Nomlash konvensiyasi yoki Identifikatorlarni nomlash mavzusi bo'yicha mahorat dars muallifi 3i inc. kompaniyasi dasturchisi Mirjalol Norqulov.

Videoni ko'rish

@interview_uz 🤗

Maqsadimiz - Al-Xorazmiyning haqiqiy avlodlarini tayyorlashda kòmaklashish

3. Algoritim xossalari
Algoritim xossalari 5 ta bo‘lib ular Diskretlilik, Tushunarlilik, Aniqlik, Ommaviylik, Natijaviylik kabi xossalarga ega. Algoritim quyidagi xossalar asnosida ishlab chiqiladi

1️⃣ Diskretlilik. Bu xossaning mazmuni-algoritmlarni doimo chekli qadamlardan iborat qilib bo‘laklash imkoniyatini mavjudligidir.
2️⃣ Tushunarlilik. Ijrochiga tavsiya etilayotgan ko‘rsatmalar uning uchun tushunarli bo‘lish kerak, aks holda ijrochi oddiygina amalni ham bajara olmaydi.
3️⃣ Aniqlik. Ijrochiga berilayotgan ko‘rsatmalar aniq mazmunda bo‘lishi kerak. Chunki, ko‘rsatmadagi noaniqliklar mo‘ljaldagi maqsadga erishishga olib kelmaydi.
4️⃣ Ommaviylik. Har bir algoritm mazmuniga ko‘ra bir turdagi masalalarning barchasi uchun ham o‘rinli bo‘lishi kerak.
5️⃣ Natijaviylik. Har bir algoritm chekli sondagi qadamlardan keyin natija berishi shart. Bajariladigan amallar ko‘p bo‘lsa ham natijaga olib kelishi kerak.

@interView_uz🤗

Maqsadimiz - Al-Xorazmiynig haqiqiy avlodlarini tayyorlashda ko‘maklashish

#algoritim

5. Blok-sxemani tasvirlash jadvali
Quyidagi geometrik shakillar orqali algoritimlar grafik blok-sxema shaklida tasvirlanadi.

@interview_uz🤗

Maqsadimiz - Al-Xorazmiynig haqiqiy avlodlarini tayyorlashda ko'maklashish

@algoritim @blok_sxema

4.
6️⃣ Presentation Layer (Taqdimot qatlam).
Bunda maʼlumotlarni uzatishda ularni bir xil standard asosida uzatishni ta'minlaydi. Misol uchun audio fayllar .mp3, .ogg, .acc (va hokazo) formatda yuborilishini aynan shu poģona ta'minlaydi. Ma'lumotlarni maxfiylashtirish ham ushbu poģonaning vazifalaridan biridir.

@InterView_uz

Maqsadimiz: Al-Xorazmiyning haqiqiy avlodlarini tayyorlashda ko'maklashish

#tarmoq #networking #osi_model #taqdimot_pogona #presentation_layer

2️⃣ Data Structures - Stacks.
Uning ishlashi quyidagicha tartibda bo'ladi: xotiraga qo'shilgan oxirgi element birinchi murojaat qilish mumkin bo'lgan holatda saqlash. Ya'ni LIFO (Last In First Out) dir. Birinchi yoki o'rtadagi elementga murojaat qilish uchun, ulardan avvalgi elementlarni Stack dan olish zarur. Stack larga doir misol sifatida, ustma - ust terilgan kitoblar, idishlar va h.k. larni aytishimiz mumkin.

Xususiyatlari:
➖ Stack arraydan tashkil topgan;
➖ Stack ga element qo'shish uchun "push" funksiya ishlatilinadi;
➖ Stack dan element olish uchun "pop" funksiya ishlatilinadi;
➖ Stack ning ichida element bor yoki yo'qligini tekshirish uchun "empty" funksiya ishlatilinadi;
➖ Stack o'lchami "size" funksiya bilan olinadi.

@interview_uz 🤗

Maqsadimiz - Al-Xorazmiyning haqiqiy avlodlarini tayyorlashda kòmaklashish

#data_structures #stacks

3️⃣ Data Structures - Queues.
Queue - bu navbat degani. Queue ham Stack ga o'xshash data structure hisoblanadi. Farqi shundaki Queue FIFO ("First In First Out" - birinchi kirgan birinchi chiqadi) holatida ishlaydi. Ya'ni bunda birinchi kiritilgan element xotirada birinchi murojaat qilinadigan holatda saqlanadi. Real hayotda bunga doir misollar ko'plab topiladi. Misol uchun do'kondan biror mahsulot sotib olish uchun kelgan mijozlarning navbatini olish mumkin.

