#باشگاه_تحلیلگران | تهران_مسکو، فردای جنگ

🔹️در بحبوحه تنش‌های فزاینده بین ایران و اسرائیل، نقش روسیه به عنوان یک شریک استراتژیک برای ایران در خاورمیانه اهمیت بیشتری یافته است. سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، بر اهمیت ایران برای امنیت منطقه و مرزهای جنوبی روسیه تاکید کرده و ثبات در ایران را برای مسکو حیاتی دانسته است.

🔹️ توافقنامه مشارکت استراتژیک جامع بین ایران و روسیه زمینه را برای همکاری‌های عمیق‌تر در زمینه‌های سیاسی، اقتصادی و امنیتی فراهم کرده است. روسیه حملات هوایی اسرائیل به تهران را محکوم کرده و آمادگی خود را برای همکاری نزدیک‌تر با ایران در زمینه‌های دفاعی اعلام کرده است و خواستار اقدام متقابل از سوی ایران شده است.

🔹️متن کامل یادداشت مهدی سیف تبریزی، کارشناس مسائل روسیه را اینجا بخوانید.

🆔 @YjcNewsChannel

💢 شواهدی، ازجمله لاشه‌های پهپادهای منهدم‌شده در مناطق مرزی آذربایجان و کشف سه مخزن سوخت خارجی جنگنده‌های اف-۱۶ در آب‌ها و سواحل مازندران، همچنین گزارش‌های بی‌شمار مردمی درخصوص مشاهده پهپادهایی که از حریم هوایی جمهوری آذربایجان وارد خاک ایران در منطقه آذربایجانات شده‌اند، نشان‌دهنده استفاده اسرائیل از خاک و حریم هوایی باکو برای تجاوز به ایران است

مشاهده ادامه مطلب 👇

باکو زیر ذربین

💢 روابط روسیه و آذربایجان به دلیل بازداشت‌های گسترده شهروندان آذربایجانی در یکاترینبورگ و اتهامات متقابل دیپلماتیک به بحران بی‌سابقه‌ای دچار شده است. این تنش‌ها آینده همکاری‌های دو کشور را در هاله‌ای از ابهام قرار داده است.

مطالعه ادامه مطلب 👇

نزاع سیاسی مسکو - باکو تا کجا پیش خواهد رفت؟

💢 روند شیعه ستیزی در جمهوری آذربایجان (آران تاریخی)

قسمت اول:
🔸اسلام زدایی و شیعه ستیزی در قفقاز در دوره تزارها و شوروی

🔻عهدنامه ترکمانچای (1828) نقطه آغاز سیاست‌های تزاری برای قطع ارتباط فرهنگی و مذهبی قفقاز جنوبی، به‌ویژه مناطق کنونی جمهوری آذربایجان، با ایران بود. تزارها با تضعیف تشیع، محدودسازی زبان پارسی و سرکوب روحانیون شیعه، پیوندهای تاریخی با ایران را کم‌رنگ کردند و با مهاجرت مسیحیان و روس‌سازی، هویتی جعلی به نام «آذربایجانی» ساختند که ایران را متجاوز به سرزمین‌های «تاریخی» معرفی می‌کرد. بلشویک‌ها پس از 1917 این سیاست را با تخریب مساجد و ممنوعیت آموزش دینی شدت بخشیدند و زبان ترکی را ترویج کردند. بریتانیا نیز با حمایت ضمنی از جدایی قفقاز، به تضعیف ایران کمک کرد. این هویت‌سازی تحریف‌شده، که در اقداماتی مانند ثبت تار به نام آذربایجان در یونسکو (2012) دیده می‌شود، همچنان روابط ایران و آذربایجان را تحت تأثیر قرار داده و شکاف فرهنگی و تاریخی را عمیق‌تر کرده است.

