📚چاپ نهم «انسان خردمند» منتشر شد.

📖 انقلاب علمی و اندیشۀ ترقی از راه رسید. پایه و اساس اندیشۀ ترقی این عقیده است که اگر نادانی خود را بپذیریم و منابعی را صرف تحقیق کنیم اوضاع بهتر خواهد شد. این اندیشه خیلی زود به زبان اقتصادی ترجمه شد. کسی که به ترقی باور داشته باشد اعتقاد دارد که اکتشافات جغرافیایی، اختراعات تکنولوژیک و تحول در شیوه‌های سازماندهی می‌توانند مجموع تولیدات و بازرگانی و ثروت انسان را افزایش دهند. مسیرهای تجاری نوینی می‌توانستند در اقیانوس اطلس گشوده شوند، بدون آنکه راه‌های قدیمی اقیانوس هند را از بین ببرند. کالاهای جدیدی می‌توانستند تولید شوند، بدون آنکه تولیدات قدیمی را کاهش دهند. مثلاً فردی می‌توانست یک نانوایی جدیدباز کند که در تولید کیک شکلاتی تخصص داشته باشد، بدون آنکه نانوایی‌هایی را که در پختن نان تخصص دارند ورشکست کند. هر کسی به‌راحتی می‌تواند ذوق و ذائقۀ جدید پیدا کند و بیشتر بخورد. من می‌توانم ثروتمند شوم بدون آنکه شما فقیر شوید؛ من می‌توانم فربه شوم بدون آنکه شما از گرسنگی بمیرید. کیک جهانی می‌تواند بزرگتر شود.

انسان خردمند: تاریخ مختصر بشر | یووال نوح هراری | ترجمۀ نیک گرگین | ویراستاران: محمدرضا جعفری - زهرا عالی | نشرنو | چاپ نهم ۱۳۹۷| ۶۲۴ صفحه | ٦٤٠٠٠ تومان

▫️بخش‌هایی از کتاب را اینجا بخوانید:

https://goo.gl/oK4Nft

📖... مار واقعی و مار نمادین، این خزنده‌ای که از گوشت و خون است و آن انگاره اهریمنی در رویا، پیچیدگی رابطه ما با طبیعت و جذبه و زیبایی ذاتی موجود در تمام جانداران را آشکار می‌سازند. حتا مرگبارترین و نفرت‌انگیزترین موجودات نیز در ذهن انسان از قدرتی جادویی برخوردارند. انسان ترسی ذاتی از مار دارد؛ یا اگر بخواهیم دقیق‌تر بگوییم، گرایشی ذاتی به یادگیری سریع و آسان چنین ترسی پس از پنج سالگی دارد. تصاویری که از این مجموعه ذهنی خاص تولید می‌شوند هم قدرتمند و هم دوپهلو، و از فرار وحشت‌زده تا تجربه قدرت و جنسیت مردانه را در بر می‌گیرند. در نتیجه مار نمادین به بخش مهمی از تمام فرهنگ‌ها در سرتاسر جهان تبدیل شده است.

در جستجوی طبیعت | ادوارد ویلسون | ترجمۀ کاوه فیض‌اللهی | نشرنو | چاپ اول ۱۳۹۷ | ۲۷۰ صفحه | ۲۸۰۰۰ تومان

▫️بخش‌هایی از کتاب را اینجا بخوانید:
https://goo.gl/KF3d2y

چارلز داروین، بیشتر از دانشمندانی چون انیشتین، فروید و حتی نیوتون بر افکار انسان تأثیر گزارده است ؛ به ویژه که وی واقعیت مسئله و چگونگی فرگشت را به طور همزمان کشف کرد.

