Кадерле дуслар!
Узып баручы елың соңгы мизгелләрендә сезгә ел дәверендә безнең белән булуыгыз, безне укып баруыгыз, фикер алышу, ярыш-бәйгеләрдә актив катнашуыгыз өчен рәхмәтебезне белдерәбез!
Сезгә һәм якыннарыгызга саулык, иҗади уңышлар, имин тормыш, бәхет телибез.
Киләсе елда да бергә булыйк!
Гамәли семиотика институты хезмәткәрләре
TatSoft | @ipsanrt
Узып баручы елың соңгы мизгелләрендә сезгә ел дәверендә безнең белән булуыгыз, безне укып баруыгыз, фикер алышу, ярыш-бәйгеләрдә актив катнашуыгыз өчен рәхмәтебезне белдерәбез!
Сезгә һәм якыннарыгызга саулык, иҗади уңышлар, имин тормыш, бәхет телибез.
Киләсе елда да бергә булыйк!
Гамәли семиотика институты хезмәткәрләре
TatSoft | @ipsanrt
❤21❤🔥1🙏1
Гаҗәеп татар теле. Кырлач
❄️Яңа ел яллары узды, тышта матур кыш. "Гаҗәеп татар теле" шәлкемендә бүген КЫРЛАЧ сүзе.
Бу сүзнең төп мәгънәсен беләсездер. Кырлач дип кышның иң суык вакытларын әйтәләр.🥶
Ә сез бу сүзнең башка мәгънәләре дә барын белә идегезме? Әйдәгез, бергәләп сүзлекләрне ачып карыйк.
📚Татар теленең аңлатмалы сүзлеге [2015-2021]
📚Татар теленең этимологик сүзлеге [2015]
📚Татарча-русча сүзлек [2007]
📚Татарча-русча-латинча үсемлек атамалары сүзлеге [2002]
📚Синонимнар сүзлеге [1999]
📚Татарча-русча биология терминнары сүзлеге [1996-2001]
Кырлач сүзенең тагын нинди мәгънәләрен беләсез? Рәхим итеп комментта языгыз!
#гаҗәеп_татар_теле #күп_мәгънәле_сүз #омоним
TatSoft | @ipsanrt
❄️Яңа ел яллары узды, тышта матур кыш. "Гаҗәеп татар теле" шәлкемендә бүген КЫРЛАЧ сүзе.
Бу сүзнең төп мәгънәсен беләсездер. Кырлач дип кышның иң суык вакытларын әйтәләр.
Энем кырлач (гыйнвар) агам кырлачны (декабрь) уздырам ди. Әйтем
Ә сез бу сүзнең башка мәгънәләре дә барын белә идегезме? Әйдәгез, бергәләп сүзлекләрне ачып карыйк.
📚Татар теленең аңлатмалы сүзлеге [2015-2021]
КЫРЛАЧ и. Көзнең соңгы көннәрендә яки кыш башында кыргый тояклы хайваннарга оештырылган ау
КЫРЛАЧ и. бот. Карабодайчалар семьялыгыннан чәчәкләре ике җенесле, башак сыман яки себеркәч сыман чәчәк төркеменә берләшкән үсемлек; кымызлык (2 мәгъ.). Бабам кырлач яфрагын турап, төрле салат әзерләде, ә яшь сабакларын тамыр белән бергә кушып – ботка итеп пешерде. К.Тәхау
КЫРЛАЧ и. диал. Басуның баш-башларында эшкәртелми калган яки урылмый, чабылмый калган кечкенә җир почмагы. Сукалаганда, кырлач калдырырга ярамый
КЫРЛАЧ и. диал. 1) Биеклек, биек урын 2) Тау сырты. Кылганнар арасында тамак ялгарлык бернинди үлән әсәре – кымызлык, кузгалак, балтырган, сарана, җиләк сыман нәрсә күзгә чалынмады. Тау кырлачында аларның булуы мөмкин дә түгел иде. А.Хәлим
КЫРЛАЧ с. диал. Юка һәм төз (борын тур.). Кырлач танаулы егет урлаган иде аның йокы фәрештәсен. Г.Якупова
📚Татар теленең этимологик сүзлеге [2015]
КЫРЛАЧ (Радлов; К.Насыйриның 1879 елгы календаре) в названиях двух месяцев зимы: олы (агам) кырлач «январь» (варианты: «ноябрь», «декабрь») и кече (энем) кырлач «февраль» (вариант: «декабрь») ~ чув. мăн кăрлач һәм кĕçĕн кăрлач. ~ кар., алт. улу қырлаш һәм кичи қырлаш, хак. улуг кырлас һәм кичиг хырлас. Тат. кырлач, башк. қырлас «тау сырты», себ. (Тумашева 1992) қырлац «сазлыклар, вак сулыклар арасындагы (озынча) калкулык» (Дульзон 1950), кырлач айы «таулыкларга, сазлыклар арасындагы калкулыкларга чыгып, болан аулау ае» икән, к. кырг., алт. қырла- «тауларга китү». Кырлач белән беррәттән тат. (Тумашева 1992) қырланчық, тув., чулым. (Радлов) қырлаң, хак. хырлаң «биек үк булмаган тау сырты». Қырлач һәм қырлан, қырлаң сүзләренең уртак тамырын башк. қыра «калкулыклар теземе» сүзендә күрергә мөмкин.
