🔸 ریشه اختلافات
اصولا بحث بازگشایی راه‌های مواصلاتی در منطقه در بیانیه آتش‌بس جنگ دوم‌قره‌باغ در 9 نوامبر 2020 میان ارمنستان، جمهوری آذربایجان و فدراسیون روسیه مطرح شد. در بند 9 این بیانیه تاکید شده است «تمامی راه‌های ارتباطی اقتصادی و حمل‌ونقل در منطقه باید رفع انسداد شود. جمهوری ارمنستان ایمنی خطوط حمل‌ونقل بین مناطق غربی جمهوری آذربایجان و جمهوری خودمختار نخجوان را با هدف سازماندهی تردد بدون مانع شهروندان، وسایل نقلیه و بار در هر دو جهت تضمین کند. سرویس مرزی روسیه کنترل ارتباطات حمل‌ونقل را اعمال خواهد کرد. طبق توافق طرفین، ساخت زیرساخت‌های جدید که جمهوری خودمختار نخجوان را به مناطق آذربایجان متصل می‌کند، در آینده انجام خواهد شد».
نکته مهمی که در این بند بیانیه به آن اشاره شده است حق حاکمیت دولت ارمنستان بر مناطق جنوبی استان سیونیک است. در این بند روس‌ها تنها اجازه دارند تا سال 2025 میلادی کنترل و حفاظت حمل‌ونقل بار و تردد شهروندان را تامین کنند.
پس از این بیانیه بود که جمهوری آذربایجان با برتری که در منطقه قفقاز به دلیل پیروزی در جنگ برای آنان به وجود آمده بود دست به تحرکات خارج از معاهده آتش‌بس زدند. سران جمهوری آذربایجان در محافل سیاسی بر این نکته تاکید کردند که باکو به‌منظور تامین امنیت کالا و شهروندان خود خواهان حق حاکمیت بر این مسیرهای مواصلاتی است و دولت ارمنستان حق هیچگونه نظرات بر این مسیر را ندارد.