✅ جولیان هاکسلی

✳️ کانال فرگشت:
🆔: @iran_evolution

✳ ️استفاده بونوبوها از ابزار مثل انسان‌های عصر حجر

🆔: @iran_evolution

✳ ️استفاده بونوبوها از ابزار مثل انسان‌های عصر حجر
✅منبع: NEWSCIENTIST ✍نویسنده: باب هولمز

◀ ️بونوبوها(Bonobos) هم می‌توانند به توانایی شامپانزه‌ها باشند. درواقع، توانایی استفاده از ابزار در بونوبوها، شبیه به انسان‌های اولیه است. این مشاهدات این امکان را می‌دهد که انسان‌شناسان(anthropologists) بفهمند این نوع مهارت‌ها چگونه در اجداد ما انسان‌ها، فرگشت داشته(evolved) است.

◀️تابه‌حال، زندگی آزاد و زندگی جنسی آسان بونبوها، بیشتر از توانایی‌شان در کار با ابزار معروف بوده است. دیده نشده است آن‌ها با ابزار به جست‌وجوی غذا بپردازند. البته گفتنی است به‌خاطر نبود شرایط امن در کشور کنگو(محل سکونت بونوبوها) فقط تعداد معدودی از بونوبوها بررسی شده‌اند.

❇ ️ادامه مطلب در 👇
✳️: @iran_evolution

⤴ ️آیتا رفمان(Itai Roffman) و همکارانش در دانشگاه حیفا، بونویی اسیر(در قفس، نه در شرایط طبیعی) را به‌نام کانزی(Kanzi) مشاهده کردند که با ابزار سنگی قطعه چوبی را شکسته و غذای داخل آن را استفاده می‌کند. بااین‌حال شاید کانزی یک نابغه تنها بوده که توسط انسان‌ها ترقی پیدا کرده و زبان اشاره آموخته باشد؛ و حالا یک‌بار هم نشان داد که می‌تواند از ابزار هم استفاده کند.[(یعنی مثل کانزی بونوبوی دیگری آزمایش نشده است.)]

🔸تیم رفمان برای پیدا کردن بونوبوهای اسیر در جاهای دیگر به باغ‌وحشی در آلمان و پناهگایی در ایالت آیوا رفتند تا استعداد کانزی را در بونوبوهای دیگر بررسی کنند. تیم تحقیقاتی مسائلی را برای بونوبوها به‌وجود آورد که که برای حل آن‌ها نیاز به ابزار داشتند. به‌طور مثال، به بونوبوها نشان دادند مواد غذایی در زیر سنگ نهفته است. بعد وسائلی مانند دسته‌چوب و شاخ‌گوزن(antlers) کنار دستشان گذاشتند.

🔸دو تا از هشت تا بونوبو باغ‌وحش آلمانی و چهار تا از هفت تا بونوبو آیوایی، تقریبا بلافاصله از ابزارها استفاده کردند. بونوبوها بااستفاده از دسته‌چوب(sticks)، سنگ و شاخ‌گوزن حفاری کردند، و همچنین بااستفاده از دسته‌چوب بلندتر مثل یک اهرم، سنگ بزرگ را حرکت دادند و از سر راه برداشتند. بعضی‌ها به‌ترتیب از ابزارها استفاده کردند.

🔹در کاری دیگر، سه تا از حیوانات پناهگاه آیوا، سنگ را مثل یک چکش روی استخوان‌ها می‌زدند تا مغز استخوان آن را مصرف کنند. ضربه‌زدن آن‌ها به‌صورت طولی بود که قبلا تصور می‌شد منحصر به تبار انسان است.

🔸حتی یکی از بونوبوها، دسته‌چوبی را مثل نیزه با دندان‌هایش تیز کرد،(شبیه شامپانزه‌ها وقتی می‌خواهند یک گالاگو را شکار کنند!) و به سمت رفمان پرتاب کرد چون مزاحم او بود.
این مطالعه نشان می‌دهد بونوبوها قادر هستند از ابزارها به شکل‌های گوناگون استفاده کنند که هم‌ردیف شامپانزه‌ها قرار می‌گیرند. روش پیدا کردن غذا توسط آن‌ها شبیه به فرهنگ الدوایی(Oldowan) انسان‌های اولیه عصر حجر است. وقتی بونوبوها ابزارهای خام را می‌گیرند، آن‌ها را در زمینه‌های درست و مناسب به‌کار می‌برند.