📚Татарча-русча сүзлек [2007]
КЫРЛАЧ сущ. см. кырлыган (в составе описательных названий трав); см. пәрәвез кырлач; уралмалы кырлач
КЫРЛАЧ сущ. 3 1. диал. см. кырлан 2. ист. охота на диких копытных поздней осенью и зимой; ~ка чыгу выходить на охоту на копытных 3. диал. название двух зимних месяцев: агам (көзге, олы) ~ 25 ноября — 25 декабря; энем (кышкы, кече) ~ 25 декабря — 25 января; энем ~ агам ~ны уздырам, дип әйтә ди (посл.) говорят, что второй месяц зимы обязательно превосходит (по холодам) первый [] ~ суыгы (суыклары) крещенские морозы
📚Татарча-русча-латинча үсемлек атамалары сүзлеге [2002]
КЫРЛАЧ кымызлык, әчелек (Карабодайчалар) \рус\ Горец
БОРЫЧ КЫРЛАЧ, су борычы, чынгы үләне \рус\ Горец перечный, водяной перец
ВАК КЫРЛАЧ \рус\ Горец малый
КЫТЫРШЫ КЫРЛАЧ \рус\ Горец шероховатый
СУ БОРЫЧЫ, борыч кырлач (Карабодайчалар) \рус\ Горец перечный, перец водяной
ҮРМӘЛЕ КЫРЛАЧ \рус\ Горец вьюнковый
📚Синонимнар сүзлеге [1999]
КЫРЛАЧ КЫРЛЫГАН → (кипрей, иван-чай) → кырлач; кырлык; кырык буын
📚Татарча-русча биология терминнары сүзлеге [1996-2001]
КЫРЛАЧ КУЯН КУЗГАЛАГЫ (кузгалак яфраклы кырлач) \рус\ — горец щавелелистный
ҮРМӘЛЕ КЫРЛАЧ \рус\ — горец вьюнковый
Кырлач сүзенең тагын нинди мәгънәләрен беләсез? Рәхим итеп комментта языгыз!
#гаҗәеп_татар_теле #күп_мәгънәле_сүз #омоним
TatSoft | @ipsanrt
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤8👍3🔥2
Баш мие тиздән компьютерга тоташырмы?
🧠 OpenAI ширкәте баш миен компьютерга тоташтыру интерфейсын (BCI) ясаучы Merge Labs стартабына $250 млн бүлеп биргән.
Проектның күләме $850 млн (~₽66 млрд) дип бәяләнә. Акчаның беренче ($250 млн) өлеше узган атна күчерелгән. Бу хакта TechCrunch ресурсы хәбәр итте.
Merge Labs шушы максатларга гайре инвазив юл белән (тәнгә зыян китермичә) ирешергә ниятли. Моның өчен өр-яңа технологияләр эшләнәчәк, алар нейроннарга электрод аша түгел, ә молекулалар ярдәмендә тоташып, мәгълүматны алу һәм тапшыру өчен ультратавыш кебек ысуллар кулланылачак диелә.
Шулай итеп, Сэм Альтман бу адымы белән дөньяның иң бай кешесе Илон Маскка (Elon Musk) тагын бер өлкәдә көндәшлек тудыра. Маскның Neuralink стартабы каты параличтан интегүче кешеләргә компьютер белән фикер ярдәмендә идарә итәргә мөмкинлек бирә торган чиплар ясый.
Neuralink хәзерге вакытта имплантация өчен инвазив хирургия ысулын куллана. Робот-хирург баш сөягенең бер кечкенә кисәген алып, анда нейрон сигналларын укый торган үтә нечкә электрод җепселләрен урнаштыра.
Узган ел ширкәт бу проектка $650 млн җәлеп итә алды. Аның тулы күләме $9 млрд (~₽702 млрд) дип бәяләнә.
🤷♂️Ә сез бу эшләр турыда ни уйлыйсыз? Тормышка ашыр дип ышанасызмы?
#ясалма_интеллект
TatSoft | @ipsanrt
🧠 OpenAI ширкәте баш миен компьютерга тоташтыру интерфейсын (BCI) ясаучы Merge Labs стартабына $250 млн бүлеп биргән.
Белешмә. Merge Labs үзен “кеше мөмкинлекләрен максималь рәвештә ачу өчен биологик һәм ясалма интеллектларны берләштерү” белән шөгыльләнүче тикшеренү лабораториясе дип таныта. Аны OpenAI башлыгы Сэм Альтман (Sam Altman) җитәкли. Бу яңа стартап турында узган атнакич кенә хәбәр ителде.
