انجمن علمی مطالعات صلح ایران

یخی است، که با اراده متقابل قابلیت تغییر دارند. نسل امروز و فردای خاورمیانه و در این میان ایران و عربستان، باید از به دوش کشیدن تاریخ دیروز رهایی یابند. باید از جایی شروع کرد و اگر زمینه ای نیست، بستری برای تغییر ذهنیت ها فراهم ساخت.
با مدنظر قرار دادن منافع و الزامات فراوان ناشی از همسایگی، پرهیز از جنگ و تلاش برای صلح، باید دغدغه اصلی رهبران و مقامات ایران و عربستان باشد. ترمیم روابط تهران و ریاض یک اصل و ضرورت دوطرفه می باشد. اگر کفه این همیت در دو طرف حتی به یک میزان نیز نباشد، باز در عرصه سیاست و کشورداری، باید نقطه آغازی ساخت. توجه داشته باشیم ضرورت های مترتب بر منافع ملی با اعمال مدیریت مبتنی بر حل بحران، توانست روابط ایران و عربستان را نه تنها ترمیم کرده بلکه آن را نماد دو بال اسلام نماید. دو بال شدن ایران و عربستان هدفی دور است، اما می شود مانع دو خصم درون اسلامی شدن دو کشور شد.
توجه داشته باشیم که ایران و عربستان دو واقعیت ژئوپلیتیک و تاثیرگذار منطقه و به تعبیر کلان، جهان اسلام بوده و خواهند بود. تغییر ساختاری این معادله در دست هیچ یک از این دو نیست، اما می توان از نیروی هر یک برای تضعیف دیگری و در نگاه وسیع تر جهان اسلام سود جست. اگر این درک را بتوان درد مشترک کرد و به این نتیجه رسید که با گفت و گو می توان به راه حل های بهتر رسید، آن گاه می توان به استقرار آرامش در منطقه کمک کرده و صلح را جایگزین جنگ ویرانگر در منطقه کرد. نباید برای ادبیات سلحشورانه در صحنه سیاست فرصت ظهور داد. در عرصه سیاست، دولتمردان باید تمام تلاش و مساعی خویش را برای تبدیل دشمن به رقیب، و تغییر رقیب به همکار، نمایند. تخریب، کاری ساده و کم هزینه است. سازندگی و به کارگیری سیاست ایجابی، صبر و تدبیر می خواهد.
دولت روحانی همانگونه که در حوزه سیاست داخلی بر تعامل، آشتی و اعتدال تأکید داشته و کارنامه موفقش سبب رأی دوباره به او بوده است، باید در سایر عرصه های سیاست خارجی خصوصا در روابط با ریاض چون موضوع هسته ای، برای ایجاد فضای گفتگو و صلح تلاش کند. ایران در حال حاضر در ارتباط با همسایگان، جدی ترین مشکل را با عربستان دارد. این مشکلی است که قابلیت گسترش درون و برون مرزی دارد. اگر توانستیم با آمریکا مذاکره کنیم، پس می توان با عربستان نیز درب گفتگو را گشود. ایران و عربستان نباید اجازه دهند در سرزمین مسلمانان، بیگانگان مدیریت جنگ کنند. هدف درگیری های عراق، سوریه، یمن، مقدمه سازی برای درگیری های بزرگ و تغییرات وسیع است. جنگ امروز در خاورمیانه یک جنگ داخلی است و متأسفانه هر کس، جنگ را با روایت خاص خود تفسیر کرده و می خواند. خوانش دوباره علل جنگ ها و درگیری ها و رسیدن به نقاط مشترک راه عبور از جنگ و نزدیک شدن به صلح است. کیست که نداند جنگ ها، مخصوصا جنگ های داخلی پیروز ندارد. کشته های تشییع شده در تابوت ها در جنگ های درون تمدنی و در نگاه دو طرف جنگ، همه شهیدند و... در حالی که سخت است بتوان عنوان کشته های درون تابوت را نام شهید داد. شاید درک عمیق همین یک نکته، برای جایگزینی فریادهای صلح بجای جنگ کافی باشد.
تهران و ریاض برای دور شدن از بحران و رسیدن به صلح، باید روایت های خود از حوادث و رویداد ها را به هم نزدیک نموده و در نگاهی ایجابی به منافع متقابل و منطه بیاندیشند. احترام به حقوق متقابل و حوزه های نفوذ، هموارکننده دور شدن از سیاست تقابلی و نزدیک شدن به نگاه تعاملی است. با نگاه های متخاصمی که یکی ظهور داعش را حاصل وهابیت و دیگری حاصل بی توجهی به سنی ها می داند، نمی تواند پلی برای صلح ساخت. در حال حاضر که رویه و صف بندی فعلی در روابط ایران و عربستان، چشم انداز تیره و تاری را نشان می دهد، باید با دوراندیشی راهی یافت و اگر راهی نیست، راهی ساخت. نباید به گزینه جنگ فرصت ظهور داده و به نقطه بدون۵ بازگشت رسید. جنگ و صلح مسیر دوطرفه است. همان گونه که هیچ جنگی به یکباره آغاز نمی شود، صلح نیز به یکباره آغاز نمی شود. باید با بکارگیری عقلانیت استراتژیک، از سایه شوم جنگ دور شده و برای صلح تلاش کرد.

ادامه مطلب...⬇️

ادامه...⬆️

محمد بن سلمان دشمن سرسخت ایران هم باشد، واقعیت حاکم بر عربستان است. بسیاری اعتقاد دارند که ساختارشکنی ناشی از انتخاب سلمان به جانشینی شاه سعودی، نه مقدمه سقوط، بلکه بسترساز ظهور عربستانی قدرتمند تر و مدرن تر در آینده خواهد بود.
نکته آنکه قطر در آستانه جنگ با سعودی، برای محمد بن سلمان پیام تبریک ارسال کرد و ما جانشینی سلمان را کودتای نرم ارزیابی می کنیم. نگاهی که تغییرات در ساختار و چیدمان قدرت در ریاض را، کودتای نرم و عربستان را رژیمی پوشالی تلقی نماید، بیش از صلح، می تواند بسترساز جنگ گردد.
سخن آخر آنکه، آنانی که در بحران میان تهران و ریاض، نگران عزت کشورند، بدانند، اگر مصلحت صلح و حکمت بردباری دولتمداری ایرانی، پاسخ لازم را از ریاض دریافت نک

639 views04:05