🔹متن کامل یادداشت را اینجا بخوانید

✍️ آیا شاهد پایان ماه عسل، مابین پوتین و ترامپ هستیم؟

🔻در روز‌های گذشته برخلاف ماه‌های ابتدایی روی‌کار آمدن مجدد دونالد ترامپ به ریاست جمهوری ایالات‌متحده جهان شاهد لفاظی‌ها و تصمیمات خلق الساعه ساکن کاخ سفید در خصوص مسائل مهم سیاست خارجی آمریکا به ویژه نوع روابط واشنگتن- مسکو و مدل همکاری کاخ سفید در جنگ اوکراین بوده‌ایم. جای که ترامپ در یک جلسه دولتی با ابراز ناامیدی خود از رهبر روسیه در مورد جنگ اوکراین گفت: «از پوتین راضی نیستم. همین الان می‌توانم همین را به شما بگویم. پوتین کلی مزخرف به ما می‌گوید ... او همیشه خیلی خوب است، اما معلوم می‌شود تمام صحبت‌های او بی‌معنی هستند.».

🔻اما احتمالاً و فقط احتمالاً، می‌توان گفت جدایی بین ولادیمیر پوتین و دونالد ترامپ اتفاق افتاده است. اگر چنین باشد، مطمئنا این یک لحظه دگرگون‌کننده و تاریخی برای ولادیمیر زلنسکی است که برای جلب حمایت و کمک‌های بیشتر به کنفرانس سالانه بازسازی اوکراین به رم می‌رود.

🔸مطالعه ادامه مطلب 👇

آیا شاهد پایان ماه عسل، مابین پوتین و ترامپ هستیم؟

🔴 میانجی، متحد یا تماشاگر؟

تحلیل مدل کنش بر اساس دکترین سیاست خارجی روسیه در جنگ ایران و اسرائیل

🔻تشدید درگیری‌های ایران و اسرائیل در خرداد ۱۴۰۴، به‌عنوان یکی از پیچیده‌ترین بحران‌های ژئوپلیتیکی خاورمیانه روسیه را در موقعیتی حساس قرار داده است. روابط استراتژیک مسکو با تهران، روابط عمل‌گرایانه با تل‌آویو، تجربه جنگ اوکراین، و بازگشت دونالد ترامپ به قدرت همگی بر مدل کنش کرملین در جنگ ایران و رژیم‌صهیونیستی تأثیرگذار بوده‌اند.

◽روابط استراتژیک روسیه با ایران و اسرائیل
🔻روسیه در خاورمیانه رویکردی چندوجهی و عمل‌گرایانه اتخاذ کرده که هدف آن حفظ نفوذ منطقه‌ای مسکو است.

◽روابط استراتژیک با ایران
🔻روابط روسیه و ایران پس از جنگ اوکراین به سطح بی‌سابقه‌ای از همکاری استراتژیک رسیده است. امضای توافق‌نامه مشارکت استراتژیک جامع در ژانویه ۲۰۲۵، همکاری در حوزه‌های سیاسی، نظامی، اقتصادی و انرژی را تقویت کرد. ایران با تأمین مسیرهای تجاری، جایگزین برای صادرات نفت روسیه فراهم آورده است. این همکاری‌ها ریشه در بی‌اعتمادی مشترک به غرب دارد.

🔻همچنین می‌توان به تلاش روس‌ها برای عضویت ایران در سازمان‌های بین‌المللی همچون بریکس، سازمان همکاری‌های شانگهای و اتحادیه داقتصادی اوراسیا اشاره کرد که هم به لحاظ سیاسی، امنیتی و هم اقتصادی می‌تواند کمک‌های شایانی در اختیار تهران بگذارد.

◽حجم تجارت با ایران
🔻حجم تجارت دوجانبه تهران-مسکو در سال ۲۰۲۴ به ۴.۸ میلیارد دلار رسید، که نسبت به ۴ میلیارد دلار در ۲۰۲۱ افزایش داشت. به گزارش تاس و گالف اینترنشنال فوروم، توافق تجارت آزاد با اتحادیه اقتصادی اوراسیا در ۲۰۲۳ رشد ۲۲ درصدی را در پنج ماه اول ۲۰۲۵ رقم زد. صادرات ایران شامل محصولات کشاورزی و فلزات است و روسیه گاز، غلات و تجهیزات ماشین‌سازی صادر می‌کند. سرمایه‌گذاری‌های روسیه در نفت، گاز و کریدور شمال-جنوب به ۵۰ میلیارد دلار تعهد رسیده است.