Проектның күләме $850 млн (~₽66 млрд) дип бәяләнә. Акчаның беренче ($250 млн) өлеше узган атна күчерелгән. Бу хакта TechCrunch ресурсы хәбәр итте.
"Безнең дөньяны кабул итү тәҗрибәбез миллиардлаган актив нейронга нигезләнә. Әгәр без бу нейроннар белән киң күләмле интерфейс булдыра алсак, без югалган сәләтләрне кире кайтара алыр идек, баш миебезне яхшырак хәлдә тота алыр идек, бер-беребез белән элемтәләрне тирәнәйтер идек һәм алдынгы ясалма интеллект ярдәмендә ирешкәннәрне тагы да киңәйтә алыр идек", диелә Merge Labs белдерүендә.
Merge Labs шушы максатларга гайре инвазив юл белән (тәнгә зыян китермичә) ирешергә ниятли. Моның өчен өр-яңа технологияләр эшләнәчәк, алар нейроннарга электрод аша түгел, ә молекулалар ярдәмендә тоташып, мәгълүматны алу һәм тапшыру өчен ультратавыш кебек ысуллар кулланылачак диелә.
Шулай итеп, Сэм Альтман бу адымы белән дөньяның иң бай кешесе Илон Маскка (Elon Musk) тагын бер өлкәдә көндәшлек тудыра. Маскның Neuralink стартабы каты параличтан интегүче кешеләргә компьютер белән фикер ярдәмендә идарә итәргә мөмкинлек бирә торган чиплар ясый.
Белешмә. Сэм Альтман һәм Илон Маск 2015 елда OpenAI ширкәтен бергәләп оештырдылар. 2018 елда Маск аннан китте. OpenAI "имин һәм файдалы" көчле Ясалма интеллект ясауны максат итеп куя. Бу максатка ирешү юлында ул берничә Зур тел моделе (LLM), шул исәптән ChatGPT һәм GPT-5 ясады.
Neuralink хәзерге вакытта имплантация өчен инвазив хирургия ысулын куллана. Робот-хирург баш сөягенең бер кечкенә кисәген алып, анда нейрон сигналларын укый торган үтә нечкә электрод җепселләрен урнаштыра.
Узган ел ширкәт бу проектка $650 млн җәлеп итә алды. Аның тулы күләме $9 млрд (~₽702 млрд) дип бәяләнә.
🤷♂️Ә сез бу эшләр турыда ни уйлыйсыз? Тормышка ашыр дип ышанасызмы?
#ясалма_интеллект
TatSoft | @ipsanrt
❤7🔥2
Гаҗәеп татар теле. Оя сүзләр
"Гаҗәеп татар теле" шәлкемендә бүген бер уен уйнап алыйк. Ике тартык һәм бер сузыктан торган “тартык-сузык-тартык” (ТСТ) рәвешендәге сүзләрне барлыйк.
❄️Урамда КЫШ, шуңа күрә, мисал итеп, К һәм Ш хәрефләрен алыйк. Алар арасына төрле сузыклар куеп нинди сүзләр төзеп була?
🪹Андый сүзләрне "оя сүзләр" дип атарга була. Димәк, К*Ш оясына нинди сүзләр керә?
КЫШ – Ел фасылы
КАШ – Күз өстендәге куе төкләр
КОШ – Тәне каурый, йон белән капланган, томшыклы һәм канатлы хайван
КӨШ – Кош-кортны куганда әйтелә торган сүз
КЕШ – кечкенә ерткыч җәнлек (соболь)
КУШ – Ике, парлы
КҮШ – Ябулы арба яки чананың өсте, түбәсе
Шулай итеп, К*Ш оясында 7 сүз табылды. Җиделе оя.
🙋♂️ Ә сез ничә сүзле оя таба аласыз? Татар телендә сигезле йә тугызлы оялар бармы? Кем күбрәк һәм зуррак оялар таба ала?
✍️ Фикерегезне комментка языгыз. Тапкан ояларның сүзләрен дә китерегез.
#гаҗәеп_татар_теле #оя_сүзләр
TatSoft | @ipsanrt
"Гаҗәеп татар теле" шәлкемендә бүген бер уен уйнап алыйк. Ике тартык һәм бер сузыктан торган “тартык-сузык-тартык” (ТСТ) рәвешендәге сүзләрне барлыйк.
❄️Урамда КЫШ, шуңа күрә, мисал итеп, К һәм Ш хәрефләрен алыйк. Алар арасына төрле сузыклар куеп нинди сүзләр төзеп була?
🪹Андый сүзләрне "оя сүзләр" дип атарга була. Димәк, К*Ш оясына нинди сүзләр керә?
КЫШ – Ел фасылы
КАШ – Күз өстендәге куе төкләр
КОШ – Тәне каурый, йон белән капланган, томшыклы һәм канатлы хайван
КӨШ – Кош-кортны куганда әйтелә торган сүз
КЕШ – кечкенә ерткыч җәнлек (соболь)
КУШ – Ике, парлы
КҮШ – Ябулы арба яки чананың өсте, түбәсе
Шулай итеп, К*Ш оясында 7 сүз табылды. Җиделе оя.