الهام‌علی‌اف در یک نشست مطبوعاتی به صراحت اعلام کرد که در مفاد بیانیه آتش‌بس به هیچ عنوان از واژه کریدور برای مسیر مواصلاتی که از خاک ارمنستان می‌گذرد استفاده نشده است و این موضوع و استفاده از واژه کریدور ابداع شخص وی در مناسبات سیاسی و بین‌اللمل حاکم بر این چالش است.
ریشه اختلافات میان کشورهای منطقه دقیقا از همین نقطه آغاز می‌شود و آن حق اعمال «حاکمیت« بر این مسیر مواصلاتی است.
واژه کریدور در فرهنگ سیاسی و حقوق بین‌الملل دارای با ارزشی است. بر اساس تفسیر جدیدی که حکومت آذربایجان از کریدور زنگزور ارائه می‌دهد حکومت ارمنستان حق هیچگونه نظارت و کنترل بر حمل‌ونقل کالا و تردد شهروندان در هیچ نقطه‌ای از این مسیر واقع شده در خاک خود را ندارد. این موضع تنها شامل حال تردد شهروندان و حمل‌ونقل کالا نمی‌شود بلکه خطوط انتقال انرژی(نفت و گاز) انتقال نیرو و اینترنت و ... را نیز در بر می‌گیرد.
این تفسیر به طور کامل حاکمیت ایروان بر بخشی از خاک خود در شمال رود ارس به طول 44 و عرض 5 کیلومتر همجوار با مهم‌ترین مرز خود یعنی مرز با جمهوری اسلامی ایران را با چالش روبرو خواهد کرد و در نتیجه این کشور حق اعمال هیچ گونه حاکمیت بر مرز خود را نخواهد داشت.
مواضع کشورهای منطقه در قبال مسیر ترانزیتی زنگزور
روسیه: با توجه به شرایط جهانی پیش آمده پس از شروع جنگ اوکراین از اثرگذاری و بازیگری روسیه در منطقه قفقاز جنوبی کاسته شده است و دیگر کرملین قادر نیست همانند سابق تنها تعیین کننده تحولات و روندهای جاری در منطقه قفقاز جنوبی باشد. هرچند قبل از شروع جنگ در اوکراین نیز به واسطه روی کارآمدن دولت غربگرای پاشینیان تنها پایگاه روسیه در منطقه قفقاز با مشکلاتی روبرو شده بود اما تحولات پس از جنگ دوم قره‌باغ و تمایل ایروان به همکاری‌های گسترده با غرب در جهت تامین امنیت خود باعث شد حضور نیروهای روس در این کشور با مشکلات عدیده‌ای روبرو شود به شکلی که تا کنون یعنی اواسط سال 2024 تقریبا بخش بزرگی از نیروهای امنیتی روسیه خاک ارمنستان را ترک کردند.
اصولا نگاه کرمیلن به چالش‌های موجود در منطقه قفقاز استفاده از راهبرد «منجمد سازی» تنش‌های موجود بوده است تا به مسکو این اجازه را بدهد در مناقشات نقش میانجی و بازیگر اصلی را ایفا کند. آتش‌بس پس از جنگ دوم قره‌باغ نیز از این قاعده مستثنی نبوده است. روس‌ها با گنجاندن بند 9 این بیانیه خواهان حضور حداکثری در منطقه و تثبیت جای‌پای خود در منطقه خارج‌نزدیک روسیه بوده‌اند تا بدین شکل از حضور بازیگران دیگر به خصوص بازیگرانی همچون ناتو و یا ترکیه جلوگیری به‌عمل آورند.
سخنان سرگئی لاوروف مبنی‌بر بازگشایی مسیرهای ترانزیتی در منطقه براساس مفاد بیانیه 2020 را باید در این چارچوب درک و تحلیل کرد و نه در تقابل و تهدید ارضی تهران. روس‌ها به هیچ عنوان در هیچ سند سیاستی بالادستی خود قائل به تغییر مرزهای جغرافیایی در منطقه قفقازجنوبی نبوده و نیستند و از همین روی لاوروف و دیگر مقامات روس به‌ صورت آگاهانه و عامدانه در چهار سال گذشته از اطلاق واژه کریدور به مسیر زنگزور اجتناب کرده‌اند و در مقابل زیاده‌خواهی‌های ارضی جمهوری آذربایجان و ترکیه ایستاده‌اند.

