشته باشد - توسّط پژوهشگران دیگر مورد بازبینی قرار گرفته و آزمایش‌های آن بارها و بارها به طور مستقل تکرار می‌شود. این به معنای مخالفت با ارائه‌ی ایده‌های نوین نیست. برعکس، علم در قیاس با دیگر نظام‌های مطالعه‌ی طبیعت که عمدتاً طی گذر قرن‌ها نیز بدون تغییر می‌مانند، دارای بیشترین میزان تغییر و تحول است.

نظریه‌ی نسبیت اینشتین را می‌توان به عنوان نمونه‌ی نابی از یک بدعت‌گذاری موفق مثال زد. ایده‌ی اینشتین، بسیاری از بدیهیات مکانیک نیوتونی را به چالش می‌کشید. حال اما تقریباً هیچ‌کس به اینشتین اتهام شیادی وارد نکرد! ولی به هر حال شکل‌گیری اجماع علمی بر سر این نظریه نیز به سادگی و بدون چالش انجام نشد.

راجع به ماجرای گالیله نیز شاید بد نباشد نکته‌ای را بدانید: با آن که قصد دفاع از جنایات کلیسای کاتولیک و دادگاه تفتیش عقاید را نداشته و منکر قتل دگراندیشانی چون جوردانو برونو نیستم، اما برخلاف باور رایج، علت مخالفت با گالیله درواقع بسیار بیشتر از این که عقیدتی باشد، علمی بود: گالیله واقعاً دلایل قانع‌کننده‌ای در تأیید مدل خورشیدمرکزی نداشت! مدل خورشیدمرکزی کوپرنیک، اشکالات مهمی داشت و با مشاهدات رصدی نیز در تناقض بود. مثلاً کوپرنیک فرض کرده بود که مدار سیارات به دور خورشید، دایره‌ای‌شکل است (بعدها کپلر در قالب سه قانون خود توضیح داد که چنین نیست و تمامی سیارات در مسیرهایی بیضوی به دور خورشید می‌گردند).

گرایش گالیله به مدل خورشیدمرکزی کوپرنیک نیز بسیار بیشتر از آن که بر پایه‌ی دلایل منطقی باشد، از سر تعصب شخصی بود. وی مشاهدات رصدی زیادی انجام می‌داد؛ اما در هر کجا که مشاهدات با مدل کوپرنیک هم‌خوانی نداشتند، به سرعت از آن‌ها گذر می‌کرد و چندان تمایلی به صحبت کردن در موردشان نشان نمی‌داد. لذا در قانع کردن اندیشمندان هم‌دوره‌ی خود نیز موفقیت چندانی به دست نیاورد. بعدها بود که با اصلاحات انجام‌شده توسط کپلر و البته ارائه‌ی قوانین مکانیک کلاسیک توسط نیوتن، دلایل بلامنازعی در تأیید مدل خورشیدمرکزی ارائه شده و حرکت اجرام آسمانی با دقت چشم‌گیری تبیین گشت.

ادامه 👇
🆔 @iran_evolution

دفعه‌ی بعد که به یک بدعت‌گذار برخورد کردید، ببینید که بیشتر به دنبال چه چیزی است! آیا تلاش دارد که استدلالی محکم شکل داده و دیگر همکاران خود را نیز قانع کند؟ آیا می‌توانید مقالاتی از وی در ژورنال‌های علمی معتبر پیدا کنید؟ یا بجای روبه‌رو شدن با همکاران خود، یک رویکرد عوام‌گرایانه پیش گرفته و دائماً ادعا می‌کند که قربانی نادیده‌گرفته‌شدن یا حتی توطئه است که البته از سر عشق به شما یا وطنش تصمیم گرفته است ناجی شما باشد؟

نویسنده: پویان جابری

🆔 @iran_evolution

✳️ انسان هرگز هدف فرگشت نبوده است، زیرا فرگشت برای خود هدفی نمی‌شناسد.