🙋♂️ Ә сез ничә сүзле оя таба аласыз? Татар телендә сигезле йә тугызлы оялар бармы? Кем күбрәк һәм зуррак оялар таба ала?
#гаҗәеп_татар_теле #оя_сүзләр
TatSoft | @ipsanrt
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔥5❤4👍1
Институт прикладной семиотики АН РТ
Гаҗәеп татар теле. Оя сүзләр "Гаҗәеп татар теле" шәлкемендә бүген бер уен уйнап алыйк. Ике тартык һәм бер сузыктан торган “тартык-сузык-тартык” (ТСТ) рәвешендәге сүзләрне барлыйк. ❄️Урамда КЫШ, шуңа күрә, мисал итеп, К һәм Ш хәрефләрен алыйк. Алар арасына…
Оя сүзләр уены нәтиҗәләре
🪹 Оя сүзләр уены шуның белән тәмам, хөрмәтле укучылар. Бу уенда гүзәл затларыбыз өстенлек итте. Нәтиҗәләр түбәндәгечә:
🥇Иң оста оя сүзләр табучы дип Мәсхүдә исемле укучыбыз табылды. Ул безгә бер дүртле һәм ике җиделе оя табып җибәрде. Җәмгысе – 19 сүз:
Т*Н оясы (тун, тон, төн, тән, тын)
К*Н оясы (кол, көл, кул, күл, кыл, кил, кал)
Т*З оясы (таз, тоз, төз, туз, түз, тез, тиз)
🥈Икенче урында – Рәмзия исемле укучыбыз. Ул безгә бер бишле һәм бер алтылы оя табып җибәрде. Җәмгысе – 11 сүз:
Т*Ш оясы (төш – сон, таш – камень, тиш – сделай дырку, тыш – снаружи, түш – грудь, теш – зуб)
С*Т оясы (сөт – молоко, сат – продай, сыт – раздави, сүт – развяжи, сут – растительный сок)
🏅Тагын бер укучыбыз – Раушания ханым – ике җиделе оя табып җибәрде. Ләкин алар, без сораганча ТСТ (тартык-сузык-тартык) түгел, ә СТС (сузык-тартык-сузык) рәвешендә.
👏 Шулай да, Раушания ханымны да билгеләп үтәргә булдык. Ул – иң актив укучыларыбызның берсе, алдарак узган Омоним бәйгесендә Иң оста омонимчы дип табылган иде.
💐 Җиңүчеләребезне котлыйбыз һәм киләчәктә дә уңышлар телибез!
🙏Уенда катнашкан барлык укучыларыбызга рәхмәтебезне белдерәбез!
#гаҗәеп_татар_теле #оя_сүзләр
TatSoft | @ipsanrt
🪹 Оя сүзләр уены шуның белән тәмам, хөрмәтле укучылар. Бу уенда гүзәл затларыбыз өстенлек итте. Нәтиҗәләр түбәндәгечә:
🥇Иң оста оя сүзләр табучы дип Мәсхүдә исемле укучыбыз табылды. Ул безгә бер дүртле һәм ике җиделе оя табып җибәрде. Җәмгысе – 19 сүз:
Т*Н оясы (тун, тон, төн, тән, тын)
К*Н оясы (кол, көл, кул, күл, кыл, кил, кал)
Т*З оясы (таз, тоз, төз, туз, түз, тез, тиз)
🥈Икенче урында – Рәмзия исемле укучыбыз. Ул безгә бер бишле һәм бер алтылы оя табып җибәрде. Җәмгысе – 11 сүз:
Т*Ш оясы (төш – сон, таш – камень, тиш – сделай дырку, тыш – снаружи, түш – грудь, теш – зуб)
С*Т оясы (сөт – молоко, сат – продай, сыт – раздави, сүт – развяжи, сут – растительный сок)
🏅Тагын бер укучыбыз – Раушания ханым – ике җиделе оя табып җибәрде. Ләкин алар, без сораганча ТСТ (тартык-сузык-тартык) түгел, ә СТС (сузык-тартык-сузык) рәвешендә.
👏 Шулай да, Раушания ханымны да билгеләп үтәргә булдык. Ул – иң актив укучыларыбызның берсе, алдарак узган Омоним бәйгесендә Иң оста омонимчы дип табылган иде.
💐 Җиңүчеләребезне котлыйбыз һәм киләчәктә дә уңышлар телибез!
🙏Уенда катнашкан барлык укучыларыбызга рәхмәтебезне белдерәбез!
#гаҗәеп_татар_теле #оя_сүзләр
TatSoft | @ipsanrt
❤7🔥3👏3
6 февраль — Телефон кулланмау көне
Бу көн "номофобия"не киметү (nomophobia — no-mobile-phone phobia — мобиль телефонсыз калудан курку) һәм технологияләргә карата сәламәт мөнәсәбәт булдыруга юнәлдерелгән диелә.