🔸 ایران
در سوی دیگر این چالش سیاسی ایران ایستاده است. پس از جنگ دوم قره‌باغ بود که مقامات ایران با دیدن برخی اظهارنظرها از سوی مقامات باکو مبنی‌بر ایجاد کریدوری در مرز سنتی ایران و ارمنستان که حاکمیت ایروان بر مرزهای خود با ایران را مورد مناقشه قرار می‌داد و همچنین برخی خواست‌های جاه‌طلبانه باکو در تصرف مناطق جنوبی ارمنستان وادار به نشان دادن عکس‌العمل‌های شدیدی شد.
در اولین اقدام مقام معظم رهبری حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در پیامی واضح موضع ایران را در قبال هرگونه تغییر ژئوپلیتیکی در منطقه به خصوص مرزهای سنتی ایران و ارمنستان را اعلام کردند. ایشان در حاشیه نشست آستانه در تهران و در دیدار با آقایان پوتین و اردوغان و بعدها در دیدارهای دیگر با نخست‌وزیر ارمنستان نیکول پاشینیان از عدم تمایل و اجازه ایران در ارتباط با هرگونه تغییر در ساختار سیاسی و جغرافیایی مرز‌های بین‌المللی کشورمان با ارمنستان سخن به میان آوردند. همچنین در مقطعی ایران با مانورهای نظامی در کنار مرز ایران و ارمنستان برجدیت خود بر عدم تغییر در ساختارهای جغرافیایی منطقه تاکید کرد.
موضع ایران در زمینه بازگشایی راه‌های مواصلاتی منطقه به هیچ عنوان سلبی نیست بلکه از این اقدامات تا زمانی که منافع جمهوری‌اسلامی ایران و حق حاکمیت ارمنستان بر مسیر فوق لحاظ شود پشتیبانی می‌کند.
در همین رابطه باید به فعالیت‌های دیپلماتیک دولت سیزدهم و شخص رئیس‌جمهور و وزیر شهید امیرعبداللهیان برای گشایش مسیرهای ترانزیتی در منطقه با ارائه پیشنهاد و اجرایی کردن عملیات ساخت راه‌گذر ارس اشاره کرد.
همچنین باید براین نکته تاکید کرد که ایران به عنوان یکی از قدرت‌های منطقه‌ای همیشه به دنبال صلح و ثبات در منطقه قفقازجنوبی بوده است از همین روی با حضور فعال در فرمت صلح ۳+۳ سعی کرده است تا زبانی مشترک میان کشورهای منطقه در خصوص تنش‌های موجود ایجاد کند.
تهران معتقد است صلح و ثبات تنها در شرایطی به وجود می‌آید که منافع تمام کشورهای منطقه تامین شود و نه یک یا چند کشور به دنبال زیاده‌خواهی سیاسی و ارضی قفقازجنوبی را وارد تنش‌های بی‌پایان کنند. از همین روی بود که عباس عراقچی وزیر خارجه کشور در توئیتی معنادار بر سیاست‌های تغییرناپذیر ایران در عدم قبول تغییرات جغرافیایی و ژئوپلیتیکی در قفقاز‌جنوبی تاکید کرده است و آن را یکی از ستونهای امنیت ملی ایران دانسته است‌ زیرا با اجرایی شدن دالان جعلی زنگزور امنیت اقتصادی ایران به دلیل مسدود شدن هر دو مرز زمینی و ترانزیتی ایران به سمت اروپا و در اختیار قرار گرفتن آن‌ها در دستان دو کشوری که بیشترین رابطه سیاسی ، امنیتی و نظامی را با رژیم صهیونیستی و ناتو دارند قرار می‌دهد و همین امر معضل دیگر این دالان جعلی برای ایران یعنی مشکلات امنیتی آن‌را دو چندان می‌کند.
باید به این نکته اشاره داشت که وجود این دالان جعلی در کنار مرزهای ایران باعث دسترسی ترکیه به آذربایجان و دیگر کشورهای ترک‌زبان آسیایی مرکزی می‌شود و خواسته جاه‌طلبانه ترکیه مبنی‌بر ایجاد جهان ترک را جامعه عمل می‌پوشاند که این امر به نوبه خود می‌تواند تهدیدات امنیتی شدیدی را برای ایران با تحریک گسل‌های قومیتی ایجاد کند.
حضور ترکیه در منطقه قفقاز جنوبی عاملی تنش‌زا برای ایران و روسیه در میان‌مدت و بلند مدت خواهد بود و این موضوع در کنار خواست دو کشور ایران و روسیه در عدم تغییرات جغرافیایی و ژئوپلیتیکی می‌تواند پایه تعریف منافع مشترک دو کشور در قفقاز جنوبی قرار گیرد.

✍️ انتشار یادداشت در خبرگزاری اسپوتنیک روسیه

https://spnfa.ir/20240913/%D8%A7%D9%87%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A8%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%B1-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84---%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%A8-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-20967957.html

مصاحبه با خبرگزاری ایمنا در خصوص تحولات پیرامون مسیر سیونیک یا همان دالان تورانی ناتو

imna.ir/x8JpM

بررسی صحبت‌های ولادیمیر پوتین در خصوص تغییر استراتژی جنگی در قبال صدور مجوز کشورهای غربی به اوکراین در جهت استفاده از موشک‌های دوربرد برای حمله به خاک روسیه.

آیا واقعا تغییرات در دولت اوکراین در جهت تغییر روند شکست‌های پیاپی در خطوط مقدم است یا ایجاد انحصار قدرت در دستان زلنسکی و یرماک؟؟؟

https://www.irna.ir/xjRzXv

https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/22037485
تغییر نظم امنیتی خاورمیانه بستگی به نوع پاسخ رژیم صهیونیستی در قبال اقدام اقتدار آمیز عملیات موشکی وعده صادق ۲ دارد.