🔻با این‌حال بونوبوهای اسیر، برخلاف نوع وحشی‌شان که در طبیعت رها هستند، زمان بیشتری برای آزمایش دارند. اعمال حیوانات در قفس، ممکن است با آن‌چه که در طبیعت رخ می‌دهد تفاوت داشته باشد.
🔹اما بااین‌حال، این استعداد را دارند و حتی ممکن است در آینده از این مهارت‌ها در صورت نیاز استفاده کنند. آیتا رفمان می‌گوید اگر محققان نواحی جنوبی(محل زندگی بونوبوهای وحشی) که غذای کمتری یافت می‌شود را بررسی کنند، احتمالا شاید شواهدی برای استفاده از ابزار پیدا خواهند کرد.

🔸اگر چنین باشد، استفاده از ابزار در کپی‌های بزرگ(great apes) قدیمی‌تر از آن چیزی است که تصور می‌شد، یعنی به ۵میلیون سال پیش و نیای مشترک شامپانزه، بونوبو و انسان می‌رسد.
✳ ️منبع:
Newscientist Magazine, 3029, 11 July 2015

✅ برگرفته از وبسایت آگاهی، روز داروین

واژه ی "اِیپ"معمولا برای اطلاق به شامپانزه، گوریل، اورانگوتان، گیبون و سیامانگ به کار می رود. ما می پذیریم که شبیه ایپ ها هستیم؛ ولی به ندرت درک می کنیم که در واقع ما هم ایپ هستیم. نیای مشترک ما با شامپانزه ها و گوریل ها بسیار نزدیکتر از نیای مشترک آنها با اِیپ های آسیایی ـــ اورانگوتان و گیبون ـــ است. هیچ رده بندی طبیعی وجود ندارد که شامپانزه ها، گوریل ها و اورانگوتان ها را شامل شود؛ ولی انسان ها را مستثنی سازد.

ـــ ریچارد داوکینز

✳️ کانال فرگشت:
🆔: @iran_evolution

یک لبخند: علم باوری برخی آفرینشگرایان!
✳ ️کانال فرگشت:
🆔: @iran_evolution

وقتی‌که آخرین رودخانه مسموم شد و آخرین ماهی به دام افتاد، و زمانی که آخرین درخت قطع شد، آن‌گاه خواهیم دانست که پول را نمی‌توان خورد.

ضرب المثل بومیان آمریکا

✳ ️کانال فرگشت:
🆔: @iran_evolution

◀️گفتاوردی از ارنست مایر، زیست‌شناس برجسته قرن بیستم که برای آثارش در زمینه آرایه‌شناسی پرندگان، ژنتیک جمعیتی و فرگشت مشهور است.
✳ ️کانال فرگشت:
🆔: @iran_evolution

«پروژه اکتشاف منشاء حیات»
ترجمه شده به فارسی
https://goo.gl/HUyEGK

🔸با تلاش فراوان دوستان موفق شدیم پروژه اکتشاف منشاء حیات را برای دسترسی آسان مخاطبان عزیز فارسی زبان ترجمه و باز طراحی نماییم.

فاز سوم این پروژه که مربوط به چگونگی تشکیل پیش سلولها است نیز به پایان رسید و در نهایت کل پروژه که دارای 3 فاز بود اکنون آماده بهره برداری همه دوست داران علم و دانش است.

طراحی و اجرا کل پروژه به همراه ترجمه فاز 1 و 2 به عهده این جانب بوده و ترجمه فاز سوم را دوست عزیزم جناب
«امیر رحمانی» بر عهده داشته اند. ترجمه تولید و آماده سازی همه ویدئو ها بر عهده دوست عزیزم جناب «سپنتا نوروزیان»
بوده است.