Xususiyatlari:
➖ Queue ham arraydan tashkil topgan;
➖ Queue ga element qo'shish uchun "enqueue" funksiya ishlatilinadi;
➖ Queue dan element olish uchun "dequeue" funksiya ishlatilinadi;
➖ Queue ning birinchi qo'shilgan elementi "front" funksiya bilan olinadi;
➖ Queue ning oxirgi qo'shilgan elementi "rear" funksiya bilan olinadi.

Queue turlari:
➖ Queue;
➖ Priority Queue;
➖ Circular queue
➖ Double ended queue (Dequeue);

@interview_uz 🤗

Maqsadimiz - Al-Xorazmiyning haqiqiy avlodlarini tayyorlashda kòmaklashish

#data_structures #queue

4. Xorazmiy qalamiga mansub 20 dan ortiq asarlarning faqat 10 tasi bizgacha yetib kelgan. Bular
1️⃣ “Aljabr va al-muqobala hisobi haqida qisqacha kitob” – algebraik asar,
2️⃣ “Hind hisobi haqida kitob” yoki “Qoʻshish va ayrish haqida kitob” – arifmetik asar,
3️⃣ “Kitob surat-ul-arz” – geografiyaga oid asar.
4️⃣ “Zij”,
5️⃣ “Asturlob bilan ishlash haqida kitob”,
6️⃣ “Asturlob yasash haqida kitob”,
7️⃣ “Asturlob yordamida azimutni aniqlash haqida”,
8️⃣ “Kitob ar-ruhoma”,
9️⃣ “Kitob at-taʼrix”,
🔟 “Yahudiylarning taqvimi va bayramlarini aniqlash haqida risola”.
Bu asarlarning toʻrttasi arab tilida, bittasi Fargʻoniyning asari tarkibida, ikkitasi lotincha tarjimada saqlangan va qolgan uchtasi hali topilgan emas.

@interview_uz 🤗

Maqsadimiz - Al-Xorazmiyning haqiqiy avlodlarini tayyorlashda kòmaklashish

#xorazmiy #alloma

4️⃣ Data Structures - LinkedList.
LinkedList data structure Array dan ma'lumotlarni saqlashda, xotiradan joy ajratishda va amallarni bajarishda farq qiladi. LinkedList zanjir kabidir. U "node" lardan tashkil topgan.

Xususiyatlari:
➖ Har bir node o'zida element va keyingi node ga murojaat uchun pointer saqlaydi;
➖ Element qo'shish "add" funksiyasi bilan bajariladi;
➖ Element olish "get" funksiyasi bilan bajariladi;
➖ LinkedListning boshi va oxiriga element qo'shish "addFirst" va "addLast" funksiyasi bilan bajariladi;
➖ LisnkedListning boshi va oxiridan element olish "getFirst" va "getLast" funksiyasi bilan bajariladi.

LinkedList turlari:
➖ Simple Linked List - bir tomlama yo'nalgan;
➖ Doubly Linked List - ikki tomonlama yo'nalgan;
➖ Circular Linked List - oxirgi element birinchi elementga pointer saqlaydi va huddi shunday birinchi element oxirgi elementga pointer saqlaydi.

@interview_uz 🤗

Maqsadimiz - Al-Xorazmiyning haqiqiy avlodlarini tayyorlashda kòmaklashish

#data_structures #linkedlist

5️⃣ Data Structures - Graphs.
Graph - tarmoq shaklida bir - biri bilan bog'langan node lar to'plamiga aytiladi. Graph larda node larni "vertices" deb atashadi. Ikkita vertex larni birlashtiruvchi chiziq - "edges" (qirralar) deb ataladi. Graph lar "Undirected" (yo'naltirilmagan) hamda "Directed" (yo'naltirilgan) turlarga bo'linadi. Graph data structure har bir edge larni biror ramziy belgi yoki qiymatlar (narx, sig'im, uzunlik va h.k.) bilan bog'lashi mumkin.

Tasvirlanishi:
➖ Adjacency list - matritsa ko'rinishida tasvirlash;
➖ Adjacency matrix - ro'yxat ko'rinishida tasvirlash;
➖ Incidence matrix - mantiqiy qiymatlarga asoslangan matritsa ko'rinishida tasvirlash.

Elementlarni ko'rib chiqish usullari:
➖Depth-First Traversal;
➖Breadth-First Traversal.