📘 کتاب ادیسه انسان

✍ مانفرد بائور، گودرون سیگلر

🆔 @iran_evolution

✳️ کشف فسیل هزارپای غول پیکر

🆔 @iran_evolution

✳️ کشف فسیل هزارپای غول پیکر

کارشناسان پس از پژوهش روی یک فسیل ۳۲۶ میلیون ساله اعلام کردند یک هزارپای عظیم به بزرگی اتوموبیل و وزن ۵۰ کیلوگرم در شمال انگلستان زندگی می‌کرده است.

این گونه‌ی Arthropleura، از گیاهان تغذیه می‌کرده و احتمالاً مهاجم نیز بوده و سایر بی‌مهرگان یا حیوانات دو زیست کوچک را شکار می‌کرده است.

نمونه فسیل یافته شده از چند بخش اسکلت بیرونی مفصلی تشکیل شده است که از نظر شکلی بسیار شبیه به هزارپاهای امروزی است. پیش از این نیز دو نمونه فسیل مشابه کشف شده بود. اما نمونه تاکنون کشف شده، قدیمی‌ترین و بزرگ‌ترین آن‌ها است.

کارشناسان معتقدند این فسیل تنها بخشی از اسکلت بیرونی این موجود را نشان می‌دهد که در نزدیکی بستر رودخانه ریخته و سپس به دلیل وجود شن‌ها حفظ شده است.

طول فسیل کشف شده ۷۵ سانتیمتر است. محققان معتقدند احتمالاً طول کل بدن حیوان مذکور ۲.۷ متر و وزن آن ۵۰ کیلوگرم بوده است.

قدمت بقایای این حیوان به دوره‌ی کربنیفر(Carboniferous) مربوط است که بیش از ۱۰۰ میلیون سال قبل از ظهور عصر دایناسورها است. در آن زمان انگلیس در نزدیک خط استوا بود و آب و هوای گرمی داشت.

در ژانویه ۲۰۱۸ میلادی یکی از دانشجویان سابق مقطع دکتری هنگام پیاده روی در ساحل با ماسه سنگ بزرگی روبرو شد که از یک پرتگاه جدا شده و افتاده بود.

نیل دیویس محقق ارشد این پژوهش که در دانشکده علوم زمین شناسی دانشگاه کمبریج فعالیت می کند، در این باره می گوید: صخره طولی افتاده بود که کاملاً باز شده و فسیل کاملاً نمایان بود و یکی از دانشجویان مقطع دکتری ما آن را به طور تصادفی دیده بود.

https://jgs.lyellcollection.org/content/early/2021/11/19/jgs2021-115

🆔 @iran_evolution

✳️ انسان‌ها نقش مهمی در انقراض ماموت‌های پشمالو داشتند

🆔 @iran_evolution

✳️ انسان‌ها نقش مهمی در انقراض ماموت‌های پشمالو داشتند

«پژوهش ما نشان می‌دهد که انسان‌ها یک محرک شدید و مهم در کاهش جمعیت ماموت‌های پشمالو بودند و نقشی اساسی در زمان‌بندی و موقعیت انقراض آن‌ها بازی کردند.» این صحبت‌های دکتر دِیمیِن فوردهم (Damien Fordham) هستند؛ پژوهشگر انستیتوی محیط زیست دانشکده علوم زیستی در دانشگاه آدلاید، و مرکز اکولوژی کلان (Macroecology)، تکامل و اقلیم در انستیتوی گلوب در دانشگاه کوپنهاگن.

او اعلام کرد: «ما با استفاده از مدل‌های کامپیوتری، فسیل‌ها و DNA باستانی مکانیسم‌ها و تهدید‌هایی که نقش اصلی را در کاهش و سپس انقراض ماموت پشمالو داشتند را شناسایی کردیم.»