امید است تلاش شبانه روزی این تیم بتواند بخشی از سوالات عزیزان فارسی زبان را پاسخ دهد.

هدف این پروژه استفاده از تصویرسازی مولکولی و انیمیشن برای کمک به توضیح تحقیقات و تئوری های منشاء حیات برای عموم مخاطبان است.
این وب سایت بخشی از نمایشگاه چند رسانه ای «موزه علوم آمریکا» است.

این پروژه دارای 3 بخش می باشد:
1. تقسیم بندی زمانی فرگشت حیات
2. آشنایی با مفهوم جهان RNA
3. ساخته شدن پروتوسل

✅ وب سایت اصلی : http://exploringorigins.org


محتوای این پروژه ویژه نمایش در گوشی همراه طراحی شده است

✅ وب سایت ترجمه شده فارسی:
http://daneshagahi.com/ExploringOrigins

سروش سارابی
جهت هرگونه سوال یا پیشنهاد خوشحال می شویم با ما در ارتباط باشید @soroushsarabi

🔺نشست معرفی و نقد کتاب «در جستجوی طبیعت» با حضور فعالان محیط زیست، با همکاری «نشرنو» و «مجلهٔ بخارا» در «خانهٔ وارطان» برگذار شد. این مراسم با حضور پرشور مخاطبان مواجه شد.

🔖 در این مراسم سخنرانان به ابعاد گوناگون کتاب «در جستجوی طبیعت» پرداختند و نسبت آن با زندگی امروز انسان ایرانی را واکاوی کردند. دکتر عبدالحسین وهاب‌زاده، بنیادگذار مدارس طبیعت، دلایل اهمیت این کتاب و دیگر آثار ادوارد ویلسون را شرح دادند و از ضرورت همگرایی و غوطه‌وری کودکان در طبیعت سخن گفتند و دلایل شکل‌گیری این مدارس را، با ارجاع به زندگی و اندیشه‌های ویلسون، برشمردند. آقای محمد درویش نیز، با پیوند زدن مسائل مطرح ‌شده در کتاب و بحران‌های زیست‌بوم ایران، مطالعهٔ این کتاب را برای درک بهتر طبیعتِ انسان و زیست‌بوم انسانی ضروری دانستند. دکتر نصرالله پورجوادی پس‌زمینهٔ فلسفی و تاریخی مفهوم «طبیعت»‌ را در منابع یونانی و ایرانی مقایسه کردند و این نکته را تشریح کردند که کتاب «در جستجوی طبیعت» کتابی‌ست که از تاریخ و فرهنگ غربی نشأت‌گرفته اما پیوندهایی عمیق با پس‌زمینهٔ فلسفی و تاریخی «جان» و «طبع انسانی» و «طبیعت» در فرهنگ ایرانی دارد. در ادامه مانیا شفاهی، سردبیر «مجلهٔ صنوبر»، مسائل انسان‌شناختی کتاب را تشریح کرد. کاوه فیض‌اللهی، پژوهشگر و مترجم کتاب، اهداف «کتابخانهٔ طبیعت انسان» نشر نو را تشریح کرد و با ارائه‌ٔ مثال‌های گوناگونی همچون «میمون قمارباز» و «ویژگی‌های تکاملی زنان» کوشید تا تمایز مفهومی و زیست‌شناختی کتاب‌های این مجموعه را با کتاب‌های حوزهٔ محیط زیست مشخص کند. این سخنان با استقبال حاضران مواجه شد. در پایان مراسم، کتاب «در جستجوی طبیعت» به امضای مترجم کتاب رسید.