◽عوامل تعریف‌کنندۀ روابط با ایران

۱. هم‌سویی ژئوپلیتیکی ضدغرب: به توجه به گزارش‌ اندیشکده‌های مختلف تحریم‌های غرب دو کشور را به هم نزدیک‌تر کرده است.

۲. همکاری نظامی: به گزارش اسپوتنیک، ایران در طول جنگ روسیه و اوکراین توانسته با مشاوره و کمک‌های مستشاری کمک‌هایی را در حوزه پهپادی در اختیار مسکو قرار دهد و از سوی دیگر روسیه سامانه‌های دفاع هوایی اس-۳۰۰ را به ایران ارائه داده است.

۳. رقابت و احتیاط: اما روابط تهران و مسکو الزاما در تمامی حوزه‌ها منطبق بر هم تعریف نمی‌شود یا در برخی موضوعات به صورت مقطعی موضوعات مشترک همکاری تعریف شد. برای نمونه می‌توان پرونده‌هایی را در سوریه و یا قفقاز مثال زد که روابط دوجانبه با رقابت یا احتیاط همراه بوده است.

۴. وابستگی اقتصادی محدود: حجم تجارت با ایران در مقایسه با چین ناچیز است.

۵. مشارکت در پروژه‌های زیرساختی: کریدور شمال-جنوب برای صادرات روسیه به هند و کشورهای جنوب شرق آسیا کاملا ضروری و حیاتی است.از سوی دیگر در این بخش سرمایه‌گذاری‌های روسیه در حوزه‌های زیرساختی ایران همانند بهینه‌سازی پالایشگاه‌های نفت و گاز کشور کشف میادین جدید گازی و همچنین سرمایه‌گذاری، اجرا و تکمیل فازهای ۲ و ۳ نیروگاه اتمی بوشهر و دو نیروگاه جدید از دیگر همکاری‌های مهم دو کشور در پروژهای زیرساختی است.

◽روابط استراتژیک با اسرائیل
🔻روابط با اسرائیل کمتر استراتژیک، اما از نظر فرهنگی و امنیتی مهم است. به گزارش تاس و نیویورک‌تایمز، مسکو بیت‌المقدس غربی را در ۲۰۱۷ به رسمیت شناخت و به دلیل حضور ۱.۵ میلیون روس‌تبار، روابط فرهنگی و اقتصادی خود را با تل‌آویو حفظ کرده است. البته باید به همکاری‌های امنیتی دو پایتخت در برخی پرونده‌ها همچون سوریه اشاره داشت.

◽حجم تجارت با اسرائیل
🔻حجم تجارت مسکو- تل‌آویو در ۲۰۲۳ حدود ۳.۵ میلیارد دلار بود. به گزارش اسپوتنیک و گاردین روسیه غلات و مواد خام به اسرائیل صادر می‌کند و اسرائیل فناوری پیشرفته و محصولات کشاورزی. با این حال تنش‌های سیاسی رشد تجارت را محدود کرده است.

◽عوامل تعریف‌کننده روابط با اسرائیل
🔻روابط استراتژیک روسیه با اسرائیل اگرچه به اندازه روابط با ایران عمیق و راهبردی نیست از منظر فرهنگی، امنیتی و ژئوپلیتیکی اهمیت قابل‌توجهی دارد. این روابط در چهارچوب سیاست خارجی عمل‌گرایانه روسیه در خاورمیانه که بر حفظ توازن بین بازیگران منطقه‌ای و مقابله با نفوذ غرب تأکید دارد شکل گرفته است.

◽نگاه روسیه به جنگ ایران و اسرائیل
🔻روسیه جنگ ایران و اسرائیل، که در ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ به اوج خود رسیده، را از منظر منافع ملی و استراتژیک خود ارزیابی می‌کند. این درگیری، به‌عنوان یکی از پیچیده‌ترین بحران‌های ژئوپلیتیکی خاورمیانه، فرصت‌ها و تهدید‌های متعددی را برای کرملین به همراه داشته است.