امضای تغییرات گذشته در نحوه توزیع و ترکیب جمعیت ماموت‌های پشمالو، که با استفاده از فسیل‌ها و DNA باستانی شناسایی شده‌اند، نشان می‌دهند که انسان‌ها انقراض این غول‌های باستانی را در برخی نواحی تا ۴۰۰۰ سال جلو انداختند.

دکتر فوردهم گفت: «ما می‌دانیم که انسان‌ها ماموت‌های پشمالو را برای گوشت، پوست، استخوان و شاخ شکار می‌کردند. با این حال، تا به امروز دشوار بود که نقش دقیق هر کدام از عوامل گرمایش اقلیمی و شکار انسان‌ها را در انقراض آن‌ها تعیین کنیم.»

این پژوهش همچنین نشان می‌دهد که ماموت‌های پشمالو احتمالا در شمالگان هزاران سال بیشتر از چیزی که قبلا تصور می‌شد زنده مانده بودند؛ در زیستگاه‌هایی کوچک با شرایط اقلیمی مناسب و تراکم جمعیتی کم انسان‌ها.

دکتر جرمی آستین (Jeremey Austin)، پژوهشگر انستیتوی محیط زیست و دانشکده علوم زیستی در دانشگاه آدلاید، گفت:
«یافته‌های ما درباره بقای طولانی مدت در اوراسیا به طور مستقل شواهد DNA تازه منتشر شده را تایید می‌کنند که نشان می‌دهد ماموت‌های پشمالو ۵۰۰۰ سال پیش در نواحی سیبری زندگی می‌کردند. آنالیز ما ادعای مربوط به تاثیر انسان‌ها به عنوان یک محرک در کاهش جمعیت و فروپاشی محدوده جانوران بزرگ در اوراسیا در اواخر پلیستوسن را تقویت و حل می‌کند.»

او همچنین اعلام کرد که این آنالیز ادعای پیشین را رد می‌کند که تغییر اقلیم به تنهایی جمعیت ماموت‌های پشمالو را محو کرد و نقش انسان‌ها محدود به شکارچیانی بود که تیر خلاص را به آن‌ها وارد می‌کردند: «انقراض گونه‌ها معمولا نتیجه فعل و انفعالات پیچیده میان فرایندهای تهدیدآمیز گوناگون است. مسیر انقراض ماموت‌های پشمالو طولانی و دائمی بود و از هزاران سال پیش از خود انقراض آغاز گشته بود.»

یافته‌های این پژوهش به تازگی در ژورنال Ecological Letters منتشر شده‌اند.

http://www.sci-news.com/paleontology/humans-role-extinction-woolly-mammoths-10263.html

https://doi.org/10.1111/ele.13911

رضا زارع‌پور، دیجیاتو

🆔 @iran_evolution

✳️ اولین شواهد احتمالی انتقال بیماری از سایر حیوانات به انسان در فسیل ۵۰ هزار ساله

🆔 @iran_evolution

✳️ اولین شواهد احتمالی انتقال بیماری از سایر حیوانات به انسان در فسیل ۵۰ هزار ساله

دانشمندان حین بررسی مجدد یک فسیل انسان نئاندرتال شاهد یکی از اولین نمونه‌های انتقال بیماری از سایر حیوانات به انسان بودند.

این نمونه موسوم به «پیرمرد لاچاپل» (Old Man of La Chapelle) در غاری نزدیک به دهکده فرانسوی «La Chapelle-aux-Saints» در سال ۱۹۰۸ کشف شد.

به گفته‌ی محققان از جمله «مارتین هائوسلر» (Martin Haeusler) از دانشگاه زوریخ در آلمان، این اولین فسیل تقریبا کامل از انسان ماقبل تاریخ است که بسیار مورد مطالعه قرار گرفته است.

مطالعات پیشین نشان داد که این انسان حدود ۵۰ هزار سال قبل زمانی که در اواخر دهه ۵۰ یا ۶۰ زندگی خود بوده، درگذشته است. این فرد مبتلا به آرتروز پیشرفته در ستون فقرات و مفصل ران بوده است اما همه‌ی نقص‌های آن را نمی‌توان ناشی از آرتروز دانست.