📵 Смартфоннарны артык күп куллану, аларга бәйлелекне, стрессны киметү, психик сәламәтлекне кайгырту максатыннан бу көнне телефонны сүндереп торырга тәкъдим ителә.
🏕🚶♂️Альтернатива буларак, технологияләр куллануны таләп итмәгән эшләр белән шөгыльләнергә, мәсәлән, китап укырга, җәяү йөрергә, хуҗалык эшләрен эшләргә, өстәл уеннары уйнарга, вакытны дуслар, якыннар белән үткәрергә киңәш ителә.
📱 Сүз дә юк, бүген тормышны смартфонсыз күз алдына китереп булмый. Ул тормышыбызны җайлырак, иминрәк итә. Шул ук вакытта, аны даими куллану социаль изоляция, игътибар кимүгә китерә ди белгечләр. Вакыт-вакыт телефоннан арынып тору психик иминлек өчен бик файдалы ди алар.
👨⚕️ Ә сез килешәсезме? Кызык өчен, телефоныгызга кереп карагыз әле, тәүлегенә ничә сәгать кулланасыз икән? Фикерегезне комментта языгыз.
#фәнни_календарь #телефонсыз_көн
TatSoft | @ipsanrt
Халыкара мобиль телефонны кулланмау көне ел саен 6 февраль билгеләнә. 2001 елда француз язучысы һәм журналисты Фил Марсо (Phil Marso) тәкъдим иткән. Гадәттә 6 февральдән 8 февральгә кадәр дәвам итә.
Бу көн "номофобия"не киметү (nomophobia — no-mobile-phone phobia — мобиль телефонсыз калудан курку) һәм технологияләргә карата сәламәт мөнәсәбәт булдыруга юнәлдерелгән диелә.
📵 Смартфоннарны артык күп куллану, аларга бәйлелекне, стрессны киметү, психик сәламәтлекне кайгырту максатыннан бу көнне телефонны сүндереп торырга тәкъдим ителә.
🏕🚶♂️Альтернатива буларак, технологияләр куллануны таләп итмәгән эшләр белән шөгыльләнергә, мәсәлән, китап укырга, җәяү йөрергә, хуҗалык эшләрен эшләргә, өстәл уеннары уйнарга, вакытны дуслар, якыннар белән үткәрергә киңәш ителә.
📱 Сүз дә юк, бүген тормышны смартфонсыз күз алдына китереп булмый. Ул тормышыбызны җайлырак, иминрәк итә. Шул ук вакытта, аны даими куллану социаль изоляция, игътибар кимүгә китерә ди белгечләр. Вакыт-вакыт телефоннан арынып тору психик иминлек өчен бик файдалы ди алар.
👨⚕️ Ә сез килешәсезме? Кызык өчен, телефоныгызга кереп карагыз әле, тәүлегенә ничә сәгать кулланасыз икән? Фикерегезне комментта языгыз.
#фәнни_календарь #телефонсыз_көн
TatSoft | @ipsanrt
❤3👍1
Телефоныгызны тәүлегенә ничә сәгать кулланасыз?
Anonymous Poll
3%
Күп дигәндә 1 сәгать
8%
1-3 сәгать
28%
3-5 сәгать
23%
5-7 сәгать
13%
7 сәгатьтән күбрәк
25%
Кулдан да төшермим
1%
Үз җавабым бар, комментта язам
Җәүдәт Сөләйманов "Дуслык" ордены белән бүләкләнде
Мәгариф системасын үстерүдә мөһим казанышлары, актив иҗтимагый эшчәнлеге өчен һәм 70 яшьлек юбилее уңаеннан Җәүдәт Сөләймановка Татарстан республикасының "Дуслык" ордены тапшырылды.
Остазыбызны котлыйбыз!
TatSoft | @ipsanrt
Мәгариф системасын үстерүдә мөһим казанышлары, актив иҗтимагый эшчәнлеге өчен һәм 70 яшьлек юбилее уңаеннан Җәүдәт Сөләймановка Татарстан республикасының "Дуслык" ордены тапшырылды.
Белешмә. Җәүдәт Сөләйманов – ТР Фәннәр академиясенең Гамәли семиотика институтының баш фәнни хезмәткәре, техник фәннәр докторы, профессор, ТР Фәннәр академиясенең хакыйкый әгъзасы, "Сәләт" проектлары җитәкчесе.
1955 елның 15 мартында Чуашстанның Батыр районы Кызыл Чишмә авылында туган. Казан дәүләт университетының механика-математика, татар филологиясе һәм тарихы факультетларын тәмамлаган.
Татарстанның фән һәм техника өлкәсендә дәүләт премиясе, Муса Җәлил, Гаяз Исхакый, Һади Атласи, Фәтхи Бурнаш исемендәге премияләр лауреаты, ТР Фәннәр академиясенең "Фәндәге казанышлары өчен" алтын медале иясе.
Остазыбызны котлыйбыз!