◽متن کامل گزارش مهدی سیف‌تبریزی، پژوهشگر را در سایت فرهیختگان بخوانید.

@JahanNama_News

✍️دورهمی تکفیری - صهیون در باکو

🔻 سفر جولانی به باکو و دیدار با علی‌اف، با حمایت ضمنی ایالات متحده، نشانه‌ای از شکل‌گیری یک محور ضدایرانی با حضور اسرائیل، ترکیه، سوریه تحت کنترل تحریرالشام، و آذربایجان است. درخواست‌های ترامپ از جولانی برای اخراج تروریست‌های خارجی و عادی‌سازی روابط با اسرائیل، همراه با احتمال جابه‌جایی این عناصر به آذربایجان، تهدیدی جدی برای امنیت ملی ایران ایجاد می‌کند. همکاری‌های گسترده باکو و تل‌آویو در سال‌های گذشته، از تأمین تسلیحات تا فعالیت‌های اطلاعاتی، این سفر را به رویدادی نگران‌کننده تبدیل کرده است.

🔻ایران باید با هوشیاری دیپلماتیک و امنیتی، از جمله تقویت روابط با همسایگان مانند ارمنستان و روسیه، و اتخاذ مواضع قاطع در برابر اقدامات تحریک‌آمیز باکو، از منافع ملی خود دفاع کند. این سفر نه‌تنها یک رویداد دیپلماتیک، بلکه بخشی از یک بازی ژئوپلیتیکی پیچیده با حمایت آمریکا است که می‌تواند پیامدهای بلندمدتی برای منطقه و امنیت ایران داشته باشد.

مطالعه ادامه مطلب 👇

دورهمی تکفیری-صهیون در باکو

✍️ آتش بازی باکو در قفقاز

🔻در چند روز گذشته آتش اختلافات مسکو- باکو به شکل بی‌سابقه‌ای در ۳۴ سال گذشته برافروخته شده است.

🔻در یادداشت جدیدم در روزنامه وطن امروز به دلایل تنش جدید میان این دو کشور پرداخته و تحلیلی از چرایی و اهداف رفتار پر ریسک دیکتاتور باکو در تقابل با اقدامات قانونی مسکو در قبال بخشی از دیاسپورای خلافکار آذربایجانی در روسیه انداخته‌ایم.

مطالعه ادامه مطلب 👇

آتش بازی باکو در قفقاز

✍️ زنگزوز، خط قرمز ایران

🔻بررسی دلایل ایران برای مقابله با هرگونه تغییر ژئوپلتیکی در مرزهای موجود به خصوص شمال غرب ایران.

🔻بررسی دلایل برخورد جدی با حضور هرگونه نیروی فرامنطقه‌ای در اداره و کنترل مرزهای مشترک و مناطق چسبیده به مرزهای شمال غرب ایران.

مطالعه ادامه مطلب 👇

زنگزور، خط قرمز ایران

✍️ شراکت بر مدار مصلحت

🔻 در روزهای پس از پایان جنگ ۱۲ روزه میان ایران و رژیم صهیونیستی، بار دیگر نگاه‌ها به سوی بازیگران کلیدی در مناسبات منطقه‌ای و جهانی دوخته شد؛ به‌ویژه روسیه، کشوری که طی دو دهه اخیر به‌عنوان شریکی مؤثر، پایدار و استراتژیک در بسیاری از عرصه‌های سیاسی، امنیتی و اقتصادی در کنار ایران ایستاده است. هرچند برخی تحلیل‌ها تلاش دارند با برداشت‌های شتاب‌زده از مواضع اخیر مسکو، نوعی تردید نسبت به عمق روابط تهران-مسکو ایجاد کنند، اما بررسی واقع‌بینانه تحولات اخیر نشان می‌دهد که سیاست روسیه در قبال ایران نه بر پایه بی‌تفاوتی، بلکه متکی بر عقلانیتی پیچیده و سنجیده در چهارچوب نظم چندقطبی در حال شکل‌گیری است.