@interview_uz 🤗

Maqsadimiz - Al-Xorazmiyning haqiqiy avlodlarini tayyorlashda kòmaklashish

#data_structures #graphs

6️⃣ Data Structures - Trees.
Tree - iyerarxik shaklidagi data structure hisoblanadi. Tree o'zida node lar va ularni bog'lab turuvchi edge larni saqlaydi. U Graph data structure ga o'xshab ketsada, ammo asosiy farq shundan iboratki Tree larda sikllik holati yo'q. Ya'ni bitta "Root" bo'ladi va shu orqali qolgan node lar shakllanadi. Misol uchun, "Parent" node lar, "Child" node lar "Leaf" node lar kabilar.

Tree data structures ning eng ko'p tarqalgan turlari:
➖N-ary Tree;
➖Balanced Tree;
➖Binary Tree;
➖Binary Search Tree;
➖AVL Tree;
➖Red Black Tree.


@interview_uz 🤗

Maqsadimiz - Al-Xorazmiyning haqiqiy avlodlarini tayyorlashda kòmaklashish

#data_structures #trees

7️⃣ Data Structures - HashTables.
Hash Table - ma'lumotlarni "key"-"value" (kalit - qiymat) holatida saqlovchi data structure hisoblanadi. Hash Table o'zida assotsiativ massivni ishlatadi. Shuningdek, uni Map, Dictionary deb ham atashadi.
Hash Table hash-code deb ataluvchi indeksni hisoblashda hash-funksiyani ishlatadi. Bu hash-code orqali "buckets" yoki "slots" deb ataluvchi massivdan kerakli qiymatlar qidiriladi va olinadi. Shuningdek hashlashga asoslangan yana boshqa data structure lar ham bor, ammo eng ko'p qo'llaniladigani Hash Table dir.
Hashlash jaroyonida kolliziya holatlari ham bo'ladi. Ya'ni bir indeksda bir necha qiymatlarning to'g'ri kelib qolish holatlari.

Hashlashga asoslangan data structures ning ishlashi quyidagi uchta faktorga bog'liq:
➖Hash-funksiyaga;
➖Hash Table hajmiga;
➖Kolliziya holatini nazorat qilish metodiga.

@interview_uz 🤗

Maqsadimiz - Al-Xorazmiyning haqiqiy avlodlarini tayyorlashda kòmaklashish

#data_structures #hashtables

4. Xorazmiy qalamiga mansub 20 dan ortiq asarlarning faqat 10 tasi bizgacha yetib kelgan. Bular
1️⃣ “Aljabr va al-muqobala hisobi haqida qisqacha kitob” – algebraik asar,
2️⃣ “Hind hisobi haqida kitob” yoki “Qoʻshish va ayrish haqida kitob” – arifmetik asar,
3️⃣ “Kitob surat-ul-arz” – geografiyaga oid asar.
4️⃣ “Zij”,
5️⃣ “Asturlob bilan ishlash haqida kitob”,
6️⃣ “Asturlob yasash haqida kitob”,
7️⃣ “Asturlob yordamida azimutni aniqlash haqida”,
8️⃣ “Kitob ar-ruhoma”,
9️⃣ “Kitob at-taʼrix”,
🔟 “Yahudiylarning taqvimi va bayramlarini aniqlash haqida risola”.
Bu asarlarning toʻrttasi arab tilida, bittasi Fargʻoniyning asari tarkibida, ikkitasi lotincha tarjimada saqlangan va qolgan uchtasi hali topilgan emas.

@interview_uz 🤗

Maqsadimiz - Al-Xorazmiyning haqiqiy avlodlarini tayyorlashda kòmaklashish

#xorazmiy #alloma

5.
5️⃣ Session Layer - Seans Qatlami

U ikkita turli qurilmalarni (kompyuter, telefon, aloqa vositalari) dasturlar yordamida aloqa qilish uchun seans yaratish va uni yakunlash ishlarini taʼminlab beradi. Bu darajada quyidagilar amalga oshiriladi:
• xavfsizlik vositalarini boshqarish;
• maʼlumotlar almashuvini sinxronlash; (video aloqada ovoz va videoni sinxron tarzda uzatilishi)
• uzilish (toʻxtab qolish) natijasida seansni qoldirish.