✍ گزارش خبرگزاری ایبنا از نشست نقد و بررسی کتاب «در جستجوی طبیعت»، پنج‌شنبه ششم اردیبهشت را اینجا بخوانید:

http://bit.ly/2r1aR18

📸 گزارش تصویری را اینجا ببینید:
http://bit.ly/2qZLi

🌳🌲 نابودی محیط زیست و علت های آن

🔹"دلسوزی برایِ محیطِ زیست" و گفتن اینکه " محیطِ زیست در حالِ نابودی است" تا پنجاه سالِ پیش یک امرِ تجمّلی، شیک و علامتِ روشنفکری تلقّی می‌شد، ولی اصلاً کسی تلقّی نمی‌کرد این یک مسئله‌یِ جدیِ زندگی است. دیگر الآن فکر نمی‌کنم کسی گمان کند که از میان رفتنِ محیطِ زیست یک امرِ تجمّلی و دکوراتیو است و خیلی به ضروریاتِ زندگیِ ما ربطی پیدا نمی‌کند! امروزه تقریباً همه‌یِ آدمیان فهمیده‌اند که محیطِ زیست به سرعت دارد نابود می‌شود. خب حالا من به مباحثِ دیگری از جمله عللِ کشیده شدن محیطِ زیست به این وضعیت ندارم چون من را از بحث بیرون می‌برد.

🔹امّا لُبِ لُبابِ هرکه هرچه در این باب می‌خواهد بگوید این است که "تا من و تو مصرف زده‌ایم، محیطِ زیست نابودتر و نابودتر و نابودتر خواهد شد." هیچ علّتِ دیگری در بن و بنیادِ تخریبِ محیط جز در مصرف‌زدگیِ من و شما نیست. هرچه ما مصرف‌زده‌تر می‌شویم محیطِ زیست نابودتر می‌شود. خب حالا من فرصتِ استدلال بر این مدعا را ندارم، من فقط دارم ادعا می‌کنم که عمیق‌ترین و ریشه‌ای‌ترین علّتِ تخریبِ محیطِ زیست مصرف‌زدگی است؛ یعنی فراموش کردنِ آن مفهومِ اخلاقی است که قدما از آن به قناعت تعبیر می‌کردند و دارندگی را در خشنودی می‌دانستند.

🔹قدما می‌گفتند هرچیزی که به آن خشنودیم این زندگیِ ما را سرشار می‌کند، دیگر نیاز نیست به چیزهایی که نداریم متوسّل بشویم و از بابِ نداشتن‌شان متأسف بشویم. اگر همه‌یِ ما به اینکه "مصرف‌زدگی، علّتِ تخریبِ محیطِ زیست است"، پی ببریم در واقع دریافته‌ایم که امروزه خوشایندِ ما با مصلحتِ ما در دو راهِ جداگانه دارند، می‌روند. خوشایندِ ما، آن مصرف‌زدگی است؛ ما از مصرف خوشمان می‌آید؛ خوشمان می آید از اینکه لباسمان هر روز نو باشد، یک کفش را دو ماه نپوشیم، یک لباس را در ده مجلس نپوشیم. شکی نیست که خوشایندِ ما در مصرف‌زدگی است!

🔹از آن طرف این خوشایند، خلافِ مصلحتِ ماست. خلافِ مصلحتِ ماست به این معناست که تخریبِ محیطِ زیست را به دنبال دارد. امروزه به نظرِ من به عیان‌ترین وجهی آدمیان پی برده‌اند که می‌شود آدم خوشایندش چیزی باشد که آن چیز به مصلحتش نیست و از آن طرف چیزی خوشایندش نباشد و بدایندش باشد و برایش تلخ و ناگوار باشد ولی اتفاقاً مصلحتش در همان چیزِ تلخ و ناگوار باشد. مصلحتِ امروزِ ما در این است که امروزه محیطِ زیست تخریب بیشتر نشود و این تخریب تا جایی که جبران‌پذیر است، مرمت بشود. ولی خب این مصلحت‌اندیشی با مصرف‌زدگیِ ما سازگار نیست.