🔻در این مصاحبه به موضوع هم‌پیمانی زیر سایه تدبیر‌های به موقع نظام اشاره کردم و از وجوه مختلف رابطه و مدل ورود روسیه در هرگونه تقابل میان ایران و دشمنان منطقه‌ای سخن گفتم.

امطالعه دامه مطلب 👇

شراکت بر مدار مصلحت

✍️ خشاب خالی مکانیسم ماشه

🔻نامه سید عباس عراقچی به رئیس سازمان ملل، اعضای شورای امنیت و رئیس اتحادیه اروپا به تشریح دلایل عدم صلاحیت قانونی، سیاسی و اخلاقی تروئیکای اروپایی برای فعال سازی مکانیسم ماشه پرداخته است.

🔻نکته جالب در این خصوص اینست که در تاریخ ۱۰ دسامبر ۲۰۲۴ وزارت خارجه روسیه و نماینده این کشور در سازمان ملل نامه‌ای مفصل را به شورای امنیت سازمان ملل ارائه کرده بودند که در آن به عدم صلاحیت کشورهای اروپایی در فعال سازی مکانیسم ماشه و همچنین کارشکنی در اجرای برجام تاکید کرده بودند.

🔻این دو نامه که تقریبا به لحاظ استنادات حقوقی و سیاسی کاملا شبیه به هم نگاشته شده و همچنین اظهارات مقامات چینی می‌تواند دست ایران را در مقابله با مکانیسم ماشه در مجامع بین‌المللی پر کند.

مطالعه ادامه مطلب 👇

خشاب خالی مکانیسم ماشه

✍️ آیا ضرب‌الاجل ترامپ،جهان را به سوی جنگ سوم جهانی خواهد برد؟

🔸دونالد ترامپ با تعیین ضرب‌الاجل‌های جدید برای پایان دادن به جنگ اوکراین و تهدید به تحریم‌های شدید علیه روسیه، در حالی که خود را در مقام میانجی‌گر معرفی می‌کند، مسیری پرپیچ و خم را در پیش گرفته است. اما آیا این رویکرد، که ترکیبی از فشار، تهدید و زمان‌بندی تهاجمی است، می‌تواند کرملین را به مصالحه وادارد یا خود به عاملی برای پیچیده‌تر شدن بحران تبدیل خواهد شد؟

🔸مطالعه ادامه مطلب 👇

آیا ضرب‌الاجل ترامپ،جهان را به سوی جنگ سوم جهانی خواهد برد؟

✍️ جنگ اوکراین و سناریوهای امنیتی اروپا
(منتشر شده در سایت شورای راهبردی روابط خارجی)

🔸اروپا در آینده با یک محیط امنیتی پیچیده مواجه خواهد بود که شامل افزایش نظامی‌گری، چالش‌های اقتصادی ناشی از قطع وابستگی بفه انرژی روسیه و نیاز به بازتعریف روابط با آمریکا و ناتو خواهد بود، از این رو، اروپا بدون راه‌حل‌های پایدار، ممکن است با تهدیدات وجودی، اقتصادی و اجتماعی بیشتری در آینده مواجه شود.

مطالعه ادامه مطلب 👇

جنگ اوکراین و سناریوهای امنیتی اروپا

✍️زنگزور پیشران ناتوی قفقاز
(در روزنامه فرهیختگان بخوانید)

🔸بررسی چرایی حضور آمریکا در قفقاز پس از جنگ سرد
🔸اشتباهات سیاست خارجی ایران و روسیه پس از جنگ دوم قره‌باغ
🔸تاثیر جنگ اوکراین بر روندهای ژئوپلتیکی قفقاز‌جنوبی
🔸کریدور زنگزور و تهدیدات ژئوپلیتیکی برای ایران و روسیه
🔸نقش قدرت‌های فرامنطقه‌ای پس از بازگشت ترامپ در تحولات قفقاز‌جنوبی

لینک مطالعه مطلب 👇

زنگزور پیشران ناتوی قفقاز