خرس بزرگ یا دُبّ اکبر یکی از معروفترین صورت فلکیهای آسمان و همچنین مهمترین صورت فلکی فروردین ماه است.
در قدیم، این صورت فلکی را به شکل یک خرس تصور کردهاند، و از آنجا که صورت فلکی کوچکتر دیگری هم شبیه خرس بوده است، این را خرس بزرگ و آن دیگر را خرس کوچک نامیدهاند. معنای نام آن در بسیاری از زبانهای دیگر هم به همین معناست: در عربی «دُبّ اکبر»، در انگلیسی Great Bear و در لاتین Ursa Major نامیده میشود. «دُب» به معنای خرس نر است.
@Interstellar_page
در قدیم، این صورت فلکی را به شکل یک خرس تصور کردهاند، و از آنجا که صورت فلکی کوچکتر دیگری هم شبیه خرس بوده است، این را خرس بزرگ و آن دیگر را خرس کوچک نامیدهاند. معنای نام آن در بسیاری از زبانهای دیگر هم به همین معناست: در عربی «دُبّ اکبر»، در انگلیسی Great Bear و در لاتین Ursa Major نامیده میشود. «دُب» به معنای خرس نر است.
@Interstellar_page
اگر بخواهیم دقیق باشیم اصطلاح آب گردان را باید به هفت ستاره پر نور و اصطلاح دب اکبر یا Ursa Major را به همه ستارههای این صورت اطلاق کرد. اما اغلب این دو اصطلاح را به جای هم بکار میبرند.
برخی هفت ستاره پرنورتر این صورت فلکی دب اکبر مینامند، ولی صحیح آن است که این ستارهها فقط بخشی از دب اکبر میباشند، و صورت فلکی دب اکبر دارای ستارههای بیشتری است. هفت ستاره پرنورتر آن بنات النعش یا هفتاورنگ نام دارند.
@Interstellar_page
برخی هفت ستاره پرنورتر این صورت فلکی دب اکبر مینامند، ولی صحیح آن است که این ستارهها فقط بخشی از دب اکبر میباشند، و صورت فلکی دب اکبر دارای ستارههای بیشتری است. هفت ستاره پرنورتر آن بنات النعش یا هفتاورنگ نام دارند.
@Interstellar_page
پنج ستاره کاسه آبگردان آن با یکدیگر در ارتباط هستند و در یک جهت و با یک سرعت در فضا حرکت میکنند. شکل و وضعیت این صورت فلکی هر ۱۰۰٫۰۰۰ سال یکبار تغییر میکند و آن به این دلیل است که وضعیت دو ستاره انتهائی دسته آبگردان که عناق و قائد نام دارند نسبت به پنج ستاره دیگر عوض میشود. @Interstellar_page
هفت ستاره پر نور ، نقش دب اکبر (آب گردان) را پدید میآورد، چهار ستاره که کاسه را تشکیل میدهند با نامهای دبه ، مراق ، فخذ و مغرز معروفند که همگی اسامی عربی هستند: دبه به معنای خرس است و مراق به معنی گرده ، فخذو مغرز به ترتیب ران و بن دم خرس هستند. ستارگانی که دسته آب گردان را تشکیل میدهند به نامهای قائد ، عنان و جون موسومند که باز هم نامهایی عربی به معانی جلودار و بزغاله هستند. معنای دقیق جون هنوز مورد اختلاف است. در نزدیکی عناق ستاره کوچک سها قرار دارد. اعراب این دو ستاره را اسب و سوار مینامیدند و از ستارهها برای آزمون دید خوب استفاده میکردند. @Interstellar_page
الفای دب اکبر به نام دوبه در عربی به معنای خرس است.طیف آن از نوع KO III،با قدر 1.8 و فاصله 70 سال نوری می باشد.دوبه و مراق به نام ستاره های راهنما،برای یافتن ستاره قطبی هستند.ستاره زتا و ستاره 80 خرس بزرگ یا سها به نظر جفتی می رسند،در حالی که هیچ ارتباطی با هم ندارند.مشاهده ستاره سهای کم فروغ،به وسیله اعراب و بومی های امریکا،به عنوان آزمایش قدرت چشم انسان شناخته گردیده است و عناق دارای طیف A2 V،قدر 2.3 دارد.سها با قدر 4 در فاصله 82 سال نوری قرار گرفته است.. @Interstellar_page
ستاره عناق در وسط آبگردان ستاره ای دوگانه است: قدر ظاهری عضو پرنورتر(۲٫۱) و از آن عضو کمسوتر(۴٫۲) است. این ستاره نخستین ستاره دوگانه است که در ۱۶۵۰ کسف شد. زاویهای که به چشم ناظر این دو را از هم جدا میکند ۱۵ ثانیه قوس است. پژوهشهای طیف نمودی بعدی نشان داده است که ستاره روشنتر این منظومه دوتایی، خود ستاره ای دوتایی است که عناق را ستاره ای سه گانه میسازد. @Interstellar_page
@Interstellar_page با ادامه دادن ستاره های دبه و مراق براحتی میتوان ستاره قطبی در خرس کوچک را پیدا کرد
در یونان و بابل قدیم ، همچنین در هندوستان و آمریکای شمالی ، مردم در مشهورترین صورت فلکی ، که ما ستارگان اصلی آن را اغلب " ارابه بزرگ " می نامیم ، تصویر خرسی نر یا ماده را می دیدند . @Interstellar_page
معروفترین افسانه یونانی خرسها ، که به گونه های مختلفی روایت می شود ، افسانه زئوس و کالیستوی زیباست . پدر خدایان ، زنوس ، عاشق این دختر زیبا شده بود ، که البته امر پیامدهایی را در بر داشت . کالیستو از زئوس پسری به نام " آرکاس " به دنیا آورد که بعدها شکارچی ممتازی شد . چون " هرا " ، همسر زئوس ، از داستان عشق و عاشقی آن دو خبردار شد ، بسیار خشمگین شد و کالیستو را به صورت خرس ماده را دید و می خواست آن را شکار کند . او خبر نداشت که این خرس در واقع مادر خود اوست . زئوس در آخرین لحظه موفق شد ، تیر آرکاس را از مسیرش منحرف کند . او برای این که در آینده از کالیستو محافظت کند ، آرکاس را به خرس نر جوانی تبدیل کرد و مادر و پسرش را به آسمان به شکل صورتهای دب اکبر و دب اصغر به آسمان انتقال داد . @Interstellar_page
بر اساس افسانه ای دیگر ، می گویند خود ، کالیستو را به شکل خرس ماده ای ، و پسر کالیستو یعنی آرکاس در این افسانه صورت فلکی محافظ خرس یا عوا شمرده می شود . از آنجایی که صورت فلکی دب اکبر هرگز غروب نمی کند ، مردم بر این باور بودند که خدایان ممنوع کرده اند که خرس ماده ، در اقیانوس ، یعنی در جایی که او هرگز غرق نمی شود ، شنا کند . @Interstellar_page