@InterView_uz

Maqsadimiz: Al-Xorazmiyning haqiqiy avlodlarini tayyorlashda ko'maklashish

#tarmoq #networking #osi_model #seans_qatlami #session_layer

InterView.uz loyihasi jamoasi test natijalariga ko'ra ishlanish foizi past savollar va ko'pchilik dasturchilarni qiynayotgan bilim-ko'nikmalarni isloh qilmaguncha to'xtamaydi.

@InterView_uz

Maqsadimiz: Al-Xorazmiyning haqiqiy avlodlarini tayyorlashda ko'maklashish

6.
4️⃣ Transport Layer - Transport qatlami

Ushbu pogʻonada maʼlumotlarni to'gʻri tashish taʼminlanadi, xatolar imkon darajasida toʻgʻirlanadi. Tashish boʻyicha servis xizmati koʻrsatiladi. Transport pogʻonasining asosiy vazifasi paketlarni xatosiz, dastlabki ketma-ketlikda yoʻqotishsizlarsiz kafolat bilan yetkazib berishdan iborat.
Bu pogʻonada
✅ maʼlumotlar qayta taxlanadi:
✅ uzunlari bir nechta paketlarga ajratiladi (masalan: 1Gb lik video kichik hajmli paketlarga ajratiladi),
✅ qisqa paketlar esa birlashtiriladi.
Shu orqali tarmoqdan paketlarni yuborish samaradorligi oshiriladi. Transport pogʻonasida qabul qiluvchi tomonidan maʼlumotlar qabul qilingani haqida tasdiq signali yuboriladi.
Trasport pogʻonasi
➕oqimni boshqaradi,
➕ xatolarni tekshiradi,
➕ paketlarni yuborish va qabul qilish bilan bogʻliq boʻlgan muammolarni hal qilishda ishtirok etadi.

@interview_uz 🤗

Maqsadimiz - Al-Xorazmiyning haqiqiy avlodlarini tayyorlashda kòmaklashish

#networking #tarmoq #tranport_layer
#transport_qatlami

InterView.uz Youtube kanalimizga navbatdagi Koreyada dasturchi bo'lib ishlash va yashash | Muhridin Ibragimov (3i inc dasturchisi) mavzusi bo'yicha podcast joyladik.

00:37 Tanishuv
00:54 Koreyaga ketish
03:07 Ishga kirish va karyerani boshlash
06:36 VR haqida
09:52 Koreyadagi o'zbek hamkasblari
11:01 Algoritmning dasturlashdagi o'rni
13:44 IT da fundamental bilimlar
16:23 Machine learning haqida
20:22 Image recognation haqida
22:10 Koreyadagi hayot tarzi
23:06 Koreyadagi dasturchi bo'lib ishlash talablari va maosh haqida
27:40 Team building haqida
29:39 Koreya xalqi haqida va hayot tarzi haqida

@interview_uz 🤗

Maqsadimiz - Al-Xorazmiyning haqiqiy avlodlarini tayyorlashda kòmaklashish

#interview_uz #suhbat

7.
3️⃣ Network Layer - Tarmoq qatlami
foydalanuvchilarni guruhlarga ajratish va MAC manzillarini tarmoq manzillariga tarjima qilish asosida paketlarni yo'naltirish uchun javobgardir. Shuningdek, tarmoq sathi transport qatlamiga paketlarning shaffof ravishda uzatilishini ta'minlaydi.
Ikkita qurilma oʻrtasidagi aloqani tashkil etadi. Maʼlumotlarni manzillarga joʻnatishga va mantiqiy adreslar va nomlarning fizik adreslarga oʻzgarishiga javob beradi;
✔️Joʻnatuvchi kompyuterdan qabul qiluvchi kompyutergacha boʻlgan marshrutni belgilaydi;
✔️ tarmoq shartlariga bogʻliq holda maʼlumotlarning oʻtish yoʻlini belgilaydi
Tarmoq sathi quyidagi funktsiyalarni bajaradi:
✅ Tarmoq ulanishlarini yaratish va ularning portlarini aniqlash
✅ Aloqa tarmog'i orqali uzatish paytida yuzaga keladigan xatolarni aniqlash va tuzatish
✅ Paket oqimini boshqarish
✅ Paketlarning ketma-ketligini tashkil qilish (buyurtma qilish)
✅ Yo'naltirish va kommutatsiya
✅ Paketlarni segmentlashtirish va birlashtirish

Algoritmchilar qanchalik kuchli?

Bu galgi suhbatimizda yuqori malakali senior java dasturchi, olimpiadachi Mirkamol Mirobidov o'z tajribalarini, bilimlarini ulashadi.