🔹بنابراین هر انسانی امروزه مواجه است با اینکه در این امر آیا جانبِ خوشایندش را بگیرد یا جانبِ مصلحتش را؟! اگر جانبِ خوشایندش را بگیرد، یک چندصباحی خوشایند زندگی می‌کند ولی نسل‌هایِ بعدی با یک نکبت و ادبارِ بی‌مانندی مواجه خواهند شد، امّا اگر مصلحت‌گرایی‌اش را بر خوشایندگرایی‌اش مقدّم بدارد با قناعت و کفِّ نفس زندگی می‌کند تا بتواند این محیط را برایِ نسل‌هایِ بعدی و بعدتر نگه دارد. خب حالا آدم هرجا که بر سرِ دو راهیِ خوشایند و مصلحت قرار می‌گیرد، نیاز به اخلاق دارد تا بتواند مصلحتش را بر خوشایندش مقدّم کند و نه خوشایندش را بر مصلحتش. اخلاق همیشه اقتضا می‌کند که اگر همیشه بر سرِ دوراهیِ مصلحت و خوشایند قرار گرفتی، مصلحت را انتخاب کنی. آنچه محیطِ زیست را می‌تواند از خطرات نجات بدهد، قناعتِ ماست و برایِ قناعت ورزیدن باید خوشایندمان را فدایِ مصلحتمان بکنیم و برایِ اینکه خوشایندمان را فدایِ مصلحتمان بکنیم، چاره‌ای جز اخلاقی‌زیستن نداریم.

🌂مصطفی ملکیان، سخنرانی ردای فضیلت و قامت انسان امروز ، قزوین-1395

❇️ کانال فرگشت:
🆔: @iran_evolution

❇ ️شامپانزه ها قاضی دارند!

مدیریت برخورد برای انسجام گروه‌های اجتماعی امری بسیار مهم و ضروری است. در حالی که انسان‌ها ممکن است هنوز هم روی برخی جزئیات این موضوع در حال کار باشند تحقیقات جدید نشان می‌دهد برخی از شامپانزه‌ها به شکل بی‌طرف و به عنوان شخص ثالث به انجام فعالیت‌های نظارتی‌ ـ پلیسی در گروه‌هایشان می‌پردازند.

در هر جایی که شاهد زندگی جمعی و اجتماعی هستیم برخورد‌ها و درگیری‌ها موضوعی اجتناب‌ناپذیر است. این موضوع در مورد نزدیک‌ترین خویشاوندان ما یعنی شامپانزه‌ها هم صدق کرده و تفاوتی ندارد. به نظر می‌رسد مدیریت برخورد نقش مهمی در حفظ نظم و آرامش گروهی شامپانزه‌ها ایفا کرده و تک‌تک شامپانزه‌ها هم این موضوع را تضمین‌کننده انسجام جامعه خود می‌دانند. به این شکل از مدیریت برخورد و مداخله شخص ثالث بی‌طرفی در کشمکش‌ها، نظارت پلیسی گفته می‌شود.

تا‌کنون این رفتار انگیزشی ـ اخلاقی در شامپانزه‌ها فقط به شکل روایتی و نه واقعی عنوان شده بود. به هر حال اکنون نخستین‌شناسان دانشگاه زوریخ تائید کرده‌اند که شامپانزه‌ها به منظور تضمین ثبات گروه خود اقدام به دخالت بی‌طرفانه در درگیری‌های میان دو همنوع می‌کنند. بنابراین شامپانزه‌ها بر اساس علاقه به اجتماع و نگرانی‌های اجتماعی، رفتاری جامعه‌گرایانه از خود بروز می‌دهند.

علاقه داوران به مداخله، زمانی به بیشترین حد خود می‌رسد که درگیری تعدادی از اعضا، صلح و آرامش جامعه را با خطر جدی مواجه سازد. محققان طی مطالعاتی رفتار چهار گروه از شامپانزه‌های اسیر را مشاهده و مقایسه کردند. در باغ‌وحش والتر گوسائو در زوریخ آنها با شرایط ویژه‌ای مواجه شدند. محققان خوش‌شانس بودند که با اتفاقی مواجه شدند که برای این جانوران در حیات‌وحش هم رخ می‌دهد. در این گروه ماده‌های جدید معرفی شده و رتبه‌بندی در نرها هم دوباره تعریف شد که در نتیجه ثبات گروه شروع به متزلزل شدن کرد.