TatSoft | @ipsanrt
🔥20👏14👍4❤🔥2❤1🙏1
8 февраль – Россия фәне көне
Тормышлары фән белән бәйле барлык кешеләрне тәбрик итәбез! Тәҗрибәле галимнәрдән алып яшь тикшеренүчеләргә кадәр – сезнең шикләнү, эзләнү һәм ачышлар тулы хезмәтегез дөньяны яхшыртуга ярдәм итә. Күзегездә ачыш дәрте сүнмәсен, алда бары тик кызыклы эшләр һәм бөек нәтиҗәләр көтсен.
11 февраль Бәшир Рәмиев исемендәге IT-паркта Россия фәне көне уңаеннан кичә оештырыла. Анда Татарстанның фән өлкәсендә "Фәнни алгарыш " премиясе лауреатларын бүләкләү тантанасы да үтәчәк.
#фәнни_календарь #фән_көне
TatSoft | @ipsanrt
Тормышлары фән белән бәйле барлык кешеләрне тәбрик итәбез! Тәҗрибәле галимнәрдән алып яшь тикшеренүчеләргә кадәр – сезнең шикләнү, эзләнү һәм ачышлар тулы хезмәтегез дөньяны яхшыртуга ярдәм итә. Күзегездә ачыш дәрте сүнмәсен, алда бары тик кызыклы эшләр һәм бөек нәтиҗәләр көтсен.
11 февраль Бәшир Рәмиев исемендәге IT-паркта Россия фәне көне уңаеннан кичә оештырыла. Анда Татарстанның фән өлкәсендә "Фәнни алгарыш " премиясе лауреатларын бүләкләү тантанасы да үтәчәк.
#фәнни_календарь #фән_көне
TatSoft | @ipsanrt
👍6❤2
Татсофт хезмәтләрен кулланучылар игътибарына
🛠 Техник сәбәпләр аркасында иртәгә, 12 февраль көнне Татсофт хезмәтләре иртәнге 9:00дан башлап вакытлыча эшләмәячәк. Төзекләндерү эшләре бер тәүлек барыр дип көтелә. Эшләр тәмамлангач өстәмә хәбәр итәрбез.
Татсофт хезмәтләрен куллануыгыз өчен рәхмәт!
ТР Фәннәр академиясенең Гамәли семиотика институты
TatSoft | @ipsanrt
🛠 Техник сәбәпләр аркасында иртәгә, 12 февраль көнне Татсофт хезмәтләре иртәнге 9:00дан башлап вакытлыча эшләмәячәк. Төзекләндерү эшләре бер тәүлек барыр дип көтелә. Эшләр тәмамлангач өстәмә хәбәр итәрбез.
Татсофт хезмәтләрен куллануыгыз өчен рәхмәт!
ТР Фәннәр академиясенең Гамәли семиотика институты
TatSoft | @ipsanrt
❤5
Гаҗәеп татар теле. Буран
Бигрәк тә буранлы кыш булды быел! Әйдәгез, “Гаҗәеп татар теле” шәлкемендә бүген БУРАН сүзен тикшерик.
Бу сүз төрки телләрнең күбесендә сакланган: казакъча — býran, кыргызча — боорон, үзбәкчә — bo'ron.
Рус теленә дә ул төрки чыганактан кергән — буран.
Буран сүзе хәтта инглиз телендә дә кулланыла — buran.
🌪 Бураннар нинди була?
Татар телендә буран табигать күренешен генә түгел, ә аның көчен, юнәлешен, рәвешен тасвирлый торган атамалар системасына ия:
💨 Сырма буран — карны җирдән сырып, өермәләп алып баручы түбән буран.
💨 Җәяүле буран — кеше буйлы яки җиргә якын йөрүче, “аяк астында” котыручы буран.
💨 Сыерчык бураны — яз башындагы кыска вакытлы, кире кайткан салкын буран (сыерчыклар килү чоры белән бәйле).
💨 Акман-токман бураны — бик көчле, күз ачкысыз, дөньяны “ак томанга” күмүче буран.
💨 Сыргак буран — кар бөртекләре сызгырып, “сыргаклап” оча торган үткен җилле буран.
💨 Өермә буран — өермә ясап бөтерелүче буран.
💨 Карлы буран — тыгыз кар яву белән бергә баручы көчле җил.
💨 Себертмә буран — вак карны себереп йөртүче, көчле, ләкин явым-төшемсез буран.
💨 Сафура бураны — гаиләдә (яки башка бер коллективта) гадәттә хатын-кыз чыгара торган тавыш-гауга, ызгыш-җәнҗал турында әйтелә.
🌬 Ком бураны — җил белән күтәрелеп бөтерелгән тузан, ком өермәсе.
🌀 Ә сез тагын нинди бураннар беләсез? Буран турында нинди мәкальләр беләсез? Фикерегезне комментта языгыз.
#гаҗәеп_татар_теле #кызыклы_сүзләр
TatSoft | @ipsanrt
Бигрәк тә буранлы кыш булды быел! Әйдәгез, “Гаҗәеп татар теле” шәлкемендә бүген БУРАН сүзен тикшерик.