در این مطالعات جدید که ماه گذشته در نشریه‌ی Scientific Reports منتشر شد، دانشمندان دریافتند که برخی از تغییرات پاتولوژیک این فرد به دلیل وجود التهاب ناشی از بیماری باکتریایی تب مالت ایجاد شده است.

دانشمندان نشانه‌هایی از تب‌ مالت را در آسیب‌دیدگی‌ ستون فقرات این انسان باستانی یافتند.

محققان گمان می‌کنند که این انسان ماقبل‌ تاریخ که دهه‌ی ۶۰ سالگی زندگی خود را می‌گذرانده به نوع خفیف این بیماری دچار شده باشد.

https://doi.org/10.1038/s41598-021-99289-7

🆔 @iran_evolution

✳️ از دست دادن ژن‌ها در فرگشت

🆔 @iran_evolution

✳️ از دست دادن ژن‌ها در فرگشت

همان‌طور که جهش می‌تواند منجر به ایجاد صفات جدید شود، برخی از ژن‌ها را نیز می‌تواند غیرفعال کند. اگر غیرفعال شدن این ژن‌ها منجر به کاهش توانایی موجودات برای بقا و تولید مثل نشود این جهش می‌تواند در جمعیت پخش شود.

دو مثال:

کروموزوم شماره‌ی ۸ ما حاوی بقایای ژن‌هایی است که به ما توانایی ساخت ویتامین سی را می‌داد. اما حدود ۶۰ میلیون سال پیش جهشی باعث از کار افتادن این ژن در پریمات‌های اولیه شد. از این رو تمام پریمات‌ها به جز لمور مجبور به تامین ویتامین سی خود از مواد غذایی شدند.
احتمالا فراوانی این ویتامین در میوه‌ها، مضرات ناشی از از دست دادن این ژن را پوشش داد.

بر روی کروموزوم شماره‌ی ۱ ما نیز بقایای ژنی وجود دارد که مسئول ساخت آنزیمی بود که به تجزیه‌ی ماده‌ی سمی اوریک اسید کمک می‌کرد.
از کار افتادن این ژن باعث شد که انسان و خویشاوندان نزدیک فرگشتی نسبت به سایر پستانداران مقادیر بسیار بالاتری اوریک اسید در خون داشته و به بیماری‌هایی چون نقرس دچار شوند.

چرا باید چنین ژن کارآمدی را از دست بدهیم؟ یک گمانه‌زنی این‌ است که از دست دادن این ژن حدود ۱۷ میلیون سال پیش همزمان با دوره‌ای بود که آب و هوای کره‌ی زمین رو به سردتر شدن می‌رفت ‌و میوه در تمام سال در دسترس نبود.
یکی از فواید بالا بودن اوریک اسید در خون تحریک ساخت بیشتر چربی از قند میوه (فروکتوز) در بدن است. از این ناکارآمد شدن این ژن به بالاتر بودن سطح اوریک اسید خون، تبدیل بیشتر قند به چربی در فصول فراوانی و دوام بیشتر نیاکان ما در این دوره‌ی سخت کمک می‌کرد.

آنزیمی که به تجزیه اوریک اسید کمک می‌کرد uricase‌ نام دارد. علاوه بر علت ذکر شده در مورد علت غیرفعال شدن این ژن و بالاتر بودن اوریک اسید، گمانه‌زنی دیگر این است که اوریک اسید خاصیت آنتی‌اکسیدانی داشته و به افزایش طول عمر کمک می‌کرده است‌. همچنین توانایی محافظت در برابر برخی بیماری‌های درگیرکننده‌ی سیستم را نیز داشته است.
به هر روی این دو مثال نشان می‌دهد که نه فقط عملکرد ژن به تنهایی، بلکه این تعامل ژن و محیط است که سرنوشت‌ساز است.‌
‌
https://doi.org/10.1093/rheumatology/keq204

http://dx.doi.org/10.2174/138920211796429736


🆔 @iran_evolution

دانشمندان اولین شواهدی دالّ بر تولید لباس را در غاری در مراکش کشف کرده‌اند که قدمت آن به ۱۲۰ هزار سال قبل می‌رسد.