Quyidagilar haqida qisqacha gaplashiladi:
1️⃣ Compititive(Sportivniy) programming - bu tez qaror qabul qilish, tez fikrlash degani
2️⃣ Algoritmlashni bilish birinchi o'rinda turadi, dasturlash tillariga nisbatan
3️⃣ Parallel dasturlash
4️⃣ Algoritmchilar,
5️⃣ Olimpiadachilar katta yutuqlarga erishadi.
6️⃣ Fundamental tushunchalarni o'rganmasdan turib, dasturlashni o'rganish kamchiliklari.
7️⃣ Sintaksis tahlil, sintaksis daraxtlar
8️⃣ Kompilyator, interprator

#interview_uz #suhbat #algoritm #algoritmlash #dasturlash #olimpiadachi #sintaksis_tahlil

Bu galgi suhbatimizda yuqori malakali Google interviewsidan o'tgan, senior full-stack dasturchi, olimpiadachi Mirjalol Bahodirov o'z tajribalarini, bilimlarini ulashadi.

Quyidagilar haqida qisqacha gaplashiladi:
1️⃣ Ko'pchilik o'rganishda qiladigan xatolikari yoki kamchiliklari
2️⃣ Qanday qilib Google Interview roundlaridan o'tgani
3️⃣ Kanadadagi ishxona interviewsidan o'tib, masofadan ishlaganligi.
4️⃣ 8-sinfdan boshlab olimpiadalarda qatnashganligi
5️⃣ Delphi da qilgan dasturini sotganligi.
6️⃣ O'qigan Algoritm kitoblari
7️⃣ Google Interview lari hech narsa bo'lmay qoldi.
8️⃣ Murakkab algoritmlar nimaga kerak, qaysi projectda ishlatamiz?
9️⃣ Springni asosi to'liq Graflar Nazariyasidan iborat. Topologic sortlar, Dependency Injection, ...
1️⃣0️⃣ QRCode dan boshqa alternative ini o'ylab topish

#interview_uz #interview #suhbat #algoritm #algoritmlash #dasturlash #google #fullstack


@interview_uz

InterView.Uz loyihasi sizlarga ilk uchrashuvimizdan mahorat darsini taqdim etadi😊. Suhbatimizda yuqori malakali senior full-stack dasturchi, olimpiadachi Mirjalol Bahodirov o'z tajribalarini, bilimlarini ulashadi.

Quyidagilar haqida gaplashiladi:
1️⃣ Union Find haqida qisqacha
2️⃣ Yo'ldagi dolzarb muammo sabab, graflar nazariyasi muhm ekanligi
3️⃣ Algoritmlar mavzular ketma-ketligi
4️⃣ Insersion sort - kichik arraylarda tez ishlaydi
5️⃣ ArrayList tezroq, LinkedList ga nisbatan.
6️⃣ Kuniga 1 soatlarni izlanishga sarflanglar
7️⃣ Graflarga misollar (Tarmoq, Magic Selection, ...)
8️⃣ Adjacency List usuli
9️⃣ Adjacency Matrix usuli
1️⃣0️⃣ Graflardagi algoritmlar turlari. BFS vs DFS
1️⃣1️⃣ Edge ning og'irligi (weight)
1️⃣2️⃣ Algoritmlarni Biznesdagi samaradorligi
1️⃣3️⃣ Cyclic vs Acyclic graf
1️⃣4️⃣ Daraxt(Tree) grafning xususiy holi
1️⃣5️⃣DFS - chuqurlik bo'yicha va Springda qo'llanilishi
1️⃣6️⃣ Rekursiyada stek to'lib qolsachi
1️⃣7️⃣ Paintda yoki Photoshopda graflarni qo'llanishi
1️⃣8️⃣ BFS yoki DFS da Elementni topish murakkabligi(complexity)
1️⃣9️⃣ Keyingi darslarga algoritmlar
2️⃣0️⃣ Kitoblar bilimlarni formallashtirish uchun o'qigin yaxshi.

#interview_uz #interview #mahorat_darsi #graflar_nazariyasi #bfs #dfs #olimpiadachi #union_find #graph

Mirjalolga savollaringiz bormi?

17.10.2020 (ertangi shanba) kuni ertalab InterView.uz ning navbatdagi uchrashuvi Mirjalol Bahodirov bilan tor doirada bo'lib o'tadi.

Savollaringiz bo'lsa @interviewuzbot da yoki Youtube izohlarida qoldiring. Biz saralab, ularni uchrashuvda Mirjalolga beramiz.