البته باید گفت هر شامپانزه‌ای نمی‌تواند قاضی و داور خوبی باشد. در درجه اول میانجی یا شخص ثالث مداخله‌کننده در درگیری باید نر یا ماده‌ای باشد که در گروه مورد احترام زیادی است. در غیر این صورت نمی‌تواند به شکل موفقیت‌آمیزی غائله را ختم کرده و این امر نشان می‌دهد که مانند جوامع انسانی مراجع و مقاماتی هم در گروه شامپانزه‌ها وجود دارد.

علاقه به نگرانی‌های اجتماعی که به شکل پیشرفته‌ای در ما انسان‌ها وجود داشته و عمیقا ریشه‌دار است باعث ایجاد پایه‌های رفتاراخلاقی ما می‌شود و از نظر دانشمندان این موضوع می‌تواند در بین نزدیک‌ترین خویشاوندان ما هم تسری داشته باشد.

✳️ برگرفته از وبسایت روزداروین

✅ کانال فرگشت:
🆔: @iran_evolution

📚 چاپ یازدهم.

انسان خردمند: تاریخ مختصر بشر | یووال نوح هراری | ترجمۀ نیک گرگین | ویراستاران: محمدرضا جعفری و زهرا عالی | نشرنو | ۶۲۴ صفحه | ۶۴۰۰۰ تومان

📖 بخش‌هایی از کتاب:

https://goo.gl/oK4Nft

📚 چاپ یازدهم «انسان خردمند» منتشر شد.

📖...«من همه را ترغیب می‌کنم تا فارغ از اعتقاداتشان روایات اساسی موجود در دنیا را زیر سؤال ببرند و تحولات گذشته را به علایق کنونی مربوط سازند و از مباحث جنجالی نهراسند.»
دکتر یووال نوح هراری از دانشگاه آکسفورد دکترای تاریخ دارد و در حال حاضر تاریخ جهان تدریس می‌کند. ۶۵۰۰۰ نفر برای آموزش آنلاین هراری، تاریخچۀ حیات بشر، ثبت‌نام کرده‌اند. تحقیقات او بر سؤالات فراگیری تمرکز دارند:

▫️چه رابطه‌ای میان تاریخ و زیست‌شناسی وجود دارد؟
▫️آیا عدالتی در تاریخ هست؟
▫️آیا انسان‌ها با افشای حقایق تاریخی خوشبخت‌تر شده‌اند؟

انسان خردمند پرفروش‌ترین کتاب در جهان است و به بیش از سی زبان دنیا ترجمه شده است.

✅ کانال فرگشت:
🆔: @iran_evolution

شما هیچوقت نمی توانید میمونی را قانع کنید که در مقابل وعده بی شمار موز در بهشتِ میمون ها پس از مرگ، به شما یک موز بدهد. فقط انسان خردمند است که می تواند راجع به چیزهایی که واقعا وجود ندارند صحبت کند و قبل از صبحانه شش چیز غیرممکن را باور کند.

📗انسان خردمند
✍ یووال نوح هراری

✳️کانال فرگشت:
🆔: @iran_evolution

آیا نظریه‌ی تکامل واقعا مهم است؟ (فواید عملی تکامل در زندگی انسان)
ترجمه: سپنتا نوروزیان

✳️کانال فرگشت:
🆔: @iran_evolution

یوال نوح هراری درباره صنعت دام که یکی از بزرگترین تولید کنندگان گازهای گلخانه‌ای هم هست صحبت می کند.
ترجمه و صداگذاری: نیک گرگین

در انقلاب شناختی چه رخ داد؟
برگرفته از کتاب انسان خردمند
✍ یووال نوح هراری

✳️ کانال فرگشت:
🆔: @iran_evolution