✍️ ترجمه :
احتمال وقوع یک درگیری مسلحانه بزرگ در خاورمیانه بستگی به مقیاس پاسخ اسرائیل به حمله موشکی ایران دارد: اگر ارتش اسرائیل به زیرساخت‌های حیاتی ایران حمله کند، پاسخی « غیرقابل تصور» دریافت خواهد کرد. این نظر را دکتر مهدی سیف تبریزی، کارشناس علوم سیاسی ایران در گفت و گو با تاس بیان کرد.
اسرائیل مطمئناً به عملیات موشکی [ایران] پاسخ خواهد داد. مقیاس پاسخ رژیم اسرائیل می‌تواند آینده منطقه را تغییر داد. اسرائیل می‌تواند عملیات محدودی انجام دهد و منحصراً به مراکز نظامی [ایران] حمله کند یا زیرساخت‌های [حیاتی] را مورد حمله قرار دهد. مانند پالایشگاه نفت ایران.»
سیف تبریزی خاطرنشان کرد: واکنش تهران، به ماهیت هدف حملات اسرائیل در ایران بستگی دارد. اگر حملات محدود به مراکز نظامی باشد، ایران با افزایش تنش پاسخ خواهد داد، اما حمله به زیرساخت‌های [ایران] به پاسخی بی‌سابقه از سوی تهران منجر خواهد شد.»
این کارشناس مسائل سیاسی افزود ایران در حمله وعده صادق یک متوجه شد که سامانه پدافند هوایی گنبد آهنین چه ناکارآمدی‌های دارد و از سوی دیگر شرکای غربی اسرائیل توانایی پاسخ سریع به حملات ایران را ندارند. به عقیده وی، در پی نتایج دو حمله ایران - در آوریل و اکتبر - رهبری اسرائیل "دریافت که اگر ایران بخواهد، حمله [بعدی] آن می تواند بسیار مخرب تر از حملات قبلی باشد."

تغییر دکترین هسته‌ای روسیه توسط پوتین به چه معناست؟؟
شرایط استفاده از سلاح هسته‌ای توسط روسیه چیست و چه تغییراتی کرده است؟

http://vatanemrooz.ir/newspaper/page/4160/1/294288/0

نگاهی به نشست بریکس و مزایای آن برای ایران
https://farhikhtegandaily.com/page/258663/

https://imna.ir/x8QQw
گفتگوی مفصل با خبرگزاری ایمنا در خصوص سفر رئیس‌جمهور به کازان و شرکت در اجلاس بریکس

https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/22218017

🎙️ گفتگو با خبرگزاری دولتی تاس روسیه در خصوص افق‌های همکاری ایران و روسیه در بریکس

همکاری در بریکس به مسکو و تهران این امکان را می‌دهد که تأثیر منفی تحریم‌های غرب را خنثی کرده و نظم بین المللی جدیدی را ایجاد کنند. این نظر را دکتر مهدی سیف تبریزی، کارشناس علوم سیاسی ایران در گفت و گو با تاس بیان کرد.
دستاوردهای برجام مانند حذف دلار از پرداخت‌های تجاری بین اعضای انجمن و ایجاد سیستم جدید مبادله پیام‌های مالی می‌تواند کمک قابل توجهی به مسکو و تهران در خنثی کردن و دور زدن تحریم‌های غرب که تأثیر منفی بر اقتصاد این دو کشور دارد، داشته باشد. این تحلیلگر گفت: افزایش وزن سیاسی بریکس به دلیل الحاق اعضای جدید به روسیه و ایران این فرصت را می‌دهد تا با همکاری سیاسی تغییرات مورد نظر را در ساختار بین ا‌لمللی اعمال کند.
به گفته این کارشناس مسائل سیاسی، «الحاق ایران به بریکس فرصت‌های زیادی برای آن به ارمغان می‌آورد، مهم‌ترین مزیت آن کمک در مبارزه با نفوذ مخرب تحریم‌های غرب بود».
سیف گفت: خروج از انزوای استراتژیک و پیوستن به سازمان‌های چندجانبه، قطعاً به ایران قدرت و نفوذ بیشتری در جهان می‌دهد. تبریزی افزود، اشتراک مواضع ایران و روسیه افق های گسترده ای را برای همکاری در حوزه های انرژی، امنیتی، کشاورزی، اقتصادی، فناوری پیشرفته، صنعتی، پزشکی، اعتباری و بانکی باز کرده است.