Буран — татар теленең борынгы сүзләренең берсе; этимологик яктан гомумтөрки bor/bur тамырына барып тоташа һәм “көчле җил белән күтәрелгән кар өермәсе” мәгънәсен белдерә; тат. диал. бураган, ягъни "бурый-бурый ява торган кар" / Татар теленең этимологик сүзлеге
Бу сүз төрки телләрнең күбесендә сакланган: казакъча — býran, кыргызча — боорон, үзбәкчә — bo'ron.
Рус теленә дә ул төрки чыганактан кергән — буран.
Буран сүзе хәтта инглиз телендә дә кулланыла — buran.
Татар телендә буран табигать күренешен генә түгел, ә аның көчен, юнәлешен, рәвешен тасвирлый торган атамалар системасына ия:
💨 Сырма буран — карны җирдән сырып, өермәләп алып баручы түбән буран.
💨 Җәяүле буран — кеше буйлы яки җиргә якын йөрүче, “аяк астында” котыручы буран.
💨 Сыерчык бураны — яз башындагы кыска вакытлы, кире кайткан салкын буран (сыерчыклар килү чоры белән бәйле).
💨 Акман-токман бураны — бик көчле, күз ачкысыз, дөньяны “ак томанга” күмүче буран.
💨 Сыргак буран — кар бөртекләре сызгырып, “сыргаклап” оча торган үткен җилле буран.
💨 Өермә буран — өермә ясап бөтерелүче буран.
💨 Карлы буран — тыгыз кар яву белән бергә баручы көчле җил.
💨 Себертмә буран — вак карны себереп йөртүче, көчле, ләкин явым-төшемсез буран.
💨 Сафура бураны — гаиләдә (яки башка бер коллективта) гадәттә хатын-кыз чыгара торган тавыш-гауга, ызгыш-җәнҗал турында әйтелә.
🌬 Ком бураны — җил белән күтәрелеп бөтерелгән тузан, ком өермәсе.
Кунмыйм дигәнне караңгы кундырыр, адашмыйм дигәнне буран адаштырыр / Татар халык мәкале
🌀 Ә сез тагын нинди бураннар беләсез? Буран турында нинди мәкальләр беләсез? Фикерегезне комментта языгыз.
#гаҗәеп_татар_теле #кызыклы_сүзләр
TatSoft | @ipsanrt
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤8🔥7👍5
Татсофт хезмәтләрен кулланучылар игътибарына
Төзекләндерү эшләре тәмам. Татсофт хезмәтләре янә эшли башлады!
Исегезгә төшерәбез, TatSoft bot:
✅ татарча текстны русчага тәрҗемә итә
✅ русча текстны татарчага тәрҗемә итә
✅ татар сөйләмен текстка әйләндерә
✅ татарча текстны сөйләмгә әйләндерә
Сез анда ТР Фәннәр академиясенең Гамәли семиотика институты ясаган башка ресурсларны да таба аласыз:
✅ "Туган тел" корпусы
✅ Морфология анализаторы
✅ Датасетлар җыелмасы
Рәхим итеп кулланыгыз һәм дусларыгыз белән уртаклашыгыз!
#TatSoft
TatSoft | @ipsanrt
Төзекләндерү эшләре тәмам. Татсофт хезмәтләре янә эшли башлады!
Исегезгә төшерәбез, TatSoft bot:
Сез анда ТР Фәннәр академиясенең Гамәли семиотика институты ясаган башка ресурсларны да таба аласыз:
Рәхим итеп кулланыгыз һәм дусларыгыз белән уртаклашыгыз!
#TatSoft
TatSoft | @ipsanrt
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Telegram
TatSoft
https://t.me/ips_tatsoft_bot
❤11👍3
Forwarded from Рустам Минниханов
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
Изге Рамазан ае мөбарәк булсын!
Поздравляю всех мусульман с наступлением Священного месяца Рамадан!
Подписывайтесь на мой канал в МАХ
Поздравляю всех мусульман с наступлением Священного месяца Рамадан!
Подписывайтесь на мой канал в МАХ
❤12❤🔥6🎉5👍4
21 февраль — Халыкара туган тел көне
🌎 Бүген дөньяда якынча 7000 тел бар дип санала. Белгечләр фикеренчә, аларның яртысына XXI гасыр ахырына кадәр юкка чыгу куркынычы яный.
Һәр берничә атна саен кешелек бер телне югалта. Тел белән бергә уникаль төшенчәләр системасы, терминология, фольклор, дөньяны тасвирлау ысуллары да югала.
📚 Татар теле — төрки телләр арасында иң зурларының берсе, аның бай язма традициясе бар, бу телдә миллионлаган кеше сөйләшә, гәрчә соңгы елларда бу сан кими бара.
Әмма, хәтта зур телләр дә үз функцияләрен югалтудан имин түгел: тел көндәлек аралашуда сакланырга мөмкин, ә менә фәндә, технологияләрдә, дигитал мохиттә кысрыклана ала.