🆔 @iran_evolution

✳️ دانشمندان اولین شواهدی دالّ بر تولید لباس را در غاری در مراکش کشف کرده‌اند که قدمت آن به ۱۲۰ هزار سال قبل می‌رسد.

امیلی هالت از موسسه ماکس پلانک، متخصص در علوم تاریخ بشریت از آلمان، به همراه تیمی از محققان در حال بررسی تعدادی از تکه‌های استخوان موجود در یک سایت باستان‌شناسی مهم در ساحل اقیانوس اطلس در مراکش بودند.

از حدود ۱۲۰۰۰ قطعه استخوان موجود در محل، هالت بیش از ۶۰ استخوان حیوانات را شناسایی کرد که توسط انسان به شکل ابزار تراشیده شده بودند. الگوهایی از تراشکاری بر روی استخوان‌ها که با ابزارهای کشف شده در دیگر محوطه‌های باستان‌شناسی که برای پردازش چرم استفاده می‌شده، مطابقت داشت.

هالت می‌گوید: بسیار بعید است که مواد ارگانیک مانند چرم و خز در این بازه زمانی حفظ شوند، بنابراین به عنوان باستان‌شناس شواهدی که در اختیار ماست، شامل ابزارهای ساخته شده از استخوان‌های حیوانات است که آثار پوست بر روی آن حفظ می‌شود.
ما می‌توانیم این شواهد را در کنار هم قرار دهیم و نشان دهیم که انسان‌ها از ابزارهای استخوانی برای تهیه چرم و خز استفاده می‌کردند که احتمالاً برای لباس تهیه استفاده می‌شد.

البته این شواهد کاملاً قطعی نیستند. هالت می‌افزاید:
این ابزارهای استخوانی ممکن است برای تهیه چرم برای مقاصدی غیر از تهیه لباس به کار می‌رفته، مثلاً جهت ساخت وسایل ذخیره‌سازی استفاده می‌شده است.

با این حال، لباس‌هایی مانند خز و چرم در این دوره برای انسان بسیار مفید بوده و با گسترش انسان‌های اولیه از آفریقا، آن‌ها با محیط‌های جدید و شاید زیستگاه‌هایی با آب و هوای سرد روبرو می‌شدند. پوشاک و سایر ابزارها احتمالاً به پراکندگی انسان در محیط‌های جدید در سراسر جهان کمک کرده است.

برای خز، انسان‌ها در غار Contrebandiers از پوست گوشت‌خواران استفاده می‌کردند.

علائم بریده شده بر روی استخوان‌های این گوشتخواران محدود به مناطقی است که برش‌هایی برای برداشتن خز ایجاد می‌شود و هیچ‌گونه برشی در نواحی اسکلت مربوط به جدا کردن و بریدن گوشت وجود ندارد.

هالت معتقد است که با توجه به تخصصی بودن این ابزارها، آن‌ها احتمالاً بخشی از یک سنت بزرگ‌تر و قدیمی هستند. برای افزایش وزن، بررسی ژنتیکی شپش لباس توسط سایر محققان، منشاء پوشاک حداقل ۱۷۰ هزار سال پیش در آفریقا را نشان می‌دهد.

این ابزارها به احتمال زیاد برای پوشاک استفاده می‌شده‌اند و جالب است که آثار باستانی و شواهد ژنتیکی هر دو به منشاء آفریقا اشاره می‌کنند.

https://dx.doi.org/10.1016/j.isci.2021.102988

یاس، افق رویداد

🆔 @iran_evolution