Телнең киләчәге сөйләшүчеләр саны белән генә түгел, ә шул телдә яңа белем тудыру өлкәләре саны белән билгеләнә.
⚛️ Бүген төп сорау яңача куела: татар теле хәтер теле булып кына калырмы, яисә фән, модельләштерү һәм ясалма интеллект теле дә булырмы?
Туган тел көне — телнең символик статусы турында гына түгел, аның кулланылыш даирәсе турында да уйлану көне.
Cез бу хакта ни уйлыйсыз? Фикерегезне комментта языгыз.
#фәнни_календарь #туган_тел_көне
TatSoft | @ipsanrt
Халыкара туган тел көне — дөньяда телләр һәм мәдәниятләр төрлелеген саклау кирәклеген искәртү максатыннан 1999 елда ЮНЕСКО тарафыннан булдырылган.
🌎 Бүген дөньяда якынча 7000 тел бар дип санала. Белгечләр фикеренчә, аларның яртысына XXI гасыр ахырына кадәр юкка чыгу куркынычы яный.
Һәр берничә атна саен кешелек бер телне югалта. Тел белән бергә уникаль төшенчәләр системасы, терминология, фольклор, дөньяны тасвирлау ысуллары да югала.
📚 Татар теле — төрки телләр арасында иң зурларының берсе, аның бай язма традициясе бар, бу телдә миллионлаган кеше сөйләшә, гәрчә соңгы елларда бу сан кими бара.
Әмма, хәтта зур телләр дә үз функцияләрен югалтудан имин түгел: тел көндәлек аралашуда сакланырга мөмкин, ә менә фәндә, технологияләрдә, дигитал мохиттә кысрыклана ала.
Телнең киләчәге сөйләшүчеләр саны белән генә түгел, ә шул телдә яңа белем тудыру өлкәләре саны белән билгеләнә.
⚛️ Бүген төп сорау яңача куела: татар теле хәтер теле булып кына калырмы, яисә фән, модельләштерү һәм ясалма интеллект теле дә булырмы?
Туган тел көне — телнең символик статусы турында гына түгел, аның кулланылыш даирәсе турында да уйлану көне.
Cез бу хакта ни уйлыйсыз? Фикерегезне комментта языгыз.
#фәнни_календарь #туган_тел_көне
TatSoft | @ipsanrt
❤13🔥3👍2
Татар теленең лингвистик цифрлы ресурслары: ТР Фәннәр академиясенең яңа лекциясе
21 февраль Халыкара туган тел көне билгеләнә. Бу көн тел һәм мәдәни күптөрлелекне яклауның мөһимлеген искәртү ниятеннән булдырылган.
Республикада татар теле өчен булдырыла торган лингвистик цифрлы ресурслар да шушы максатларга хезмәт итә.
Тулырак итеп — ТР ФА Гамәли семиотика институтының әйдәп баручы фәнни хезмәткәре Булат Хәкимов лекциясендә.
Видео: https://vk.com/video-218835013_456239180
21 февраль Халыкара туган тел көне билгеләнә. Бу көн тел һәм мәдәни күптөрлелекне яклауның мөһимлеген искәртү ниятеннән булдырылган.
Республикада татар теле өчен булдырыла торган лингвистик цифрлы ресурслар да шушы максатларга хезмәт итә.
Тулырак итеп — ТР ФА Гамәли семиотика институтының әйдәп баручы фәнни хезмәткәре Булат Хәкимов лекциясендә.
Видео: https://vk.com/video-218835013_456239180
VK Видео
Лингвистические цифровые ресурсы татарского языка
Лекция ведущего научного сотрудника Института прикладной семиотики АН РТ Булата Хакимова
❤10
«Татар теле – халкым теле» конкурсына гаризалар кабул итү башланды
Иҗади конкурсның темасы: “Төрле фәннәрне татар телендә укытуда заманча технологияләр куллану”. Ярышта үз фәннәрен татар телендә укытучылар катнаша ала.
📅 Гаризалар 16 мартка кадәр кабул ителә. Тулырак мәгълүмат белән нигезләмәдә танышырга мөмкин
Конкурс турында сезне аеруча кызыксындырган сорауларга җавапларны бер урында тупладык🙌
#татар_теле_халкым_теле
TatSoft | @ipsanrt
Иҗади конкурсның темасы: “Төрле фәннәрне татар телендә укытуда заманча технологияләр куллану”. Ярышта үз фәннәрен татар телендә укытучылар катнаша ала.
📅 Гаризалар 16 мартка кадәр кабул ителә. Тулырак мәгълүмат белән нигезләмәдә танышырга мөмкин
Конкурс турында сезне аеруча кызыксындырган сорауларга җавапларны бер урында тупладык
Әлеге проект Татарстан рәисе каршындагы Татар телен һәм Татарстанда яшәүче халыклар вәкилләренең туган телләрен саклау, үстерү мәсьәләләре комиссиясе һәм Сәләт оешмасы ярдәме белән башкарыла.
#татар_теле_халкым_теле
TatSoft | @ipsanrt
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤7